Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅów
Not a member yet
615591 research outputs found
Sort by
Linguistic comedy in comics about Titus, Romek and A’Tomek
No full textJednym z najważniejszych „magnesów” dla młodych ludzi w komiksach o Tytusie, Romku i A’Tomku był humor. Tematem niniejszego artykułu jest prezentacja istotnej roli, jaką w kreowaniu świata przedstawionego komiksów Papcia Chmiela odgrywały operacje lingwistyczne. Przekształcanie skonwencjonalizowanych zwrotów, słowotwórstwo, eksplorowanie brzmieniowych walorów języka prowadzi do kwestionowania stereotypowych form językowych, podważając powagę świata przedstawionego. Takie mechanizmy po pierwsze znacząco autonomizowały warstwę słowną wobec innych systemów znaków komiksowych, po wtóre zaś stanowiły szkołę samodzielnego i krytycznego myślenia dla młodych czytelników, co stało w sprzeczności z propagandowymi oczekiwaniami władzy.One of the most important ‘magnets’ for young people in comics about Tytus, Romek and A’Tomek was humour. The subject of this article is to present the important role that linguistic operations played in the creation of the depicted world of Papcio Chmiel’s comics. The transformation of commonplace phrases, vocabulary, exploration of the sonorous qualities of language lead to the questioning of established linguistic forms, undermining the seriousness of the depicted world. Such mechanisms firstly significantly autonomised the verbal layer vis-à-vis other comic book sign systems, and secondly provided a school of independent and critical thinking for young readers, which stood in contrast to the propaganda expectations of the authorities
Ways of Representing <i>Techne</i> in Contemporary Art in the Perspective of the Philosophy of Technology
No full textArtykuł dotyczy analizy sposobów obrazowania techne w sztuce współczesnej, nadawania im znaczenia przez ukazywanie strachu przed maszynami bądź oswajania odbiorców sztuki z wytworami techniki. Oswajanie należy rozumieć jako sposób na zmniejszenie lęku przed tym, co niezrozumiałe lub niebezpieczne. Celem artykułu jest ukazanie sposobów przedstawiania wytworów techne w sztuce na przykładzie wybranych przykładów sztuki współczesnej. Autor wyróżnia cztery takie sposoby: instrumentalny, mitologiczny, diagnozujący zagrożenia i adaptacyjny. Wybrane do analizy dzieła sztuki wskazują na to, że techne stanowi ważny temat wypowiedzi artystycznych. Jednocześnie dzięki sztuce relacje łączące człowieka z urządzeniami technicznymi, szerzej systemem techniki, stają się elementem dyskursu publicznego. Autor artykułu traktuje artystyczne wypowiedzi na temat techniki jako część imaginarium kulturowego. Kontekstem dla prezentowanych analiz są koncepcje z zakresu filozofii kultury i filozofii techniki. W artykule zastosowano metodę hermeneutyki rozumienia wytworów techniki i hermeneutyki obrazu.The article examines the representation of techne in contemporary art, focusing on how artworks assign meaning to technology – either by expressing fear of machines or by familiarizing art audiences with technological creations. The notion of “taming” is understood here as the reduction of fear associated with the incomprehensible or potentially dangerous. The article aims to identify how techne is portrayed in selected examples of contemporary art. The author distinguishes four modes of representation: instrumental, mythological, diagnosing threats, and adaptive. The analyzed works of art demonstrate that techne is an essential theme in artistic expression. Moreover, through art, the relationship between humans and technical devices – more broadly, the technological system – enters the sphere of public discourse. The article’s author treats artistic statements about technology as part of the cultural imaginarium. The analytical framework draws on concepts from the philosophy of culture and the philosophy of technology. The article employs hermeneutic methods to interpret technological artifacts and visual representations
Values of Visual Art as Perceived by Students of Selected UMCS and UIK Majors
No full textNowoczesne technologie wpływają w istotny sposób na życie współczesnego człowieka oraz szeroko rozumianą kulturę wizualną. Zjawisko to dotyczy także sztuki. W artykule zaprezentowano wybrane zagadnienia dotyczące wartości sztuki wizualnej oraz podjęto próbę analizy i oceny tychże wartości z perspektywy studentów dwóch uczelni: Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie. Jako metody badawcze zastosowano krytyczny przegląd literatury oraz ankietowanie. Na podstawie przeprowadzonych badań empirycznych można stwierdzić, iż ankietowani studenci UMCS i UIK najwyżej cenią takie formy sztuki wizualnej, jak film, malarstwo i fotografia, które uznają za najbardziej inspirujące. Respondenci stykają się najczęściej z wytworami sztuki w świecie wirtualnym, choć preferują tradycyjne, klasyczne formy. Wśród wartości sztuki wizualnej najwyżej cenią te w zakresie kreatywności, estetyki, artyzmu, emocjonalności i autentyczności, natomiast najniżej – wartość historyczną. W opinii większości studentów sztuka wizualna stanowi przydatne narzędzie edukacyjne, co podkreśla jej wartość w rozwijaniu kreatywności i potrzebę większej promocji na uczelniach.Modern technologies significantly influence contemporary life and the broader realm of visual culture, including art. This article presents selected topics related to the values associated with visual art and offers an analysis and evaluation of these values from the perspective of students at two universities: Maria Curie-Skłodowska University in Lublin (UMCS) and Ignatianum University in Kraków (UIK). The research methods employed included a critical literature review and a survey.
Based on the conducted empirical research, it can be concluded that UMCS and UIK students highly value visual art forms such as film, painting, and photography, considering them the most inspiring. The respondents most frequently encounter artworks in virtual environments, although they express a preference for traditional, classical forms. Among the values attributed to visual art, they most highly esteem creativity, aesthetics, artistry, emotional impact, and authenticity, while historical value is rated the lowest. The majority of the surveyed students view visual art as a useful educational tool, which emphasizes its role in fostering creativity and highlights the need for greater promotion of art within universities
Technological Escapism as a Contestation of Reality. Analysis of the Series Tytus, Romek and A‘Tomek by Henryk J. Chmielewski
No full textCelem artykułu była analiza zjawiska technologicznego eskapizmu ukazanego w cyklu kultowych komiksów Henryka J. Chmielewskiego pt. „Tytus, Romek i A’Tomek”. Zabieg technologicznego eskapizmu był odpowiedzią autora na ograniczenia opresyjnego systemu PRL-u i sposobem na swobodną wypowiedź intelektualną i artystyczną, a także symboliczne i wyobrażeniowe przekraczanie granic, zarówno przez samych bohaterów opisywanych przygód, jak i ich czytelników. Nawiązując do koncepcji Isaiaha Berlina (Berlin, 1991), autorki wyróżniły dwa typy omawianego zjawiska: „technologiczny eskapizm do” oznaczający swobodę i wolność do podróżowania, rozwoju, udziału w zmianie społecznej i kulturowej, a także „technologiczny eskapizm od” jako wolność od przebywania i doświadczania wyłącznie jednej rzeczywistości, przymusu przyswajania i dostosowania się do reguł obowiązującego systemu polityczno-gospodarczego i społecznego. W artykule przeanalizowane zostały trzy główne aspekty eskapizmu technologicznego zastosowane w cyklu komiksów pt. „Tytus, Romek i A’Tomek”. Są to: 1) wymiar aksjologiczny, umożliwiający Henrykowi J. Chmielewskiemu propagowanie wartości kontestujących idee systemu socjalistycznego; 2) wątek podróży w czasie i przestrzeni, stanowiący metaforyczną ucieczkę z niewygodnej rzeczywistości Polski Ludowej, poprzez przystosowywanie i przerabianie banalnych przedmiotów codziennego użytku na maszyny i urządzenia zaawansowane technologicznie, zdolne do przenoszenia bohaterów w czasie i przestrzeni; 3) a także oryginalna warstwa językowa utworów, ukazująca nieograniczoną wyobraźnię literacką i intuicję technologiczną autora, który powołując do życia nowatorskie rozwiązania technologiczne, przewidział możliwość ich realizacji w prawdziwym, pozaliterackim świecie.The article aims to analyze the phenomenon of technological escapism presented in the cult comic series Tytus, Romek i A‘Tomek by Henryk J. Chmielewski. Technological escapism served as the author’s response to the limitations of the oppressive system of the Polish People’s Republic and as a means for free intellectual and artistic expression, enabling both the characters and readers to symbolically and imaginatively cross boundaries. Referring to Isaiah Berlin’s concept (Berlin, 1991), the authors distinguished two types of this phenomenon: “technological escapism to” – which represents freedom and the liberty to travel, develop, and engage in social and cultural change – and “technological escapism from” – which signifies freedom from being confined to a single reality and the compulsion to conform to the political, economic and social system of the time. The article analyzes three main aspects of technological escapism in the comic series: (1) the axiological dimension, which allowed Henryk J. Chmielewski to promote values that contested the ideas of the socialist system, (2) the theme of travel in time and space, serving as a metaphorical escape from the uncomfortable reality of the People’s Republic of Poland, achieved by adapting and transforming mundane everyday objects into technologically advanced machines and devices capable of transporting the characters through time and space, (3) the original linguistic layer of the works, showcasing the author’s boundless literary imagination and technological foresight. By bringing innovative technological solutions to life, Chmielewski anticipated the possibility of their realization in the real, non-literary world
Kaligrafia arabska jako forma wypowiedzi artystycznej. Ahmed Moustafa i jego spojrzenie na rolę i znaczenie sztuki
No full textAhmed Moustafa, an internationally acclaimed Egyptian artist based in London, centers his artistic expression on Arabic calligraphy in its various forms. This article explores Moustafa’s perspective on his artistic mission and the profound significance he attributes to calligraphy. The analysis begins with the artist’s reflections on his work, emphasizing its spiritual depth and cultural heritage. Moustafa perceives the unity and harmony of the universe as expressed through geometry, which he regards as the divine language. This belief underpins his exploration of the proportional writing system (khaṭṭ mansūb), originally developed by the 10th-century calligrapher Ibn Muqla. Through years of meticulous study, Moustafa reconstructed this system, revealing its foundational geometric principles. For Moustafa, calligraphy transcends mere artistic expression; it becomes a spiritual practice that draws the practitioner closer to God. His artwork draws inspiration primarily from the Quran, where the Beauty and Goodness emanate not only from geometrically governed script but also from the divine Word itself, with writing serving as its tangible representation.Ahmed Moustafa to międzynarodowej sławy egipski twórca, mieszkający na stałe w Londynie, dla którego dominującą formą artystycznej wypowiedzi jest pismo arabskie w różnorodnych odmianach kaligraficznych. Celem artykułu jest przedstawienie spojrzenia Ahmeda Moustafy na zadanie, jakie stawia sobie jako artyście, oraz na fundamentalne według niego znaczenie kaligrafii. Punktem wyjścia w niniejszych badaniach są wypowiedzi artysty na temat własnej twórczości, jej duchowej wartości i korzeni kulturowych. Ahmed Moustafa dostrzega jedność i harmonię wszechświata wyrażoną poprzez geometrię, którą uznaje za język Boga. Zasady geometryczne są też fundamentem systemu pisma proporcjonalnego (khaṭṭ mansūb), opracowanego przez Ibn Muqlę, uznanego kaligrafa z X w., a zrekonstruowanego przez Ahmeda Moustafę podczas jego wieloletniej pracy naukowej. Sztuka kaligrafii staje się w tej perspektywie nie tylko formą wyrazu artystycznego, ale również duchową praktyką prowadzącą ku Bogu. Artysta szuka inspiracji do swoich obrazów przede wszystkim w Koranie, co sprawia, że obecne w nich Piękno i Dobro wynika nie tylko z zapisu rządzonego zasadami geometrii, ale z samego Słowa, którego pismo jest materialną reprezentacją
Nieetyczne wymiary biznesu: studium przypadku kosmetyków Tho-radia
No full textThe case of Tho-Radia Cosmetics, a French company established in the early 20th century, represents a remarkable and controversial episode in the cosmetics industry. The company gained notoriety for marketing and selling beauty products containing radioactive substances, particularly radium and thorium. The research method employed in this analysis is a case study. While not designed to produce testable generalizations, this approach offers an illustrative examination that can provide valuable insights into business ethics. The primary goal of this case study was to uncover the factors that prompted Tho-Radia Cosmetics to alter its unethical practices. The secondary goal was to determine whether the company had sufficient information to change its product and business strategy, despite the absence of legal regulations at the time. The findings indicate that 1. the key factor driving the company to change its practices was a new law regarding radioactive substances. Consequently, the reason for the company’s shift was not due to an awareness of radiation’s harmful effects but was rather a response to regulatory changes. The secondary conclusion shows that Tho-Radia Cosmetics was aware of the real effects of using radioactive substances, yet it continued to offer cosmetics containing radium and thorium to its customers. The case study is presented in the context of business ethics.Kontrowersyjnym epizodem w branży kosmetycznej jest przypadek Tho-Radia Cosmetics – francuskiej firmy powstałej na początku XX w., która zyskała rozgłos dzięki sprzedaży produktów kosmetycznych zawierających substancje radioaktywne, zwłaszcza rad i tor. Artykuł ukazuje początki przedsiębiorstwa, jego rozwój opierający się na marketingowej strategii wykorzystującej nazwisko Curie oraz nieprawdziwych informacjach o produktach, i ostateczne zaprzestanie produkcji. Metodą badawczą zastosowaną w niniejszej analizie jest studium przypadku i choć metoda ta nie upoważnia do uogólnień, oferuje jednak wyniki, które mogą dostarczyć cennych wniosków i wiedzy o biznesie. Głównym celem przedstawionego studium przypadku było więc odkrycie czynników, które skłoniły firmę Tho-Radia Cosmetics do zmiany swoich nieetycznych praktyk. Drugim celem było ustalenie, czy firma posiadała wystarczające informacje, aby pomimo nieistniejących regulacji prawnych zmienić swój produkt i strategię biznesową. Zastosowano tutaj analizę czasową wydarzeń. Wniosek wynikający z celu badawczego nr 1 mówi, iż głównym czynnikiem, który skłonił firmę do zmiany postępowania, było nowe prawo dotyczące substancji radioaktywnych. Podstawą zmiany postępowania firmy nie były zatem informacje o szkodliwych skutkach promieniowania, lecz zmiana przepisów. Konkluzja dotycząca celu nr 2 pokazuje, że Tho-Radia Cosmetics znała rzeczywiste skutki używania substancji radioaktywnych, a mimo to oferowała klientom kosmetyki z radem i torem. Analiza działalności firmy przedstawiona została w kontekście etyki biznesu
Implikacje wykorzystania rezonansu magnetycznego (MRI) w badaniach ekonomicznych oraz rozwoju neurozarządzania i neuromarketingu
No full textThe syncretism of traditional economic theory, based on hypothetical-deductive reasoning, with contemporary behavioral economics – which considersthe psychological and social aspects of consumer behavior – and the application of experimental economic tools and modern neuroeconomics research methods contribute to a better understanding of the economic decision-making process. The aim of this study was to determine the specificity and applicability of magnetic resonance imaging (MRI) as a tool in management and economic research, and to define the role of neuroimaging in the development of neuromanagement and neuromarketing. The article also aims to draw attention to the evolving methodology of economic research and the advancement of research techniques, including those in the field of imaging diagnostics. The foundation of modern neuroeconomics is, therefore, an interdisciplinary research approach. The analysis was conducted from an interdisciplinary perspective, with an attempt to syncretize economic and medical knowledge. The physical principles of MRI were presented, an MRI examination was described – including medical indications and contraindications –, and the implications of MRI and functional MRI (fMRI) for economic sciences and management were discussed. Functional MRI techniques are used to test consumer responses to specific stimuli by measuring changes in the activity of the prefrontal cortex, amygdala, and hippocampus. The findings indicate that the ventral striatum is associated with the reward system, the orbitofrontal cortex modulates desire, the medial prefrontal cortex is responsible for positive social responses, the posterior cingulate cortex is involved in conflict processing, whereas the amygdala controls threat and fear-based behaviors in humans. The results of neuroimaging using fMRI are particularly important in the field of neurofinance, neuroaccounting and neuromarketing.Synkretyzm tradycyjnej ekonomii bazującej na metodzie hipotetyczno-dedukcyjnej oraz współczesnej ekonomii behawioralnej uwzględniającej aspekty psychologiczno-społeczne zachowań konsumentów z jednoczesnym wykorzystaniem narzędzi ekonomii eksperymentalnej oraz nowoczesnych metod badawczych neuroekonomii pozwolił na znacznie lepsze zrozumienie i wyjaśnienie uwarunkowań procesu podejmowania decyzji ekonomicznych. Celem rozważań podjętych w artykule jest określenie specyfiki i użyteczności rezonansu magnetycznego MRI jako narzędzia badawczego wykorzystywanego w badaniach ekonomicznych, a także określenie roli neuroobrazowania w rozwoju neurozarządzania i neuromarketingu. Celem artykułu jest także zwrócenie uwagi na zmieniającą się metodologię badań ekonomicznych i stosowanie coraz bardziej wyrafinowanych technik badawczych, w tym z zakresu diagnostyki obrazowej. Fundamentem współczesnej neuroekonomii jest więc interdyscyplinarne podejście badawcze. Przedstawione podejście badawcze ma charakter interdyscyplinarnych deliberacji. Stanowi bowiem próbę synkretyzmu wiedzy ekonomicznej i medycznej. W artykule przedstawiono fizyczne podstawy obrazowania rezonansu magnetycznego, omówiono przebieg badania z uwzględnieniem medycznych wskazań i przeciwskazań do obrazowania, a także podjęto próbę identyfikacji implikacji zastosowania MRI i fMRI na gruncie nauk ekonomicznych i zarządzania. Podstawowymi miarami wykorzystywanymi do testowania reakcji na określone bodźce przy użyciu fMRI jest aktywacja kory przedczołowej, ciała migdałowatego i hipokampa. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że brzuszne prążkowie odpowiada za układ nagrody, kora oczodołowa za pragnienie posiadania, przyśrodkowa kora przedczołowa za pozytywną więź, kora tylnego zakrętu obręczy za konflikt, natomiast ciało migdałowate za wyzwanie i zagrożenie. Uzyskiwane wyniki neuroobrazowania przy użycia fMRI są szczególnie istotne w obszarze neurofinansów, neurorachunkowości i neuromarketingu
Postcolonial Fears in a Haunted House. Themes of Trauma and the Search for Identity in Young Adult Horror Fiction "She Is a Haunting" by Trang Thanh Tran
No full textThe analysis presented in the article concerns the debut novel of young adult horror fiction entitled She Is a Haunting by Trang Thanh Tran. The interpretation of horror motifs in the novel is presented from the point of view of postcolonial studies. The plot of the novel centers on 17-year-old Jade Nguyen, who is an American of Vietnamese descent. The girl returns to her parents’ country to get money for college. She stays in an old house, which turns out to be haunted by ghosts. Jade begins her own investigation to unravel the mystery of the haunted house. She discovers the horrifying truth about the murderous activities of French colonizers in Vietnam. Tran uses the motif of horror to tell the story of the trauma of unrequited colonialism and the crimes associated with it. In addition, the book explores themes of the search for one’s own identity. The main story line is complemented by the contexts of historical and contemporary racism and the issue of migration and the Vietnamese diaspora in the United States. The text’s research questions revolve around the thematic symbiosis of horror with the postcolonial perspective (including in relation to young adult fiction literature): how does the novel address historical horror related to colonialism?; how can the creations of the haunted house and ghosts be interpreted in postcolonial terms? The article also presents the genre contexts of horror that appear on the pages of the novel. The analytical part of the text is preceded by a theoretical description, focusing on the relationship between young adult fiction and horror conventions
Piotr Sitkiewicz, "Człowiek-Brzytwa. Cztery szkice o felietonach Antoniego Słonimskiego", Słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2024, ss. 224
No full textDigital revolution meets ESG: Can AI, blockchain and cloud computing enhance ESG performance?
No full textResearch background: In today’s digital age, traditional environmental, social, and governance (ESG) development paths are gradually facing challenges, including from digital technologies. In particular, the potential roles of artificial intelligence (AI), cloud computing (CC), and blockchain (BC) in the ESG market have not been fully explored.
Purpose of the article: This study explores the deep integration of digital technology and ESG by evaluating the correlation and spillover effects among AI, CC, BC, and eight global ESG indices.
Methods: This study explores the spillovers between AI, CC, BC, and eight global ESG indices by cross-quantilogram and quantile time-frequency connectedness approaches.
Findings & value addition: The lower quantile of ESG returns has a weak positive (strong negative) correlation with the lower (upper) quantile of digital technology. Next, the spillover effects vary with time, frequency, and quantile levels. Meanwhile, the North America and Asia-Pacific developed ESG indices serve as the transmitter and receiver of spillover effects, respectively. Furthermore, the dependence between digital technology and ESG returns is insignificant before the COVID-19 crisis but increases after it. This quantile-dependent asymmetry fundamentally challenges linear assumptions prevalent in current ESG-technology integration theories. Overall, this study contributes by integrating AI, CC, BC, and ESG into a unified framework, and analyzing their interaction mechanisms. Furthermore, it dynamically analyzes the asymmetry over long and short-term horizons, and highlights the hedging role of digital technology in stabilizing ESG markets. Moreover, we provide novel insights about the interconnectedness between these markets, offering valuable guidance on risk management. Consequently, regulators should urgently explore the development of digital asset-based ESG derivatives as targeted risk mitigation tools. Positioned at the cutting-edge, this work sets a methodological benchmark for analyzing non-linear, frequency-sensitive interdependencies within the rapidly evolving ESG-digital nexus, transforming the theoretical framework from static linearities to dynamic non-linearities. Finally, this study proposes some reasonable suggestions, including raising risk awareness, promoting digital transformation, building integration and innovation platforms, and leveraging ESG’s diffusion role