Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅów
Not a member yet
615591 research outputs found
Sort by
Two Karaite books published in Warsaw in the late 19th and early 20th centuries
No full textWarszawa nie stanowiła znaczącego ośrodka życia religijnego i kulturalnego Karaimów – od połowy XIX w. osiedlali się oni sporadycznie w tym mieście, przede wszystkim jako kupcy handlujący tytoniem i papierosami. Mimo to ukazały się tu dwie karaimskie książki. W 1889 r. znany działacz społeczny i oświatowy z Eupatorii Ilia I. Kazas (1832–1912) wydał w oficynie Aleksandra Ginsa Torat ha-adam, dokonany przez siebie przekład na język hebrajski wyboru z dzieła francuskiego filozofa, Paula Janeta pt. Éléments de morale, zaś w 1904 r. spod prasy drukarni należącej do hebrajskojęzycznej żydowskiej gazety „Ha-Cefira” wyszedł Davar davur, zbiór ludowych podań, przysłów i utworów okolicznościowych zebranych przez karaimskiego duchownego, Samuela syna Szemarii Pigita (1849–1911) z Jekaterynosławia.Warsaw was not a major centre for Karaite religious and cultural life. From the mid-19th century, Karaites had settled there sporadically, mainly as tobacco and cigarette merchants. Despite this, two Karaite books were published in the city. In 1889, Ilia I. Kazas (1832–1912), a well-known social and educational activist from Yevpatoria, published Torat ha-adam at the Alexander Gins’ press. This was his Hebrew translation of selections from Éléments de morale by the French philosopher Paul Janet. In 1904, Davar davur, a collection of folk tales, proverbs, and occasional works compiled by the Karaite clergyman Samuel, son of Shemariah Pigit (1849–1911) from Yekaterinoslav, was printed at the press of the Hebrew-language Jewish newspaper “Ha-Tsfira”
W cieniu drezdeńskiej „Hofkapelle”. Jacob Heinrich von Flemming i jego zespół muzyczny
No full textIn 1713 Jacob Heinrich v. Flemming (1667–1728), Saxon field marshal and first minister of the Saxon Privy Cabinet, set up his own music ensemble. This article is devoted to the history, line-up and profile of that ensemble. Over the 15 years of the existence of Flemming’s Kapelle, at least 20 musicians played in it, including such outstanding artists as Francesco Cattaneo and Gregor Joseph Werner. The history of this ensemble illuminates the network of connections and musical contacts between Dresden, Köthen, Berlin, Vienna, Warsaw, Leipzig, Brunswick, Zerbst and Schwerin during the early decades of the eighteenth century.W 1713 r. Jakob Heinrich v. Flemming (1667–1728), feldmarszałek saski i pierwszy minister saskiego Tajnego Gabinetu powołał do życia własną kapelę muzyczną. Artykuł poświęcony jest historii, obsadzie i charakterystyce tego zespołu. Wykazano, że w trakcie piętnastu lat jego istnienia działało w nim co najmniej dwudziestu muzyków, w tym tak znakomici, jak Francesco Cattaneo czy Gregor Joseph Werner. Historia zespołu naświetla konfigurację powiązań i kontaktów muzycznych między Dreznem, Köthen, Berlinem, Wiedniem, Warszawą, Lipskiem, Brunszwikiem, Zerbst i Schwerinem w pierwszych dziesięcioleciach XVIII wieku
„Pria che all’amato bene” Johanna Gottlieba Naumanna, czyli drezdeński trop u źródeł polskiej arii polonezowej
No full textThis article is devoted to the polonaise aria ‘Pria che all’amato bene’, crucial to the history of opera in Warsaw under the reign of King Stanislaus Augustus, but which has been known hitherto solely from the text preserved in Warsaw prints and from evidence of its popularity at that time. Brought to Warsaw by an Italian company active here between 1774 and 1776 as part of Antonio Sacchini’s opera Il finto pazzo per amore, it was written for the Dresden production of that opera (1769) by Johann Gottlieb Naumann, and then added to his Venetian opera Ipermestra (1774). It presents some of the features typical of the Dresden polonaise style, but they are less prominent than in Saxon instrumental polonaises.Artykuł poświęcony jest polonezowej arii „Pria che all’amato bene”, istotnej w historii warszawskiej opery czasów stanisławowskich, dotychczas jednak znanej jedynie z tekstu zachowanego w drukach warszawskich oraz świadectw mówiących o jej ówczesnej popularności. Przywieziona do Warszawy przez włoski zespół działający tu w latach 1774–1776 jako część opery A. Sacchiniego Il finto pazzo per amore, napisana była dla drezdeńskiego wystawienia tejże opery (1769) przez Johanna Gottlieba Naumanna, a potem włączona do jego weneckiej opery Ipermestra (1774). Przedstawia ona niektóre cechy typowe dla drezdeńskiego stylu polonezowego, choć zarazem są one eksponowane ostrożniej niż w instrumentalnych polonezach saskich
The Politics of Hidden Satire as a Poetological Feature of the Magazine “Die Tagespresse”
No full textDer vorliegende Beitrag beschäftigt sich mit dem Phänomen der versteckten Satire im österreichischen digitalen Magazin „Die Tagespresse“. Die Aktualität dieser Forschung ergibt sich aus der zunehmenden Zahl von Zitierungen satirischer Texte der „Die Tagespresse“ durch die renommierten Medienressourcen Österreichs. Somit ist das Ziel dieses Beitrags zu untersuchen, mit welchen Mitteln die versteckte Satire in den Texten des Satire-Magazins „Die Tagespresse“ realisiert wird. Die methodologische Grundlage der Analyse umfasst sowohl lingualiteratische Ansätze zur Differenzierung der Satire als auch soziologische Studien zur Entwicklung der Satire im digitalen Zeitalter. Besonderes Augenmerk wird auch auf die Geschichte des Magazins und ihrer Redakteure gelegt, welche die Politik des Magazins mitgestaltet haben. Nähere Analyse der Satire-Artikel zeigt eine gewisse Nachahmung von journalistischer Textstruktur der renommierten, nicht satirischen Nachrichtenquellen. Im Ergebnis erfasst die Studie die Wirksamkeit der Interaktion der Satire im digitalen Raum, die sich in der Integration von Multimedia, der aktiven Nutzung von Hyperlinks und Fotomontagen ausdrückt. Darüber hinaus wurden die Besonderheiten der Verwendung künstlerischer Mittel zur Textgestaltung analysiert. Die untersuchten Texte zeigen die Verwendung von Motiven aus der Massenkultur, die in Verbindung mit der seriösen Gestaltung des Textes eine Echo-Erwähnung erzeugen. Die Ergebnisse dieses Beitrags tragen zu einem tieferen Verständnis der Funktionen der Satire in einem Mediatext.This article deals with the phenomenon of hidden satire in the Austrian digital magazine “Die Tagespresse”. The topicality of this research arises from the increasing number of citations of satirical texts from “Die Tagespresse” by Austria’s renowned media resources. Thus, the aim of this paper is to investigate how hidden satire is realized in the texts of the satirical magazine “Die Tagespresse”. The methodological basis of the analysis includes both lingualiteratic approaches to the differentiation of satire and sociological studies on the development of satire in the digital age. Special attention is also paid to the history of the magazine and its editors, who have helped to shape the magazine’s politics. A closer analysis of the satirical articles shows a certain imitation of the journalistic text structure of renowned, non-satirical news sources. As a result, the study captures the effectiveness of satire’s interaction in the digital space, which is expressed in the integration of multimedia, the active use of hyperlinks and photomontages. In addition, the special features of the use of artistic means for text design were analyzed. The texts examined show the use of motifs from mass culture which, in combination with the serious design of the text, create an echo effect. The results of this article contribute to a deeper understanding of the functions of satire in a media text
Zaginione pierwsze wydanie oficjum na uroczystość błogosławionego Czesława Odrowąża OP z 1602 roku: egzemplarz odnaleziony w Bibliotece Diecezjalnej w Sandomierzu
No full textThe aim of this text is to present a copy of the first edition of the office for the feast of Blessed Ceslaus Odrowąż from 1602, Officium B. Ceslai, Ordinis Praedictorum, in quo Hymnis, Responsorijs, & Antiphonis antiquis, lectiones additae sunt, hitherto regarded as lost, but in fact preserved in the Diocesan Library in Sandomierz. The text contains also a summary of the history of research into this office and a presentation of the present state of research, as well as addressing a few questions raised in the most recent musicological publications.Celem komunikatu jest prezentacja zachowanego w Bibliotece Diecezjalnej w Sandomierzu egzemplarza pierwszej edycji oficjum o bł. Czesławie Odrowążu z 1602 r., Officium B. Ceslai, Ordinis Praedictorum, in quo Hymnis, Responsorijs, & Antiphonis antiquis, lectiones additae sunt, uważanej dotąd jako zaginioną, a także podsumowanie historii oraz aktualnego stanu badań nad tymże oficjum i sprostowanie kilku kwestii poruszonych w najnowszych publikacjach muzykologicznych
Specialized Communication in the Field of Dentistry on the Example of German and Polish Dental Clinic Websites
No full textFachkommunikation betrifft viele Bereiche, z. B. Technik, Medizin oder Bauwesen. Sie begleitet uns nicht nur in unserem beruflichen Leben, sondern auch in unserem alltäglichen Leben. Ein wichtiger Aspekt der fachlichen Kommunikation zwischen Experten und Laien ist das Bemühen, die Botschaft kurz und einfach zu vermitteln, um das Ziel der Verständlichkeit zu erreichen. Eine sehr wichtige Rolle in der fachlichen Kommunikation spielen die Fachsprachen. Sie sind die Grundlage der Kommunikation und ermöglichen die Verständigung in einem bestimmten Fachgebiet. Die Fachkommunikation findet häufig zwischen einem Experten und einem Experten statt, die das Fachvokabular des Fachgebiets, auf das sie spezialisiert sind, problemlos verstehen können. Bei der Kommunikation zwischen einem Experten und einem Laien soll darauf geachtet werden, dass das vom Experten verwendete Fachvokabular auch von einer Person verstanden werden kann, die kein Experte auf dem betreffenden Gebiet ist. Im Artikel wird die Fachkommunikation im Bereich der Zahnmedizin am Beispiel der deutschen und polnischen Zahnklinik–Websites dargestellt. Sie wurden nach verschiedenen Kriterien analysiert z. B. nach dem Design der Website, der Anzahl der Bilder, der Anzahl der spezifischen Registerkarten und der Verwendung von Fachsprache. Jedes Kriterium zielt darauf ab, die Unterschiede und Gemeinsamkeiten aufzuzeigen, die sich aus der Analyse der deutschen und polnischen Websites ergeben.Specialist communication concerns many areas, e.g. technology, medicine, or construction. It accompanies us not only in our working lives but also in our daily lives. An important aspect of technical communication between experts and laypeople is to convey the message briefly and simply in order to achieve the goal of comprehensibility. Specialized language plays a very important role in technical communication. They are the basis of communication and enable understanding in a particular specialized field. Specialist communication often takes place between an expert and an expert who can easily understand the specialist vocabulary of the field in which they specialize. In the case of communication between an expert and a layperson, specialized communication must be based on the fact that the vocabulary used by the expert can also be understood by a person who is not an expert in the field in question. The article analyses specialist communication in the field of dentistry on the example of German and Polish dental clinic websites. They were investigated according to various criteria, e.g. the design of the website and the number of images, the number of specific tabs, and the use of technical language. Each criterion aims to highlight the differences and similarities that emerge from analyzing the German and Polish websites
Conspiracy Narratives and Their Linguistic Specifics Using the Example of the Reichsbürger. Typical Text Types and Characteristic Lexis
No full textDer Beitrag definiert zunächst den Begriff der Verschwörung und gibt danach einen kurzen Überblick über die Geschichte der Verschwörungserzählungen und über den zugehörigen Forschungsstand. Dabei wird festgestellt, dass es zu Verschwörungserzählungen zwar bereits zahlreiche Publikationen aus verschiedenen wissenschaftlichen Perspektiven gibt, die sprachlichen Spezifika solcher Narrative aber bislang noch wenig untersucht sind. Dies gilt insbesondere im Hinblick auf die Lexik und vor allem die Textsorten, die für Verschwörungserzählungen typisch sind. Daher werden im vorliegenden Beitrag exemplarisch zwei Korpora von reichsbürgerlichen Texten näher untersucht. Da die Ideologie der Reichsbürger konstitutiv auf Verschwörungserzählungen aufbaut, stellen Texte aus diesem Milieu eine geeignete Materialgrundlage dar. Bezüglich der typischen Textsorten, in denen Verschwörungserzählungen vorkommen, kann gezeigt werden, dass es vor allem Traktate sind, die von Reichsbürgern für den Transport solcher Narrative genutzt werden. Ferner werden Textsorten bevorzugt, die eine deutliche Faktenorientierung vermitteln, während in meinungsbezogenen Texten Behauptungen von angeblichen Verschwörungen nur selten auftreten. Dabei wird von den Produzenten betont, dass es sich bei den Aussagen um die Wahrheit handle, über die man die unwissende Bevölkerungsmehrheit aufklären müsse. Bei einer näheren Betrachtung der spezifischen Lexik finden sich Parallelen zu diesem Befund. Hier kann zudem festgestellt werden, dass die Überzeugungen der Mehrheitsgesellschaft als Täuschung und Betrug qualifiziert und damit den als Wahrheit bezeichneten Verschwörungserzählungen der Reichsbürger gegenübergestellt werden. Insgesamt können damit im Hinblick auf die Textsorten völlig neue Erkenntnisse erzielt werden; hinsichtlich der Lexik bestätigen die erzielten Ergebnisse die Befunde anderer einschlägiger Studien in diesem Bereich.The article begins by defining the concept of conspiracy and then provides a brief overview of the history of conspiracy narratives and the current state of research. It is noted that although there are already numerous publications on conspiracy narratives from various academic perspectives, the linguistic specifics of such narratives have so far been little studied. This is particularly true with regard to the lexis and, above all, the text types that are typical of conspiracy narratives. This article therefore examines two corpora of Reichsbürger texts in more detail. Since the ideology of the Reichsbürger is constitutively based on conspiracy narratives, texts from this milieu represent a suitable material basis. With regard to the typical text types in which conspiracy narratives occur, it can be shown that it is mainly tracts that are used by Reichsbürger to convey such narratives. Furthermore, text types that convey a clear factual orientation are preferred, while claims of alleged conspiracies only rarely appear in opinion-based texts. The producers emphasize that the statements are the truth, about which the ignorant majority of the population must be informed. A closer look at the specific lexis reveals parallels to this finding. Here, it can also be seen that the beliefs of the majority society are qualified as deception and fraud and thus contrasted with the conspiracy narratives of the Reichsbürger, which are described as truth. Overall, completely new insights can be gained with regard to the text types; in terms of lexis, the results obtained confirm the findings of other relevant studies in this area
Nuclear Bunkers in Central and Eastern Europe: Cold War Legacy, Fear of Nuclear Threat, and Contemporary Reflections on Security
No full textThe article discusses the evolution of Cold War bunkers, starting from their original military role, through their propagandist functions, to their transformation into elements of cultural heritage. During the Cold War, bunkers symbolized protection against nuclear threats, especially in Eastern Europe, while also serving a psychological function aimed at reinforcing ideology and a sense of danger. After the Cold War, many shelters lost their military significance and were repurposed as cultural spaces, such as museums and galleries. This process, referred to as "cultural demilitarization," gave bunkers new meaning as places of memory and reflection. The contemporary geopolitical situation, including the war in Ukraine, has restored the practical role of bunkers and sparked renewed interest in them as educational and cultural spaces. The article employs historical analysis and memory studies, examining the transformation of bunkers from military objects to spaces for reflection on the past and current threats
Migracyjna wyzwania dla rezyliencji demokratycznej UE
No full textMigration is one of the external challenges affecting the resilience of the democratic system at different levels: the balance of power and trust in institutions; political parties; civil society; the political community formed on the foundation of a common identity and shared values. The purpose of the article is to present the impact of migration challenges on democratic resilience in the EU in the context of the new Pact on Migration and Asylum, which is positioned in the public debate between its supporters, who postulate consistent implementation of its provisions, and opponents who want to overcome it with more restrictive policies designed on the externalization model. Using the method of systems analysis and institutional-legal analysis, it was sought to resolve to what extent the Pact was designed to equip the EU system with all forms of resilience: resistibility, adaptability, and transformability within its multi-level structure.Migracje są jednym z zewnętrznych wyzwań wpływających na rezyliencję demokratycznego systemu na poszczególnych poziomach: równowagi władz i zaufania do instytucji; partii politycznych; społeczeństwa obywatelskiego; wspólnoty politycznej ukształtowanej na fundamencie wspólnej tożsamości i wspólnych wartości. Celem artykułu jest przedstawienie wpływu wyzwań migracyjnych na rezyliencję demokratyczną w UE w kontekście nowego Paktu o Migracji i Azylu, który pozycjonowany jest w debacie publicznej między jego zwolennikami, postulującymi konsekwentne wdrażanie jego postanowień, a kontestatorami, którzy chcą przezwyciężyć go bardziej restrykcyjnymi politykami, projektowanymi na model eksternalizacji. Wykorzystując metodę analizy systemowej oraz analizę instytucjonalno-prawną, starano się rozstrzygnąć na ile Pakt zaprojektowano w taki sposób, aby wyposażyć system UE we wszystkie formy rezyliencji: stawianie oporu (resistibility), adaptacyjność (adaptability), transformacyjność (transformability) w ramach jej wielopoziomowej struktury
Interactive learning of geoeconomics in the game
No full textWiedza jak funkcjonują społeczności na świecie, jak rozwijają się gospodarki, jak oddziałują na różne sfery ma istotne znaczenie na każdym etapie edukacji. Poznanie i zrozumienie mechanizmów gospodarki globalnej jest także kluczowe w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania krajem. Narzędzi do analizy i interpretacji wpływu międzynarodowych procesów ekonomicznych na lokalne rynki dostarcza geoekonomia. Aby ułatwić przyswajanie skomplikowanych zagadnień, coraz częściej w edukacji wykorzystuje się gry decyzyjne. Te interaktywne narzędzia, dostępne zarówno w formie planszowej, jak i online, pozwalają na symulację rzeczywistych sytuacji ekonomicznych, umożliwiając uczniom praktyczne zastosowanie zdobytej wiedzy. Dzięki temu nauka staje się bardziej angażująca i efektywna, a trudne koncepcje geoekonomiczne stają się bardziej przystępne. Uwzględniając powyższe przesłanki problem badawczy podjęty w pracy oparto na pytaniu czy gry jako narzędzie dydaktyczne motywują graczy do aktywności? Celem pracy jest zidentyfikowanie czynników obecnych w grach edukacyjnych, które wpływają na motywację graczy. Gra została wykorzystana jako narzędzie edukacyjne podczas przekazywania wiedzy z zakresu geoekonomii w ramach projektu „Opowieści o geoekonomii” dofinansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki II. Za cel szczegółowy przyjęto prezentację tej gry. Praca składa się z trzech części: krótkiej charakterystyki geoekonomii w rozdziale pierwszym, opisie gier jako narzędzia edukacyjnego i prezentacji przykładów gier