Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅów
Not a member yet
615591 research outputs found
Sort by
The Nordic Legal Culture – the Outline of the Problems on the Basis of the Constitutional Law
No full textW doktrynie nie ma jednolitej definicji ani klasyfikacji kultur prawnych. Typologia budowana w oparciu o różnorodne kryteria i granice przestrzennego zasięgu danej kultury nie sprzyjają skonstruowaniu atlasu kultur prawnych współczesnego świata. Nie ma jednolitych, powszechnie akceptowanych kryteriów delimitacji kultur prawnych. Stosując kryterium przedmiotowe (treści prawa), wyodrębnianych jest siedem rodzin prawa: francuska, germańska, skandynawska, angielska, rosyjską, islamska i hinduska. Już od połowy XIX wieku dorobek prawny państw świata Norden pozwolił na wyodrębnienie nordyckiej kultury prawnej. Doktryna prawnokonstytucyjna i ustrojowa dzieli świat nordycki na dwie grupy tej kultury, niekiedy zwane również nurtami lub subkulturami: zachodnionordycką oraz wschodnionordycką. Niniejsze opracowanie stanowi przyczynek do dyskusji oraz szerszych badań z zakresu nordyckiej kultury prawa. Cel opracowania stanowi analiza prawna pewnych elementów, wykazujących cechy wspólne i osobliwości tej kultury na gruncie prawa konstytucyjnego: pojęcia Norden, istoty i genezy nordyckiej kultury prawnej, pojęć i instytucji funkcjonujących w prawie konstytucyjnym państw nordyckich oraz nordyckich ustaw zasadniczych w zakresie ich systemu oraz nazw własnych.There is no uniform definition nor classification of legal cultures in the doctrine. Using the criterion of a subject, seven families of law are distinguished: French, Germanic, Scandinavian, English, Russian, Islamic and Hindu. However, since the middle of XIX century the legal achievements of the Norden world’s states have allowed to distinguish the Nordic legal culture. The doctrine divides it into two groups: Western Nordic and Eastern Nordic. The hereby study is a contribution to discussion and wider research in the field of the Nordic legal culture. The aim of the study is conducting the legal analysis of the certain elements showing the common features and peculiarities of this culture in the area of the constitutional law: the concept of Norden, the essence and genesis of the Nordic legal culture, the concepts and institutions applicable in the constitutional law of the Nordic states and the Nordic basic laws in the area of their systems and proper names
Not Only the South. State Rights and Secession in the Constitutional Theory of New England – Hartford Convention
No full textRelacje pomiędzy stanami i rządem federalnym były najważniejszą kwestią konstytucyjną dyskutowaną w ciągu pierwszych dekad istnienia Stanów Zjednoczonych. Powstałe na Południu idee praw stanowych oraz kompaktowej genezy Unii stały się w epoce ante bellum podstawą do sformułowania konstytucyjnego argumentu uzasadniającego secesję. W artykule autorzy wskazują, że tego typu teoria konstytucyjna funkcjonowała również w Nowej Anglii. Analizując konwencję z Hartford pokazują, że koncepcja praw stanowych służyła nie tylko południowym politykom, lecz jest również elementem północnej refleksji konstytucyjnej.The relationship between the states and the federal government was the most important constitutional issue discussed during the first decades of the existence of the United States. The ideas of states’ rights and the compact theory of the Union, which emerged in the South, became the basis for formulating a constitutional argument justifying secession during the antebellum era. In this article, the authors argue that such a constitutional theory also existed in New England. By analyzing the Hartford Convention, they show that the concept of states’ rights was not only used by Southern politicians but was also a part of Northern constitutional thought
Geneza i znaczenie godła państwowego. Uwagi historyka i heraldyka w sprawie artykułu 28. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. i artykułu 2 projektu ustawy o symbolach państwowych Rzeczypospolitej Polskiej z 2021 r.
No full textOd 1952 lub 1955 r. Polska nie ma – w sensie prawnym – herbu. Jego funkcję pełni godło. Usunięcie po zmianach ustrojowych herbu z przepisów wydawało się represją wobec Orła Białego, symbolu państwowości polskiej od 1295 r., wynikającą z wrogości wówczas rządzących Polską wobec „feudalnego” herbu. Analizując tę rzecz z innej strony, można dowodzić, że upraszczając w 1955 r. przepis o godłach Rzeczypospolitej z 1927 r., ówczesny prawodawca zniszczył jego heraldyczną poprawność. Obowiązujący od 1997 r. przepis konstytucyjny o godle Rzeczypospolitej (art. 28) uniemożliwia – jak niektórzy odczytują ten artykuł – stworzenie za pomocą ustawy herbu państwowego i innych symboli (np. chorągwi Rzeczypospolitej) z zespołu historycznych znaków Polski. Autorzy projektu Ustawy o symbolach państwowych w 2021 r. uznali, że art. 28. Konstytucji nie zabrania poszerzenia zespołu symboli i – wobec takiej interpretacji – spróbowali przywrócić Polsce herb i chorągiew. Zostali za to skrytykowania, a projekt ustawy o symbolach państwowych – także z innych powodów – został odrzucony. Analiza leksykalna znaczenia słowa godła i ujawnienie powodów, którymi kierowali się twórcy przepisów heraldycznych z międzywojnia podczas dobierania słów do tworzonych wówczas przepisów, potwierdza – zdaniem historyka – racjonalność interpretacji art. 28. Konstytucji, którą zaproponowano w 2021 r. Jeśli ustalenia z artykułu o genezie i znaczeniu godła w sprawie szerokiego rozumienia słowa godło przekonają prawników i legislatorów, to droga do napisania nowej ustawy o Orle Białym, zgodnej z oczekiwaniami historyków i poprawnej w zakresie przepisów, zostanie otwarta.Since 1952 or 1955, Poland has not – in the legal sense – had a coat of arms. Its function is fulfilled by the emblem. The removal of the coat of arms from the regulations after the political changes seemed to be a repression of the White Eagle, a symbol of Polish statehood since 1295, resulting from the hostility of Poland’s rulers at the time to the ‘feudal’ coat of arms. Analysing the matter from another angle, it can be argued that by simplifying the 1927 regulation on the emblems of the Republic in 1955, its heraldic correctness was destroyed. The constitutional provision on the emblem of the Republic (Art. 28), in force since 1997, prevents – as some read the article – the creation, by means of a law, of a state coat of arms and other symbols (e.g. the flag of the Republic) from the group of historical signs of Poland. The authors of the bill on the symbols of the Republic in 2021 considered that Art. 28 of the Constitution did not prohibit the expansion of the ensemble of symbols and – in view of this interpretation – tried to restore the coat of arms and the flag to Poland. They were criticised for this, and the draft law on the symbols of the Republic – also for other reasons – was rejected. The lexical analysis of the meaning of the word emblem and the revelation of the reasons that guided the creators of heraldic legislation from between the wars when selecting words for the legislation created at the time confirms, in the opinion of the historian, the rationality of the interpretation of Art. 28 of the Constitution proposed in 2021. If the findings of the article on the origins and meaning of the emblem with a broad understanding of the term convince lawyers and legislators, the way will be open to write a new law on the White Eagle, consistent with the expectations of historians and correct in terms of regulations
Motives for and Against Engagement in Charity by Older Adults. Empirical Evidence from Poland
No full textResearch background
Engagement in charity by society appears to be a vital issue. It is crucial due to the limited resources available for non-profit organizations. Older adults seem to be one of the groups that can support the non-governmental sector and may be involved in charity. The number of older people is dramatically growing worldwide, however, in comparison to the previous generation, the latest older generation is much healthier, better educated, and expressing their readiness to sacrifice for others.
Purpose
The aim of the research is to determine the motives for and against charity engagement of older adults in Poland by identifying the psychological, socio-cultural, and economic motives, and defining the demographic, social, and economic factors differentiating the charity behavior of older Polish people.
Research methodology
A consumer survey using the CAWI technique among 320 older adults enrolled at third-age universities across Poland was implemented. The Mann-Whitney U test was performed.
Results
The psychological motive for and against providing charity concerns sensitivity to the harm of others, the economic motive refers to sharing with others and the socio-cultural one is the hope to receive support in the future. Older adults with higher education and living in large towns are more prone to engage in charity in Poland.
Novelty
The research sheds new light on the latest generation of older adults and their motives for and against charity engagement. It reveals the sorts of factors that differentiate the motives for and against the charitable activities of older adults in Poland. The research outcomes support NGOs in encouraging older generations to contribute to those in need on a larger scale and shift older adults from beneficiaries to active donors
The Green Purchase Behavior of Young Consumers: The Role of Environmental Knowledge
No full textResearch background
Growing global concerns about pollution and environmental degradation have heightened interest in eco-friendly, sustainable, and green consumption. As individuals become more environmentally conscious, they adopt “green” lifestyles as part of their responsibility toward sustainability.
Purpose
This study examines whether environmental knowledge influences green purchasing behavior, focusing on students from 11 universities affected by the 2023 earthquake in Türkiye. Through a survey of 390 respondents, the research explores the link between green purchasing behavior and environmental knowledge to understand consumer awareness in post-disaster settings.
Research methodology
A questionnaire survey was conducted with 390 participants. Scale reliability was assessed using Cronbach’s alpha in SPSS, while a confirmatory factor analysis (CFA) in AMOS ensured validity. Structural equation modeling (SEM) in AMOS analyzed variable correlations within the research model.
Results
The findings reveal that higher environmental knowledge significantly enhances green purchasing behavior, suggesting that informed consumers are more likely to engage in sustainable purchasing.
Novelty
This study contributes to the literature by investigating the link between environmental knowledge and green purchasing in a post-disaster context. Using data from students at 11 earthquake- affected universities in Türkiye, it underscores the need to increase consumer awareness of sustainability
Ideas of the Musica Antiqua Europae Orientalis festivals and congresses as creative inspiration as exemplified by Romuald Twardowski’s works
No full textBydgoskie festiwale Musica Antiqua Europae Orientalis, odbywające się od 1966 roku, przez prawie pół wieku były niezwykle istotnym forum wymiany myśli naukowych i idei artystycznych, tworzących w Polsce i Europie wschodniej podwaliny wykonawstwa, dzisiaj zwanego historycznie poinformowanym. Niezależnie jednak od znaczenia tej imprezy w sferze badań i interpretacji muzyki dawnej — odegrały one także pewną rolę w nowej twórczości kompozytorskiej.
Zgodnie z myślą dyrektora Filharmonii Pomorskiej — Andrzeja Szwalbego (1923–2002) — istotą prawdziwej sztuki jest jej integralność, zdolność łączenia różnych idei i inspirowania najrozmaitszych działań twórczych w odmiennych nurtach, a nawet dziedzinach sztuki. To założenie stało się punktem wyjścia dla dyrektora Filharmonii do poszukiwania zarówno dawnego repertuaru, jak i inspirowania nowych działań twórczych, mogących zespołom Filharmonii oraz projektom festiwalowym zapewnić nowy, niepospolity i artystycznie wartościowy repertuar. Andrzej Szwalbe w krąg artystów współpracujących z Filharmonią w tym zakresie zamierzał wprowadzić zarówno twórców związanych w pewien sposób z Bydgoszczą (Florian Dąbrowski, Konrad Pałubicki, Henryk H. Jabłoński), jak i kompozytorów o uznanej renomie, twórców zdobywających już wówczas laury na międzynarodowych konkursach (jak np. Zbigniew Bargielski, Marian Borkowski, Henryk Mikołaj Górecki, Wojciech Kilar, Tadeusz Machl, Krzysztof Meyer, Zbigniew Penherski, Marta Ptaszyńska, Krzysztof Penderecki). Do tego kręgu na leżał Romuald Twardowski, który za namową dyrektora Filharmonii Pomorskiej skomponował utwór inspirowany ideą kongresu i festiwalu MAEO. Prawykonanie w 1968 roku „Małej liturgii prawosławnej” stało się nie tylko wielkim sukcesem artystycznym na Bydgoskim Festiwalu Muzycznym, ale także utwór ten przyniósł mu nagrodę specjalną na Konkursie Kompozytorskim im. księcia Rainiera III w Monako. Kompozycja, łącząca nowe techniki kompozytorskie i tradycyjną liturgię prawosławną, dała impuls do kontynuacji twórczych poszukiwań Twardowskiego w nurcie „neoarchaicznym”, jak i zaowocowała długotrwałym związkiem kompozytora z muzyką cerkiewną... i Filharmonią Pomorską w Bydgoszczy.Musica Antiqua Europae Orientalis Festivals in Bydgoszcz, held since 1966, have been for almost half a century a highly important forum for the exchange of scholarly thoughts and artistic ideas among artists who laid the foundations in Poland and Eastern Europe of performance practices referred today as historically informed. However, regardless of the importance of the event in sphere of research and interpretation of early music, the festivals have also played a role in the emergence of new compositions. According to the director of the Pomeranian Philharmonic, Andrzej Szwalbe (1923–2002), the essence of true art s its integrity. An ability to connect various ideas and inspire various creative activities within different trends and even fields of art. This assumption became the starting point for the director of the Philharmonic to explore old repertoire as well as to inspire new creative activities that could provide various Philharmonic ensembles and large-scale festival projects with a new, unique and artistically valuable repertoire. In this respect Andrzej Szwalbe sought to draw into the circle of artists collaborating with the Philharmonic both those associated in some way with Bydgoszcz (Florian Dąbrowski, Konrad Pałubicki, Henryk H. Jabłoński) as well as renowned composers winning awards at international competitions (for example Zbigniew Bargielski, Marian Borkowski, Henryk Mikołaj Górecki, Wojciech Kilar, Tadeusz Machl, Krzysztof Meyer, Zbigniew Penherski, Marta Ptaszyńska, Krzysztof Penderecki). This circle also included Romuald Twardowski, who, at the instigation of the director of the Pomeranian Philharmonic, composed a piece inspired by the idea of the MAEO congress and festival. Premiered in 1968, ‘Little Orthodox Liturgy’ was not only a great artistic success for the composer at the Bydgoszcz Music Festival, but also won him a special prize at the Prince Rainier III Competition in Monaco. The composition, combining new compositional techniques and traditional Orthodox liturgy, became an impulse to continue Twardowski’s creative explorations within the ’neoarchaic’ trend and resulted in the composer’s long-term relationship with Orthodox church music and the Pomeranian Philharmonic in Bydgoszcz
Szczepienia przeciw błonicy
No full textBłonica została praktycznie wyeliminowana z Europy dzięki szczepieniom, niemniej nadal stanowi zagrożenie w endemicznych rejonach Azji, Afryki, Ameryki Południowej. Przypadki importowanej błonicy są zgłaszane co roku. Unia Europejska oferuje kilka szczepionek multiwalentnych dla dzieci, młodzieży i dawek przypominających dla dorosłych, zwłaszcza starszych. Prawdziwe ryzyko stwarzają tzw. ruchy antyszczepionkowe, które w niektórych regionach kraju obejmują 0,5% niezaszczepionych dzieci i zagrażają osiągnięciu odporności populacyjnej (herd immunity).Diphtheria has been virtually eliminated in Europe thanks to vaccinations, but it still poses a threat in endemic regions of Asia, Africa, and South America. Cases of imported diphtheria are reported every year. The European Union offers several multivalent vaccines for children, adolescents, and booster doses for adults, especially the elderly. The real risk is posed by the so-called anti-vaccination movements, reaching 0.5% of unvaccinated children in some regions of the country and threatening achieving herd immunity
Households' invisible input to the economy: a review of its measurement methods and results
No full textUnpaid domestic work is the main part of non-market household production which is not covered by national statistics (GDP). The monetary value of unpaid work is identified within the gross value added (GVA), which is 60-80% of (the invisible) non-market household production. GVA of unpaid work provides significant information about the household sector and its impact on the national economy even if some part of that production is unobserved. After long discussions, a consensus was achieved and the input method was approved and used in the estimates of unpaid work in the Household Satellite Accounts (HHSA). However, the consensus is still in the process of household estimations. This paper shows that different wages used in input methods do not change the final proportion of the GVA of unpaid work to total household production. The analysis also confirms that, in accordance with UNECE and Eurostat, a regular implementation of the HHSA alongside the core system - the European System of Accounts - is a valuable and comprehensive tool for assessing the total output of household production (both market and non-market)
Testing for multinormality with goodness-of-fit tests based on phi divergence measures
No full textIn this paper, a beta transform of multivariate normal datasets is obtained. The phi divergence measure, DΦ(F, G) between two distributions F and G is used to obtain a goodnessof-fit test to multivariate normality (MVN) based on the theoretical density function of the beta transformed random variable and a window-size-spacing-based sample density function. Three versions of the statistic are derived from three known phi divergence measures that are based on a sum of squares. The empirical critical values of the statistics are obtained and the empirical type-one-error rates as well as powers of the statistics in comparison with those of other well-known competing statistics are computed through extensive simulation study. The study shows that the new statistics have good control over type-one-error and are highly competitive with the existing well-known ones in terms of power performance. The applicability of the new statistics is also carried out in comparison with three other efficient techniques using four different datasets, and all the competing statistics agreed perfectly in their decisions of rejection or otherwise of the multivariate normality of the datasets. As a result, they can be regarded as appropriate statistics for assessing multinormality of datasets especially, in large samples