Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅów
Not a member yet
615591 research outputs found
Sort by
Analiza moderacyjna polityki finansowej, realnej stopy procentowej i wyników gospodarczych w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej oraz Afryki Subsaharyjskiej
No full textSubject and purpose of work: This study investigates the interplay between financial policy and real interest rates and their impact on economic performance in MENA and SSA countries. It aims to determine whether financial policy supports economic performance and how its interaction with real interest rates amplifies or moderates its effect.
Materials and methods: The research applies both static (Pooled OLS and Fixed Effects) and dynamic systems GMM estimation techniques on a panel dataset of 70 countries across 21 years (2000-2020).
Results: Results indicate that domestic credit to the private sector by banks positively contributes to economic performance, with real interest rates intensifying this effect. However, real interest rates, when combined with domestic credit, show both positive and negative net effects on economic performance, especially in financially constrained economies with low and negative real interest rates.
Conclusions: Notably, thresholds for real interest rates–such as 5.5%–are identified, above which the net impact on economic performance can shift from negative to positive.Przedmiot i cel pracy: Niniejszy artykuł bada wzajemne oddziaływanie polityki finansowej i realnych stóp procentowych oraz ich wpływ na wyniki gospodarcze w krajach MENA i SSA. Jego celem jest ustalenie, czy polityka finansowa wspiera wyniki gospodarcze i w jaki sposób jej interakcja z realnymi stopami procentowymi wzmacnia lub łagodzi jej wpływ.
Materiały i metody: W badaniu zastosowano zarówno statyczne (Pooled OLS i Fixed Effects), jak i dynamiczne techniki estymacji GMM na zbiorze danych panelowych obejmującym 70 krajów w ciągu 21 lat (2000-2020).
Wyniki: Wyniki wskazują, że krajowe kredyty dla sektora prywatnego udzielane przez banki pozytywnie wpływają na wyniki gospodarcze, a realne stopy procentowe wzmacniają ten efekt. Jednak realne stopy procentowe w połączeniu z kredytem krajowym, wykazują zarówno pozytywny, jak i negatywny wpływ netto na wyniki gospodarcze, zwłaszcza w gospodarkach o ograniczonych możliwościach finansowych z niskimi i ujemnymi realnymi stopami procentowymi.
Wnioski: W szczególności zidentyfikowano progi dla realnych stóp procentowych - takie jak 5,5% - powyżej których wpływ netto na wyniki gospodarcze może zmienić się z negatywnego na pozytywny
Some remarks on the functioning and interpretation of surnames of Daugavpils’ Poles with the suffix -ski/-ska (-skiĭ/-skaia) in the years 1945–1991
No full textNazewnictwo osobowe Polaków na dalszych Kresach Wschodnich należy do zagadnień relatywnie mało rozpoznanych w onomastyce. Antroponimia mieszkańców Łatgalii kształtowała się w skomplikowanych warunkach historycznych, społeczno-politycznych i kulturowo-językowych, wymaga zatem szczególnej ostrożności w opisie funkcjonowania poszczególnych jednostek onimicznych, przede wszystkim z perspektywy ustalania ich pochodzenia. Te założenia o charakterze intra- i ekstralingwistycznym stały się punktem wyjścia do analizy materiału źródłowego, zaczerpniętego z ksiąg meldunkowych Dyneburga z lat 1945–1991. W zakresie rozpatrywanych w niniejszym artykule nazwisk odmiejscowych z przyrostkiem -ski/-ska (-ский/-ская) i jego wariantami akcent położono na aspekt etymologiczny oraz odnotowane formy językowe. Poza klasycznymi trudnościami towarzyszącymi interpretacji tego typu nazwisk w badaniu materiału dyneburskiego w większym stopniu powinno się brać pod rozwagę także inne okoliczności, m.in.: 1) uwzględnienie w równej mierze nazw miejscowych (jako potencjalnych etymonów) z obszaru całej dawnej Rzeczypospolitej, 2) ustalenie korelacji między nazwiskami i toponimami zbliżonymi brzmieniowo, ale różniącymi się cechami językowymi, spowodowanymi wpływem polszczyzny, języków wschodniosłowiańskich oraz dialektu północnokresowego, 3) zwrócenie szczególnej uwagi na oboczność form wynikającą ze zruszczenia nazwisk oraz oddziaływania lokalnych osobliwości językowych i czynników idiolektalnych.The personal names of Poles in the far Eastern Borderlands is an issue relatively underexplored in onomastics. The anthroponymy of the inhabitants of Latgale developed in complicated historical, socio-political, and cultural-linguistics circumstances, so describing the functioning of onymic units, mainly from the perspective of determining their origin, requires special caution. These assumptions of an intra- and extra-linguistic nature became the starting point for the analysis of source material taken from Daugavpils’ house residents registration books from 1945–1991. With regard to place-based surnames with the suffix -ski/-ska (-skiĭ/-skaia) and its variants, the emphasis is put on the etymological aspect and the recorded linguistic forms. Apart from the typical difficulties associated with the interpretation of this type of surnames, other circumstances should also be taken under careful scrutiny when examining the Daugavpils’ material. These include: 1) equal consideration of place names (as potential etymons) from the entire area of the former Polish-Lithuanian Commonwealth, 2) establishing correlations between surnames and toponyms – phonetically similar, but with different linguistics features, caused by the influence of Polish, East Slavic languages, and the Northern Borderland dialect, 3) paying special attention to the alternation of forms resulting from the russification of surnames and the influence of local linguistic peculiarities and idiolectal factors
How to Probe Sensory Substitution Experience? The Enactive Torch Studies
No full textSensory Substitution (SS) is a situation when information from one sensory modality is translated into another, such as, e.g., from vision to touch or hearing. This is possible thanks to sensory substitution devices, which include Colorophone, EyeMusic or Enactive Torch. Sensory Substitution Experience (SSE) has not yet been described successfully. There is an ongoing debate about what kind of experience is associated with SS—is it similar to a substituted sense such as vision, or a substituting sense such as hearing or touch, or perhaps different senses or a completely new sense? Here we present three studies using visual-to-tactile Sensory Substitution Devices (SSDs) that aim to answer these questions. In the studies, we used the Enactive Torch device, which translates information about the distance from the object into vibrations. The results from qualitative and quantitative methods show that SSE is based on, but not reduced to, visual and tactile qualities. Our participants reported experiences not only related to the substituting and substituted modalities, but also to other modalities such as echolocation, hearing, sense of space, sense of orientation or cross-modal experiences. The task required a method that was standardized enough to allow data generalization but also open-ended to capture the variability of SSE qualities and their dynamics. The studies allowed us to construct a standardized method combining a standardized environment and qualitative and quantitative methods to study the SSE. We also provided guidelines for SSE interviews
Nowoczesne podejścia terapeutyczne w leczeniu dysfunkcji erekcyjnej – przegląd
No full textErectile dysfunction (ED) is a significant public health issue that affects both patients’ quality of life and their intimate relationships. While phosphodiesterase type 5 inhibitors (PDE5-Is) are the standard first-line treatment, a substantial proportion of patients fail to achieve satisfactory results. Growing interest in alternative treatment approaches has led to the exploration of novel therapies, including botulinum neurotoxin (BoNT). BoNT increases penile tissue blood supply by relaxing corpora cavernosa smooth muscle by inhibiting the release of acetylcholine. In this review, BoNT as a new agent in the treatment of ED and comparison with the safety and efficacy of advanced techniques like endovascular therapy, stem cell therapy, platelet-rich plasma therapy, and low-intensity shockwave therapy is discussed. The mechanisms of action, clinical trial results, and possible limitations of these approaches are discussed. According to recent research, BoNT is a potential alternative for ED patients who are not responsive to traditional treatments. Additional studies, however, are required to establish optimal dosing regimens and determine the long-term benefits of these new therapeutic approaches.Zaburzenia erekcji (erectile dysfunction – ED) są istotnym problemem zdrowia publicznego, wpływającym zarówno na jakość życia pacjentów, jak i ich relacje intymne. Chociaż inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (phosphodiesterase type 5 inhibitors – PDE5-Is) stanowią standardowe leczenie pierwszego rzutu, znaczna część pacjentów nie osiąga zadowalających rezultatów. Rosnące zainteresowanie alternatywnymi metodami leczenia doprowadziło do eksploracji nowych terapii, w tym neurotoksyny botulinowej (botulinum neurotoxin – BoNT). BoNT zwiększa dopływ krwi do tkanek prącia poprzez rozluźnienie mięśni gładkich ciał jamistych dzięki hamowaniu uwalniania acetylocholiny.
W niniejszym przeglądzie omówiono BoNT jako nowy środek w leczeniu ED oraz porównano bezpieczeństwo jej stosowania i skuteczność z zaawansowanymi metodami, takimi jak terapia endowaskularna, terapia komórkami macierzystymi, terapia osoczem bogatopłytkowym oraz terapia falą uderzeniową o niskiej intensywności. Omówiono mechanizmy działania, wyniki badań klinicznych oraz możliwe ograniczenia tych metod. Według najnowszych badań BoNT jest obiecującą alternatywą dla pacjentów z ED, którzy nie reagują na tradycyjne leczenie. Konieczne są jednak dodatkowe badania w celu ustalenia optymalnych schematów dawkowania oraz określenia długoterminowych korzyści nowych podejść terapeutycznych
Instruments for Supporting the Development of Entrepreneurship by Local Government Units and the Model of Functioning of the Local Economy on the Example of Selected Municipalities in Kujawsko-Pomorskie Voivodeship – Part Two.
No full textNiniejszy artykuł jest kontynuacją opracowania powstałego w 2023 roku i opublikowanego na łamach zeszytów naukowych „Studia i Prace KZiF” w numerze 195. Jego celem jest przedstawienie możliwych do zastosowania instrumentów wspierających rozwój przedsiębiorczości w jednostkach samorządu terytorialnego wybranych gmin województwa kujawsko-pomorskiego w zależności od modelu funkcjonowania lokalnej gospodarki. W części pierwszej autor przeanalizował trzy modele: (1) obowiązujący w największych miastach województwa kujawsko-pomorskiego, (2) w gminach podmiejskich położonych w rejonie Bydgoszczy i Torunia, (3) w gminach przywęzłowych dróg A-1 i S-5. W bieżącym opracowaniu koncentruje się na kolejnych trzech modelach funkcjonujących w: (4) w gminach wielofunkcyjnych, położonych peryferyjnie w stosunku do głównych ośrodków województwa, (5) w pozostałych gminach wielofunkcyjnych i (6) obowiązujących w gminach miejskich, w których podstawową determinantą rozwoju przedsiębiorczości jest ograniczona niewielka powierzchnia administracyjna gminy miejskiej, dostępność terenów inwestycyjnych.This article continues the study initiated in 2023 and published in issue 195 of Studia i Prace KZiF. Its aim is to present potential instruments for supporting the development of entrepreneurship in local government units of selected municipalities in Kujawsko-Pomorskie Voivodeship, based on different models of local economic functioning. In the first part of the study, the author analysed three models: (1) applicable in the largest cities of Kujawsko-Pomorskie Voivodeship, (2) in suburban municipalities in the areas of Bydgoszcz and Toruń, and (3) in municipalities located near the junctions of the A-1 and S-5 roads. The current study examines three additional models: (4) in multifunctional municipalities located in peripheral areas relative to the main centres of the province, (5) in other multifunctional municipalities, and (6) in urban municipalities where the development of entrepreneurship is primarily determined by the limited size of the administrative area and the availability of investment zones
Analysis of the Rates of Return on Investments in Socially Responsible Companies with the Example of the WIG-ESG Index
No full textResearch background
The ecological transformation has contributed to the increased importance of socially responsible investments. In the theoretical part of the paper, the issues of CSR and ESG were mentioned, and a literature review was performed. The empirical part presents the results of the analysis of the rates of return on WIG-ESG companies in the period from January 1, 2019 to April 30, 2023.
Purpose
The aim of the paper is to verify whether investing in shares of socially responsible companies included in the WIG-ESG index bring higher rates of return than investing in companies not included in this index.
Research methodology
The paper is to compare the cumulative rates of return on investments in the shares of companies included in the WIG-ESG index with the rates of return on investments in the shares of companies not included in the WIG-ESG index. The comparison was made for the sectors represented by the companies in the WIG-ESG index.
Results
The obtained results indicate that investing in the shares of companies which are considered socially responsible allows to achieve higher rates of return than in sector indexes and broad business sectors.
Novelty
The study is concerned with a comparative analysis of the cumulative rates of return in the WIG- ESG companies – which have been grouped into sectors – and on non ESG – oriented companies. This approach allowed to draw conclusions specific to the research period covering the COVID-19 pandemic and the outbreak of the war in Ukraine
Diagnostyka stanu technicznego rozjazdów
No full textThe paper presents issues related to the process of monitoring the technical condition of railway turnouts and administration of data from measurement sensors cooperating with computer programs, enabling continuous tracking of changes and trends in the presented system, which is a railway turnout controlled by a switch point machine. The author points to the importance of remote diagnostics, mainly the moving turnout elements for appropriate intervention by the maintenance services. The paper also presents market needs in terms of the need to obtain appropriate field data, including changes in the turnout operation depending on climatic conditions and trends of changes depending on the wear of the rolling elements of the turnout. The author points to the need for monitor the condition of several most important points of the turnouts that have a direct impact on future potential: failures, damage, reduced availability of the railway line or a railway disaster. Attention was also paid to the need to use field data from the service work not only from the warranty period but also throughout the assumed whole life cycle of the turnout.W artykule przedstawiono zagadnienia związane z procesem monitorowania stanu technicznego rozjazdów kolejowych oraz administrowaniem danymi, pochodzących z czujników pomiarowych współpracujących z programami komputerowymi. Proces monitorowania i diagnostyki umożliwia śledzenie zmian i trendów w prezentowanym podsystemie, jakim jest rozjazd kolejowy, sterowany napędem zwrotnicowym. Autor wskazuje na znaczenie diagnostyki zdalnej, głównie ruchomych elementów rozjazdu, dla ułatwienia podjęcia decyzji o właściwej interwencji służb utrzymania ruchu kolejowego. Przedstawiono również potrzeby rynku w zakresie konieczności pozyskiwania odpowiednich danych terenowych, w tym zmian w eksploatacji rozjazdu w zależności od warunków klimatycznych i zmian w zależności od zużycia elementów tocznych rozjazdu. Zwrócono uwagę na potrzebę monitorowania stanu technicznego kilku najważniejszych punktów rozjazdu. Poprawna analiza wyników monitorowania rozjazdów powoduje redukcję potencjalnych awarii i uszkodzeń co w konsekwencji zmierza do zachowania najwyższego poziomu dyspozycyjność linii kolejowej i ograniczeniu katastrofy kolejowej. Zwrócono również uwagę na konieczność wykorzystania danych terenowych z prac serwisowych nie tylko z okresu gwarancji, ale także w całym cyklu życia rozjazdu
Carpooling i wykluczenie transportowe w komitacie Békés na Węgrzech: wzmacnianie dostępności do mobilności poprzez innowacyjne praktyki Diagnostyka stanu technicznego rozjazdów
No full textThe research article examines the challenges of transport exclusion in Békés Megye region in Hungary and explores the potential of carpooling as an innovative solution to enhance transport accessibility in the region. It investigates the factors contributing to transport exclusion, assesses the feasibility and benefits of carpooling initiatives, and provides evidence-based recommendations for policymakers and transportation authorities. Rural areas out of the main roads especially remote single housing unit called tanya-settlements (hamlets) are the least connected to the local centers, are the most exposed on the transport exclusion consequences. The gaps in the accessibility to the mobility which bus, train, city transport networks, same as the diffused modes of transport such as bikes and electric scooters and incentives of Magyar Falu Program & Falubusz are not able to cover by providing a quality service to all the population. Therefore, the alternative carpooling solutions such as Demand-Responsive Transport, Institutionalized carpooling integrated within public transport system and Ridesourcing were tested. Those carpooling based solutions are compared by features regarding to characteristics and needs of tanya-settlements such as costs, reliability, ease to find drivers, accessibility, and adaptation to special mobility needs.Komitat Békés na Węgrzech mierzy się z problemem wykluczenia transportowego, w artykule badany jest potencjał usługi współdzielenia pojazdów (carpoolingu) jako innowacyjnego rozwiązania poprawiającego mobilność w regionie. W ramach badań zidentyfikowało czynniki przyczyniające się do powstawania wykluczenia transportowego, oceniono wykonalność i korzyści płynące z wprowadzania usług współdzielenia samochodów oraz rekomendowano rozwiązania dla decydentów i władz transportowych. Obszary wiejskie poza głównymi węzłami komunikacyjnymi, a zwłaszcza odległe osady zwane tanya, są najmniej skomunikowane z lokalnymi centrami i przez to najbardziej narażone na konsekwencje występowania zjawiska wykluczenia transportowego. Luki w dostępności do mobilności, które nie mogą być pokryte przez autobusy, pociągi, miejskie sieci transportowe, rozproszone środki transportu, takie jak rowery i hulajnogi elektryczne ani zachęty z programów Magyar Falu Program i Falubusz, wymagają uzupełnienia poprzez wysokiej jakości usługi dedykowane dla konkretnych grup pasażerów. W ramach badania przebadano alternatywne rozwiązania oparte na współdzieleniu pojazdów, takie jak elastyczny transport na żądanie, zinstytucjonalizowane współdzielenie pojazdów zintegrowane z publicznym systemem transportowym oraz ridesourcing. Te formy organizacji publicznego transportu zbiorowego zostały porównane pod względem cech związanych z charakterystyką i potrzebami osad tanya, takimi jak koszty, niezawodność, łatwość znalezienia kierowców, dostępność oraz dostosowanie do specjalnych potrzeb pasażerów
Should elevated inflammatory parameters be the basis for the diagnosis of inflammatory spondyloarthropathies? Case report of a 24-year-old man
No full textW pracy opisano przypadek 24-letniego mężczyzny, który był konsultowany przez lekarza rodzinnego z powodu nasilonych bólów odcinka szyjnego kręgosłupa oraz miernie nasilonych bólów w obrębie stawów krzyżowo-biodrowych. W badaniach analitycznych oraz obrazowych (RTG szyjnego odcinka kręgosłupa, RTG stawów krzyżowo-biodrowych) nie stwierdzono istotnych odchyleń od normy, mogących sugerować występowanie spondyloartropatii. Dopiero w trakcie hospitalizacji w oddziale reumatologii u pacjenta rozpoznano zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa na podstawie odchyleń w wykonanym badaniu rezonansem magnetycznym stawów krzyżowo-biodrowych oraz podwyższonego stężenia antygenu HLA-B27.This is the case of a 24-year-old man who consulted a general practitioner due to severe cervical spine pain and moderately intense pain in the sacroiliac joints. Initial laboratory and imaging investigations, including X-rays of the cervical spine and sacroiliac joints, did not reveal any significant abnormalities suggestive of spondyloarthropathy. The diagnosis of ankylosing spondylitis was established only during hospitalisation in the Rheumatology Department, based on abnormalities detected in MRI of the sacroiliac joints and the presence of elevated HLA-B27 antigen levels
Feasibility of using Web-based occurrences in tracing lone items’ diffusion
No full textThis article focuses on quantitative analysis of the diffusion of English-origin verbs in Polish. Based on methodology proposed by Poplack, Snakoff and Miller (1988) in their seminal work, the research presented in this paper uses frequency of occurrence obtained from Google search results to investigate the diffusion of verb of English origin in Polish between 2010 and 2022. It is shown that with proper treatment the data obtained from the Internet allow for additional insights into the process of loan items diffusion and provide basis for more fine graded classification, as well as decomposition of the diffusion process itself. The results of the analysis allow to postulate an alternative classification of loan items and capture the internal dynamics of their diffusion highlighting the significance of the initial stages of this process