Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅów
Not a member yet
615591 research outputs found
Sort by
The Marshal of the Sejm as the Body Performing the Duties of the President – a Systemic Constitutional Approach
No full textArtykuł analizuje konstytucyjne uwarunkowania wykonywania obowiązków Prezydenta RP przez Marszałka Sejmu (lub Senatu), wynikające z braku instytucji wiceprezydenta. Autor rozgraniczył sytuacje zastępowania Prezydenta na „przejściowe”, kiedy Marszałek przejmuje obowiązki, a Prezydent na urząd może wrócić (art. 131 ust. 1), oraz „nieodwracalne”, kiedy Marszałek wykonuje obowiązki Prezydenta tymczasowo, do czasu wyboru jego następcy (art. 131 ust. 2). Analiza obejmuje przepisy Konstytucji w ujęciu systemowym. Mechanizm zastępowania Prezydenta nie zmienia ustrojowej pozycji Marszałka Sejmu ani nie nadaje mu pełnej legitymacji głowy państwa. Takie rozwiązanie ogranicza ryzyko destabilizacji władzy wykonawczej, ale jednocześnie rodzi pytania o zakres i granice kompetencji osoby pełniącej obowiązki Prezydenta.The article analyzes the constitutional conditions for the performance of the President of the Republic of Poland’s duties by the Speaker of the Sejm (or Senate), arising from the lack of the vice president institution. It discusses the adopted solution, which leads to the temporary assumption of the head of state’s role by an organ with narrower democratic legitimacy. The analysis is based on the interpretation of constitutional provisions and their impact on the system of government. The author indicates that the Speaker only temporarily performs the President’s duties, highlighting the exceptional nature of this solution. This mechanism does not alter the Speaker’s constitutional position nor confer full legitimacy as head of state. Such a solution reduces the risk of destabilization of executive power but simultaneously raises questions about the scope and limits of the competencies of the person performing the President’s duties
The Constitutional Model for Imposing Public Law Fees and the Local Fee
No full textZ art. 84 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika podwyższony standard określoności prawa właściwy prawu daninowemu. Wymienione w art. 217 Konstytucji RP elementy konstrukcji prawnej podatku, a w szczególności przedmiot opodatkowania, muszą wynikać z ustawy i być uregulowane na tyle precyzyjnie, aby podatnik wiedział, czy ustawa łączy z dotyczącym go stanem faktycznym lub prawnym obowiązek podatkowy czy też tego podmiotu ten obowiązek nie dotyczy. W świetle powyższego, należy uznać, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie spełniają wymogów sformułowania delegacji ustawowej – naruszają zasadę zupełności regulacji odnoszących się do nakładania danin publicznych, których uregulowanie nie może być pozostawione aktom podustawowym.Article 84 and Article 217 of the Constitution of the Republic of Poland provide for a higher standard of specificity of the law applicable to tax law. The elements of the legal structure of the tax listed in Article 217 of the Constitution, and in particular the subject of taxation, must result from the act and be regulated precisely enough for the taxpayer to know whether the act connects the factual or legal state of affairs concerning him with a tax obligation or not. In light of the above, it should be recognized that the provisions of the Act on Local Taxes and Fees do not meet the requirements for formulating a statutory delegation – they violate the principle of completeness of regulations relating to the imposition of public taxes, the regulation of which cannot be left to sub-statutory acts
The Constitutional Principle of Civil Society and Local Development with the Participation of Local Action Groups
No full textZnaczenie zasady społeczeństwa obywatelskiego stanowi element demokratycznego państwa prawa. Zasadniczy cel artykuły to ustalenie roli zasady społeczeństwa obywatelskiego w procesie realizacji tzw. rozwoju lokalnego przez społeczeństwo lokalne. W pracy wykorzystano metodę dogmatyczno-prawną. Ustalono, że społeczeństwo lokalne stanowi istotny element względem rozwoju lokalnego, zaś występujące lokalne grupy działania (LGD) pozostają szczególnego charakteru organizacjami zrzeszającymi, które stymulującą rozwój lokalny w obranych obszarach aktywności. W pracy ustalono, że społeczeństwo może wpływać na rozwój lokalny zarówno w ramach lokalnych grup działania, jak i w sposób niezrzeszony. Znaczenie społeczeństwa dla rozwoju mniejszych zbiorowości stanowi zarówno o realizacji zasady pomocniczości, jak i odzwierciedla znaczenie pluralizmu politycznego.The significance of the principle of civil society constitutes an element of a democratic state governed by the rule of law. The primary aim of this article is to determine the role of the principle of civil society in the process of implementing so-called local development by the local community. The study employs the dogmatic-legal method. It has been established that the local community is a key element in relation to local development, while existing Local Action Groups (LAGs) remain special associational organisations that stimulate local development within selected areas of activity. The study concludes that society can influence local development both within Local Action Groups and independently. The significance of society for the development of smaller communities reflects both the implementation of the principle of subsidiarity and the importance of political pluralism
The Linguistic Rights of Beneficiaries of International Protection Concerning the Freedom to Choose and Exercise Regulated Professions
No full textPraca jest poświęcona prawom językowym beneficjentów ochrony międzynarodowej w związku z wykonywaniem na terenie Polski zawodów regulowanych. Analiza jest prowadzona z perspektywy regulacji Konstytucji RP (art. 35 w zw. z art. 27). W kontekście gwarancji zapewnionych przez wskazane regulacje Konstytucji RP dokonano analizy porównawczej między uznanymi w Polsce mniejszościami narodowymi a beneficjentami ochrony międzynarodowej. Przedmiotem rozważań jest także zagadnienie wolności wyboru i wykonywania zawodu przez beneficjentów ochrony międzynarodowej (tzn. uchodźców, beneficjentów ochrony uzupełniającej oraz ochrony czasowej) z punktu widzenia art. 65 Konstytucji, z uwzględnieniem specyfiki dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji). Największy nacisk w pracy badawczej położono na analizę wymagań zdolności komunikowania się przez beneficjentów ochrony międzynarodowej w języku polskim jako języku urzędowym przy wykonywaniu zawodów regulowanych, ze szczególnym uwzględnieniem pracownika służby cywilnej, pracownika samorządowego, lekarzy i dentystów oraz pielęgniarki i położonej. Przedmiotowa analiza jest prowadzona zarówno w świetle orzecznictwa krajowego: Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, jak również orzecznictwa TSUE.The work deals with the linguistic rights of beneficiaries of international protection (BOM) in connection with the exercise of regulated professions on the territory of Poland. In the context of the guarantees provided by Art.35 and Art.27 of the Constitution, a comparative study was conducted on the status of national minorities in context of the freedom to choose and exercise a profession (Art.65) by BOM (i.e. refugees, beneficiaries of subsidiary protection and temporary protection) in light of access to public service (Art.60). The primary was placed on analysing of the requirements for the ability of beneficiaries of international protection to communicate in Polish as the official language in connection with the exercise of regulated professions, with particular emphasis on civil servants, local government employees, doctors and dentists, and nurses and midwives. The analysis is conducted in light of national case law: the Constitutional Tribunal, the Supreme Court and the CJEU
Civil law liability of the ecclesiastical superior for the actions of the subordinate in the light of Polish law
No full textPrawo polskie przewiduje szereg potencjalnych podstaw odpowiedzialności cywilnej przełożonego kościelnego za czyny podwładnego, w przypadku deliktów są to art. 429 i 430 k.c. Przepisy te przewidują w szczególności konieczność wyrządzenia szkody przy wykonywaniu powierzonej czynności. Wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku o braku podstaw do przyjęcia generalnej zasady odpowiedzialności przełożonego kościelnego (wyznaniowej osoby prawnej) za działania podwładnego (duchownego). Odpowiedzialność na gruncie tych przepisów jest możliwa wyłącznie w razie spełnienia przesłanek odpowiedzialności, w szczególności zaistnienia związku funkcjonalnego pomiędzy powierzoną czynnością a wyrządzoną szkodą, a które to przesłanki powinny być interpretowane zawężająco. Brak podstaw do odejścia od ugruntowanej linii orzeczniczej, która z uwagi zasady odpowiedzialności przewidzianej w art. 430 k.c., wyłącza jego zastosowanie w przypadku wyrządzenia szkody jedynie przy okazji wykonywania powierzonych zadań.Polish law provides for a number of potential grounds for civil liability of the ecclesiastical superior for the actions of the subordinate, in particular in the case of torts, these are articles 429 and 430 of the Civil Code. These provisions provide, as a condition for liability, that damage must be caused while performing the entrusted activity. The interpretation of these provisions leads to the conclusion that there are no grounds for the general principle of responsibility of the church superior (denominational legal person) for the actions of the subordinate (clergyman). Liability under these provisions is possible only if the conditions for liability (narrowly interpreted) are met, in particular there is functional relation between the entrusted activity and the damage caused. There are no grounds for departing from the well-established line of jurisprudence which, due to the principle of liability provided for in art. 430 of the Civil Code, excludes its application in the event of damage caused only during performing the entrusted tasks (time coincidence)
Schlacht bei Ogóły am 8. Juli 1945
No full textWiosną 1945 r. zgrupowanie partyzantki antykomunistycznej kryptonim „Piotrków” zdołało rozbić większość instytucji reżimu komunistycznego na Białostocczyźnie. Władze w Białymstoku, zaniepokojone rozwojem sytuacji, pod koniec czerwca rzuciły do walki przeciw podziemiu 1 Praski Pułk Piechoty ze składu 1 Dywizji Piechoty. W wyniku konfrontacji, do jakiej doszło pomiędzy Zgrupowaniem „Piotrków” a żołnierzami „ludowego” Wojska Polskiego, rozegrała się największa bitwa podziemia antykomunistycznego na Białostocczyźnie – bitwa pod Ogółami. Pomimo zaskoczenia przeciwnika w jego własnym obozowisku, 1 Praskiemu Pułkowi Piechoty nie udało się go rozbić. Poniósł przy tym poważniejsze straty. Po stronie komunistycznej zginęło 3 żołnierzy, w tym zastępca pułku do spraw polityczno-wychowawczych kpt. Eugeniusz Oksanicz, nieznana liczba żołnierzy odniosła rany, natomiast 9 zostało wziętych do niewoli. Partyzanci z kolei utracili ośmiu ludzi – 2 zabito, 3 zostało rannych, 3 wzięto do niewoli. Bitwa zakończyła się taktycznym zwycięstwem Zgrupowania „Piotrków”, lecz oznaczała strategiczny sukces komunistów, którzy przejęli inicjatywę w tej nierównej walce.In the spring of 1945, the anti-communist partisan group codenamed “Piotrków” managed to dismantle most of the communist regime’s institutions in the Białystok region. Alarmed by the situation, the authorities in Białystok deployed the 1st Prague Infantry Regiment from the 1st Infantry Division to fight the underground resistance at the end of June. The confrontation between the “Piotrków” Group and the soldiers of the Polish “People’s” Army led to the largest battle of the anti-communist underground in the Białystok region—the Battle of Ogóły. Despite surprising the partisans in their own encampment, the 1st Prague Infantry Regiment failed to defeat them and suffered more significant losses. On the communist side, 3 soldiers were killed, including the regiment’s deputy for political and educational affairs, Captain Eugeniusz Oksanicz. An unknown number of soldiers were wounded, and 9 were taken prisoner. The partisans, in turn, lost 2 killed, 3 wounded, and 3 captured. The battle ended in a tactical victory for the “Piotrków” Group but marked a strategic success for the communists, who seized the initiative in this uneven struggle.Im Frühjahr 1945 gelang es einer antikommunistischen Partisanengruppe mit dem Codenamen „Piotrków”, die meisten Einrichtungen des kommunistischen Regimes in der Region Białystok zu zerschlagen. Die Behörden in Białystok, besorgt über die Entwicklung der Lage, schickten Ende Juni den 1. Praga-Infanterieregiment der 1. Infanteriedivision in den Kampf gegen den Untergrund. Die darauffolgende Konfrontation zwischen der „Piotrków”-Gruppierung und den Soldaten der polnischen Volksarmee führte zur größten Schlacht des antikommunistischen Untergrund in der Region Białystok – der Schlacht bei Ogóły. Obwohl der Gegner in seinem eigenen Lager überrascht wurde, gelang es dem 1. Prager Infanterieregiment nicht, den Feind zu besiegen. Dabei erlitt es schwerere Verluste. Auf kommunistischer Seite wurden 3 Soldaten getötet, darunter der Beauftragte des Regiments für politische und pädagogische Angelegenheiten, Hauptmann Eugeniusz Oksanicz, eine unbekannte Anzahl von Soldaten wurde verwundet, 9 wurden gefangen genommen. Die Partisanen verloren ihrerseits acht Mann – 2 wurden getötet, 3 verwundet und 3 gefangen genommen. Die Schlacht endete mit einem taktischen Sieg der „Piotrków”-Gruppierung, bedeutete aber einen strategischen Erfolg für die Kommunisten, die in diesem ungleichen Gefecht die Initiative ergriffen
Violence and Social Media: The Amplification of Antisemitism on X (formerly Twitter) Post Elon Musk’s Acquisition
No full textThe study focuses on the transformation of the Twitter platform following its acquisition by Elon Musk. Through desk research, we examine how cost reductions and the declared support for freedom of speech influence the spread of anti- Semitic posts. We find that content moderation on platform X remains predominantly reactive. Based on a case study, we illustrate a real- life case associated with the spread of extremist speech. The authors also identify key factors contributing to the escalation of antisemitic narratives on Platform X
Violence in Hyperreality: The Ideological Development of the Black Mirror Series (2011–2023)
No full textBlack Mirror (2011–2023) is a British television drama that combines thriller and science fiction conventions. So far, six seasons have been released, sparking many discussions about how to portray the dystopian future of Western societies. However, the last season brought a sudden turn towards the nostalgic past and horror using folklore motifs. The author uses concepts from the theories of Jean Baudrillard (“simulacra,” “hyperreality”), Guy Debord (“society of the spectacle”), Erving Goffman (“theatrical metaphor”), Michel Foucault (“panopticon,” “biopolitics”) and Shoshana Zuboff (“surveillance capitalism”) to answer the question: what is the ideological evolution of the series and has it retained its critical potential
Research on the Possibility of Reducing the Concentration of PM10 and PM2.5 Dust Fractions in the Process of Visualizing Fingerprints with a Light Fingerprint Powder – Argentorat
No full textZa cel niniejszej pracy obrano zaprezentowanie wyników badań, przeprowadzonych w laboratorium kryminalistyki nad skutecznością stanowiska do ujawniania śladów daktyloskopijnych proszkami daktyloskopijnymi na podłożach niechłonnych (SDU - 513), w zakresie zwiększenia bezpieczeństwa osób narażonych na szkodliwe działanie pyłów podczas wizualizacji ww. śladów proszkiem lekkim — argentoratem. Autorzy udowadniają, że sprzęt z włączonym wentylatorem obniża wielokrotnie stężenie pyłu zarówno frakcji PM10, jak i PM2,5 w powietrzu nad jego powierzchnią roboczą. Podkreślają oni również, że stanowisko SDU - 513 nie eliminuje całkowicie zagrożenia związanego m.in. z dostaniem się pyłu do płuc. Mając powyższe na uwadze, w podsumowaniu publikacji zaprezentowane zostały rekomendacje dla osób obsługujących wspomniane urządzenie, aby zapewnić im bezpieczne i higieniczne warunki pracy.Los desafíos cambiantes para mantener la seguridad del Estado, la transformación de la estructura demográfica de la sociedad hacen necesario ampliar e intensificar los esfuerzos para dotar al Estado de una defensa y disuasión eficaces. A lo largo de los años, Polonia ha llevado a cabo programas destinados a influir en el número y la calidad de las Fuerzas Armadas como uno de los elementos de la seguridad del país. El artículo presenta la correlación entre los programas introducidos de activación de la sociedad y la dinámica del aumento del número de las Fuerzas Armadas. Los análisis emergentes de las percepciones de los polacos sobre su implicación en la defensa de la patria indican la legitimidad de la introducción de nuevos programas que influyan en las actitudes sociales y den lugar a un aumento del número de las Fuerzas Armadas.The aim of this paper is to present the results of a study, carried out in a forensic science laboratory, on the effectiveness of a station for fingermark development with fingerprint powders on nonporous substrates (SDU – 513), in terms of increasing the safety of persons exposed to the harmful effects of dust during the visualization of the above-mentioned traces with a light powder – argentorate. The authors demonstrate that the fan-activated equipment repeatedly reduces the concentration of dust fractions PM10 as well as PM2.5 in the air above its working surface. They also stress that the SDU – 513 station does not completely eliminate the risk of, among other things, dust entering the lungs. With the above in mind, they conclude the article with a series of recommendations to ensure safe and hygienic working conditions for the operators of the said equipment
A multimodal analysis of humour in Internet memes: A case study of the Podlaskie voivodeship’s promotional campaign
No full textThis paper examines the strategic use of humour in Internet memes within the context of regional promotion, focusing on the case study of the Podlaskie Voivodeship’s promotional campaigns. Drawing on theoretical frameworks from humour theory, semiotics, and digital culture studies, this study employs multimodal analysis to explore how linguistic elements such as puns, wordplay, and cultural references are used to construct humorous narratives in memes. The paper investigates how these elements interact with visual components to enhance engagement and influence audience perceptions of Podlaskie’s regional identity. Through the analysis of memes sourced from Podlaskie’s official social media platforms, this research demonstrates how humour serves as a potent tool for challenging stereotypes, fostering regional pride, and promoting a positive image. The findings highlight the transformative potential of digital humour in cultural rebranding and understanding the dynamics of digital media in regional promotion strategies