CNS Czasopisma Naukowe w Sieci
Not a member yet
16863 research outputs found
Sort by
Pamięć kulturowa miasta. Wrocławskie mnemotoposy
The article outlines the process of shaping the collective memory of Wrocław’s inhabitants after 1945. It highlights the diversity of ways in which they refer to the past (the German history of the city, the mythologized history of Poland, memories of “private homelands”). It points out the role played by the city’s memory in communication, associated with successive generations growing into the city and its transformation into cultural memory. It uses the category of mnemotopos, emphasizing the symbolic rather than topographic character of memory sites. It highlights the role of mnemotopoi and their layouts in shaping the identity of the city. The article serves as an introduction to the presentation and analysis of selected Wrocław’s mnemotopos.Artykuł zarysowuje proces kształtowania się pamięci zbiorowej mieszkańców Wrocławia po 1945 roku. Zwraca uwagę na różnorodność sposobów odwoływania się do przeszłości (niemieckiej historii miasta, zmitologizowanych dziejów Polski, pamięci „ojczyzn prywatnych”). Wskazuje na rolę, jaką odgrywa w pamięci miasta pamięć komunikacyjna, związana z wrastaniem w tę przestrzeń kolejnych pokoleń, i jej przekształcanie się w pamięć kulturową. W tekście stosuje się kategorię mnemotoposu, podkreślając symboliczny, a nie topograficzny charakter miejsc pamięci. Podkreślona zostaje także rola, jaką mnemotoposy i ich układy odgrywają w budowaniu tożsamości miasta. Artykuł jest wprowadzeniem do prezentacji i analizy wybranych wrocławskich mnemotoposów
Mapa jako pałac pamięci — o średniowiecznej kartografii symbolicznej, wykresach i pielgrzymkach wyobrażonych
The article presents a proposal for implementing the concept of mnemotopos developed in cultural studies into the analysis of historical cartographic representations. The author’s aim is to show the cognitive potential resulting from applying the metaphor of “places of memory” to images representing geographical locations, which acquires particular significance in the case of the historical period in question (the Middle Ages), with its rich tradition of didactic applications of visual materials and their relation to the ars memoriae. First, the topic is set in the context of the cultural studies tradition. This is followed by a brief discussion of the typology of medieval maps and then an outline of a theory that argues in favour of the existence of a correlation between the form of the most popular medieval cartographic type and the so-called rotae (“wheels of memory”), which were used contemporaneously in monastic culture. The article goes on to list arguments for recognising a possible link between maps and studies on cultural forms of memory and memorising, supported by examples from source materials. Finally, the author refers to the titular metaphor of a “palace of memory.” The objective is to demonstrate how the medieval approach to cartographic locations can be linked to the mnemonic method of loci discussed in the article, which would provide a rationale for seeing them as classic mnemotopoi.Artykuł opisuje propozycję wykorzystania wypracowanej na gruncie badań kulturoznawczych kategorii mnemotoposu do analizy historycznych przedstawień kartograficznych. Autorka stawia sobie za cel ukazanie potencjału poznawczego wynikającego z przyłożenia metafory „miejsc pamięci” do obrazów przedstawiających miejsca geograficzne, co nabiera szczególnego znaczenia w wypadku omawianej epoki (średniowiecze), za którą stoi bogata tradycja dydaktycznych zastosowań materiałów wizualnych oraz ich związków z ars memoriae. Punktem wyjścia jest osadzenie rozważań w tradycji kulturoznawczej. Następnie krótko omawiana jest typologia map średniowiecznych oraz teoria stawiająca tezę o istnieniu pokrewieństwa między formą najpopularniejszego średniowiecznego typu kartograficznego i stosowanymi ówcześnie w kulturze monastycznej „kołami pamięci” — tak zwanymi rotae. W dalszej części artykułu wymienione zostają argumenty za uznaniem możliwości powiązania map z badaniem kulturowych form pamięci i zapamiętywania, poparte przykładami z materiałów źródłowych. Na koniec autorka odnosi się do tytułowej metafory „pałacu pamięci”. Celem wywodu jest próba wykazania, w jaki sposób średniowieczne podejście do kartograficznych lokacji może się łączyć z omawianą w tekście mnemotechniczną metodą loci, co byłoby przesłanką, by widzieć w nich klasyczne mnemotoposy
Usytuowanie prawno-organizacyjne Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej w kontekście planowanych zmian organizacyjnych
The article presents the characteristics of the currently functioning organizational structure of the State Pharmaceutical Inspectorate, the problems arising from its functioning in connection with the adopted dichotomous structural division into the Chief Pharmaceutical Inspector and the voivode performing tasks with the aid of the Provincial Pharmaceutical Inspector.Artykuł ma na celu przedstawienie charakterystyki obecnie funkcjonującej struktury organizacyjnej Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, problemów wynikających z jej funkcjonowania w związku z przyjętym dychotomicznym podziałem strukturalnym na Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz wojewodę wykonującego zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. W treści przedstawiono omówienie proponowanej nowelizacji ustawy — Prawo farmaceutyczne w zakresie pionizacji struktur Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej. Na zakończenie artykułu wskazane zostały wnioski dotyczące proponowanych zmian w ustawie — Prawo farmaceutyczne oraz dalsze postulaty i rozważania związane z niniejszą ustawą
Jak spółdzielnia mieszkaniowa unika legalnej lustracji, czyli „związek rewizyjny” w służbie prezesa spółdzielni mieszkaniowej
Housing cooperatives in Poland have been experiencing a long-standing crisis. The main reasons for this situation include the lack of awareness among cooperative members regarding the social nature of this form of organization and the principles governing it, as well as the absence of substantive legislation addressing the needs of cooperative members. This situation allows for inappropriate behaviors and actions, leading to various pathologies and providing a space for manipulation.Spółdzielczość mieszkaniowa w Polsce przeżywa kryzys już od dawna. Główne powody tego stanu rzeczy to brak świadomości samych spółdzielców w zakresie społecznego charakteru tej formy działania i zasad nią rządzących oraz merytorycznego ustawodawstwa odpowiadającego na potrzeby członków spółdzielni. Sytuacja ta umożliwia pojawianie się niewłaściwych zachowań i działań, powoduje wiele patologii i daje pole do manipulacji.
Artykuł powstał na podstawie bezpośredniej obserwacji działalności jednej z największych spółdzielni mieszkaniowej we Wrocławiu. W przedstawionej sytuacji prawo oraz niska świadomość społeczna członków spółdzielni i mieszkańców jej zasobów doprowadziły do układu, w którym prezes spółdzielni mieszkaniowej kontrolował samego siebie za pośrednictwem innej spółdzielni, która tylko z nazwy była związkiem rewizyjnym
Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2021 roku (sygn. II DK 56/21)
The commentary presents the problem of not specifying the disciplinary tort that violated the Code of Ethics for Attorney at Law. The overly general formulation of unlawfulness characteristics is the reason for the inability to classify behavior as a prohibited act. The Supreme Court emphasized that the description of the alleged act in the proceedings must be very precise so that it is obvious what actions are allowed and which are prohibited. The aim of the commentary is to draw attention to the issue of standards of proceedings, in particular to the precise definition of a criminal act.Glosa przedstawia problematykę niesprecyzowania deliktu dyscyplinarnego, który godził w Kodeks etyki radcy prawnego. Zbyt ogólne sformułowanie cech bezprawności jest przyczyną niemożności zakwalifikowania zachowania jako czynu zabronionego. Sąd Najwyższy podkreślił, że opis zarzucanego czynu w postępowaniu musi być bardzo dokładny, aby było oczywiste, jakie działania są dozwolone, a jakie zakazane. Celem glosy jest zwrócenie uwagi na kwestię standardów postępowania, zwłaszcza na precyzyjne określenie czynu zagrożonego karą
Aspekt wychowawczy indywidualnoprewencyjnej dyrektywy sądowego wymiaru kary po nowelizacji z 7 lipca 2022 roku
The Act of July 7, 2022, amending the Criminal Code and certain other acts, modified the content of Article 53 § 1 of the Criminal Code for the first time since the enactment of the Criminal Code, among other things, depriving the individual prevention directive of its educational character. This change contradicts both the modern axiology of criminal law and values of a constitutional nature and the universal principles of Latin civilization derived from Greek philosophy, Roman law and Christian morality. Therefore, it is proposed to interpret the indicated provision in such a way that, through pro-constitutional interpretation and inferences based on the instrumental result of legal norms, it is possible to keep the educational aspect of individual prevention on an equal footing with other aspects.Ustawa z dnia 7 lipca 2022 roku o zmianie ustawy — Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw zmodyfikowała po raz pierwszy od uchwalenia Kodeksu karnego brzmienie art. 53 § 1 k.k., między innymi pozbawiając dyrektywę prewencji indywidualnej jej wychowawczego charakteru. Zmiana ta jest sprzeczna zarówno ze współczesną aksjologią prawa karnego, jak i z wartościami o charakterze konstytucyjnym oraz uniwersalnymi zasadami cywilizacji łacińskiej wywodzącymi się z filozofii greckiej, prawa rzymskiego oraz moralności chrześcijańskiej. W związku z tym proponuje się taką interpretację wskazanego przepisu, by w drodze wykładni prokonstytucyjnej oraz wnioskowań opartych na instrumentalnym wynikaniu norm prawnych możliwe było utrzymanie aspektu wychowawczego prewencji indywidualnej na równi z pozostałymi aspektami tejże dyrektywy
Odpowiedzialność wspólnika przystępującego do spółki cywilnej za istniejące zobowiązania
The subject of the work is the liability of a partner joining a civil partnership for its obligations existing at the time of joining the partnership. In a civil partnership, liability for obligations is mainly conditioned by Article 864 of the Civil Code. The title issue is disputed in the doctrine of law, as well as in judicial decisions, also due to doubts about the possibility of changing the composition of partners in a civil partnership. The paper considers several possible positions with particular attention to the achievements of the legal doctrine. Then the arguments justifying (according to the author) the liability of the joining partner of a civil partnership for the existing liabilities of the civil partnership at the time of his joining of the partnership are pointed out.Tematem pracy jest odpowiedzialność wspólnika przystępującego do spółki cywilnej za jej zobowiązania w momencie przystąpienia wspólnika do spółki. W spółce cywilnej odpowiedzialność za zobowiązania jest w głównej mierze warunkowana przez art. 864 k.c. Tytułowa kwestia jest sporna w doktrynie prawa, jak i w orzecznictwie sądowym, również ze względu na wątpliwości co do możliwości zmiany składu osobowego wspólników spółki cywilnej. W pracy rozważono kilka możliwych stanowisk, ze szczególnym uwzględnieniem dorobku doktryny prawa. Następnie wskazano na argumentacje uzasadniającą (w ocenie autora) ponoszenie odpowiedzialności przez przystępującego wspólnika spółki cywilnej za istniejące zobowiązania spółki cywilnej w momencie jego przystąpienia
The role of energy security – selected issues
Energy security is related to the political situation of individual countries and affects both national security and economic security. The article addresses both legal and economic issues. It discusses the importance of legal regulations and the country’s economic situation. It also addresses the context of the war between Russia and Ukraine and its impact on this security and energy transformation
Relacja wieś–miasto w górnośląskich miasteczkach poprzemysłowych — na przykładzie Radzionkowa
In this article, I want to focus on the formation of post-industrial towns in Upper Silesia, which combine the overlapping structures of village and city. These structures become apparent in the signs present in the cultural landscape, the spatial shaping of the township and the practices of the residents, thus invalidating the rural–urban opposition. This raises the questions: how did the former village transform into a post-industrial town? How do these structures reveal themselves in the cultural landscape—what signs does it contain? Where does the rural origin reveal itself? How has the rural–urban relationship affected the town’s residents? To answer these questions, I will use Pierre Bourdieu’s concept of habitus. This article is based on the preliminary results of anthropological, qualitative field research conducted in 2019–2021 in Radzionków. Radzionków represents a unique space to trace the long process of changes that have taken place in the industry and influenced the habitus of its residents. For centuries the town developed spatially and urbanistically as a village. Only the development of mining and metallurgy in the 19th and 20th centuries gradually contributed to changing the character of the village, industrializing it and changing the habitus of Radzionków inhabitants. The patterns of village culture are still present in the daily practices of the settled residents, sustained by the hexis. I will also consider the attitudes of settled residents toward new urban development (e.g., a new market, blocks of flats), which reflects their attitudes toward space aspiring to urbanity.W niniejszym artykule pragnę skoncentrować się na ukształtowaniu poprzemysłowych miasteczek na Górnym Śląsku, które łączą w sobie nakładające się na siebie struktury wsi i miasta. Struktury te uwidaczniają się w znakach obecnych w krajobrazie kulturowym, ukształtowaniu przestrzennym miasteczka i praktykach mieszkańców, unieważniając tym samym opozycję wieś–miasto. Nasuwają się więc pytania: w jaki sposób dawna wieś przekształciła się w poprzemysłowe miasteczko? W jaki sposób struktury te ujawniają się w krajobrazie kulturowym — jakie zawiera znaki? Gdzie ujawnia się wiejski rodowód miasteczka? W jaki sposób relacja wieś–miasto wpłynęła na mieszkańców miasteczka? Aby odpowiedzieć na te pytania, posłużę się koncepcją habitusu Pierre’a Bourdieu. Artykuł ten jest oparty na wstępnych wynikach antropologicznych, jakościowych badań terenowych przeprowadzonych w latach 2019–2021 w Radzionkowie. Radzionków stanowi wyjątkową przestrzeń, która umożliwia prześledzenie długiego procesu zmian, które zaszły w przemyśle oraz wywarły wpływ na habitus mieszkańców. Miasteczko przez wieki rozwijało się przestrzennie i urbanistycznie jako wieś. Dopiero rozwój górnictwa i hutnictwa w XIX i XX wieku stopniowo przyczyniał się do zmiany charakteru wsi, uprzemysłowienia jej i zmiany habitusu radzińczan. Wzory kultury wiejskiej nadal są jednak obecne w codziennych praktykach zadomowionych mieszkańców, podtrzymywane przez cielesną hexis. Wezmę także pod uwagę stosunek zadomowionych mieszkańców do nowej zabudowy miejskiej (np. nowy rynek, bloki mieszkalne), który odzwierciedla ich nastawienie do przestrzeni aspirującej do miejskości
Rola BIP w świetle uregulowań ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku — Kodeks postępowania administracyjnego
The Public Information Bulletin is of the means of making public information generally available. The legal basis for its organization and application should be sought in the Act of September 6, 2001, on access to public information (Journal of Laws of 2022, item 902), but the use of its functionality is also visible in specific regulations. Such use can also be considered taking into account the regulations of the Act of 14 June 1960 — Code of Administrative Procedure (Journal of Laws of 2023, item 775). The considerations conducted in the article focus on a detailed definition of the role of The Public Information Bulletin in the regulations organizing the Polish administrative procedure.Biuletyn Informacji Publicznej stanowi jeden ze sposobów powszechnego udostępnienia informacji publicznej. Podstaw prawnych dla jego organizacji i zastosowania należy poszukiwać w ustawie z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), ale wykorzystanie jego funkcjonalności uwidacznia się również w regulacjach szczególnych. O takim wykorzystaniu można również mówić, biorąc pod uwagę uregulowania ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775). Punkt ciężkości prowadzonych rozważań został położony na szczegółowe określenie, jaka jest rola BIP w regulacjach porządkujących polską procedurę administracyjną