CNS Czasopisma Naukowe w Sieci
Not a member yet
16863 research outputs found
Sort by
Sprawozdanie z konferencji naukowej „1000 lat Polski w Europie – bilans doświadczeń i wizje przyszłości”
No full textThe academic conference “1000 Years of Poland in Europe – review of experiences and prospects for the future”, held in June 2025 at the University of Wrocław, provided an interdisciplinary forum to discuss Poland’s position in Europe. During the two-day event, participants examined key contemporary challenges: international security (including energy and space security), Poland-EU relations, cultural identity, migration processes, and local governance development. Special emphasis was placed on the role of historical heritage in shaping Poland’s future position in a united Europe, particularly in the context of Poland’s 2025 EU Council Presidency.Konferencja naukowa „1000 lat Polski w Europie – bilans doświadczeń i wizje przyszłości”, zorganizowana w czerwcu 2025 r. na Uniwersytecie Wrocławskim, stanowiła interdyscyplinarną platformę debaty o miejscu Polski w Europie. W trakcie dwudniowych obrad analizowano kluczowe wyzwania współczesności: bezpieczeństwo międzynarodowe (w tym energetyczne i kosmiczne), relacje Polski z UE, tożsamość kulturową, procesy migracyjne oraz rozwój samorządności. Szczególną uwagę poświęcono roli dziedzictwa historycznego w kształtowaniu przyszłej pozycji Polski w zjednoczonej Europie, zwłaszcza w kontekście polskiej prezydencji w Radzie UE w 2025 roku
Kompensacje ableizmu. Prawo do seksu jako mechanizm przeciwdziałania wykluczeniu seksualnemu?
No full textThe right to sex for people with disabilities sparks numerous controversies in both public and academic discourse. In the scholarly literature, there are positions defending the view that this right is a human right, as well as skeptical arguments that recognizing such right will not resolve the issue of sexual exclusion experienced by people with disabilities. The article begins by presenting a definition of the right to sex, which is then used to analyze the various positions present in the debate. Drawing on this conceptual framework, the author reconstructs skeptical arguments rooted in feminist theory and queer studies. The conclusion offers an analysis of Ezio Di Nucci’s proposal, which emphasizes the role of non-profit organizations in counteracting the consequences of sexual.Prawo do seksu dla osób z niepełnosprawnościami wywołuje liczne kontrowersje w dyskursie publicznym oraz akademickim. W literaturze przedmiotu pojawiają się zarówno stanowiska broniące tezy, zgodnie z którą prawo to jest prawem człowieka, jak i głosy sceptyczne, wskazujące, że uznanie takiego prawa nie rozwiąże problemu ekskluzji seksualnej osób z niepełnosprawnościami. Artykuł rozpoczyna się od przedstawienia definicji prawa do seksu, która następnie wykorzystana jest do przeprowadzenia analizy stanowisk obecnych w debacie. Posługując się wprowadzoną siatką pojęciową, autor rekonstruuje argumenty sceptyczne, wywodzące się kolejno z teorii i krytyki feministycznej oraz badań queerowych. Zakończenie stanowi analiza propozycji Ezio Di Nucciego, podkreślającej rolę organizacji non-profit w procesie przeciwdziałania skutkom wykluczenia seksualnego osób z niepełnosprawnościami
Through acid psychiatry to acid communism. Psychedelic renaissance in psychiatry as a chance for a paradigm shift
No full textMark Fisher wrote “the task of repoliticizing mental illness is an urgent one if the left wants to challenge capitalist realism.” This paper attempts to develop this thought and show how the repoliticization of issues defined as mental illnesses that could have an emancipatory potential and undermine capitalist realism could look like and how it could be related to the contemporary phenomenon of “psychedelic renaissance”. This repoliticization could constitute the first step towards acid communism – a step that would enable a comprehensive formulation of the project, the imagining of both acid communism itself as well as the road towards it. Even though psychedelics could provide an impulse for the change of the dominant psychiatric paradigm and the reorganization of mental health services, the process of the interception of these substances by the alienating and commodifying orders of psychiatry and capitalism can already be observed, so that both of the intertwined and mutually supporting orders can in fact be strengthened. From this perspective the institution of psychiatry becomes a key element preserving the status quo, which makes the imagining of the end of capitalism impossible. Politicization of mental health, that could question capitalist realism, needs to be connected with the deconstruction of the ideology of psychiatry.
Mark Fisher pisał: „jeśli lewica chce zakwestionować realizm kapitalistyczny, to zadanie repolityzacji choroby psychicznej jest kwestią nadzwyczaj palącą” (Fisher 2020, 56). Niniejszy tekst jest próbą rozwinięcia tej myśli i pokazania, na czym mogłaby polegać służąca emancypacji i podważająca realizm kapitalistyczny polityzacja zjawisk określanych jako choroby psychiczne oraz jaki mogłaby mieć związek z obserwowanym współcześnie „renesansem psychodelicznym”. Stanowiłoby to pierwszy krok w stronę kwasowego komunizmu – krok, który umożliwiałby całościowe pomyślenie do końca o tym projekcie, wyobrażenie sobie zarówno samego kwasowego komunizmu jak i drogi do niego. Choć psychodeliki mogłyby stanowić impuls do zmiany dominującego paradygmatu w psychiatrii oraz przekształcenia organizacji opieki psychiatrycznej, to można już zaobserwować proces przechwytywania tych substancji przez alienujące i uprzedmiotawiające porządki: kapitalistyczny i psychiatryczny, tak aby w rezultacie oba te wzajemnie wspierające się (lub wręcz nierozerwalnie związane ze sobą) porządki umocnić. W tym ujęciu instytucja psychiatrii staje się kluczowym elementem utrzymującym status quo, uniemożliwiającym wyobrażenie sobie końca kapitalizmu. Polityzacja zdrowia psychicznego, która miałaby kwestionować realizm kapitalistyczny, musiałaby więc wiązać się z dekonstrukcją psychiatrycznej ideologii.
Granice pracy i wypoczynku w kontekście pracy mobilnej: przypadek cyfrowych nomadów mieszkających w Polsce
No full textThe development of technology and rise of digital work is reshaping the concepts of work and leisure in the twenty-first century workforce. Digital nomads can be best defined as individuals who have taken on a lifestyle which combines work and travel and are now working remotely outside of their home countries. This article will use a social constructivist approach to examine the way digital nomads give meaning to their work, their leisure, and the relationship between them. The application of Nippert-Eng’s boundary theory will aid in identifying boundary drawing methods used by participants to either segment or integrate work and leisure to create either a work-dominated or leisuredominated lifestyle. The purpose of this article is to contribute to the dialogue around digital nomads and fill gaps in current research on digital nomads in central European countries, such as Poland.Rozwój technologii i rozwój pracy cyfrowej zmieniają koncepcje pracy i wypoczynku wśród pracowników w XXI w. Cyfrowych nomadów najlepiej można zdefiniować jako osoby, które wybrały styl życia łączący pracę i podróże, a obecnie pracują zdalnie poza swoim krajem. W artykule wykorzystano podejście konstruktywizmu społecznego, aby zbadać, w jaki sposób cyfrowi nomadzi nadają znaczenie swojej pracy, wypoczynkowi i relacjom między nimi. Zastosowanie teorii granic Nippert-Eng pomogło w zidentyfikowaniu sposobów wyznaczania granic przez uczestników dla oddzielenia lub zintegrowania pracy i czasu wolnego w celu stworzenia stylu życia zdominowanego przez pracę lub wypoczynek. Artykuł stanowi wkład w dyskusję na temat cyfrowych nomadów i wypełnia luki w badaniach nad tą grupą w krajach Europy Środkowej, takich jak Polska
„Męskość właściwie nie istnieje”? Perspektywa młodych ludzi
No full textThe aim of this article is to present preliminary analysis focusing on the problem of young people’s perceptions of masculinity. The pilot study comprises 8 individual in-depth interviews (IDIs), embedded in a qualitative research approach. The result of the thematic analysis was to outline a scheme of perceptions of masculinity in the temporal dimension, in which three main categories were identified. The first category – masculinity and the past – refers to the established cultural patterns familiar to young people. The second – masculinity and the present – refers to what is currently considered to be ‘masculine’. The final category – masculinity and the future – concerns young people’s ideas about masculinity in the future. The topic undertaken in the study is part of the still underrepresented area of Polish research on masculinity.Celem artykułu jest przedstawienie wstępnych analiz koncentrujących się wokół problemu postrzegania męskości przez młodych ludzi. Badanie pilotażowe obejmuje 8 indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI), osadzonych w jakościowym podejściu badawczym. Rezultatem przeprowadzonej analizy tematycznej było zarysowanie schematu postrzegania męskości w wymiarze czasowym, w którym wyodrębniono trzy główne kategorie. Pierwsza kategoria, czyli męskość a przeszłość dotyczy znanych młodym ludziom, zastanych wzorców kulturowych. Druga z nich – męskość a współczesność – odnosi się do tego, co obecnie uznawane jest za „męskie”. Ostatnia kategoria – męskość a przyszłość – dotyczy wyobrażeń młodych ludzi na temat męskości w przyszłości. Podjęty w badaniu temat wpisuje się w wciąż niedoreprezentowany obszar polskich badań nad męskością
Healing across times and nations. The conference dedicated to the multidimensional sensitive legacy, 13–14 November 2024, Wrocław
No full textThe conference “Sensitive Legacy in University Collections: Between Adaptation and Restitution” held in Wrocław on 13–14 November 2024, explored the complex legacy of human remains, ethnographic objects, and photographs collected by German anthropologist Hermann Klaatsch in early 20th-century Australia. These collections, now housed at the University of Wrocław and the National Ethnographic Museum in Warsaw, were critically examined through the lenses of multidimensional memory, sensitive heritage, and post-colonial ethics. The event marked a historic moment as it was the first in Poland to feature not only Australian scholars but also representatives from the Yawuru community, whose ancestral remains and cultural artifacts were forcibly taken by Klaatsch. Drawing on Michael Rothberg’s concept of multidirectional memory and Philipp Schorch’s notion of sensitive heritage, the conference highlighted how colonial, totalitarian, and post-war histories intersect within museum collections. It emphasized Poland’s role as a secondary inheritor of colonial legacies – despite its non-colonial past – through the post-World War II appropriation of German academic collections. The conference sessions covered a wide range of topics, from the ethical challenges of displaying sensitive objects to the role of repatriation in cultural healing, with contributions from scholars, museum professionals, and Indigenous activists
Zakodowane w piśmie. Teoria metafor pojęciowych w odniesieniu do próby interpretacji kryteriów doboru krojów pism
No full textTekstografie Aleksandra Gwagnina – o swoistości wydania „Kroniki Sarmacyjej europskiej” z 1611 r. Na marginesie przygotowywanej edycji
No full textPerswazja przez sztukę i pamięć: Heilige Seelen-Lust Angelusa Silesiusa w muzycznym krajobrazie kontrreformacyjnego Śląska
No full textThe article deals with Johannes Scheffler’s (Angelus Silesius’) collection Heilige Seelen-Lust and its importance in the cultural and religious contexts. The starting point is reflection on the relationship between memory and history, and on the role of music in the processes of social remembrance and communal identity shaping (cf. concepts by P. Nora and S. Macdonald). The author points out that in 17th-century art – and in particular music – fulfilled the function of the collective memory carrier, playing a crucial role in the transfer of religious, political, and social contents. 17th-century music was treated as a persuasion tool, capable of influencing the emotions of its listeners and of lingering in their memories. One of the possible techniques was the use of known melodies, as exemplified by the Italian-French Jean-Baptiste Lully, successfully tapping into the collective memory through arrangements of popular vaudevilles. Similar strategies, albeit in vastly different socio-political conditions, were also used in Silesia. There was no centralised royal court, so the role of social life organisers was handled by cities, parishes, and monasteries. Songbooks, both Protestant and Catholic, became an important tool in social integration. During the time directly after the Thirty Years’ War, these songbooks responded to the need to construct national identity and strengthen local traditions. Of particular importance was Angelus Silesius’ collection Heilige Seelen-Lust, published for the first time in 1657 in Wrocław. It was an anthology of 123 songs, complete with musical notation, often based on well-known melodies to improve the reception across a wide range of audiences. Angelus himself declared in the preface to the volume that some of the melodies were borrowed from earlier composers, which could indicate a deliberate strategy to take advantage of collective music memory. Angelus’ co-author on the songbook was Georg Joseph, a musician connected to the music ensemble of Sebastian von Rostock, bishop of Wrocław. Songbook Heilige Seelen-Lust gained significant importance as a tool for religious persuasion and nurturing of Catholic spirituality, but its reception proved to be surprisingly wide. Songs from the collection had been adopted by the Protestants, in particular in the pietistic circles. Angelus’ pieces appeared in songbooks, lute and guitar tabulatures, in the works of Dietrich Buxtehude, Martin Schneider, Nathanael Diesel, and Johann Michael Sciurus. The source analyses presented in the article was focused on the same composition, Meine Seele willtu ruhn. Silesius’ songbook served as a vehicle for the idea of mystical union with God, which made it attractive to Pietists as well. The original Angelus’ compilations maintained their meanings among the Catholics, in particular in the Cistercian monastery in Krzeszów (Grüssau). The article demonstrates that Heilige Seelen-Lust is not only a collection of devotional poetic songs, but also a conscious application of art as an instrument of persuasion and a means of constructing and sustaining collective memory. In conclusion, the author points to the contemporary dimension of this reflection: an epistemological approach to Angelus Silesius’s repertory reveals how art – both in the past and today –serves the formation of identity, communal memory, and spiritual experience