ΒΚΠ ΕΚΠΑ :: Σύστημα Ηλεκτρονικής Εκδοτικής (e-Pub)
Not a member yet
1979 research outputs found
Sort by
Η κρίση της επιστήμης και η Κλασική Φιλολογία στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης: Ιστορικές και φιλοσοφικές προϋποθέσεις
No full textΗ παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει τη θέση της γερμανικής αρχαιογνωσίας (Altertumswissenschaft) και των κλασικών σπουδών μέσα στη γενικότερη κρίση της επιστήμης μετά τον συγκλονισμό του Α´ Παγκοσμίου Πολέμου (θέση Forman). Η ήττα της Γερμανίας, η αίσθηση παρακμής και ο διάχυτος πεσιμισμός (Oswald Spengler), η απόσταση από τον ορθολογισμό και η επανάκαμψη ενός διαισθητικού νεορομαντισμού θέτει σε αμφισβήτηση την κραταιά σχολή του φιλολογικού ιστορισμού που κυριάρχησε κατά τον 19ο αιώνα (U. von Wilamowitz). Εξετάζεται η επίδραση της πολιτισμικής κριτικής του Friedrich Nietzsche και του κινήματος της Φιλοσοφίας της ζωής (Lebensphilosophie) πάνω στους νεαρούς κλασικούς φιλολόγους που επέστρεφαν από τα μέτωπα του Πολέμου, το αίτημα για αξιολόγηση στην επικράτεια των πνευματικών επιστημών (σε αντίθεση με την αντικειμενικότητα των φυσικών επιστημών), καθώς και η κριτική στον επιστημονικό θετικισμό από τους εκπροσώπους ενός αισθητικού φονταμενταλισμού στο πεδίο της λογοτεχνίας (George - Kreis). Παρουσιάζονται, τέλος, οι κατευθύνσεις που έλαβε η αρχαιογνωστική επιστήμη στη Γερμανία υπό την επίδραση των παραπάνω εξελίξεων μέσα στο διανοητικό περιβάλλον της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Ιδιαίτερη εστίαση δίνεται στο αμφιλεγόμενο και εν τέλει ματαιωμένο εγχείρημα του Werner Jaeger να αναβιώσει τα ιδεώδη της αρχαιοελληνικής παιδείας και να τα καταστήσει ζώσες αρχές της σύγχρονης γερμανικής εκπαιδευτικής και πολιτικής διαδικασίας.ABSTRACTThis paper aims to explore the German Altertumswissenschaft in the general crisis of science following the shock of World War I (Forman thesis). The defeat of Germany, the sense of decline and diffuse pessimism (Oswald Spengler), the distance from rationalism and the re-emergence of an intuitive neo-romanticism puts into question the vigorous school of philological his-toricism that dominated in the 19th century (U. von Wilamowitz). The study examines the influence of Friedrich Nietzsche's cultural critique and the philosophy of life movement (Lebensphilosophie) on the young classical scholars who returned from the fronts of the War, the request for evaluation in the territory of the humanities (Geisteswissenschaften) as opposed to the objectivi-ty of the natural sciences (Naturwissenschaften), as well as the critique of scientific positivism by the representatives of aesthetic fundamentalism in the field of literature (George - Kreis). Finally, there are presented the orientations that Altertumswissenschaft received in Germany under the influence of the above developments within the intellectual environment of the Weimar Republic. Particular focus is given to Werner Jaeger's controversial and finally frustrated attempt to revive the ideals of ancient Greek education (Paideia) and to make them living principles of the modern German educational and political process
Μαρμάρινα και άλλα λίθινα αγγεία από τη Σπάρτη
Get PDFThis paper presents the fragments of unpublished marble vases from Laconia, dated from the Archaic to the Byzantine period, which were probably used as household, craft and ritual utensils. Several fragments studied belong to perirrhanteria and louteria, whereas a few fragments are associated with the preparation of the ritual sacrifices (kana, chernives etc.) or they were ritual vessels of the early Christian cult (perirrhanteria, phialae, chernives). Vases of everyday use have been studied, like mortars and holmoi, as well as household vessels, such as a podanipter. Most of the vases are carved in local marbles and limestones, but there are also some made of Parian marble, as well as several coarse vases for heavy duty carved in volcanic and plutonic rocks of unknown origin
Cities and museums of cities. Hybrid discourses and social ecosystems Add New Links
No full textCities and museums are chameleon-like, hybrid artefacts that operate in a world that is nowadays immersed into a kind of ‘great unsettling’. Urban identity, citizenship and civic engagement, belonging, urban networks, cooperation and connectivity, activism and innovation in various forms from environmental sustainability initiatives to the cultural incorporation of immigrants are key matters for reflection and action within this context. If David Harvey, as a social historian, sets in his study on rebel cities the age-old question ‘what kind of city we want’, this article aims to re-address the question within the context of museums and exhibitions that deal with contemporary urban utopias, dystopias and networks of urban experiences and ask what kind of city museums we need in contemporary societies. It discusses how museums of cities are living systems of tremendous scale and potential which embody a hybridity of cultures and employ an array of modalities that tell different stories of the world. It also reflects on urban museology through a systems thinking lens and sets new questions on key social issues about cities and museums of cities
Πολύχρωμα μάρμαρα σε μεσοβυζαντινά τέμπλα της Ελλάδας
Get PDFΗ άνθιση της αρχιτεκτονικής γλυπτικής στην Ελλάδα κατά τη μέση βυζαντινή περίοδο βασίστηκε κατά κύριο λόγο στη χρήση λευκού μαρμάρου. Εντούτοις, σε μία μικρή ομάδα τέμπλων του 10ου και 11ου αιώνα χρησιμοποιήθηκαν πολύχρωμα μάρμαρα και λίθοι. Οι περιπτώσεις αυτές σχετίζονται επί το πλείστον με μεγάλης κλίμακας και πολυτελείς ναούς, στων οποίων την ίδρυση ενεπλάκησαν πρόσωπα συνδεόμενα με την Κωνσταντινούπολη ή ακόμα και ο ίδιος ο βυζαντινός αυτοκράτορας. Η μελέτη των συγκεκριμένων τέμπλων αποδεικνύει ότι ακολουθούσαν κωνσταντινουπολίτικα πρότυπα και χρησιμοποίησαν υλικό εισηγμένο πιθανότατα από την πρωτεύουσα, η οποία αναγνωρίζεται ως το κέντρο συλλογής και ανακύκλωσης των σπάνιων πολύχρωμων μαρμάρων.The flourishment of architectural sculpture in Middle Byzantine Greece was hugely based on the use of white marble. However, in a small group of templon screens dated mainly to the 10th and 11th centuries, there are several colored marbles and stones in use. The majority of these screens belong to great scale, luxurious churches, founded or sponsored by persons directly connected with Constantinople or even the Byzantine emperor himself. The study of the cases proves that these screens followed Constantinopolitan models and taste and probably used material imported from the capital. The imperial seat is also recognized as the place where rare and precious colored marbles were gathered and then send abroad
G. A. Aristodemou and Th. P. Tassios. Εds. Great Waterworks in Roman Greece. Aqueducts and monumental fountains. Function in context. Archaeopress Roman Archaeology 35. Oxford 2018
Get PDFItalianismi a Cefalonia e gli studi di Manlio Cortelazzo sul contatto italogreco
Get PDFΗ παρούσα μελέτη εκπονείται στο πλαίσιο ευρείας έρευνας που ανιχνεύει την παρουσία του ιταλικού στοιχείου στη Νέα Ελληνική και τις διαλέκτους της. Τμήματα της έρευνας έχουν ήδη δημοσιευτεί στον τόμο Italoellenica Α´. Mελέτες για τον λεξικό δανεισμό (Minniti-Γκώνια 2018). Σκοπός της έρευνάς μας είναι, οι ιταλικές και βενετσιάνικες δάνειες λέξεις που ήδη σώζονται σε γλωσσάρια να εξεταστούν από λεξικογραφική, σημασιολογική και πραγματολογική πλευρά στο πλαίσιο του κεφαλληνιακού ιδιώματος. Στη φάση αυτή, ωστόσο, θεωρήθηκε πιο χρήσιμο η έρευνα να ξεκινήσει από τα κείμενα της παράδοσης, είτε γραπτά ― συγκεκριμένα τα έργα του Κατσαΐτη (17ου αι.), είτε προφορικά ― και ειδικότερα τα Κεφαλονίτικα Γνωμικά του Δημητρίου Λουκάτου (1952). Στη δειγματοληπτική εξέταση των παραπάνω κειμένων επικεντρώνεται το β´ μέρος του παρόντος άρθρου. Προηγείται στο α´ μέρος η αναφορά στις μελέτες του Ιταλού διαλεκτολόγου Manlio Cortelazzo (με την ευκαιρία των 100 χρόνων από τη γέννησή του) γύρω από την επαφή της ιταλικής με την ελληνική γλώσσα. Ειδικότερα εξετάζεται η μελέτη του γύρω από τους «ιταλισμούς» στην κεφαλλονίτικη διάλεκτο, η οποία υπήρξε σημαντική γιατί έθεσε τα μεθοδολογικά θεμέλια για την προσέγγιση του ιταλικού-βενετσιάνικου στοιχείου στη ΝΕ. Στο τέλος του άρθρου παρατίθεται και βιβλιογραφικός κατάλογος των δημοσιευμάτων του Manlio Cortelazzo που σχετίζονται με την επαφή μεταξύ της ιταλικής-βενετσιάνικης και της ελληνικής γλώσσας. ABSTRACTThis study is included in a broader lexicographic project which aims to the edition of a dictionary of Italian and Venetian loanwords (Italianisms) in the Modern Greek language and its dialects. The MG dialects most involved in the project are those of the Ionian Islands, the Cyclades Islands, Crete, Cyprus and the Dodecanese Islands, because of their century-old relationships with Venice and Italy.In its first part, this article deals with the studies of Manlio Cortelazzo about the influences of Greek language in Italy, namely in the Venetian dialect, as well as of Italian language in Greece, particularly in Corfu and Cephalonia. In its second part, the article focus on the presence of Italian and venetian language in the Cephalonia Island and the influences of both on the local dialect (kefalonitika) by examining linguistic corpora and glossaries, as well as works literary or other kind of texts. At this moment, the research have focused on three types of texts, which represent the linguistic usage in three different periods of time: the Cephalonian writer Petros Katsaitis’s works (1660-1742) and particularly his tragedy Ιφιγένεια (Ifigenia), a sylloge of cephalonian proverbs compiled in 1952 by ethnologist D. Loukatos and a series of short texts from the web (social networks and local blogs). Indexing of Cephalonian dialect glossaries will follow
Απηχήσεις της Οδύσσειας στο ελεγειακό ταξίδι της 1.3 του Τιβούλλου . . .
No full textΗ τρίτη ελεγεία του πρώτου Βιβλίου του ρωμαίου ελεγειακού ποιητή Τιβούλλου ανήκει στις ελεγείες του κύκλου του πάτρωνά του, του Μεσσάλλα (1.1, 3, 5, 7). Στη συγκεκριμένη ελεγεία το ελεγειακό «εγώ» φαίνεται να ακολουθεί τον Μεσσάλλα σε μια εκστρατεία στην Ανατολή, αλλά στην πορεία του ταξιδιού νοσεί και εγκαταλείπεται στη Φαιακία με μόνη συντροφιά τη μοναξιά και τη μελαγχολία. Ο ελεγειακός μεταθέτει αυτή την τρομακτική εμπειρία στον κόσμο της μυθολογίας και υποδεικνύει παραλληλισμούς μεταξύ του εαυτού του και του περιπλανώμενου Οδυσσέα που ναυάγησε στο ίδιο νησί στη ραψωδία ε και ζ. Ο Μύθος του Οδυσσέα παραμένει ως «σκηνικό» καθ όλη την ελεγεία και η σκιά του ομηρικού αρχέτυπου πλανιέται πάνω από το ελεγειακό εγώ που ακολουθεί τις ίδιες διαδρομές του νόστου του Οδυσσέα. Ο ομηρικός όμως ήρωας μεταμορφώνεται σε ελεγειακό αντιήρωα. Ο Τίβουλλος βλέπει τον εαυτό του εγκαταλελειμμένο στη Φαιακία στο έλεος της αρρώστιας του, όπως ο Οδυσσέας ήταν εγκαταλελειμμένος στη Φαιακία. Έχοντας συμβιβαστεί με την ιδέα του θανάτου, ο Τίβουλλος φαντάζεται ότι η ίδια η Αφροδίτη θα οδηγήσει την ψυχή του στα Ηλύσια Πεδία. Στον αντίποδα των Ηλυσίων βρίσκονται τα Τάρταρα, ένας χώρος βασανιστηρίου προορισμένος για τους αμαρτωλούς κατά του Έρωτα. Ακόμη και στο τέλος της ελεγείας το ομηρικό αρχέτυπο βρίσκεται πίσω από τη σκέψη του ποιητή. Όπως ο Οδυσσέας, υποτιθέμενος νεκρός, επιστρέφει στην Πηνελόπη από τον Άλλο Κόσμο, έτσι και ο Τίβουλλος επιστρέφει θριαμβευτής από την υπερκόσμια Φαιακία της ποίησής του.ABSTRACTTibullus 1.3 belongs to the group of elegies addressed to Messalla (1.1, 3, 5, 7). In the particular elegy, the elegiac «ego» appears to follow Messalla in his expedition to the East. However, during the journey the elegiac speaker experiences an illness and is abandoned in Phaeacia with his loneliness andmelancholy as sole companion. The elegiac poet projects this horrible experience onto the world of myth and parallels himself to the wandering Odysseus who ended up shipwrecked in the same island in Odyssey 5 and 6. The story of Odysseus remains as the «setting» throughout the elegy and the shadow of the Homeric archetype haunts the elegiac «ego», which follows the same course of Odysseus nostos. As the elegy unravels, however, we see the Homeric hero transforming himself into an elegiac antihero. Tibullus sees himself abandoned in Phaeacia, at the mercy of his illness, in the same way Odysseus was abandoned in Phaeacia. Having come to terms with the idea of death, Tibullus imagines that Aphrodite herself will lead his soul to Elysium. On the other side of Elysium lies Tartarus, a place of torture designated for those who sinned by fighting against Amor. The Homeric archetype remains in the poets thought to the end of the poem. Just like Odysseus, who, even though alleged to be dead, came back to Penelope from the dead, Tibullus makes a triumphant return from the outlandish Phaeacia of his poetry
Το λογοτεχνικό υπόβαθρο του θέματος της φιλίας στο μυθιστόρημα του Χαρίτωνα
No full textΤο άρθρο μελετά διεξοδικά τις πολυπληθείς λογοτεχνικές οφειλές που είναι αναγνωρίσιμες στον τρόπο με τον οποίο ο Χαρίτων αξιοποιεί το παραδοσιακό θέμα της φιλίας. Η εδώ εξεταζόμενη ιδιωτικού τύπου φιλία του ήρωα Χαιρέα με τον Πολύχαρμο αντιδιαστέλλεται καταρχήν προς άλλες λιγότερο σημαντικές μορφές φιλίας στις οποίες περιστασιακά αναφέρεται ο συγγραφέας. Εν συνεχεία συνοψίζεται η θέση που έχει στην πλοκή του έργου η μορφή του Πολύχαρμου και η άρρηκτη σύνδεσή της με την δράση του κεντρικού ήρωα. Από τις πλούσιες λογοτεχνικές καταβολές του επίμαχου θέματος εξετάζονται καταρχήν αυτές που αφορούν στην ομηρική ποίηση, από την οποία ο Χαρίτων αντλεί ως βασικό πρότυπό του την φιλία ανάμεσα στον Αχιλλέα και τον Πάτροκλο. Ακολούθως εξετάζεται η αξιοποίηση από τον Χαρίτωνα δύο αντλημένων από τον Ευριπίδη περιπτώσεων φιλίας, αυτής μεταξύ Άδμητου και Ηρακλή στη Άλκηστη και κυρίως εκείνης μεταξύ Ορέστη και Πυλάδη στην Ιφιγένεια εν Ταύροις. Τέλος, αναλύεται η πρόσληψη στο έργο αυτό του θέματος της φιλίας στη Νέα Κωμωδία, με έμφαση στον καθοριστικής σημασίας εν προκειμένω Δύσκολο του Μενάνδρου.ABSTRACT This paper studies the rich literary background of the theme of friendship in the novel of Chariton. More specifically, the focus of the present discussion is the friendship of the novelistic hero Chaereas with Polycharmus, a relationship far more important than other kinds of friendship occasionally mentioned by Chariton. The paper sets out the role of Polycharmus in the plot of the novel and how closely he is linked to the deeds of Chariton’s protagonist. It is suggested that the literary pedigree of the theme in question goes back to Homer, particularly to the friendship of Achilles with Patroclus. Additionally, Chariton seems to engage in a dialogue with two Euripidean treatments of the same theme, namely the friendship of Admetus with Heracles in the Alcestis and especially that of Orestes with Pylades in Iphigenia in Tauris. Finally, the paper analyses Chariton’s reworking of the theme of friendship in the New Comedy with particular emphasis on Menander’s Dyskolos, which appears to be of crucial importance in this connection
Ἡ ἐπίδραση τῶν Ὁμηρικῶν Ἐπῶν στὸ ἔργο τοῦ Νικηφόρου Χρυσοβέργη
No full textὉ Νικηφόρος Χρυσοβέργης, δάσκαλος τῆς λεγόμενης πατριαρχικῆς σχολῆς καὶ μητροπολίτης Σάρδεων, συγκαταλέγεται στὴ χορεία τῶν σπουδαίων ρητόρων τῆς μέσης βυζαντινῆς περιόδου. Βεβαίως τὸ ἔργο του εἶναι σαφῶς ἐπηρεασμένο ἀπὸ τοὺς ἀττικοὺς ρήτορες. Ὄμως, ἔχει δεχθεῖ καὶ πολλὲς ἐπιδράσεις ἀπὸ τὰ ὁμηρικὰ ἔπη. Στίχοι αὐτούσιοι, στίχοι παραλλαγμένοι, ὁμηρικὲς φόρμουλες, λέξεις καὶ εἰκόνες παρελαύνουν μέσα ἀπὸ τὸ ἔργο τοῦ Χρυσοβέργη. Ἡ παροῦσα μελέτη ἔχει σκοπό της νὰ καταδείξει αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις καὶ νὰ ἐξηγήσει ὅσο εἶναι δυνατὸν τὴ λειτουργία τους μέσα στὸ ἔργο τοῦ ρήτορα. Τέλος, γίνεται μία σύντομη ἀποτίμηση τῆς ἐπίδρασης τοῦ ὁμηρικοῦ ἔργου στὰ χρυσοβέργεια κείμενα.ABSTRACTNikephoros Chrysoberges, a teacher of the so-called Patriarchal School and Metropolitan of Sardis, is one of the great rhetors of the Middle Byzantine period. His work is obviously influenced by Attic orators, however, we can identify many influences from Homeric poems. Identical verses, varied verses, Homeric formulas, words and icons, all can be found throughout the work of Chrysoberges. The present study aims to demonstrate these influences, and to explain as much as possible their function in the work of the orator. Finally, there is a brief assessment of the influence of the Homeric texts on the work of Chrysoberges
