Argo (Greece)
rFASPER - Repository of the Faculty of Special Education and RehabilitationNot a member yet
5766 research outputs found
Sort by
Association of GSTO1, GSTO2, GSTP1, GPX1 and SOD2 polymorphism with primary open angle glaucoma
No full textIt is becoming increasingly evident that oxidative stress has a supporting role in pathophysiology and progression
of primary open angle glaucoma (POAG). The aim of our study was to assess the association between polymorphisms
in genes encoding enzymes involved in redox homeostasis, mitochondrial superoxide dismutase
(SOD2), glutathione peroxidase (GPX1) and glutathione transferases (GSTs) with susceptibility to POAG. Single
nucleotide polymorphisms in GST omega (GSTO1rs4925, GSTO2 rs156697), pi 1 (GSTP1 rs1695), as well as
GPX1 (rs1050450) and SOD2 (rs4880) were determined by quantitative polymerase chain reaction (qPCR) in 102
POAG patients and 302 respective controls. The risk for POAG development was noted in carriers of both
GSTO2*GG and GSTO1*AA variant genotypes (OR = 8.21, p = 0.002). Individuals who carried GPX1*TT and
SOD2*CC genotypes had also an increased risk of POAG development but without significance after Bonferroni
multiple test correction (OR = 6.66, p = 0.005). The present study supports the hypothesis that in combination,
GSTO1/GSTO2, modulate the risk of primary open angle glaucoma
Verbal planning in adults with intellectual disability
Get PDFCilj ovog istraživanja je da se utvrdi nivo sposobnosti verbalnog planiranja
kod osoba sa lakom i umerenom intelektualnom ometenošću (IO).
U istraživanju je učestvovalo 36 odraslih osoba sa lakom (n = 19/52,8%) i ume-
renom IO (n = 17/47,2%), starosti 27–50 godina (AS = 38,25; SD = 6,93), oba pola (n
= 20/55,6% žena).
Verbalno planiranje procenjeno je zatvorenom formom Testa 20 pitanja, bazira-
nog na poznatoj igri pogađanja zamišljenog predmeta. Beleženi su: tačni odgo-
vori, broj postavljenih pitanja, prisustvo opštih, pojedinačnih, pseudoopštih
i redundantnih (bez eliminacionog potencijala) pitanja. U statističkoj obra-
di primenjene su osnovne deskriptivne mere, Pirsonov i Spirmanov koeficijent
korelacije, χ2 test i t-test.
Analizom rezultata uočeno je da većina ispitanika sa IO koristi nedovoljno
efikasnu strategiju rešavanja zadatka koja se zasniva na pristupu od
pojedinačnog ka pojedinačnom. Opšta pitanja, zasnovana na kategorijalnom
pristupu, prisutna su kod nešto više od trećine (13/36,1%) ispitanika.
Nije utvrđena statistički značajna povezanost starosti i pola ispitanika
sa uspešnošću rešavanja Testa 20 pitanja i primenjenom strategijom njegovog
rešavanja.The aim of this research is to determine the
level of verbal planning ability in people with
mild and moderate intellectual disability
(ID).
The sample consisted of 36 adults with
mild (n = 19/52.8%) and moderate ID (n =
17/47.2%), aged 27–50 years (AS = 38.25; SD
= 6.93) of both sexes (n = 20/55.6% women).
Verbal planning was assessed with the closed
form of the 20 Question Task, based on the
well-known game of guessing an object
that researcher has in mind. The following
variables were recorded: correct answers,
the number of questions asked, the presence
of general, individual, pseudo-general and
redundant (without elimination potential)
questions. Basic descriptive measures,
Pearson’s and Spearman’s correlation
coefficient, χ2 test and t-test were used in the
statistical analysis.
Analyzing the results, it was observed that
the majority of participants with ID use an
insufficiently effective task-solving strategy
based on an individual-to-individual
approach. General questions, based on a
categorical approach, are present in slightly
more than a third (13/36.1%) of participants.
There was no statistically significant
correlation between the age and sex of the
participants with the success of solving the
20 Questions Task and the applied strategy
for solving it.
Analyzing the number and type of questions,
it was established that there were
statistically significant differences between
participants with mild ID and moderate
ID according to the number of questions asked (p = 0.048), while according to the
representation of individual questions, the
difference was at the limit of statistical
significance (p = 0.057)
Types of naming errors in the elderly
Get PDFRazličiti činioci doprinose tačnosti postignuća na zadacima imenovanja kod starijih osoba. Cilj istraživanja je bio da se ispita uticaj starosti, nivoa obrazovanja i pola na postignuće starijih osoba u zadacima konfrontacionog imenovanja. Uzorak istraživanja činilo je 37 ispitanika oba pola, podeljenih u tri starosne grupe. Za procenu imenovanja objekata korišćen je Bostonski test imenovanja – BTI.
Rezultati istraživanja su pokazali da ispitanici stariji od 80 godina ostvaruju statistički značajno manje tačnih odgovora na zadacima imenovanja, ali i statistički značajno više grešaka po tipu omisije u odnosu na grupu is- pitanika od 69 do 79 godina. Dobijeni rezultati ukazuju na činjenicu da je sposob- nost imenovanja relativno očuvana sve do kraja osme decenije života, kada se očekuje značajniji pad u postignuću na zadacima procene navedenih sposobnosti.
Analiza polnih razlika pokazala je da žene prave statistički značajno manje grešaka semantičkog tipa, ali istovremeno i statistički značajno više gre- šaka po tipu omisija u odnosu na muškarce. Pored ostalog, rezultati su pokaza- li da, sa manjim izuzecima, postignuće ispitanika na zadacima konfrontacio- nog imenovanja nije značajno uslovljeno nivoom obrazovanja. Nalazi istraživanja ukazuju da je važno uzeti u obzir polne, obrazovne, ali i starosne razlike kao faktore prilikom procene postignuća na Bostonskom testu imenovanja.Numerous factors contribute to the accuracy of performance on picture-naming tasks in elderly people. The aim of the research was to examine the influence of age, level of education and gender on the achievement of elderly people in picture-naming tasks. The research sample consisted of 37 participants of both genders, divided into three age groups. The Boston Naming Test – BNT was used to assess naming pictures of objects.
The results of the research showed that people older than 80 years achieve statistically significantly fewer correct answers on naming tasks, but also statistically significantly more omission errors compared to the group aged 69 to 79 years. The obtained results point to the fact that the naming ability is relatively preserved until the end of the eighth decade of life, when a significant drop in achievement on these tasks is expected.
The analysis of gender differences showed that women make statistically significantly fewer semantic errors, but at the same time statistically significantly more omission errors compared to men. Also, the results showed that with minor exceptions, the achievement on confrontational naming tasks was not significantly conditioned by the level of education. Research findings point to the importance of taking into account gender, level of educational and age differences when assessing achievement on the Boston Naming Test
Evidence-based practices in education the context of special education
Get PDFPrakse zasnovane na dokazima predstavljaju pristupe u praktičnom radu koji su verifikovani visokokvalitetnim istraživanjima. Korišćenje ovih pristupa u radu sa decom sa neurorazvojnim teškoćama omogućava ovoj deci da ostvaruju adekvatnija postićnuća u različitim razvojnim i funkcionalnim domenima. Primena praksi zasnovanih na dokazima doprinosi povećanju verovatnoće za pojavu pozitivnih rezultata kod dece sa neurorazvojnim teškoćama, boljem ekonomisanju vremenom i resursima, ali i većoj verovatnoći da se na zadovoljavajući način odgovori na potrebe dece sa neurorazvojnim teškoćama. Cilj ovog rada je upoznavanje sa aktuelnim praksama zasnovanim na dokazima u obrazovanju, opis najčešće korišćenih praksi u kontekstu specijalne edukacije i prikaz metodologije odabira odabira prakse zasnovane na dokazima u obrazovanju u skladu sa potrebama profesionalaca. Sve prakse zasnovane na dokazima smatraju se ekvivalentnim po snazi svoje efikasnosti. Međutim, odluka o tome koja će se praksa koristiti u određenom slučaju zahteva informisano razmatranje načina na koji ona može da doprinese različitim ishodima kod dece sa neurorazvojnim teškoćama. Značajno je naglasiti da korišćenje određene prakse zasnovane na dokazima ne mora nužno ishodovati boljitkom dece sa neurorazvojnim teškoćama, iz razloga što je efikasnost prakse u vezi i sa znanjima profesionalaca o praksama zasnovanim na dokazima, veštinama odabira prakse, te sposobnostima efikasnog i verodostojnog korišćenja, ali i sa karakteristikama, potrebama i preferencijama svakog deteta sa neurorazvojnim teškoćama ponaosob.Evidence-based practices represent approaches to practical work that have been
verified by high-quality research. Using these approaches in working with children
with neurodevelopmental difficulties enables these children to achieve more adequate
achievements in various developmental and functional domains. The application of
evidence-based practices contributes to an increase in the likelihood of positive results
for children with neurodevelopmental disabilities, a better economy of time and
resources, and a greater likelihood of satisfactorily response to the needs of children
with neurodevelopmental disabilities. The aim of this paper is to familiarize with
current evidence-based practices in education, describe the most commonly used
practices in the context of special education, and present the methodology for selecting
evidence-based practices in education in accordance with the needs of professionals.
All evidence-based practices are considered equivalent in terms of their effectiveness.
However, deciding which practice to use in a particular case requires informed
consideration of how it may contribute to different outcomes for children with
neurodevelopmental disabilities. It is important to emphasize that the use of a certain
evidence based practices does not necessarily result in the improvement in children
with neurodevelopmental difficulties, for the reason that the effectiveness of the
practice is also related to the knowledge of professionals about practices, the skills of
choosing a practice, and the ability to use it effectively and reliably, but in regard with
the characteristics, needs and preferences of each child with neurodevelopmental
disabilities individually
Povezanost negativnih iskustava u detinjstvu i porodičnog funkcionisanja kod dece sa problemima u ponašanju
No full textSposobnost čitanja kod dece mlađeg školskog uzrasta
Get PDFIntroduction. Reading is a complex linguistic and cognitive ability,
acquired through learning. Children of typical development in the
first four years of school completely master the reading skill. Howev-
er, some children may have difficulty learning to read despite their
preserved intellectual abilities and adequate training. The aim of this
paper is to determine the reading ability and to identify reading dis-
order in children of younger school age.
Methods. The sample consisted of 123 students of third, fourth and
fifth grade of elementary school. The three-dimensional reading test
- the text “One Snowy Day” was used. Reading speed, reading accura-
cy and reading comprehension were assessed.
Results. Slow reading was identified in 35.3% of third graders and
22.2% of fourth graders. Deficits in reading accuracy were observed
in 8.8% of third grade students. Delays in the development of reading
comprehension were identified in most of the examined students.
On the whole, our results showed that there is no statistically signifi-
cant difference in reading ability between boys and girls.
Conclusion. A significant number of children is late in mastering
reading skills. Given that reading speed increases significantly with
age, and the number of errors decreases, we expect that many slow
readers will reach an appropriate reading speed, and that most of the
children who showed unexpected number of errors will master accu-
rate word decoding. Since comprehension deficits were identified in
the majority of respondents, we conclude that a significant number
of children did not reach the developmental stage in which reading
becomes a means of learning.Uvod. Čitanje je složena jezička i kognitivna sposobnost, koja se stiče učenjem. Deca tipičnog razvoja
u prve četiri godine školovanja u potpunosti ovladavaju veštinom čitanja. Međutim, kod neke
dece mogu da se ispolje teškoće u učenju čitanja uprkos očuvanim intelektualnim sposobnostima i
adekvatnoj obuci. Cilj ovog rada je utvrđivanje sposobnosti čitanja i identifikovanje smetnji u čitanju
kod dece mlađeg školskog uzrasta.
Metode. Uzorak su činila 123 učenika trećeg, četvrtog i petog razreda osnovne škole. U istraživanju
je korišćen Trodimenzionalni test čitanja – tekst „Jedan snežni dan“. Procenjivani su brzina čitanja,
tačnost u čitanju i razumevanje pročitanog.
Rezultati. Sporo čitanje identifikovano je kod 35,3% učenika trećeg i 22,2% učenika četvrtog razreda.
Odstupanja u tačnosti čitanja uočena su kod 8,8% učenika trećeg razreda. Kašnjenje u razvoju
razumevanja pročitanog identifikovano je kod većine ispitanih učenika. U celini gledano, nisu utvrđene
značajne razlike u sposobnosti čitanja između dečaka i devojčica.
Zaključak. Na osnovu rezultata istraživanja može se zaključiti da značajan broj dece kasni u savladavanju
tehnike čitanja. S obzirom da se brzina čitanja sa uzrastom značajno povećava, a broj grešaka
smanjuje, očekujemo da će veći broj učenika koji su sporo čitali dostići brzinu čitanja koja odgovara
njihovom uzrastu, kao i da će određen broj dece koja su ispoljila neočekivan broj grešaka ovladati
tačnim dekodiranjem reči. Budući da su smetnje razumevanja identifikovane kod većine ispitanika,
možemo zaključiti da znatan broj dece nakon četvorogodišnje obuke nije dostigao fazu u razvoju u
kojoj čitanje postaje sredstvo učenja
Aggressive behaviour in students with intellectual disability
Get PDFAгресивно понашање ученика с интелектуалном ометеношћу повезано je са бројним проблемима у школском и кућном окружењу. Неретко због присуства
ове форме понашања ученици имају смањен квалитет живота, ограничене могућности
за усвајање правилних формата адаптивног или социјалног понашања, као и отежано
напредовање у школи. Циљ овог рада је да утврди повезаност испољавања вербалне,
прикривене и физичке агресије, као и малтретирања и непријатељства код ученика с лаком интелектуалном ометеношћу, и то у односу на извештавање родитеља и наставника
– дефектолога. Узорак истраживања укључивао је 57 ученика V, VI и VII разреда, који
су похађали основне школе за ученике са тешкоћама у менталном развоју. За процену
агресивног понашања коришћена је Дечија скала непријатељства и агресије: реактивне/
проактивне. Резултатима истраживања евидентирано је непријатељство као доминантан
формат при процени агресивног понашања код ученика с лаком интелектуалном ометеношћу. Родитељи оцењују да њихова деца показују мање непријатељства и малтретирања
према другима, него што то процењују наставници – дефектолози. Добијена је значајна
конгруенција родитељских и наставничких верзија процене агресивног понашања у бројним сегментима. Налазе треба описати у педагошком профилу, у плану мера индивидуализације и персонализованом програму наставе и учења како би се спровела адекватна
интервенција која би поспешила контролу агресивног понашања код ученика с лаком
интелектуалном ометеношћу.Aggressive behavior of students with intellectual disability is associated
with numerous problems in school and home environment. Often, due to the presence of
this form of behavior, students have a reduced quality of life, limited opportunities to adopt
the correct formats of adaptive or social behavior, as well as difficult progress in school.
The aim of this research was to determine the correlation between manifestation of verbal,
covert and physical aggression, as well as bullying and hostility in students with mild intellectual disability, on one side, and the reports of parents and teachers – special educators
on the other. The research sample included 57 students of fifth, sixth and seventh grade,
who attended elementary schools for students with mental disabilities. Children’s Scale of
Hostility and Aggression – Reactive/Proactive was used to assess aggressive behavior. The results of the research noted hostility as the dominant format in the assessment of aggressive
behavior in students with mild intellectual disability. Parents assess that their children show
hostility and abuse towards others less often than teachers – special educators estimate.
A significant congruence of parents’ and teachers’ versions of the assessment of aggressive behavior in numerous segments was obtained. The findings should be incorporated in
child’s pedagogical profile, in the plan of individualization measures and in the personalized
educational program in order to implement an adequate intervention that would improve
the control of aggressive behavior in students with mild intellectual disability
Assessment of externalized problems in elementary school students: Implications for educational practice
No full textSaradnja nastavnika sa roditeljima učenika osnovnih škola na planu pospešivanja učenja kod kuće tokom kombinovanog modela nastave
Get PDFPrema aktuelnim saznanjima, nastava u osnovnim školama u našoj zemlji je od početka pandemije pretežno realizovana kroz kombinovani model nastave, koji je podrazumevao organizovanje nastave neposredno u školi i putem nastave na daljinu. U ovakvim uslovima organizacije obrazovnovaspitnog rada, učenici su značajan deo nastavnog gradiva usvajali u kućnim uslovima uz neminovnu uključenost donekle nespremnih roditelja. Usled toga, pitanje koje je posebno dobilo na značaju tiče se saradnje nastavnika i roditelja na planu olakšavanja učenicima da u kućnom okruženju ostvare predviđene ishode učenja. Kako bi se sagledalo u kojoj meri su nastavnici osnovnih škola tokom kombinovanog modela nastave sarađivali sa roditeljima zarad pospešivanja procesa učenja učenika u kućnim uslovima, sprovedeno je istraživanje na uzorku od 479 predmetnih nastavnika (19% muškog pola) iz različitih gradova širom Srbije, prosečne starosti od 43.77 godina sa prosečnim radnim stažom u obrazovanju od 15.69 godina, koji su nastavu tokom školske 2020/21. godine realizovali po kombinovanom modelu. U cilju dobijanja odgovora na postavljeno istraživačko pitanje, primenjena je podskala Učenje kod kuće (α = .84), koja je deo Upitnika za nastavnike o uključenosti roditelja (Teacher Survey on Parental Involvement; α = .95), baziranog na modelu Epstajnove o šest dimenzija saradnje sa roditeljima (roditeljstvo, komunikacija, volontiranje, učenje kod kuće, donošenje odluka, saradnja sa zajednicom). Rezultati ukazuju da su nastavnici u umereno visokoj meri sarađivali sa roditeljima radi olakšavanja učenicima proces učenja kod kuće (M = 3.76, SD = .76), bez evidentiranih značajnih starosnih razlika (r = 0.08, p = .08). Detaljnije, oko 86% nastavnika izjavljuje da su podsticali roditelje da svakodnevno proveravaju domaće zadatke svoje dece, informisali ih o veštinama koje su potrebne za svaki predmet, davali im ideje kako da najbolje pomognu svojoj deci u izradi domaćih zadataka, unapređivanju veština za različite predmete i pripremi za ocenjivanje. Skoro svi ispitani nastavnici (94.2%) ističu da su ukazivali roditeljima na dopunske aktivnosti koje podržavaju učenje u učionici. Na temelju prikazanih rezultata može se zaključiti da značajan procenat nastavnika izveštava o zadovoljavajućem nivou saradnje sa roditeljima na planu olakšavanja procesa učenja učenika kod kuće. Ipak, uključivanje roditeljske perspektive po ovom pitanju pružilo bi kompletnu sliku, te je to ujedno i preporuka za buduća istraživanja