Argo (Greece)
rFASPER - Repository of the Faculty of Special Education and RehabilitationNot a member yet
5766 research outputs found
Sort by
Fizičke aktivnosti i oštećenje vida
No full textFizičke (motoričke) aktivnosti omogućavaju zadovoljenje čovekovih
fizičkih i psiholoških potreba, uz nemerljivu dobrobit na zdravstvenom planu.
Pozitivno utiču na razvoj sposobnosti i kompetencija i olakšavaju snalaženje
u mnogim situacijama u porodici, društvu ili na radnom mestu. Odvijaju se u
socijalnom kontekstu, što doprinosi razvoju prijateljskih odnosa, pozitivno utiče
na raspoloženje i emocionalno stanje i dovodi do osećanja zadovoljstva. Za osobe
sa ometenošću značaj fizičkih aktivnosti je još izraženiji, a koristi od njihovog
upražnjavanja su višestruke.
• Na fizičkom nivou vežbanje pospešuje rast i razvoj, ispravlja loše držanje
tela i poboljšava rad fizioloških organa i sistema, što smanjuje rizik od
nastanka bolesti.
• Na psihološkom nivou vežbanje razvija poverenje u sopstvene snage
i povećava samostalnost, doprinosi psihičkom zdravlju i boljem
prilagođavanju okruženju.
• Na socijalnom nivou vežbanje doprinosi izgradnji pozitivnih karakternih
osobina ličnosti i olakšava integraciju u društvo.
Fizičke aktivnosti su direktno povezane sa motoričkim znanjima, veštinama
i sposobnostima, što u slučaju prisutnog oštećenja vida zahteva sistematsko i
plansko podučavanje i specijalizovana znanja instruktora/nastavnika. U ovom
rukopisu razmatraju se aktuelni problemi i specifični pristupi vežbanju u slučaju
oštećenja vida, a pokriva vremenski raspon od rođenja slepog deteta do odraslog
doba. Čitalac se upoznaje sa specifičnostima motoričkog razvoja i sa faktorima
koji određuju motoričku aktivnost slepe i slabovide dece. Opisana su neophodna
prilagođavanja koja povećavaju dostupnost fizičkih aktivnosti osobama sa
oštećenjem vida. Deo rukopisa posvećen je specifičnostima izvođenja nastave
fizičkog vaspitanja sa slepim i slabovidim učenicima i dat je osvrt na mogućnosti
uključivanja osoba sa oštećenjem vida u aktivan stil života, kroz opis načina
prilagođavanja mnogih popularnih sportsko-rekreativnih aktivnosti.
Rukopis je prvenstveno namenjen studentima Fakulteta za specijalnu
edukaciju i rehabilitaciju, ali i drugim stručnjacima (profesorima fizičke kulture,
nastavnicima razredne nastave, trenerima i vaspitačima) koji u okviru svog
polja rada mogu imati potrebu za realizacijom fizičkih aktivnosti bilo sa decom i
mladima ili sa odraslim osobama sa oštećenjem vida
Self-efficiency of teachers for inclusive education in Bosnia and Herzegovina
Get PDFInkluzivno obrazovanje treba da obezbijedi jednake uslove za obrazovanje
svoj djeci. Inkluzija u predškolskim ustanovama obuhvata sublimaciju
niza parametara, a jedan od najvažnijih je samoefikasnost odgajateljica.
Samoefikasane odgajateljice vjeruju da primjenom stečenog znanja,
iskustva i entuzijama mogu obezbijediti dobru inkluzivnu klimu u radu s
djecom. Cilj ovog rada je da se utvrdi samoefikasnost odgajateljica za inkluzivno
obrazovanje, ali i odnos samoefikasnosti sa godinama starosti,
godinama staža, nivoom obrazovanja odgajateljica, kao i obukama koje se
tiču inkluzivnog obrazovanja. Uzorkom je obuhvaćeno 114 odgajateljica iz
privatnih i državnih predškolskih ustanova iz Bosne i Hercegovine (BiH), a
primjenjena je Skala za procjenu samoefikasnosti odgajatelica u inkluzivnoj
praksi (The Teacher Efficacy for Inclusive Practices – TEIP, Sharma et al.,
2012). Rezultati ovog istraživanja pokazuju da odgajateljce u predškolskim
ustanovama u Bosni i Hercegovini imaju visok nivo samoefikasnosti za inkluzivno
obrazovanje. U sprovedenom istraživanju rezultati ukazuju da na
samoefikasnost odgajateljica za inkluzivo obrazovanje nije značajno utjecala
starosna dob, nivo obrazovanja odgajateljica, niti prisustvo edukacijama.
Nasuprot tome, dužina radnog staža pokazala se značajnom za samoefikasnost
u upravljanju ponašanjem u okviru inkluzivne prkase.Inclusive education should provide equal conditions for education for all
children. Inclusion in preschool institutions includes sublimation of a number
of parameters, and one of the most important is the self-efficacy of educators.
Self-employed educators believe that by applying the acquired knowledge,
experience and enthusiasm they can provide a good inclusive climate in
working with children. The aim of this paper is to determine the self-efficacy
of the preschol educators for inclusive education, but also the relationship
of self-efficacy with age, years of service, the level of education of educators,
as well as training related to inclusive education. The sample included 114
educators from private and state preschool institutions from Bosnia and
Herzegovina (BiH), and the Scale for assessing the self-efficacy of educators
in inclusive practice was applied (The Teacher Efficacy for Inclusive Practices
– TEIP, Sharma et al., 2012).The results of this research show that educators
in preschool in stitutions in Bosnia and Herzegovina have a high level of selfefficacy
for inclusive education. In the conducted research, the results indicate
that the self-efficacy of educators for inclusive education was not significantly
influenced by age, level of education of educators, or attendance at trainings. In
contrast, length of service has been shown to be significant for self-efficacy in
behavioral management within an inclusive defiance
Development and implementation of institutional reeducational treatment for minors in educational and correctional institutions
Get PDFUspješna resocijalizacija maloljetnih prestupnika u vaspitno-popravnim
ustanovama postiže se primjenom institucionalnog prevaspitnog tretmana.
Svrha tretmana je upravo resocijalizacija, tj. osposobljavanje maloljetnika
da se nakon izdržane kazne i vaspitne mjere vrati u normalne društvene
tokove, prihvatajući i poštujući društvene i moralne norme ponašanja. Cilj
ovog rada jeste da ukažemo kako se kreira individualni program postupanja
za svakog maloljetnika i kako se sprovodi institucionalni prevaspitni tretman.
Prevaspitni tretman može biti sudski, institucionalni i postpenalni, ali
u ovom radu mi ćemo akcenat staviti na institucionalni prevaspitni tretman
koji je i ključni za uspješnu resocijalizaciju maloljetnih prestupnika.Successful resocialization of juvenile delinquents in correctional facilities
is achieved through the application of institutional re-educational treatment.
The purpose of treatment is resocialization, ie. enabling the juvenile to return
to normal social flows after serving the sentence and educational measures,
accepting and respecting social and moral norms of behavior. The aim of this
paper is to indicate how an individual treatment program is created for each
juvenile and how institutional re-educational treatment is implemented. Reeducational
treatment can be judicial, institutional and post-penal, but in this
paper we will focus on institutional re-educational treatment, which is also
crucial for the successful re-socialization of juvenile offenders
Фонолошка свесност кај деца со развојно јазично нарушување
Get PDFChildren with developmetal language disorder have impaired developmental pattern of language
structure. Literature data speak in favor of delay and/or difficulties in development of phonological,
lexical, morphological and syntactic structure, but the nature of developmental language disorder
(DLD) has still not been elucidated. The aim of this paper was to present and analyze data about
phonological awareness in children with DLD based on a systematic literature review. Also, we
wanted to point out some methods of assessment and stimuli/encouragement in development
of phonological abilities. The research presented in the analyzed literature have shown that
current knowledge regarding phonological awareness in children with DLD is mainly obtained
from comparative stuides of children with developmental language disorder and children with
normal language development. A large number of results has revealed that different components
of phonological awareness in children with DLD are less developed compared to their peers with
typical development. Studies have also presented current assessment techniques and importance
of phonological awareness preventive stimulation progams, which are an important indicator/
parameter for the development of reading and writing as well as for onset of impairments in
learning these skills.Децата со развојно јазично нарушување имаат изменет образец на развојот на јазичната
структура. Податоците од литературата сведочат во прилог на доцнење и/или абнормално-
сти во развојот на фонолошката, лексичката, морфолошката и синтаксичката структура, во
природата на развојното јазично нарушување (РЈН) сеуште е непозната. Цел на овој труд е
врз основа на преглед на литература, на систематски начин да се прикажат и анализираат
податоци за фонолошката свесност кај децата со РЈН. Исто така сакавме да истакнеме некои
методи на проценка и поттикнување на развојот на фонолошките способности. Резултатите
од анализата на податоци од литературата покажуваат дека современите сознанија за фо-
нолошката свесност кај децата со РЈН воглавно потекнуваат од компаративните студии на
достигнувања на децата со развојнојазично нарушување и деца со типичен развој. Поголемиот
број резултати покажуваат дека различните компоненти на фонолошка свесност кај децата со
РЈН се развиени во помала мерка во споредба со нивните врсници со типичен развој. Исто
така, прикажани се актуелните техники на проценка и истакнато е значењето на превентив-
ните програми за поттикнување на развојот на фонолошката свесност, која претставува важен
показател на развојот на читање и пишување и покава на пречки ва учењето на овие вештини
Odnos tipa jezičkog materijala i sposobnosti razumevanja jezika kod starijih osoba
No full textРазумевање говорног језика је од изузетне важности за успешну комуникацију.
Размена идеја, добијање потребних информација или уобичајна свакоднвна конверзација могућа је само уколико се разуме порука коју добијамо од саговорника.
Основа за разумевање говора јесте очувано стање слуха које омогућава да се чује говор, међутим то није довољно. У мозгу се одвија низ различитих процеса који заједничким дејством доприносе декодирању вербалне поруке. Главни циљ овог истраживања јесте утврдити способност разумевања код старијих људи. Старим особама сматрају се људи старији изнад 65 година. За процену способности разумевања коришћен је Токен тест, субтест разумевања налога из Скрининг теста за афазије (Вуковић, М., 2010) и субтест сложеног језичког материја из Бостонског дијагностичког теста за афазије. Истраживање је спороведено у Дому за старе, у Лозници. Узорком је обухваћено 40 испитаника, оба пола, старијих од 65 година, који су били подељени у две старосне групе. Прву групу чинили су испитаници између 65 и 75 година, док су другу групу чинили испитаници преко 75 година.
Анализом резултата нису пронађене значајне разлике у способности аудитивног разумевања, разумевања налога и разумевања сложеног идеационог материјала између старијих испитаника мушког и старијих испитаника женског пола. Док у односу на узраст постоје статистички значајне разликеу овим доменима, где особе које су страије од 75 година имају лошије аудитивно разумевање, разумевање налога и разумевање сложеног идеационог материјала. Недостатак разлика може се објаснити различитим факторима, који могу утицати на способност разумевања ( емоционлани фактори, здравствено стање испитаника, степен образовања, заинтересованост за читање, опште психо-физичко стање… ).
У раду су детаљније представљени резултати истраживања, као и његова ограничења, а дате су и препоруке будућим истраживачима.Understanding spoken language is extremely important for successful communication.
Exchange of ideas, obtaining necessary information or normal everyday conversation is only possible if the message we receive from the interlocutor is understood. The basis for understanding speech is a preserved state of hearing that allows speech to be heard, but this is not enough. A number of different processes take place in the brain, which together contribute to the decoding of a verbal message. The main goal of this research is to determine the ability to understand in older people.
Elderly persons are considered to be people older than 65 years. The Token test, the order comprehension subtest from the Screening Test for Aphasia (Vuković, M., 2010) and the complex language subtest from the Boston Diagnostic Test for Aphasia were used to assess the ability to understand. The research was conducted in the Home for the Elderly in Loznica, Serbia. The sample included 40 respondents, both sexes, older than 65 years, who were divided into two age groups. The first group consisted of respondents between 65 and 75 years of age, while the second group consisted of respondents over 75 years of age.
Analyzing the results, no significant differences were found in the ability of auditory comprehension, comprehension of orders, and comprehension of complex ideational material between older male respondents and older female respondents. While in relation to age, there are statistically significant differences in these domains, where people who are older than 75 years have worse auditory comprehension, comprehension of orders and comprehension of complex ideational material. The lack of differences can be explained by various factors, which can affect the ability to understand (emotional factors, health condition of the examinee, level of education, interest in reading, general psycho-physical condition...).
The paper presents the results of the research in more detail, as well as its limitations, and recommendations for future researchers are given
Stereotypes about people with visual impairment in cinematography
Get PDFPredstavljanje osoba sa oštećenjem vida u književnosti, medijima i filmu značajno utiče na formiranje stavova prema njima. Pored ostalih činilaca, po- stepeno menjanje stavova uslovljeno stvaranjem što realnije slike u medijskom diskursu doprinosi menjanju predstava kod većinske populacije i prihvatanju ovih osoba kao ravnopravnih članova zajednice.
Uočljivo je da se u medijima često koriste neadekvatna terminologija o oso- bama sa oštećenjem vida i negativne i stereotipne poruke o njima. Film kao značajan medijski sadržaj može doprineti diskriminaciji dajući lažnu sli- ku o njihovim potencijalima, uticaju prisutnog oštećenja na svakodenvni život, međuljudske odnose i druge aspekte života ovih osoba. S jedne strane, osobe sa oštećenjem vida se na filmu prikazuju kao nemoćne, žrtve vlastitog oštećenja ili društva u kome žive. S druge strane, prikazuju se kao heroji koji su posebnim sposobnostima kompenzovali gubitak vida i prevazišli sve iza- zove. Te sposobnosti najčešće podrazumevaju atipično razvijen sluh, mudrost, orijentaciju u prostoru ili neuobičajenu spretnost.
U filmovima i drugim kulturnim ostvarenjima likove slepih osoba uglav- nom glume profesionalci bez oštećenja vida. Ponekad je njihova gluma prena- glašena, praćena neprirodnim, ukočenim pokretima tela, čime se slepe osobe prikazuju na pogrešan, karikaturalan način. Poželjno bi bilo da se više osoba sa oštećenjem vida angažuje u filmskoj produkciji, kao i da se likovi osoba sa oštećenjem vida prikazuju na realan i afirmativan način.Representation of visually impaired persons in literature, media and film significantly influenced the formation of attitudes toward them. In addition to other factors, the gradual change of attitudes, conditioned by the creation of a more realistic image in the media discourse contributes to changing the ideas of the majority population and the acceptance of these people as equal community members.
It is noticeable that inadequate terminology about people with visual impairment, as well as negative and stereotypical messages about them, often appear in the media.
The film as a significant media content can contribute to discrimination by giving a false image of their potential, the impact of the existing impairment on everyday life, interpersonal relationships and other lives aspects of these persons. One point of view in the film is that people with visual impairment are portrayed as powerless, victims of their own impairment or the society in which they live. On the other hand, they are shown as heroes who compensated for the loss of sight with special abilities and overcame all the challenges. These abilities usually include atypically developed hearing, wisdom, orientation in space or unusual handiness.
In the movies and other cultural productions, the characters of blind people are mostly played by professionals without visual impairment. Sometimes their acting is exaggerated, accompanied by unnatural, stiff body movements, thus portraying blind people in a wrong, caricature way. It would be desirable if more people with visual impairment were involved in film production, as well as if the characters of aforementioned people were portrayed in a realistic and affirmative way
Speech and language therapy for people with progressive dysarthria
Get PDFProgresivna dizartrija predstavlja neurogeni poremećaj govora koji je čest simptom različitih degenerativnih bolesti centralnog i perifernog nerv- nog sistema, kao što su Parkinsonova bolest, multipla skleroza, amiotro- fična lateralna skleroza, i Hantingtonova bolest. Ove progresivne neuro- loške bolesti imaju različit uticaj na govornu produkciju. Međutim, njihova zajednička karakteristika je da se promene u kliničkoj slici manifestuju povećanjem težine dizartrije, što može da dovede do značajnog oštećenja ili gubitka govornih sposobnosti. Logopedski tretman predstavlja sastav- ni deo lečenja osoba sa progresivnom dizartrijom i njegov cilj je poboljšanje razumljivosti govorne produkcije, kao i motoričke kontrole govora.
Cilj ovog rada je bio da se pregledom dostupne literature analiziraju i prika- žu mogućnosti primene logopedskog tretmana u populaciji osoba sa progresiv- nom dizartrijom. Takođe, da se međusobno uporedi njihova efikasnost i doprinos ublažavanju simptoma motoričkog poremećaja govora. Rezultati istraživanja pokazuju da logopedi primenjuju različite metode tretmana u radu sa osobama sa progresivnom dizartrijom koje, između ostalog, obuhvataju bihevioralne i metode koje su usmerene na uspostavljanje funkcionalne komunikacije, upotrebu biofidbeka, oromotornih vežbi, kao i mnoge druge. Na odabir vrste tretmana i postavljanje ciljeva utiču mnogobrojni faktori, kao što su vrsta i stepen težine dizartrije, etiologija, osnovna neuropatologija, postojanje komorbi- diteta, brzina progresije, jezičke i kognitivne sposobnosti osobe, kao i socio- demografski faktori.Progressive dysarthria is a neurogenic speech disorder that is a common symptom of various degenerative diseases of the central and peripheral nervous system, such as Parkinson’s disease, multiple sclerosis, amyotrophic lateral sclerosis, and Huntington’s disease. These progressive neurological diseases have different effects on speech production. However, their common feature is that changes in the clinical picture are manifested by an increase in the severity of dysarthria, which can lead to significant impairment or loss of speech abilities. Speech and language therapy is an integral part of the treatment of the persons with progressive dysarthria and its goal is to improve the intelligibility of speech production, as well as motor control of speech.
The aim of this paper was to review the available literature that present the possibilities of applying speech and language therapy of the persons with progressive dysarthria. Also, to compare
their effectiveness and contribution to alleviating the symptoms of motor speech disorder. The results show that speech and language therapists apply different treatment techniques in working with people with progressive dysarthria, which, among other things, include behavioral and techniques aimed at establishing functional communication, the use of biofeedback, oromotor exercises, as well as many others.
Choosing the type of treatment and setting goals is influenced by many factors, such as the type, degree of severity of dysarthria, etiology, basic neuropathology, existence of comorbidities, rate of progression, language and cognitive abilities of the person, as well as sociodemographic factors
Coping strategies of primary school teachers in Serbia during the Covid-19 pandemic
Get PDFThe main limitations of this research include the predominantly female sample, the
inability to compare the use of coping strategies before and during the pandemic, and
the lack of examination of correlates/predictors and implications of coping strategies.
Nonetheless, our results revealed that during the first semester of the school year of
2020/21, teachers used positive coping strategies to the greatest extent. That said, the
use of negative coping strategies was not negligible, especially among older teachers.
This issue merits greater attention, bearing in mind the association of negative coping
strategies with a worse well-being of teachers and the undesirable implications for students’ academic results and well-being. Examining this issue would provide valuable
insights into how best to support teachers in situations of heightened stress. Finally,
learning how to cope with stress is an invaluable skill that all teacher education programs
should integrate as a fundamental professional competence (MacIntyre, Gregersen &
Mercer, 2020)
The right to education and the ideal of equality
Get PDFPravo na obrazovanje u savremeno doba predstavlja jedno od neprikosnovenih ljudskih prava. Međutim, puna implementacija prava na obrazovanje istovremeno podrazumeva ispunjenost više preduslova. U tom smislu nije dovoljno samo da obrazovanje bude formalno i praktično dostupno svakom građaninu, već se postavlja i pitanje da li svako biva podjednako uvažavan pri realizaciji prava na obrazovanje, bez obzira na lična svojstva kojima se odlikuje, kako kao individua, tako i kao pripadnik određene grupe. Imajući u vidu navedeno, izlaganja u radu su posvećena razmatranju najznačajnijih međunarodnih dokumenata koji se odnose na problematiku ravnopravnosti u obrazovnom kontekstu, odnosno analizi dokumenata koji su u tom domenu relevantni za Srbiju. Autori zaključuju da se u stručnom i javnom diskursu češće govori o problemima u vezi sa dostupnošću obrazovnog procesa pripadnicima različitih marginalizovanih grupa, dok se samim svojstvima i sadržini obrazovnih programa posvećuje nedovoljna pažnja. Ovakvu praksu bi trebalo menjati, imajući u vidu da obrazovni proces i svojim vrednosnim usmerenjem i sadržinom treba da utiče na veličanje ideala ravnopravnosti.The right to education in modern-day is one of the fundamental human
rights. However, the full implementation of the right to education implies the
fulfillment of several preconditions. In that sense, it is not enough just that
education is formally and practically accessible to every citizen, but the
question arises whether everyone is equally respected in the realization of the
right to education, regardless of personal characteristics, both as an individual
and as a member of certain groups. Having in mind the above, the paper has
been dedicated to the consideration of the most important international
documents related to the issue of equality in the educational context and also to
the analysis of documents that are relevant in Serbia in that area. The authors
conclude that significant attention has been devoted to problems related to the
accessibility of the educational process to members of various marginalized
groups, while the very content of educational programs has not been given the
appropriate attention. This practice should be changed, bearing in mind that the
educational process, not only with its accessibility, but also with its value
orientation and content, should influence the popularization of the ideal of
equality