Argo (Greece)
rFASPER - Repository of the Faculty of Special Education and RehabilitationNot a member yet
5766 research outputs found
Sort by
Kognitivne sposobnosti dece bez roditeljskog staranja
No full textНа постизање максимума развојних потенцијала сваког детета у великој мери утиче стимулативно окружење које омогућава детету усвајање неопходних знања, способности, вештина и искуства значајних за здрав и правилан развој. Циљ рада је да се прегледом релевантне литературе истражи профил когнитивног развоја код деце која одрастају у домским условима. Анализом литературе утврђено је да смештање деце у институцију на раном узрасту значајно нарушава правилно развијање когнитивних способности, а аутори истичу као посебно осетљиву област егзекутивних функција. Забележене су тешкоће у готово свим компонентама егзекутивних функција (инхибиторна контрола, радна меморија и когнитивна флексибилност) које се неретко задржавају и у адултном периоду живота. Препорука за будуће ауторе научних радова на ову тему је да своја истраживања усмере ка утврђивању што већег броја ефикасних облика третмана, ране интервенције и рехабилитације институционализоване деце, како би им се омогућио правилан развој као и одрастање у здравом и подстицајном окружењу.Achieving the maximum development potential of each child is greatly influenced by the stimulating environment that enables the child to acquire the necessary knowledge, abilities, skills and experiences important for healthy and proper development. The aim of this paper is to investigate the profile of cognitive development in children growing up in a home environment by reviewing the relevant literature. The analysis of the literature established that the placement of children in an institution at an early age significantly impairs the proper development of cognitive abilities, and the authors point out as a particularly sensitive area of executive functions. Difficulties in almost all components of executive functions (inhibitory control, working memory and cognitive flexibility) have been noted, which are often maintained in the adult period of life. The recommendation for future authors of scientific papers on this topic is to direct their research towards determining as many effective forms of treatment, early intervention and rehabilitation of institutionalized children, in order to enable their proper development and growing up in a healthy and stimulating environment
Procena svesnosti o afaziji na području Šumadije
No full textБројна истраживања широм света посвећена су процени свесности опште популације о афазији. У нашем истраживању испитивали смо ниво свесности о афазији на подручју Шумадије. Као иструмент користили смо адаптирану верзију анкете о афазији – Awаrness of Aphasia Survey. Подаци су прикупљани у парковима, малопродајним објектима и тржним центрима. У истраживању је учествовало 110 испитаника који су путем анкете питани да ли су чули за афазију, затим постављена су им питања о симптоматологији и етиологији афазије, у ком контексту су чули за афазију, као и да ли знају како и у којим установама се може помоћи особама са афазијом. Путем анкете прикупљени су подаци о полу, узрасту и образовању испитаника. Резултати нашег истраживања показују да је 31,8% (N=35) испитаника чуло за афазију, од којих само 11,4% (N=4) испитаника поседује основно знање о симптомима афазије, а њих 28,6% (N=10) поседује основно знање о етиологији афазије. На основу резултата истраживања процењујемо да је ниво свесности о афазији на подручју Шумадије низак, као и то да пол, узраст и ниво образовања не утичу на свесност о афазији.Numerous studies around the world are dedicated to assessment of the general population 's awareness of aphasia. In our research, we examined the level of awаreness about aphasia in the area of Šumadia. As a research instrument we used an adapted version of the aphasia survey – Awarness of Aphasia Survey. Data were collected in parks, retail stores and malls. The study involved 110 respodents who were asked through a survey if they had heard of aphasia, then asked questions about the symptomes and etiology of aphasia, in what context they had heard about of aphasia, and whether they know how and in which institution aphasic persons can be helped. Information on gender, age and education was recorded. The results of our research show that 31,8% (N=35) of respodents have heard of aphasia, of which only 11,4% (N=4) respodents have basic knowledge of the symptomes of aphasia, while 28,6% (N=10) respodents have basic knoweledge of the etiology of aphasia. Based on the results of the research, we estemate thet the level of awareness about aphasia in Šumadia is low. as well as that gender, age and level of education don’t affect the level of awareness about aphasia
Prevencija suicidalnosti osuđenih u zatvoru
No full textPrepoznavanje, prevencija i intervencija su deo multifaktorskog
pristupa redukciji suicidalnosti osuđenih. U skladu sa tim, prvi cilj
rada je da se ukaže na značaj mutifaktorskog i multidimenzionalnog
modela reagovanja na suicidalnost osuđenih u zatvoru, uvažavajući
sledeće segmente: procenu rizika suicidalnosti; nadzor posle prijema i
osiguravanje bezbednosti suicidalnog osuđenog; trening zatvorskog
osoblja; ključne veštine intervenisanja u slučaju pokušaja suicida;
preventivnih aktivnosti od strane drugih osuđenih; multisektorske
komunikacije, a u cilju prevencije suicida osuđenih. Drugi cilj rada se
odnosi na prikaz CAPRA modela kao predlog alata u obuci zatvorskog
osoblja i u rešavanju problema suicidalnosti osuđenih. U radu se
koriste analiza i sinteza teorijskih i empirijskih nalaza kroz
proučavanje relevantne literature u različitim naučnim izvorima
podataka. Od važnosti za prevenciju suicidalnosti osuđenih jeste
osvešćivanje zatvorske uprave i osoblja o naučnim saznanjima iz
oblasti prevencije i tretmana suicidalnosti osuđenih, a da bi se donela
odluka o najdelotvornijoj intervenciji, potrebno je sveobuhvatno i
sistematsko znanje o svim faktorima multidimenzionalnog pristupa
preventivnom reagovanju
Shadow teachers opinions about their job responsibilities
No full textParents of children with disabilities are eligible to apply for additional services to aid their child in the education process. Parents frequently use the service of shadow teachers, but they often end up unsatisfied with the service and change shadow teachers repeatedly. The aim of this research is to a) examine shadow teachers' beliefs about their obligations; b) determine what are their obligations; c) determine what they believe is their level of proficiency in different areas of shadow teaching position and d) determine the discrepancy between what shadow teachers believe their job should be and what job obligations they were expected to do while shadowing a child.
The instrument used was the survey distributed by Manansala & Dizon (2008), it was translated into Serbian language and modified. The sample consisted of 36 students of Faculty for Special education who currently work or have worked in the past as a shadow teacher.
Since the sample consisted of shadow teachers who are also students of special education, it is expected that most of the sample believe that they are very proficient in all job areas. There was a huge discrepancy between what they believe is their job obligation and what their job responsibilities are in all five areas. Future research implications and study limitations were discussed.Roditelji dece sa ometenošću se mogu prijaviti za dodatne usluge, koje bi olakšale njihovoj deci edukativni proces. Roditelji često koriste usluge ličnih pratioca, međutim dešava se da nisu zadovoljni uslugama, pa otuda često menjaju lične pratioce. Cilj ovog istraživanja je da a) proceni uverenja ličnih pratilaca o tome šta su njihove obaveze; b) ispita šta su njihove obaveze na poslu; c) proceni njihova uverenja o stepenu stručnosti u različitim oblastima posla i d) proceni stepen diskrepance između onoga što lični pratioci misle da je njihovo zaduženje i očekivanja koja su bila postavljena pred njih od strane roditelja.
Korišćena je modifikovana skala konstruisana od strane Manansale i Dizona (Manansala & Dizon, 2008), koja je prevedena na srpski jezik. Uzorak se sastojao od 36 studenata Fakulteta za specijalnu edukaciju koja su trenutno zaposlena ili su radili na poziciji ličnih pratilaca.
S obzirom da se uzorak sastoji od ličnih pratilaca koji su ujedno i studenti specijalne edukacije, očekivano je da većina uzorka veruje da je veoma stručna u svim oblastima posla. Međutim, primećena je velika diskrepanca između onoga što lični pratioci misle da su njihove obaveze na poslu i očekivanja od roditelja. U zaključnom delu diskutovane su preporuke za implementaciju budućih istraživanja, kao i ograničenja studije
Rani pokazatelji neverbalnih smetnji u učenju
No full textTermin neverbalne smetnje u učenju (u daljem tekstu NSU) istraživači koriste za
karakterizaciju deficita, koji utiču na sposobnost deteta da obrađuje vizuo-spacijalne
informacije, izvršava vizuelno-motoričke zadatke i rešava probleme koji uključuju
angažovanost vizuelne i taktilne percepcije. Najveći broj dece sa NSU se ne dijagnostikuje
do školskog uzrasta, ako se to uopšte i desi. Zašto roditelji i stručnjaci toliko teško
prepoznaju NSU kod dece na ranom uzrastu, kada bi uključivanje u program rane
intervencije moglo prevenirati negativne posledice ovih smetnji? Dva su glavna razloga
za to. Prvo, iako deca sa NSU ispoljavaju deficite na mnogim zadacima u ranom
detinjstvu, nijedan njihov deficit nije toliko upadljiv da izlazi iz okvira razvojnih normi.
Drugi razlog odnosi se na činjenicu da deca sa NSU imaju veoma razvijene sposobnosti
korišćenja verbalnih i auditivnih stimulusa.
Da bi se utvrdili rani pokazatelji NSU, važno je imati jasnu sliku o tome kakve su
karakteristike različitih oblasti razvoja kod ove dece u ranom detinjstvu. Analiza
karakteristika motoričkog, jezičkog i socio-emocionalnog razvoja u nekoliko istraživanja
otkrila je mnoge deficite koji su prisutni već u prvim godinama života ove dece. Budući
da odojčad sa NSU ispoljavaju deficit u obradi senzornih informacija koje dobijaju putem
čula dodira i vida, kao i u motoričkim zadacima, ona reaguju smanjenim intenzitetom
istraživačkih aktivnosti u svom neposrednom okruženju. Na predškolskom uzrastu, dete
sa NSU je neko ko se raduje rečima, ali se uprkos normalno razvijenim vizuelnim
sposobnostima svakodnevno napreže sa razumevanjem značenja mnogobrojnih pojava,
kao što je prepoznavanje poznatih lica. To su motorički nespretna deca koja se bore da
nauče kako da skaču ili voze bicikl. Ispoljavaju deficite orijentacije u prostoru. Često
pogrešno procenjuju koliko su udaljeni predmeti i posledično razbijaju stvari ili naleću na
njih. Rezultati ovih studija bili su ključni u opisivanju neuropsiholoških karakteristika koje
se prostiru kroz sve oblasti života deteta sa NSU. Sveobuhvatna procena je ključna za
identifikovanje oblasti na koje NSU utiču, dok sprovođenje tretmana i strategija podrške
omogućava ovoj deci da ostvare svoj puni potencijal
Stavovi studenata prema nastavi engleskog jezika struke na fakultetima
Get PDFIntroduction. English for Specific Purposes (ESP) at universities has a challenging goal
of meeting the needs of usually large and heterogeneous groups of students. Objective.
The aim of this study was to examine students’ attitudes toward the ESP course, acquired
knowledge, and course materials at the Faculty of Special Education and Rehabilitation,
University of Belgrade. In addition, the study examined the possible influence of students’
general English proficiency on the tested variables. Methods. An online questionnaire
was used to collect data from 75 students who completed the ESP course in 2020 or
2021. Their general English proficiency was assessed by an online general English
test. Results. The results showed that most students were satisfied with the acquired
professional English language knowledge and available course materials and that their
attitudes toward the completed ESP course were not influenced by their general English
proficiency. Conclusion. These results are encouraging since they indicate overall student
satisfaction with the ESP university course taught to a large class.Uvod: Nastava engleskog jezika struke na fakultetima ima za cilj da zadovolji potrebe
obično velikih i heterogenih grupa studenata. Cilj: Cilj ovog rada je da ispita stavove
studenata Fakulteta za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju Univerziteta u Beogradu,
prema nastavi engleskog jezika struke, stečenom znanju engleskog jezika iz oblasti
specijalne edukacije i nastavnim materijalima. Pored toga, rad ispituje i mogući uticaj
opšteg engleskog jezika na pomenute varijable. Metode: Za prikupljanje podataka je
korišćen onlajn upitnik koji je popunilo 75 studenata koji su slušali Engleski jezik tokom
2020. i 2021. godine. Njihovo znanje opšteg engleskog jezika utvrđeno je dostupnim
onlajn testom. Rezultati; Rezultati pokazuju da je većina studenata zadovoljna stečenim
znanjem engleskog jezika iz oblasti specijalne edukacije i nastavnim materijalima, kao
i da nivo znanja opšteg engleskog jezika nije bitno uticao na njihove stavove prema
nastavi engleskog jezika struke. Zaključak: Dobijeni rezultati su ohrabrujući jer ukazuju
na zadovoljstvo stude
Assessment of children at an early age – opinions of experts and current trends
Get PDFProcena, kao bitan deo prakse specijalne edukacije i rehabilitacije, definisana
je kao proces koji je trajan i kontinuiran i koji se ne završava uvođenjem
deteta u program intervencije. U zavisnosti od potreba primenjuju se formalne
i neformalne procedure procene. Cilj istraživanja jeste utvrditi da li
godine radnog staža u struci utiču na odabir procedura procene.
Uzorak je činilo 38 ispitanika (AS = 39,59 godina; SD = 10,13). Najveći
procenat čine stručnjaci sa 0-5 godina radnog staža (50%). Za potrebe istraživanja
korišćena je onlajn anketa, koja se sastoji od 21 pitanja, podeljenih
u pet oblasti: opšti podaci o osobi koja ispunjava anketu; opšti podaci o razlogu
i korisnosti procene; organizovanje procene; odabir instrumenata za
procenu; primena procene u praksi.
Najveći procenat stručnjaka (60.5%) naveo je da najčešće koristi neformalne
procedure procene, dok se za formalne najčešće opredeljuju oni sa do pet
godina radnog staža (46.7%). Kao razloge za primenu neformalnih procedura
navode mogućnost brzog prikupljanja podataka i procene u različitim
situacijama, a za formalne procedure su: smanjena mogućnost za pojavu
greške, veća pouzdanost podataka i bolji uvid u detetove sposobnosti.
Na osnovu rezultata dobijenih istraživanjem, utvrđeno je prisustvo razlika
u odabiru procedura procene u odnosu na godine radnog staža u struci.
Rezultati do kojih je istraživanje dovelo, kao i uvid u aktuelnosti koje se tiču
vršenja procene, nedosmisleno govore o sve većem prepoznavanju značaja
neformalnih procedura i njihovoj primeni, sa ciljem dobijanja podataka o
detetu, njegovim sposobnosima, funkcionisanju i okruženju.Assessment, as an essential part of the practice of special education and
rehabilitation, is defined as a process that is permanent and continuous and
that does not end with the introduction of the child into the intervention
program. Depending on the needs, formal and informal assessment procedures
are applied. The aim of the research is to determine whether years of work
experience in the profession influence the choice of assessment procedures.
The sample consisted of 38 respondents (AS = 39.59 years; SD = 10.13).
The largest percentage are experts with 0-5 years of work experience (50%).
For the purposes of the research, an online survey was used, which consists of
21 questions, divided into five areas: general data on the person completing the
survey; general information on the reason and usefulness of the assessment;
organizing assessment; selection of assessment instruments; application of
assessment in practice
Funkcionalne karakteristike učenika sa cerebralnom paralizom
Get PDFChildren with cerebral palsy are one of the largest, but also very heterogeneous
category in the population of people with motor disabilities. In the school
environment, children achieve their functioning and behavior through motor
activity, cognitive activity, communication and adaptation. The aim of the
study was to evaluate the functioning of students with cerebral palsy in school
and social activities. The basic assumption is that functional deficits that
accompany cerebral palsy limit students’ participation in school and social
activities and lead to the need for continued professional support. The sample
consists of 27 participants with cerebral palsy (59.3% boys), aged 9 to 16 years
(M = 12.48, SD = 4.89). The sample was uniform in gender structure (χ2
=
.926, df = 1, p = .336) and calendar age (χ2
= 1.556, df = 2, p = .459). For
the purposes of the research, a Protocol for assessment the functioning of the
students at school was developed. This protocol contains tests for assessment
functional status, subjects participation and their needs. The results of the
study showed that severe motor disorder (irreversible) is present in 22.2% of
children with cerebral palsy. In relation to the level of realization of activities
of daily living, 59.3% partially accomplish activities of daily living. 37% of
the subjects participate in school activities independently, while 51.9% of
the subjects with cerebral palsy have independent participation in social activities. At the same time, the need for a personal companion is recorded in
33.3% of children, while the need for support in development and learning is
identified in almost 97% children from our sample. The variability of results
indicates that the degree of functional ability and functional characteristics
is an important criterion for defining the program of rehabilitation and
education of children with cerebral palsy.Deca sa cerebralnom paralizom su jedna od najbrojnijih, a istovremeno i
veoma heterogenih kategorija u populaciji osoba sa motoričkim poremećajima.
Deca u školskoj sredini svoje funkcionisanje i ponašanje ostvaruju kroz
motoričku aktivnost, kognitivnu aktivnost, komunikaciju i adaptaciju. Cilj
istraživanja je bio procena funkcionisanja učenika sa cerebralnom paralizom u
školskim i socijalnim aktivnostima. Osnovna pretpostavka je da funkcionalni
deficiti koji prate cerebralnu paralizu ograničavaju participaciju učenika
u školskim i socijalnim aktivnostima i vode ka potrebi za kontinuiranom
stručnom podrškom. Uzorak istraživanja čini 27 ispitanika sa cerebralnom
paralizom (59,3% ispitanika muškog pola), uzrasta od devet do 16 godina (AS
= 12,48, SD = 4,89). Uzorak je ujednačeni u odnosu na polnu strukturu (χ2
=
0,926, df = 1, p = 0,336) i u odnosu na kalendarski uzrast (χ2
= 1,556, df = 2, p
= 0,459). Za potrebe istraživanja kreiran je Protokol za procenu funkcionisanja
učenika u školi. Ovaj protokol sadrži testove za procenu funkcionalnog statusa,
procenu participacije ispitanika i procenu potreba. Rezultati istraživanja
pokazuju da je teški poremećaj motorike (ireverzibilan) prisutan kod 22,2%
dece sa cerebralnom paralizom. U odnosu na stepen ostvarivanja aktivnosti
svakodnevnog života, 59,3% delimično ostvaruje aktivnosti svakodnevnog
života. U školskim aktivnostima samostalno participira 37% ispitanika, dok
samostalnu participaciju u socijalnim aktivnostima ostvaruje 51,9% ispitanika
sa cerebralnom paralizom. Istovremeno, potreba za ličnim pratiocem
evidentirana je kod 33,3% dece, dok je kod skoro 97% utvrđena potreba za
podrškom u razvoju i učenju. Varijabilnost rezultata ukazuje na to da su stepen
funkcionalnih sposobnosti i funkcionalne karakteristike bitan kriterijum za
definisanje programa rehabilitacije i edukacije (organizovanja školovanja) dece
sa cerebralnom paralizom
The relationship between speed, accuracy, and reading comprehension in students of younger school age
Get PDFKako bi se izbegli rizici od pojave ozbiljnih problema u kasnijem školovanju kada se od učenika bude očekivalo da čitanje koriste kao sredstvo za
samostalno sticanje znanja, procena različitih aspekata čitanja i njihove
međusobne povezanosti može doprineti identifikovanju faktora na koje se
može usmeriti dodatna podrška. Cilj rada je da se utvrdi veza između tačnosti, brzine i razumevanja pročitanog kod dece mlađeg školskog uzrasta.
Uzorkom je obuhvaćeno 40 učenika IV razreda (23 dečaka i 17 devojčica),
koji su pohađali osnovnu školu na teritoriji Grada Beograda. Uključeni su
samo monolingvalni govornici čiji je maternji jezik srpski. Procena brzine čitanja, broja grešaka i razumevanja pročitanog izvršena je primenom
Trodimenzionalnog testa čitanja (Kostić & sar., 1983), tekstom namenjenim deci mlađeg školskog uzrasta. Utvrđena su statistički značajne korelacije između svih ispitivanih parametara čitanja: brzine čitanja i broja grešaka
(r= 0,711, p = 0,000), brzine čitanja i razumevanja pročitanog – reprodukovanja činjenica (r = -0,379, p = 0,016) i broja grešaka i reprodukovanja
činjenica (r= -0,466, p = 0,002). Iako postoji značajna korelacija među pomenutim aspektima čitanja, procena nijednog pojedinačnog aspekta čitanja
ne može da služi kao zamena za sasvim pouzdano zaključivanje o drugim
aspektima. Stoga je procena svih pomenutih aspekta zajedno značajna za
identifikovanje dece koja mogu imati teškoće u čitanju.To avoid the risk of serious problems in later schooling when students are
expected to use reading as a means of self-acquisition of knowledge, assessing
different aspects of reading and their interrelationships can help identify factors
that can be targeted by additional support. The aim of this paper is to determine
the relationship between accuracy, speed and reading comprehension in
children of younger school age. The sample included 40 fourth grade students
(23 boys and 17 girls), who attended primary school in the territory of the
City of Belgrade. Only monolingual speakers whose native language is
Serbian were included. The assessment of reading speed, number of errors and
reading comprehension was performed using the Three-Dimensional Reading
Test (Kostić et al., 1983), a text intended for children of younger school age.
Statistically significant correlations were found between all examined reading
parameters: reading speed and number of errors (r = 0,711, p = 0,000), reading
speed and reading comprehension – reproduction of facts (r = -0,379, p = 0,016)
and number of errors and fact reproduction (r = -0.466, p = 0,002). Although
there is a significant correlation between the mentioned aspects of reading, the
assessment of any single aspect of reading cannot serve as a substitute for a
completely reliable conclusion about other aspects. Therefore, the assessment
of all the mentioned aspects together is important for identifying children who
may have reading difficulties
