University of Białystok
Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)Not a member yet
34608 research outputs found
Sort by
Utility of Potential Biomarkers in Alzheimer's Disease Diagnosis Using SPR Biosensors
No full textWykaz dorobku naukowego stanowiącego podstawę dysertacji: 1) Bogdan S, Puścion-Jakubik A, Klimiuk K, Socha K, Kochanowicz J, Gorodkiewicz E. UCHL1 and Proteasome in Blood Serum in Relation to Dietary Habits, Concentration of Selected Antioxidant Minerals and Total Antioxidant Status among Patients with Alzheimer's Disease. J Clin Med. 2022 Jan 14;11(2):412. doi: 10.3390/jcm11020412; 2) Bogdan S, Puścion-Jakubik A, Klimiuk K, Socha K, Kochanowicz J, Gorodkiewicz E. The Concentration of Fibronectin and MMP-1 in Patients with Alzheimer's Disease in Relation to the Selected Antioxidant Elements and Eating Habits. J Clin Med. 2022 Oct 27;11(21):6360. doi: 10.3390/jcm11216360; 3) Bogdan, S.; Puścion-Jakubik, A.; Klimiuk, K.; Socha, K.; Kochanowicz, J.; Gorodkiewicz, E. The Levels of Leptin, Cystatin C, Neuropilin-1 and Tau Protein in Relation to Dietary Habits in Patients with Alzheimer’s Disease. J. Clin. Med. 2023, 12, 6855. https:// doi.org/10.3390/jcm12216855; 4) Oldak L, Zielinska Z, Socha K, Bogdan S, Gorodkiewicz E. Phospho-Tau 181 quantification method for Alzheimer's disease based on an array 2D biosensor combined with surface plasmon resonance imaging. Talanta. 2024 May 1;271:125736. doi: 10.1016/j.talanta.2024.125736. Epub 2024 Feb 2. PMID: 38316077.Niniejsza rozprawa doktorska skupia się na wykorzystaniu nowych metodanalitycznych opartych na matrycowych biosensorach SPRi w ocenie stężenia wybranych markerów takich jak: proteasom 20S, C-końcowa hydrolaza ubikwityny (UCH-L1),fibronektyna (FN), metaloproteinaza 1 macierzy zewnątrzkomórkowej (MMP1), cystatynaC (cysC), leptyna (LEPT), neuropilina-1 (NRP1) oraz białko fosfo-tau181, w odniesieniu do możliwości diagnostycznych w chorobie Alzheimera. W ramach badań eksperymentalnych wchodzących w zakres rozprawy wchodzi również konstrukcja immuno-sensora czułego na białko fosfotau 181 i walidacja nowej metody analitycznej opartej na tym biosensorze. Wykazano skuteczność biosensora w odniesieniu do próbek krwi pacjentów z chorobą Alzheimera.Oznaczanie wybranych markerów prowadzono w 110 próbkach surowicy krwi od chorych ze zdiagnozowaną chorobą Alzheimera jak również na grupie kontrolnej (60
próbek), którą stanowiły osoby w podobnym wieku do grupy badanej ale bez upośledzonych funkcji poznawczych. Badania pozwoliły ocenić, że pacjenci z AD charakteryzują się wyższą medianą białka UCHL1 (56,05 vs. 7,98 ng/ml, p < 0,000001)niż zdrowe jednostki. U pacjentów z AD również stężenie proteasomu 20S było wyższe w porównaniu z grupą kontrolną (13,02 vs. 5,72µg/ml, p < 0,0001). Stwierdzono istotną dodatnią korelację pomiędzy stężeniem UCHL1, a stężeniem proteasomu w grupie AD, a ujemną w grupie kontrolnej. Analiza stężenia fibronektyny w surowicy u chorych na AD wykazała istotnie wyższą medianę stężenia w porównaniu z grupą kontrolną (652,06 vs.268,31 µg/ml). Ponadto wykazano, że pacjenci z AD charakteryzują się istotnie niższą medianą MMP-1 (4,62 vs. 18,09 ng/ml). Zaobserwowano także, że pacjenci zaklasyfikowani do kategorii 3i 4 na podstawie testu MMSE różnili się stężeniem MMP-1. Stwierdzono dodatnią korelację pomiędzy wynikiem uzyskanym w teście MMSE a stężeniem MMP-1. Istnieje dodatnia korelacja między stężeniem fibronektyny, a wiekiem w grupie kontrolnej.Zawartość leptyny istotnie wzrasta u chorych na AD w porównaniu do osób zdrowych(9,97 vs. 3,08ng/ml,p < 0,00001). Ponadto u pacjentów z AD stwierdzono istotnie wyższy poziom cystatynyC(1,53 vs. 0,56µg/ml, p < 0,00001). Wzrasta także poziom białka fosfo-tau181 (8,46 vs.4,19pg/ml, p < 0,00001). U pacjentów z tą chorobą neurodegeneracyjną obserwuje się istotne obniżenie poziomu neuropiliny-1 (69,94 vs. 167,28ng/ml, p < 0,00001) i to jest zagadkowe w porównaniu do danych literaturowych. W pracy oceniono także korelację pomiędzy badanymi markerami oraz wartość diagnostyczną. Wykreślono krzywe ROC oraz wskazano punkty odcięcia dla wartości dla tych markerów, dla których zakresy u osób zdrowych „nie pokrywały się” z zakresami u osób chorych.Badania realizowane w ramach rozprawy doktorskiej pozwoliły na stwierdzenie dużego potencjału zastosowania matrycowych biosensorów z detekcją Powierzchniowego Rezonansu Plazmonów w wersji Imaging do badań w diagnostyce choroby Alzheimera.This doctoral dissertation focuses on the use of new analytical methods based on SPRi matrix biosensors in the assessment of the concentration of selected markers such as20S proteasome, C-terminal ubiquitin hydrolase (UCH-L1), fibronectin (FN), extracellular matrix metalloproteinase 1 ( MMP1), cystatin C (cysC), leptin (LEPT), neuropilin-1(NRP1) and phospho-tau181 protein, about diagnostic possibilities in Alzheimer's disease. The experimental research in the dissertation's scope also includes the construction of animmunosensor sensitive to the phospho-tau 181 protein and the validation of a new analytical method based on this biosensor.The effectiveness of the biosensor has been demonstrated about blood samples of patients with Alzheimer disease. Selected markers were determined in 110 blood serum samples from patients diagnosed with Alzheimer disease and in the control group (60samples), which consisted of people of a similar age to the study group but without impaired cognitive functions. The studies assessed that AD patients are characterized by a higher median UCHL1 protein (56.05 vs. 7.98 ng/ml, p < 0.000001) than healthy individuals. In patients with AD, the concentration of proteasomes was also higher compared to the control group (13.02 vs. 5.72µg/ml, p < 0.0001). A significant positive correlation was found between the UCHL1 concentration and the proteasome concentration in the AD group and a negative correlation in the control group. Analysis of serum fibronectin concentration in AD patients showed a significantly higher median concentration than the control group(652.06 vs. 268.31 µg/ml). Moreover, it was demonstrated that AD patients have a significantly lower median MMP-1 (4.62 vs. 18.09 ng/ml). It was also observed that patients classified into categories 3 and 4 based on the MMSE test differed in MMP-1concentration. A positive correlation was found between the MMSE test result and MMP-1 concentration. There is a positive correlation between fibronectin concentration and age in the control group. Leptin content increases significantly in AD patients compared to healthy people (9.97 vs. 3.08ng/ml, p < 0.00001). Moreover, substantially higher cystatinC levels were found in AD patients (1.53 vs. 0.56µg/ml, p < 0.00001). The level ofphospho-tau181 protein also increases (8.46 vs. 4.19pg/ml, p < 0.00001). In patients with this neurodegenerative disease, a significant reduction in the level of neuropilin-1 isobserved (69.94 vs. 167.28ng/ml, p < 0.00001), which is puzzling compared to the literature data. The study also assessed the correlation between the tested markers and the diagnostic value. ROC curves were plotted, and cut-off points were indicated for the values of those markers for which the ranges in healthy people with those insick people.Research carried out as part of the doctoral dissertation allowed for identifying ahigh potential for using matrix biosensors with detection of Surface Plasmon Resonance inthe Imaging version for research in the diagnosis of Alzheimer disease.Uniwersytet w Białymstoku. Wydział Chemi
The Participation of a Professional Lawyer in Dissolving a Marriage before a Notary: Proposals for the Polish Legislature
Full text linkThis article addresses a contemporary challenge of family law, which is the legitimacy of regulating the possibility of dissolving a marriage before a notary public. Particular attention is paid to the issues concerning the advisability of the participation of a professional lawyer in the activities undertaken before a notary public. Among other things, an answer is given to the question of whether the appearance of spouses at the notary public for the dissolution of marriage would obligatorily require the participation of a professional lawyer or legal counsel for each spouse. In this regard, reference is also made to the regulations in force in selected [email protected] Uniwersytet Humanistycznospołeczny, PolskaAndrzejewski, M. (2024). Autonomia w prawie rodzinnym – sprawy o rozwód. Rejent, 11, 62–78.Asłanowicz, M. (2019). Komentarz do art. 4. w: M. Asłanowicz (red.), Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym. Komentarz (ss. 124–151). C.H. Beck.Bieranowski, A. (2024a). Rozłączenie małżonków – rozważania na temat notarialnego rozwodu i separacji. Rejent, 2, 60–108.Bieranowski, A. (2024b). Normatywne modele rozwodu notarialnego – uwagi de lege ferenda. Rejent, 11, 79–109.Bodio, J. (2015). Przymus adwokacko-radcowski – uwagi o stanie obecnym i perspektywach zmian. Radca Prawny. Zeszyty Naukowe, 1, 68–89.Bodio, J. (2025). Przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu cywilnym – wyjątek czy zasada? w: A. Jakubecki, J. Bodio, & O. Marcewicz-Kochnio (red.), Instytucje prawa procesowego cywilnego. Stan obecny i perspektywy (ss. 229–277). Wolters Kluwer Polska.Bugajski, B. (2021). Autonomia woli małżonków w zakresie sposobu rozwiązania małżeństwa przez rozwód na tle porównawczym. Kwartalnik Prawa Prywatnego, 4, 749–794.Bugajski, B. (2024). Konstytucyjne uwarunkowania wprowadzenia do prawa polskiego pozasądowego rozwodu za porozumieniem małżonków. Rejent, 11, 110–129.Cichorska, M. (2024). Pełnomocnictwo w prawie procesowym cywilnym. C.H. Beck.Cieśliński, M. (1999). W kwestii stosowania art. 5 KPC. Przegląd Sądowy, 4, 101–108.Code civil. https://www.legifrance.gouv.fr/codes/texte_lc/LEGITEXT000006070721/2023–03-23/Code de procédure civile. https://www.legifrance.gouv.fr/codes/texte_lc/LEGITEXT000006070716/Código civil, opublikowany na podstawie dekretu królewskiego z 24 lipca 1889 roku. https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1889–4763Decreto legge 12 settembre 2014, n. 132. https://www.normattiva.it/esporta/attoCompleto?atto.data-PubblicazioneGazzetta=2014–09-12&atto.codiceRedazionale=14G00147Dutta, A. (2017). Stand des Scheidungsrechts in Deutschland. w: A. Dutta, D. Schwab, D. Henrich, P. Gottwald, & M. Löhnig (red.), Scheidung ohne Gericht?: Neue Entwicklungen im europäischen Scheidungsrecht (ss. 31–56). Verlag Ernst und Werner Gieseking GmbH.Dutta, A., Schwab, D., Henrich, D., Gottwald, P., & Löhnig M. (red.) (2017). Scheidung ohne Gericht?: Neue Entwicklungen im europäischen Scheidungsrecht. Verlag Ernst und Werner Gieseking GmbH.Dziurda, M. (2020). Postępowanie w sprawach własności intelektualnej z perspektywy systemowej. Przegląd Sądowy, 10, 5–23.Ereciński, T. (2002). Kilka refleksji o przymusie adwokacko-radcowskim. w: J. Żuławski (red.), XX lat samorządu radców prawnych 1982–2002 (ss. 55–64). Krajowa Rada Radców Prawnych.Ferrer Riba, J. (2017). Stand des Scheidungsrechts in Spanien. w: A. Dutta, D. Schwab, D. Henrich, P. Gottwald, & M. Löhnig (red.), Scheidung ohne Gericht?: Neue Entwicklungen im europäischen Scheidungsrecht (ss. 119–144). Verlag Ernst und Werner Gieseking GmbH.Flemming-Kulesza, T. (2005). Przymus adwokacko-radcowski przy skardze w trybie ustawy z 17.06.2004 r., Palestra, 50(3–4), 243–246.Gesetz über das Verfahren in Familiensachen und in den Angelegenheiten der freiwilligen Gerichtsbarkeit. https://www.gesetze-im-internet.de/famfgGołaszewska, A. (2022). Obowiązkowe zastępstwo procesowe w sprawach własności intelektualnej – uwagi na tle art. 872 Kodeksu postępowania cywilnego. Palestra, 1–2, 21–32.Gołąb, S. (1938). O pełnomocnikach w procesie cywilnym. Palestra, 10, 3–15.Góra-Błaszczykowska, A. (2008). Zasada równości stron w procesie cywilnym. C.H. Beck.Góra-Błaszczykowska, A. (2020). Komentarz do art. 5. w: A. Góra-Błaszczykowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom I A. Komentarz. Art. 1–42412 (ss. 23–27). C.H. Beck.Górecki, J. (2010). O przyszłości notariatu – wprowadzenie do dyskusji. Rejent, 9, 128–139.Grzegorczyk, P. (2012). O przymusie adwokacko-radcowskim w postępowaniu grupowym i konsekwencjach jego niezachowania. Monitor Prawniczy, 11, 605–607.Gudowski, J. (2024). Pełnomocnictwo procesowe w postępowaniu cywilnym. Wolters Kluwer Polska.Harla, A.G. (2003). Udzielanie przez sąd stronom i uczestnikom postępowania cywilnego wskazówek w świetle art. 5 KC [powinno być KPC, uwaga DW] (uwagi de lege lata i de lege ferenda). Przegląd Sądowy, 10, 95–111.Heiderhoff , B. (2018). Aktuelle Fragen zum Scheidungs – und Scheidungsverbundverfahren. Neue Zeitschrift für Familienrecht, 12, 533–542.Iaroslavska, M.E. (2023). Bezwzględny przymus adwokacko-radcowsko-rzecznikowski a prawo do sądu. w: A. Orzeł-Jakubowska, & T. Zembrzuski (red.), Konstytucyjne aspekty procesu cywilnego (ss. 99–124). Wolters Kluwer Polska.Jabłoński, Z. (1993). Aktualne zadania notariatu polskiego. w: A. Oleszko, & R. Sztyk (red.), Księga pamiątkowa. I Kongres Notariuszy Rzeczypospolitej Polskiej (ss. 59–67). Krajowa Rada Notarialna.Jędrzejewska, M. (2001). Komentarz do art. 5. w: T. Ereciński (red.), Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, t. I (ss. 71–73). Wolters Kluwer Polska.Kłak, Cz.P. (2012). Przymus adwokacko-radcowski a skarga na przewlekłość postępowania. Ius Novum, 1, 39–60.Kodeks Etyki Radcy Prawnego. https://kirp.pl/wp-content/uploads/2023/02/kodeks-etyki-radcy-prawnego-i-regulamin-wykonywania-zawodu.pdfKodeks Etyki Zawodowej Notariusza. https://www.notariusze.lodz.pl/przepisy/kezn.htmLey del Notariado, de 28 de mayo de 1862. https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1862–4073Łochowski, M. (2023). Komentarz do art. 871. w: T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–45816. Tom I (ss. 398–405). C.H. Beck.Malicki, A. (1987). Uwagi o udziale adwokata w sprawach rozwodowych. Palestra, 6, 19–25.Manowska, M. (2022). Działania instrukcyjne sądu pierwszej instancji w postępowaniu dowodowym w procesie cywilnym po nowelizacji ustawą z 4.07.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Prawo w Działaniu, 52, 30–49.Marquardt, P. (2021). Należyta staranność, obowiązek zabezpieczenia praw i interesów stron i osób trzecich. w: A. Szereda (red.), Notariat. Czynności notarialne (ss. 295–300). C.H. Beck.Marquardt, P. (2022). Komentarz do § 6. w: A. Wilkowska-Płóciennik, & P. Marquardt (red.), Kodeks Etyki Zawodowej Notariusza. Komentarz (ss. 84–87). Wolters Kluwer Polska.Miszewski, W. (1946). Proces cywilny w zarysie. Część pierwsza. Księgarnia Wydawnictw Prawniczych.Mitrović, T.S. (2019). Sporazumni razvodbraka i notariat. Prawo, teorija i praksa, 36(7–9), 56–66.Olaś, A. (2021). Kilka uwag o przymusie adwokacko-radcowsko-rzecznikowskim w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej. Monitor Prawniczy, 20, 1065–1073.Oleszko, A. (1997). Staranność zawodowa notariusza w świetle art. 80 prawa o notariacie. Rejent, 9, 9–21.Oleszko, A. (2007a). Obowiązki notariusza związane z dokonaniem czynności notarialnych. Annales UMCS, 1, 85–102.Oleszko, A. (2007b). Ustawowy obowiązek bezstronności notariusza. Rejent, 10, 9–25.Oleszko, A. (2012). Komentarz do art. 80. w: A. Oleszko (red.), Prawo o notariacie. Komentarz. Część 2, Tom I. Art. 79–91 (ss. 204–297). LexisNexis.Osowy, P. (2003). Aktywność informacyjna sądu a ustawowe granice pomocy stronie – rozważania na tle art. 5 KPC. Rejent, 7–8, 107–126.Osowy, P. (2024). Przymus adwokacko-radcowski. w: K. Flaga-Gieruszyńska (red.), System Postępowania Cywilnego. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji w procesie cywilnym. Podmioty postępowania, Tom 3A (ss. 417–418). C.H. Beck.Pastuszko, R. (2003). Prawo do wysłuchania w postępowaniu sądowym a obowiązek wyjaśniająco-doradczy notariusza. Rejent, 5, 102–123.Patti, S. (2017). Stand des Scheidungsrechts in Italien. w: A. Dutta, D. Schwab, D. Henrich, P. Gottwald, & M. Löhnig (red.), Scheidung ohne Gericht?: Neue Entwicklung im europäischen Scheidungsrecht (ss. 105–118). Verlag Ernst und Werner Gieseking GmbH.Perez Hereza, J. (2015). La separación y divorcio notarial. El Notario del Siglo XXI, 63, 22–25.Pietrzkowski, H. (2017). Fakultatywne pouczenia. w: H. Pietrzkowski (red.), Czynności procesowe zawodowego pełnomocnika w sprawach cywilnych (ss. 263–265). Wolters Kluwer Polska.Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt I CSP 2/12, Legalis nr 544242, LEX nr 1228581.Prezydent Rzeczypospolitej. (1930). Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 roku – Kodeks Postępowania Cywilnego (Dz.U. 1930 nr 83 poz. 651).Sałajczyk, D. (2022). Komentarz do art. 80. w: W. Gonet (red.), Prawo o notariacie. Komentarz. Wzory aktów notarialnych i poświadczeń (ss. 432–444). Wolters Kluwer Polska.Sarnecki, P. (2016). Komentarz do art. 45. w: L. Garlicki, & M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II (ss. 233–243). Wydawnictwo Sejmowe.Sawarzyński, J. (2022). Komentarz do art. 80. w: A. Szereda (red.), Prawo o notariacie. Komentarz (ss. 567–579). C.H. Beck.Sejm Rzeczpospolitej Polskiej. (2019). https://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/PrzebiegProc.xsp?id=2A9273867BDE2B79C12583AE00530D7ASejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1980). Konwencja haska z dnia 25 października 1980 roku dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę (Dz.U. 1995 nr 108 poz. 528).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1982). Ustawa z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1564.).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1982). Ustawa z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 499).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (1991). Ustawa z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1001.).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2004). Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j.
Dz.U. z 2023 r. poz. 1725).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2009). Ustawa z dnia 17 grudnia 2009 roku o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1212, z 2024 r. poz. 1237).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2018). Ustawa z dnia 26 stycznia 2018 roku o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych (Dz.U. 2018 poz. 416).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2023). Ustawa z dnia 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 614).Sikorski, A. (2017). Przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu grupowym. Palestra, 3, 69–74.Stępień-Sporek, A., Stoppa, P., & Ryznar, M. (2013). Divorce law in Poland: a new regime needed? The International Survey of Family Law, 321–331.Strumiłło, T., & Szymura-Strumiłło, K. (2021). Umowy alimentacyjne. w: A. Szereda (red.), Notariat. Czynności notarialne (ss. 1291–1301). C.H. Beck.Studzińska, J. (2016). Prawo czy konieczność posiadania pełnomocnika profesjonalnego dla ochrony strony słabszej w postępowaniu cywilnym. Kilka uwag praktycznych. w: M. Boratyńska (red.), Ochrona strony słabszej stosunku prawnego. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesorowi Adamowi Zielińskiemu (ss. 823–841). Wolters Kluwer Polska.Sychowicz, M. (1966). Przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu cywilnym. Palestra, 7–8, 27–38.Uzasadnienie, Druk sejmowy nr 1827, s. 30. https://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=1827Weitz, K. (2023). Komentarz do art. 5. w: T. Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły 1–124 (ss. 200–210). Wolters Kluwer Polska.Winiarz, J. (1977). Prawo rodzinne (wyd. 2). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.Winiarz, J. (1985). Ewolucja przepisów o rozwodzie w prawie polskim. w: J.S. Piątowski (red.), System prawa rodzinnego i opiekuńczego, cz. 1 (ss. 547–554). Zakład Narodowy im. Ossolińskich.Wiśniewski, T. (2024). Ochrona sądowa tzw. strony słabszej na gruncie przepisów kodeksu postępowania cywilnego (zagadnienia wybrane). Państwo i Prawo, 5, 71–91.Wybrańczyk, D. (2020). Notariusz jako mediator w sprawach rodzinnych wobec planowanej nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Rejent, 2, 73–90.Wybrańczyk, D. (2023). Rozwód przed notariuszem – czy nadszedł czas na zmiany? Rejent, 12, 62–85.Wybrańczyk, D. (2024). Autonomia woli małżonków w kontekście propozycji wprowadzenia możliwości rozwiązania małżeństwa przed notariuszem. Rejent, 11, 130–150.Wybrańczyk, D. (2025). Ochrona „strony słabszej” w rozwodach pozasądowych. Przegląd Legislacyjny, artykuł przyjęty do druku.Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I ACa 194/19, Legalis nr 2301625, LEX nr 2895393.Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt VI ACa 173/12, Legalis nr 1025765, LEX nr 1312119.Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt III CKN 694/00, OSNC 2003/9, poz. 124.Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2003 r., sygn. akt III CKN 500/01, Legalis nr 61723, LEX nr 1130170.Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1999 r., sygn. akt II UKN 21/99, OSNP 2000, nr 18, poz. 695.Wyrwiński, M. (2005). Przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu cywilnym po nowelizacji. Monitor Prawniczy, 20, 986–994.Zaporowska, J., & Mazurkiewicz, J. (1995). Rozwód przed rejentem. Co słychać u niemieckich notariuszy. Rzeczpospolita, 272, 15.Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej). https://www.ora-warszawa.com.pl/wp-content/uploads/2018/04/Kodeks-Etyki-Adwokackiej.pdfZembrzuski, T. (2016). Pouczanie strony występującej w procesie cywilnym bez zawodowego pełnomocnika co do wnoszenia środków zaskarżenia. w: M. Boratyńska (red.), Ochrona strony słabszej stosunku prawnego. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesorowi Adamowi Zielińskiemu (ss.
843–864). Wolters Kluwer Polska.Zembrzuski, T. (2024). Komentarz do art. 87¹. w: P. Rylski, A. Olaś (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz (Legalis). C.H. Beck.Zieliński, A., & Flaga-Gieruszyńska, K. (2024). Komentarz do art. 5. w: K. Flaga-Gieruszyńska, & A. Zieliński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz (ss. 50–52). C.H. Beck.ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣ. https://www.kodiko.gr/nomothesia/document/43746730115517
The Family in a Net: On the Direction of Normative Changes in Family Law
Full text linkThis article is about the network issue and the location of the family within it. Based on research conducted in public management, it was proposed to approach the legal protection system of the family and the child as a judicial inter-organizational network. This is understood as a set of individuals, organizations and institutions connected by a system of relations, integrated by a family court, that focus on activities that protect and support the family. The argument assumes that the administrative process contributes to the construction of a network understood in this way, perceived as a manifestation of the legal system’s evolution towards blurring the boundaries dividing its area, especially the public and private spheres. Due to the lack of definitions of the concept in family law, its meaning and manifestations in various areas of law are indicated. An attempt is then made to show the administrative process in family law. Axiological and functional considerations justify the outlined direction of changes in the law, which are associated with the need to build relationships between the links in a network based on cooperation. Building and tightening the family support network can improve the justice system’s effectiveness in family and care [email protected] Akademia Nauk, PolskaAndrzejewski, M. (2003). Ochrona praw dziecka w rodzinie dysfunkcyjnej. Dziecko – rodzina – państwo. Zakamycze.Andrzejewski, M. (2008). Z wędrówek po pograniczu cywilistyki i prawa administracyjnego, czyli o ewolucji prawa pomocy społecznej. w: M. Andrzejewski et al. (red.), Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Smyczyńskiego (ss. 491–509). Towarzystwo.Andrzejewski, M. (2012). Sędzia rodzinny – uwagi w kontekście poszukiwania modelu rozwiązywania rodzinnych problemów prawnych. w: P. Grzegorczyk, K. Knoppek, & M. Walasik (red.), Proces cywilny. Nauka – Kodyfikacja – Praktyka. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Feliksowi Zedlerowi (ss. 77–97). Wolters Kluwer Polska.Andrzejewski, M. (2014a). Relacja rodzice i inne osoby dorosłe a dzieci w świetle nowych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i niektórych innych ustaw (wybrane problemy). Acta Iuris Stetinensis, 6, 371–400.Andrzejewski, M. (2014b). Prawo rodzinne. C.H. Beck.Andrzejewski, M. (2017a). O roli nauk pomocniczych prawoznawstwa w orzekaniu w sprawach rodzinnych. w: J.M. Łukasiewicz, A.M. Arkuszewska & A. Kościółek (red.), Wokół problematyki małżeństwa w aspekcie materialnym i procesowym (ss. 80–97).Wydawnictwo Adam Marszałek.Andrzejewski, M. (2017b). Jakie prawo jest potrzebne pedagogom. Studia Edukacyjne, 45, 107–121.Andrzejewski, M. (2020). Psychologiczna opinia sądowa w sprawach rodzinnych i opiekuńczych funkcją relacji sędzia – biegły psycholog. w: A. Czerederecka (red.), Wyzwania psychologa jako biegłego w relacji z wymiarem sprawiedliwości (ss. 367–388). Wydawnictwo Instytutu Ekspertyz
Sądowych.Arczewska, M. (2009). Społeczne role sędziów rodzinnych. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.Austen, A. (2014). Efektywność sieci publicznych: podejście wielopoziomowe. C.H. Beck.Banasik, P. (2015a). W poszukiwaniu wartości wymiaru sprawiedliwości jako dóbr oczekiwanych społecznie. w: P. Banasik (red.), Wymiar sprawiedliwości w dobie oczekiwań społecznych. Cz. I. Prawo (ss. 1–12). C.H. Beck.Banasik, P. (2015b). Organizacja wymiaru sprawiedliwości w strukturze sieci publicznej – możliwe interakcje. E-mentor, 2(59), 56–64. http://dx.doi.org/10.15219/em59.1171Bieś-Srokosz, P. (2022). Prawne formy realizacji zadań publicznych we współczesnej administracji. Kilka uwag na temat hybrydowych form działania w administracji publicznej, Studia Prawnoustrojowe, 58, 47–58.Chrisidu-Budnik, A. (2009). Organizacje sieciowe w sektorze publicznym. w: J. Blicharz, & J. Boć (red.), Prawna działalność instytucji społeczeństwa obywatelskiego (ss. 161–168). Kolonia Limited.Chrisidu-Budnik, A. (2012). Sieci publiczne. w: J. Niemczyk, E. Stańczyk-Hugiet, & B. Jasiński (red.), Sieci międzyorganizacyjne: współczesne wyzwania dla teorii i praktyki zarządzania (ss. 179–201). C.H. BeckDanecka, D. (2018). Konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną w prawie polskim. Wolters Kluwer Polska.Downem, S. (2005). Semantic Networks and Social Networks. Learning Organization, 12(5), 411–417.Hoff mann-Riem, W. (1999). Telekomunikationsrecht als europäisiertes Verwaltungsrecht. w: E. Schmidt -Assmann, & W. Hoff mann-Riem (red.), Strukturen des Europäischen Verwaltungsrecht (ss. 191–215). Nomos.Holewińska-Łapińska, E. (2015). Samodzielność kodeksowa prawa rodzinnego. w: M. Nazar (red.), Prawo cywilne – stanowienie, wykładnia i stosowanie. Księga pamiątkowa dla uczczenia setnej rocznicy urodzin Profesora Jerzego Ignatowicza (ss. 143–160). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.Izdebski, H. (2007). Fundamenty współczesnych państw. Wydawnictwo Prawnicze „LexisNexis”.Jakimowicz, W. (2002). Publiczne prawa podmiotowe. Wolters Kluwer.Kijowski, D.R. (2009). Ucieczka administracji publicznej w sferę prawa cywilnego. w: M. Wierzbowski, J. Jagielski, A. Wiktorowska, & E. Stefańska (red.), Współczesne zagadnienia prawa i procedury administracyjnej. Księga jubileuszowa dedykowana Prof. zw. dr hab. Jackowi M. Langowi
(ss. 115–136). Wolters Kluwer Polska.Klimas, P. (2013). Analiza sieciowa w naukach o zarządzaniu. w: W. Czakon (red.), Podstawy metodologii badań w naukach o zarządzaniu (ss. 228–249). Oficyna Wolters KluwerKnosala, E. (2009). Teoretyczne aspekty stosowania prawa prywatnego w działaniu współczesnej administracji publicznej. w: M. Wierzbowski, J. Jagielski, A. Wiktorowska, & E. Stefańska (red.), Współczesne zagadnienia prawa i procedury administracyjnej. Księga jubileuszowa dedykowana
Prof. zw. dr hab. Jackowi M. Langowi (ss. 145–151). Wolters Kluwer Polska.Kojder, A. (2016). Podstawy socjologii prawa. Oficyna Naukowa.Kożuch, B., (2004). Zarządzanie publiczne w teorii i praktyce polskich organizacji. PlacetKożuch, B. (red.). (2006). Problemy zarządzania organizacjami publicznymi. Fundacja WZ: Instytut Spraw Publicznych UJ.Krukowski, K. (red.). (2006). Zarządzanie organizacjami publicznymi. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie.Krawczyk, M. (2016). Podstawy władztwa administracyjnego. Wolters Kluwer Polska.Lipowicz, I. (2008). Europeizacja administracji publicznej. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, LXX (1), 5–17.Łobos, K. (2003). Teoria struktur organizacyjnych: stan i perspektywy. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego.Łukasiewicz, J.M. (2024). Zarząd majątkiem dziecka sprawowany przez rodziców. Wolters Kluwer.Oziemkowski, M., & Samek, M. (2010). Uwagi do założeń projektu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nad dzieckiem. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 2, 17–23.Provan, K.G., & Kenis, P. (2008). Modes of Network Governance: Structure, Management, and Efectiveness. Journal of Public Administration Research and Th eory, 18(2), 229–252.Prusinowska-Marek, A. (2018). Praktyka sądowa stosowania art. 100 § 2 k.r.o. w świetle badań. Prawo w Działaniu, 34, 189–224.Radecki, W. (2014). Dezintegracja polskiego prawa penalnego. Prokuratura i Prawo, 9, 5–28.Radwański, Z. (1980). Badania nad prawem rodzinnym. w: Z. Tyszka (red.), Metodologiczne problemy badań nad rodziną (ss. 87–97). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.Radwański, Z. (2008a). Miejsce prawa rodzinnego w systemie prawa. w: M. Andrzejewski et al. (red.), Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Smyczyńskiego (ss. 181–193). Towarzystwo.Radwański, Z. (2008b). Miejsce prawa rodzinnego w systemie prawa, Państwo i Prawo, 1, 3–15.Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2514).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2022). Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U. z 2022 r. poz. 1700).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2023a). Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 901).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2023b). Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 900, ze zm.).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2023c). Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 984, ze zm.).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2024a.) Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 177)Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2024b). Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 424).Smyczyński, T. (2015). Rodzina i prawo rodzinne – współczesne i przyszłe dylematy polskiego ustawodawcy (100-lecie urodzin Profesora Jerzego Ignatowicza). w: M. Nazar (red.), Prawo cywilne – stanowienie, wykładnia i stosowanie: księga pamiątkowa dla uczczenia setnej rocznicy urodzin
Profesora Jerzego Ignatowicza (ss. 339–350). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej.Sobiesiak, P. (2005). Ostatnie ogniwo? Sędziowie rodzinni o sobie i o systemie. w: M. Racław-Markowska (red.), Pomoc dzieciom i rodzinie w środowisku lokalnym. Debata o nowym systemie (ss.141–144), Instytut Spraw Publicznych.Sokołowski, T. (1987). Władza rodzicielska nad dorastającym dzieckiem. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.Stec, P. (2015). Kodeks cywilny – między dekodyfikacją a rekodyfikacją. w: P. Stec, & M. Załucki (red.), 50 lat Kodeksu cywilnego. Perspektywy rekodyfikacji (ss. 25–43). Wolters Kluwer Polska.Stec, P. (2022). Rozdział 5. Czy żyjemy w epoce postcywilistycznej? w: R. Szczepaniak (red.), Problemy pogranicza prawa cywilnego. Boundary problems of civil law (ss. 103–120). C.H. Beck.Strzebinczyk, J. (2011). Władza rodzicielska. w: T. Smyczyński (red.), System prawa prywatnego: T. 12. Prawo rodzinne i opiekuńcze (ss. 231–386). C.H. Beck.Śliwiński, E. (2021). Administratywizacja karania, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica, 97, 199–224.Szczepaniak, R. (2022). Rozdział 2. Stosowanie prawa cywilnego a podział na prawo publiczne i prywatne. w: R. Szczepaniak (red.), Problemy pogranicza prawa cywilnego. Boundary problems of civil law (ss. 141–160). C.H. BeckWilczyński, P. (2002). Podmioty niepubliczne w sferze administracji publicznej. Państwo i Prawo, 2, 49–62.Zalewski, W. (2021). Administratywizacja prawa karnego. w: M. Bogusz, & W. Zalewski (red.), „Administratywizacja” prawa karnego czy „kryminalizacja” prawa administracyjnego? (ss. 75–100). Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.Ziembiński, Z. (1980). Wieloaspektowość badań nad prawem dotyczącym rodziny. w: Z. Tyszka (red.), Metodologiczne problemy badań nad rodziną (ss. 73–85). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.Ziembiński, Z. (1983). Szkice z metodologii szczegółowych nauk prawych. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.30112513
The Use of Artificial Intelligence Algorithms in Face Recognition to Determine Phenotypic Similarity in Medically Assisted Procreation Procedures
Full text linkThe considerations presented here cover one aspect of the use of AI algorithms in the process of establishing phenotypic similarity between a cell donor or embryo donors and those interested in parenthood and the child. The Infertility Treatment Act does not expressly exclude the use of AI algorithms, which may help to achieve the goal of phenotypic similarity but may, contrary to the intention of the legislature, serve to disclose the data of a person or persons to whom the Act, by design, provides anonymity. The authors analyse the acceptability of using images of donor reproductive cells and the use of AI algorithms to establish phenotypic similarity. Both benefits and potential risks remain under consideration.Joanna Haberko: [email protected] Niziołek: [email protected] Haberko - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, PolskaKrzysztof Niziołek - Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, PolskaBączyk-Rozwadowska, K. (2017). Aktualne problemy diagnostyki preimplantacyjnej w kontekście dążeń rodziców do realizacji projektu rodzicielskiego, Białostockie Studia Prawnicze, 2, 11–33.Bączyk-Rozwadowska, K. (2018). Prokreacja medycznie wspomagana. Studium z dziedziny prawa. Wydawnictwo TNOiK – Dom Organizatora.Bukowski, M. (2021). System wykrywania i rozpoznawania twarzy na obrazach. Niepublikowana praca doktorska.Ciesielski, M. (2014). Przegląd technologii biometrycznych, budowa typowych systemów, zastosowania, aspekty prawne. Zeszyty Naukowe WSEiI w Krakowie, 10, 25–39.Choińska, Z. (2022). Wykorzystanie technologii rozpoznawania twarzy w Chińskiej Republice Ludowej. Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis, 11(1), 52–75.Demagog. (2024, marzec). Rozpoznawanie twarzy – czy AI może wsadzić do aresztu? https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/rozpoznawanie-twarzy-czy-ai-moze-wsadzic-do-aresztu/Emin, E.I., Emin, E., Papalois, A., Willmott, F., Clarke, S., & Sideris, M. (2019). Artificial intelligence in obstetrics and gynaecology: Is this the way forward? In Vivo (Brooklyn), 33(5), 1547–1551.Ergen, M. (2019). What is Artifi cial Intelligence? Technical Considerations and Future Perception, The Anatolian Journal of Cardiology, 22, 5–7.Fischer, B., Pązik, A., & Świerczyński, M. (red.). (2021). Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii. Wolter Kluwer.Fralick, M., Colak, E.& Mamdani, M. (2019). Machine Learning in Medicine, The New England Journal of Medicine, 26, 2588–2589.Frana, P.L., & Klein, M.J. (2021). Encyclopedia of Artificial Intelligence, The Past, Present, and Future of AI. Bloomsbury Academic.Graham, J. (2021). Risk of discrimination in AI systems. Evaluating the effectiveness of current legal safeguard in tackling algorithmic discrimination. w: A. Lui, & N. Ryder, Fintech, Artifi cial Intelligence and the Law, Regulation and Crime Prevention, chapter 12. Routledge.Gupta, K., Balyan, K., Lamba, B., Puri, M., Sengupta, D., & Kumar, M. (2021). Ultrasound placental image texture analysis using artificial intelligence to predict hypertension in pregnancy. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 17, 1–8.Haberko, J. (2019). Anonimowość rodziców genetycznych a dobrostan zdrowotny dziecka, Uwagi na tle rekomendacji 2156 (2019) Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 4, 59–72.Haberko, J., & Kocyłowski R. (2006). Szczególna postać tajemnicy lekarskiej w przypadku stosowania technik wspomaganego medycznie rozrodu. Prawo i Medycyna, 23, 18–32.Haberko, J. (2016). Ustawa o leczeniu niepłodności. Komentarz. Wolters Kluwer.Hołyst, B., & Pomykała, J. (2011). Biometria w systemach uwierzytelniania. Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej, 60(4), 413–438.Invicta. (2024a). Baza dawców komórek jajowych i nasienia z precyzyjnym dopasowaniem. https://wyszukaj-bank.invicta.pl/?_locale=plInvicta. (2024b). Dziedziczenie cech fenotypowych. https://bank.invicta.pl/blog/dziedziczenie-cech-fenotypowych/Kapczyński, A. (2009). Biometria twarzy. Związek Banków Polskich Warszawa, passimPKarlik, P. (2012). Biometryczna identyfikacja osób w kontekście bezpieczeństwa imprez masowych. Ius Novum, 2, 97–113.Kiełbus, A., & Futryk, K. (2014). Nowe technologie i zastosowania w biometrii – Analiza rynku, http://46.242.185.119/off _ptzp.org.pl/fi les/konferencje/kzz/artyk_pdf_2014/T2/t2_147.pdfKomisja Europejska. (2024). Akt w sprawie sztucznej inteligencji. https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/policies/regulatory-framework-aiKragh, M.F., & Karstoft , H. (2021). Embryo selection with artificial intelligence: how to evaluate and compare methods?, Journal of Assisted Reproduction and Genetics, 38, 1675–1689.Krawczak, A. (2017). Ustawa a potrzeba poznania własnego dziedzictwa genetycznego przez dzieci urodzone dzięki dawstwu niepartnerskiemu. Prawo i Medycyna, 69(4), 37–53.Krekora-Zając, D. (2014). Prawo do poznania matki biologicznej według krajowego prawa rodzinnego. Studia Prawnicze, 1, 129–153.Lucero, K. (2019). Artificial Intelligence Regulation and China’s Future. Columbia Journal of Asian Law, 33(1), 94–171.Łukasiewicz, R. (2021). Facial recognition – matching in gamete donation using artificial intelligence. w: A.V. Ferraro (red.), Tratado de Inteligencia Artificial y Derecho en el nuevo milenio (ss. 391–401), Juridicas, Santiago Chile.Łukasiewicz, R. (2024). Podobieństwo fizyczne a dobór dawcy w procedurach medycznie wspomaganej prokreacji. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 1, 41–60.Matuszek, G. (2020). Monitoring wizyjny – ujęcie prawne i technologiczne. Współczesność i perspektywy, Zeszyty Naukowe SGSP, 73, 293–315.Medenica, S., Zivanovic, D., Batkoska, L., Marinelli, S., Basile, G., Perino, A., Cucinella, G., Gullo, G., & Zaami, S. (2022). Th e Future Is Coming: Artificial Intelligence in the Treatment of Infertility Could Improve Assisted Reproduction Outcomes-Th e Value of Regulatory Frameworks. Diagnostics, 12, 2979, 1–14.Meléndez, F., González, S., & Arenaz Villalba, L. (2020). La cara de la reproducción asistida. Usando análisis facial en selección de donantes. Revista Iberoamericana de Fertilidad y Reproducción Humana, 38, 3–7.Mendyk-Krajewska, T. (2019). Biometryczne metody sprawdzania tożsamości w nowych zastosowaniach. Roczniki SGH, 37, 35–47.Mostowik, P. (2015). Możliwość ustalenia pochodzenia dziecka. w: M. Pazdan (red.), System prawa prywatnego: Tom20C. Prawo prywatne międzynarodowe (ss. 955). C.H. Beck.Mushtaq, A., Mumtaz, M., Raza, A., Salem, N., & Naveed Yasir, M. (2022). Artificial Intelligence-Based Detection of Human Embryo Components for Assisted Reproduction by In Vitro Fertilization. Sensors, 22. DOI: 10.3390/s22197418.Niżnik-Mucha, A. (2021). Diagnostyka preimplantacyjna zarodków ludzkich in vitro a ochrona godności człowieka. Przegląd Prawa Publicznego, 10, 31–52.Obermeyer, Z., & Emanuel, E.J. (2016). Predicting the future – big data, machine learning, and clinical medicine. New England Journal of Medicine, 375, 1216–1219.Patel, V.L., Shortliffe, E.H., Stefanelli, M., Szolovits, P., Berthold, M.R., Bellazzi, R., & Abu-Hanna, A. (2009). The coming of age of artificial intelligence in medicine. Artificial Intelligence in Medicine, 46, 5–17.Porzeżyński, M. (2022). Prawne i etyczne ograniczenia wykorzystania danych biometrycznych w Unii Europejskiej i w Polsce. Studia Iuridica, 94, 317–337.Pyka, A. (2018). Przetwarzanie danych biometrycznych. Aspekty prawne. Studia Prawa Publicznego, 3, 133–153.Raimundo, J.M., & Cabrita, P. (2021). Artificial intelligence at assisted reproductive technology. Procedia Computer Science, 181, 442–447.Rozpoznawanie twarzy – czy AI może wsadzić do aresztu? Tekst dostępny na: https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/rozpoznawanie-twarzy-czy-ai-moze-wsadzic-do-aresztu/Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2015). Ustawa z 25 czerwca 2015 roku o leczeniu niepłodności (t.j. Dz.U. 2020, poz. 442).Smyth, S.M. (2018). Biometrics, Surveillance, and the Law, Societies of Restricted Access, Discipline and Control. Routledge.Stein, S. (2005). Found on the Web, With DNA: a Boy’s Father. Washington Post Nov., 13.Tomaszewska-Michalak, M. (2015). Prawne i kryminalistyczne aspekty wykorzystania technologii biometrycznej w Polsce. DifinWang, R., Pan, W., Jin, L., Li, Y., Geng, Y., Gao, Ch., Chen, G., Wang, H., Ma, D., & Liao, S. (2019). Artificial intelligence in reproductive medicine. Reproduction, 158, 139–154.Wood, A.R., Esko, T., Yang, J., Vedantam, S., Pers, T.H., Gustafsson, S., & Frayling, T.M. (2014). Defining the role of common variation in the genomic and biological architecture of adult human height. Nature Genetics, 46, 1173–1186. http://dx.doi.org/10.1038/ng.3097.Wyciślik, P. (2021). Systemy automatycznego rozpoznawania twarzy jako wyzwanie dla praw człowieka. Analiza art. 8 EKPC i orzecznictwa ETPC. Nieopublikowana praca magisterska.Zaninovic N., & Rosenwaks, Z. (2020). Artificial intelligence in human in vitro fertilization and embryology, Fertil Sterility, 114, 914–920.Zweig, K.A. (2022). Awkward Intelligence, Where AI Goes Wrong, Why It Matters, and What We Can Do about It. The MIT Press.30124126
Leveraging Financial Networks for Sustainable Outcomes: An Integrative Literature Review
Full text linkPurpose - The study aims to explore the integration of financial networks with sustainability goals and examine the challenges and potential of this relationship. It seeks to understand the historical trajectories of financial networks and decipher how they can be leveraged for sustainable development.
Research metod - An integrative literature review of peer-reviewed journals from the past decade was employed. The research was conducted in two stages: first, examining the evolution of financial networks; second, interpreting these findings in the context of sustainable development, with sustainability as a primary filter in the review.
Results - The outcomes highlight the complexity, vulnerability to instability and contagion, globalisation, centralisation, and the impact of technology on financial networks as the main features of their modern development. The findings emphasise the recent convergence of financial systems with sustainability imperatives, reflecting businesses’ multifaceted responses to these pressures. Financial networks navigate between traditional economic practices and emerging sustainability requirements.
Originality / value / implications / recommendations - The study offers insights into integrating sustainability within financial frameworks to address the urgent need to reconfigure financial systems’ practices to mitigate their adverse impacts on sustainable development. The research underscores the importance of resilient, transparent, and adaptable financial networks amid global interconnectivity, dependencies, and associated risks.The Ministry of Science and Higher Education supported the article as part of a subsidy to maintain the SGH Warsaw School of Economics research [email protected] Warsaw School of EconomicsBanerjee S., Guhathakurta K., 2020, Change-Point Analysis in Financial Networks, “Stat”, vol. 9(1), pp. 1–16, DOI: 10.1002/sta4.269.Brummer C., Gorfin D., 2014, FinTech: Building a 21st-Century Regulator’s Toolkit, Center for Financial Markets, https://milkeninstitute.org/sites/default/files/reports-pdf/3.14-FinTech-Reg-Toolkit-NEW_2.pdf [date of access: 7.2.2023].Cui L., Bai L., Rossi L., Zhang Z., Jiao Y., Hancock E.R., 2018, A Preliminary Survey of Analysing Dynamic Time-Varying Financial Networks Using Graph Kernels, “Structural, Syntactic, and Statistical Pattern Recognition”, vol. 11004 LNCS, pp. 237–247, DOI: 10.1007/978-3-319-97785-0_23.D’Orazio P., Popoyan L., 2019, Fostering Green Investments and Tackling Climate-Related Financial Risks: Which Role for Macroprudential Policies?, “Ecological Economics”, vol. 160, pp. 25–37, DOI: 10.1016/J.ECOLECON.2019.01.029.Dedeurwaerdere T., 2005, The Contribution of Network Governance to Sustainable Development, “Les Séminaires de l’Iddri”, vol. 13, pp. 1–15.Dungey M., Kangogo M., Volkov V., 2022, Dynamic Effects of Network Exposure on Equity Markets, “Eurasian Economic Review”, vol. 12(4), DOI: 10.1007/s40822-022-00210-y.Elliott M., Golub B., Jackson M.O., 2014, Financial Networks and Contagion, “American Economic Review”, vol. 104(10), pp. 3115–3153.Fama E.F., 1970, Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Work, “The Journal of Finance”, vol. 25(2), pp. 383–417, DOI: 10.1111/j.1540-6261.1970.tb00518.x.Gancarczyk M., Łasak P., Gancarczyk J., 2022, The Fintech Transformation of Banking: Governance Dynamics and Socio-Economic Outcomes in Spatial Contexts, “Entrepreneurial Business and Economics Review”, vol. 10(3), pp. 143–165, DOI: 10.15678/EBER.2022.100309.Grilli R., Tedeschi G., Gallegati M., 2020, Business Fluctuations in a Behavioral Switching Model: Gridlock Effects and Credit Crunch Phenomena in Financial Networks, “Journal of Economic Dynamics and Control”, vol. 114, 103863, DOI: 10.1016/J.JEDC.2020.103863.Haberly D., Wójcik D., 2022, Sticky Power: Global Financial Networks in the World Economy, Oxford University Press, DOI: 10.1093/oso/9780198870982.001.0001.Hemenway B., Khanna S., 2016, Sensitivity and Computational Complexity in Financial Networks, “Algorithmic Finance”, vol. 5(3–4), pp. 95–110, DOI: 10.3233/AF-160166.IFC, 2020, Annual report 2020, DOI: 10.3934/math.2021814.Inter-agency task force on financing for Development, 2021, Financing for Sustainable Development Report 2022, UN 209, https://financing.desa.un.org/post-news/2021-financing-sustainable-development-report-released [date of access: 26.10.2023].International Monetary Fund, 2023, Safeguarding Financial Stability Amid High Inflation and Geopolitical Risks, DOI: 10.5089/9798400233241.082.Jackson M.O., Pernoud A., 2021, Systemic Risk in Financial Networks: A Survey, “Annual Review of Economics”, vol. 13, pp. 171–202, DOI: 10.1146/annurev-econom ics-083120-111540.Keller-Ressel M., Nargang S., 2021, The Hyperbolic Geometry of Financial Networks, “Nature Portfolio Scientific Reports”, vol. 11(1), pp. 1–12, DOI: 10.1038/s41598-021-83328-4.Kim D.H., Kim D.H., Lee D.H., Park S., Kim S.I., 2019, Centralization of the Global REDD+ Financial Network and Implications under the New Climate Regime, “Forests”, vol. 10(9),
DOI: 10.3390/f10090753.Korniyenko Y., Patnam M., Rio-Chanona M. del, Porter M.A., 2018, Evolution of the Global Financial Network: A New Approach, https://www.imf.org/en/Publications/WP/
Issues/2018/05/15/Evolution-of-the-Global-Financial-Network-and-Contagion-A-New-Approach-45825 [date of access: 25.10.2023]Leitner Y., 2005, Financial Networks: Contagion, Commitment, and Private Sector Bailouts, “The Journal of Finance”, vol. 60(6), pp. 2925–2953, DOI: 10.1111/j.1540-6261.2005.00821.x.Levine R., 1997, Financial Development and Economic Growth: Views and Agenda, “Journal of Economic Literature”, vol. 35(2), pp. 688–726.Lopomo Beteto Wegner D., 2019, A note on Liquidity Policies and Financial Networks, “Journal of Financial Economic Policy”, vol. 11(3), pp. 451–456, DOI: 10.1108/JFEP-10-2018-0148.Manta O., Gouliamos K., Kong J., Li Z., Ha N.M., Mohanty R.P., Yang H., Pu R., Yue X.-G., 2020, The Architecture of Financial Networks and Models of Financial Instruments According to the “Just Transition Mechanism” at the European Level, “Journal of Risk and Financial Management”, vol. 13(10), 235, DOI: 10.3390/jrfm13100235.McGrath B., Sangawongse S., Thaikatoo D., Barcelloni Corte M., 2017, The Architecture of the Metacity: Land Use Change, Patch Dynamics and Urban Form, “Thailand. Urban Planning”, vol. 2(1), pp. 53–71, DOI: 10.17645/up.v2i1.869.Porter M.E., Kramer M.R., 2006, Strategy and Society: The Link between Competitive Advantage and Corporate Social Responsibility, “Harvard Business Review”, vol. 84(12), pp. 78–92.Raux C., Fischer S., 2021, Testing the Application of the EU Taxonomy to Core Banking Products: High Level Recommendations, UNEP Finance Initiative, European Banking Federation.Sekol M., 2024, ESG Mindset: Business Resilience and Sustainable Growth, Kogan Page.Scholz T., Schneider N. (eds), 2016, Ours to Hack and to Own: The Rise of Platform Cooperativism, A New Vision for the Future of Work and a Fairer Internet, OR Books.Scott J., Carrington P.J. (eds), 2011, The SAGE Handbook of Social Network Analysis, SAGE Publications Ltd.Shiller R.J., 2003, From Efficient Markets Theory to Behavioral Finance, “Journal of Economic Perspectives”, vol. 17(1), pp. 83–104, DOI: 10.36198/9783838587301.Sustainable Banking Network, 2018, Creating Green Bond Markets – Insights, Innovations,and Tools from Emerging Markets, 74, www.ifc.org/sbn [date of access: 15.12.2023].Töpfer L.-M., 2018, China’s Integration into the Global Financial System: Toward a State-Led Conception of Global Financial Networks, “Dialogues in Human Geography”, vol. 8(3),
DOI: 10.1177/2043820618797460.Wilson J., 2016, The Village that Turned to Gold: A Parable of Philanthrocapitalism, “Development and Change”, vol. 47(1), pp. 3–28, DOI: 10.1111/dech.12163.Wójcik D., Urban M., Dörry S., 2022, Luxembourg and Ireland in Global Financial Networks: Analysing the Changing Structure of European Investment Funds, “Transactions of the
Institute of British Geographers”, vol. 47(2), pp. 514–528, DOI: 10.1111/tran.12517.World Commission on Environment and Development, 1987, The Brundtland Report: “Our Common Future”, DOI: 10.1080/07488008808408783.Yen P.T.W., Xia K., Cheong S.A., 2021, Understanding Changes in the Topology and Geometry of Financial Market Correlations during a Market Crash, “Entropy”, vol. 23(9), pp. 1–48, DOI: 10.3390/e23091211.Zakhozhyi V., Ma Y.J., 2023, Three Ways Digital Transformation Accelerates Sustainable and Inclusive Development, UNDP.1(119)13014
Pochayiv Lavra – The Monastery of the Assumption of the Blessed Virgin Mary 1918–1939
No full textDue to the 100th anniversary of the autocephaly of the Orthodox Church in Poland in 2024, the significant role of the strongest monastic center in the Second Polish Republic should be emphasized. The Pochaiv Lavra was directly subordinated to the metropolitan of the Orthodox Church. It was not only a source of spiritual, prayer and pilgrimage power, but it also provided great economic, intellectual, cultural and charitable support for the Church and for the faithful.Z uwagi na przypadające w 2024 roku 100-lecie autokefalii Kościoła prawosławnego w Polsce, należy podkreślić znaczącą rolę najsilniejszego ośrodka monastycznego w II Rzeczypospolitej. Ławra Poczajowska podlegała bezpośrednio metropolicie Kościoła prawosławnego, stanowiła nie tylko o sile duchowej, modlitewnej i pielgrzymkowej, ale była również bardzo dużym wsparciem ekonomicznym, intelektualnym, kulturowym i charytatywnym zarówno dla Kościoła, jak i [email protected] w Białymstoku, Białystok, PolskaAAN, MWRiOP, sygn. 1010, k. 96–99 – List archimandryty Witalija do Ligii Narodów.AAN, MWRiOP, syg. 1227, k. 4–5 – Pismo metropolity Dionizego do MWRiOP z 1 września 1924 r.BUW, Dział Rękopisów, nr 432.(1) – Materiały Henryka Józewskiego przechowywane przez Stanisława Stempowskiego, teczka nr 51, Obsadzenia stanowiska biskupa diecezjalnego na Wołyniu 20.10.1933, pismo Metropolity św. Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w Polsce do Pana MWRiOP z dnia 14.10.1933.DATO, f. 258, op. 3, nr 580, k. 18, 40; nr 295, k. 1 – Sprawozdania finansowe Ławry Poczajowskiej z okresu międzywojennego.DATO, f. 258, op. 3, nr 560, k. 36 – Spis eksponatów przygotowanych przez ławrę na wystawę w Poznaniu.DATO, f. 258, op. 3, nr 560, k. 43 – Pismo Zarządu Grupy Rzemiosła Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu do Soboru Duchownego Ławry Poczajowskiej z 21 czerwca 1929 r.PAM, sygn. 938 – Spis mnichów supraskich z miejscem ich przebywania i pełnienia funkcji z 1930 i 1931 r.PAM, sygn. 1192 – Spis mnichów uczących się w szkole dla mnichów w Ławrze Poczajowskiej w 1934 r.PAM, sygn. III–7d – List pasterski metropolity Dionizego (Waledyńskiego) z 26 października 1929 r.Amvrosij, (Latockij) arh. (1787). Skazanie o Počaevskoj Uspenskoj lavre. Počaev. [Амвросий, (Латоцкий) арх. (1787). Сказание о Почаевской Успенской лавре. Почаев.]Antonovič, S. (1938). Korotkij istoričeskij naris Počaevskoj Uspinskoj Lavri. Kremânec. [Антонович, С. (1938). Короткий исторический нарис Почаевской Успинской Лаври. Кремянец.]Bołtryk, M. (1993). Monaster supraski w okresie międzywojennym. Wiadomości PAKP, nr 3, s. 14 [Duchownyj Sijacz, 1929, 29, s. 320.]Borkowski, A. (2014). Początki cenobii na Górze Poczajowskiej i pierwsze donacje na rzecz monasteru. „Elpis”, 16, s. 173–181.Hojnackij, A. (1888). Pravoslavie na Zapade Rossii i Pat’erik Volyno‑Počaevskij. Moskva. [Хойнацкий, А. (1888). Православие на Западе России и Патьерик Волыно‑Почаевский. Москва.]Hojnackij, A. (1897). Počaevskaâ Uspenskaâ Lavra. Istoričeskoe poznanie. Počaev. [Хойнацкий, А. (1897). Почаевская Успенская Лавра. Историческое познание. Почаев.]Dubilko, J. (1986). The Pochaiv Monastery in the history of our nation. Vinnipeg.Gul’ko, G. (2011). Iz istorii episkopata i duhovenstva Volynskoj eparhii (1941–1945). „Istoriâ Pravoslavnoj Cerkvi na Volyni”, s. 163–174. [Гулько, Г. (2011). Из истории епископата и духовенства Волынской епархии (1941–1945), «История Православной Церкви на Волыни», s. 163–174.]Lenczewski, M. (1985). Ks. Metropolita Dionizy, „Rocznik Teologiczny”, XXVII, z. 1, s. 103–182.Lapinskij, A. (1899). Istoričeskoe i obŝestvennoe poznanie Počaevskoj lavry, Počaev. [Лапинский, А. (1899). Историческое и общественное познание Почаевской лавры, Почаев.]Mitropolit Ilarion, (1961). Svâto‑Počaevskaâ Lavra. Vinnipeg. [Митрополит Иларион, (1961). Свято‑Почаевская Лавра. Виннипег].Mironowicz, A. (2004). Rewindykacja prawosławnych obiektów sakralnych w II Rzeczypospolitej. „Białoruskie Zeszyty Historyczne”, nr 21, s. 83–103.Mironowicz, A. (2023). Cerkiew prawosławna w Polsce i jej droga do autokefalii. Warszawa: Warszawska Metropolia Prawosławna.Osadczy, W. (2007). Święta Ruś. Rozwój i oddziaływanie idei prawosławia w Galicji. Lublin: Wydawnictwo UMCS.Papierzyńska‑Turek, M. (1989). Między tradycją a rzeczywistością. Państwo wobec prawosławia 1918–1939. Warszawa: PWN.Pawluczuk, U. (2002). Drukarnia poczajowska do 1831 r. „Biuletyn Informacyjny Bractwa św. św. Cyryla i Metodego”, 1–2(23), s. 5–8.Pawluczuk, U. (2007). Skrócone prawidła życia monastycznego. „Białoruskie Zeszyty Historyczne”, 27, s. 217–223.Pawluczuk, U. (2007). Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej. Białystok: Wyd. Uniwersytetu w Białymstoku.Pawluczuk, U. (2008). Żyrowicki monaster w okresie międzywojennym. W: N. Nikolaev (red.) Belorusskij sbornik, IV, Sankt Peterburg: Rossijskaâ Nacional’naâ Biblioteka, s. 104–113.Pawluczuk, U. (2010). Archiwum Ławry Poczajowskiej w zbiorach Państwowego Okręgowego Archiwum w Tarnopolu. W: W. Walczak i K. Łopatecki (red.), Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej, t. II, Białystok: Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy, s. 275–279.Pawluczuk, U. (2011). Dionizy Waledyński a życie monastyczne w II Rzeczypospolitej. „Pro Georgia Journal of Kartvelological Studies”, 21, s. 215–227.Pawluczuk, U. (2013). Ławra Poczajowska. Pod opieką Matki Bożej i św. Hioba. Białystok: Libra.Petruševič, A. (1863). Istoričeskie izvestiâ o derevânnoj Počaevskoj obiteli. „Galičnanin”, 1, s. 158–161. [Петрушевич, A. (1863). Исторические известия о деревянной Почаевской обители. «Галичнанин», 1, s. 158–161.]Pokrovskij, M. (1913). Russkie eparhii v XVI–XIX vekah. Ih otkrytie, sostoâniâ i priedy, t. 1. Kazan’. [Покровский, M. (1913). Русские епархии в XVI–XIX веках. Их открытие, состояния и приеды, t. 1. Казань.]Postanowy Wołyns’koho Jeparchial’noho Zibrannia predstawnykiw duchowenstwa myrian 3–11 Żowtnia 1921 roku w Poczajiws’kij Ławri, „Prawosławna Wołyn’” 1922, 1–4, s. 34. [Постановы Волынс’коғо Епархял’ноғо Зибрання прэдставныкив духовэнства мыръян 3–11 Жовтня 1921 року в Почайивс’кий Лаври, „Православна Волын” 1922, 1–4, с. 34.]Prawosławnaja encykłopiedija, pod obšč. r’ed. Patr’ârha Mosk. i vseâ Rusi Kirilla, t. 36, Moskva 2009, s. 495–615. [Православная энцыклопедия, под обшч. ред. Патръярха Моск. и всея Руси Кирилла, т. 36, Москва 2009, с. 495–615.]Pridatko, B. (2013). Priezd na Volyn’ Antiohijskogo patriarha Grigoriâ IV. „Istoriâ ta SUČASNIST Pravoslaviâ na Volyni”, s. 182–187. [Приезд на Волынь Антиохийского патриарха Григория IV. „История та СУЧАСНИСТ Православия на Волыни”, s. 182–187.]Svistun, V. (2010). Vykladčiki i vipustniki Volynskoj duhovnoj seminarii dorevolučanskogo perioda (1796–1919): novomučenniki, ierarhiâ, učenye. „Istoriâ pravoslaviâ v Volyni”, s. 84–85. Luck. [Выкладчики и випустники Волынской духовной семинарии дореволучанского периода (1796–1919): новомученники, иерархия, ученые. „История православия в Волыни”, s. 84–85.]Teodorovič, T. (1930). Počaevskaâ Uspenskaâ Lavra i ee hram. Varšava. [Тэодорович, Т. (1930). Почаевская Успенская Лавра и ее храм, Варшава.]Tripol’skij, N. (1896). K istorii derevânnogo pravoslavnogo Počaevskogo monastyrâ na Volyni. „Volynskie eparhial’nye vedomosti”, 15–18, s. 570–575, 607–617, 672–675, 687–710. [Трипольский, Н. (1896). К истории деревянного православного Почаевского монастыря на Волыни, «Волынские епархиальные ведомости», 15–18, s. 570–575, 607–617, 672–675, 687–710.]Wyszomirski, T. (2011). Związki Warszawskiej Diecezji prawosławnej z Wołyniem. V: Istoriâ pravoslaviâ na Volyni. Luck, s. 93–97.Zelenâ, Û., Pidgajko, V. Jou Počaevskij. Pravaslavskaâ ènciklopediâ. Texas. Moskva, s. 267–280. [Зэленâ, Û., Пидгайко, В. Йоу Почаевский. Праваславская энциклопедия, Техас. Москва, s. 267–280.]Zelinskij, V. (2000). Očerki po istorii Počaevskoj Lavry. Počaev: Počaevskaâ Lavra [Зелинский, В. (2000). Очерки по истории Почаевской Лавры. Почаев: Почаевская Лавра.]27829
Imperfect homophony as a source of wordplay in the sitcom Modern Family: A relevance-theoretic lexical pragmatic approach
No full textThe paper analyses imperfect homophony as a source of wordplay, with a view to delineating the way two concepts or only one concept is valid for the discourse. Second, it investigates the source of the contextual information required for the identification of the target expression. The analysis is performed in the light of Sperber and Wilson’s Relevance Theory. It will be demonstrated that the target concept is accessed via activating a search for relevance triggered by the phonetic similarity between two concepts as well as the linguistic context. The findings of a study will demonstrate that puns stemming from imperfect homophony can be divided into those in which two concepts are facilitated and juxtaposed in linguistic context and thus their encyclopaedic entries are fully valid for the overall humorous interpretation and those in which only one novel concept is valid for the ongoing conversation. In addition, the puns under analysis can be categorised according to the criterion of the source of contextual information required for the identification of the target expression. In the paper, the key role of context will be discussed and specified, with the emphasis on the viewer’s perspective. The theoretical proposals are illustrated with imperfect homophony-based puns derived from the sitcom Modern [email protected] Wieczorek, PhD, is an Assistant Professor at the Institute of Linguistics and Literary Studies at the University of Siedlce, where she teaches courses in linguistics. She completed her doctoral thesis at the University of Warsaw, which was focused on the various functions
that a speaker can perform with humour on the viewer’s part in the sitcom Modern Family. Her research interests include the pragmatics of humour, with the main focus on sitcom discourse.University of Siedlce, PolandAttardo, S. (1994). Linguistic theories of humor. Mouton de Gruyter.Bednarek, M. A. (2010). The language of fictional television: Drama and identity. Continuum.Carston, R. (1997). Enrichment and loosening: Complementary processes in deriving the proposition expressed? Linguistische Berichte, 8, 103–127.Carston, R. (2000). Explicature and semantics. UCL Working Papers in Linguistics, 12, 1–44.Carston, R. (2002). Thoughts and utterances: The pragmatics of explicit communication. Blackwell.Carston, R. (2010). Lexical pragmatics, ad hoc concepts and metaphor: From a relevance theory perspective. Italian Journal of Linguistics, 22(1), 153–180.Carston, R. (2019). Ad hoc concepts, polysemy and the lexicon. In K. Scott, B. Clark, & R. Carston (Eds.), Relevance, pragmatics and interpretation (pp. 150–162). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108290593.014Dancygier, B., & Vandelanotte, L. (2017). Internet memes as multimodal constructions. Cognitive Linguistics, 28(3), 565–598.Dienhart, J. (1999). A linguistic look at riddles. Journal of Pragmatics, 31(1), 95–125.Dynel, M. (2010). How do puns bear relevance? In M. Kisielewska-Krysiuk, A. Piskorska, & E. Wałaszewska (Eds.), Relevance studies in Poland Vol. 3. Exploring translation and communication problems (pp. 105–124). Wydawnictwo UniwersytetuWarszawskiego.Hall, A. (2017). Lexical pragmatics, explicature and ad hoc concepts. In I. Depraetere, & R. Salkie (Eds.), Semantics and pragmatics: Drawing a line (pp. 85–114). Springer.Hempelmann, F. C.,& Miller, T. (2017). Puns: Taxonomy and phonology. In S. Attardo (Ed.), The Routledge handbook of language and humor (pp. 95–108). Routledge.Jodłowiec, M. (2015). The challenges of explicit and implicit communication: A relevance-theoretic approach. Peter Lang. 10.3726/978-3-653-05190-2Jodłowiec, M., & Piskorska, A. (2024). Dynamism of context: A case of joke interpretation. Intercultural Pragmatics, 21(3), 431–449. https://doi.org/10.1515/ip-2024-3006Marmaridou, A.S. (1989). Proper names in communication. Journal of Linguistics, 25(2), 355–372.Norrick, N. R. (1993). Conversational joking: Humor in everyday talk. Indiana University Press.Padilla Cruz, M. (2022). Is free enrichment always free? Revisiting ad hoc-concept construction. Journal of Pragmatics, 187, 130–143. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2021.11.006Partington, A. (2006). The linguistics of laughter: A corpus-assisted study of laughter talk. Routledge.Piskorska, A. (2021). Humorous means, serious messages: A relevance-theoretic perspective on telling jokes to communicate propositional meanings. In E. Ifantidou, L. de Saussure, & T. Wharton (Eds.), Beyond meaning (pp. 119–132). John Benjamins Publishing Company.
https://doi.org/10.1075/pbns.324.c7Ruiz-Gurillo, L. (2016). Metapragmatics of humor: Variability, negotiability and adaptability in humorous monologues. In L. Ruiz-Gurillo (Ed.), Metapragmatics of humor: Current research trends (pp. 79–101). John Benjamins Publishing Company. https://doi.org/10.1075/ivitra.14.05ruiSobkowiak, W. (1991). Metaphonology of English paronomasic puns. Peter Lang.Solska, A. (2012a). Relevance-theoretic comprehension procedure and processing multiple meanings in paradigmatic puns. In E. Wałaszewska, & A. Piskorska (Eds.), Relevance theory: More than understanding (pp. 167–182). Cambridge Scholars Publishing.Solska, A. (2012b). The relevance-based model of context in processing puns. Research in Language, 10(4), 387–404. https://doi.org/10.2478/v10015-012-0001-0.Solska, A. (2021). The functions of punning utterances in English and Chinese: a cross-cultural perspective. Beiträge zur Allgemeinen und Vergleichenden Sprachwissenschaft, 10, 175–199. https://doi.org/10.23817/bzspr.10-8Solska, A. (2023). The interpretative non-prototypicality of puns as a factor in the emergence of humor and in phatic communication. Intercultural Pragmatics, 20(2), 133–159. https://doi.org/10.1515/ip-2023-2002Sperber, D., & Wilson, D. (1986 [1995]). Relevance: Communication and cognition. Blackwell.Sperber, D., & Wilson, D. (1997). The mapping between the mental and the public lexicon. UCL Working Papers in Linguistics, 9, 1–20.van Mulken, M., van Enschot-van Dijk, R., & Hoeken, H. (2005). Puns, relevance and appreciation in advertisements. Journal of Pragmatics, 37(5), 707–721. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2004.09.008Vásquez, C. & Aslan, E. (2021). “Cats be outside, how about meow”: Multimodal humor and cre ativity in an internet meme. Journal of Pragmatics, 171, 101–117. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2020.10.006Wałaszewska, E. (2015). Relevance-theoretic lexical pragmatics: Theory and applications. Cambridge Scholars Publishing.Wałaszewska, E. (2023). Non-literal uses of proper names in XYZ constructions. A relevance theory perspective. Pragmatics, 33(3), 368–392. https://doi.org/10.1075/prag.21070.walWieczorek, M. (2021). Humour as a carrier of meaning of meaning in sitcom discourse: A relevance-theoretic perspective [Unpublished doctoral thesis]. University of Warsaw.Wilson, D. (2003). Relevance and lexical pragmatics. Italian Journal of Linguistics/Rivista di Linguistica,15(2), 273–291.Wilson, D., & Sperber, D. (2004). Relevance Theory. In L. R. Horn, & G. Ward (Eds.), The handbook of pragmatics (pp. 607–632). Blackwell. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199697960.013.25Wilson, D., & Carston, R. (2007). A unitary approach to lexical pragmatics: Relevance, inference and ad hoc concepts. In N. Burton-Roberts (Ed.), Pragmatics (pp. 230–259). Palgrave-Macmillan.Wilson, D., & Kolaiti, P. (2017). Lexical pragmatics and implicit communications. In P. Cap,& M. Dynel (Eds.), Implicitness: From lexis to discourse (pp. 147–176). John Benjamins Publishing Company. https://doi.org/10.1075/pbns.276.07wilYus, F. (2003). Humor and the search for relevance. Journal of Pragmatics, 35(9), 1295–1331.Zwicky, A., & Zwicky, E. (1986). Imperfect puns, markedness and phonological similarity. With fronds like these, who needs anemones. Folia Linguistica, 20(3/4), 493–503.48 (1/2025)668
The Problem of the Adequacy of Legal Solutions Adopted by the Polish Legislator for Online Shareholder Meetings in Companies, with Particular Emphasis on the Regulation of Simple Joint-Stock Companies
No full textArtykuł stanowi wybraną część problematyki dotyczącej zgromadzeń online w spółkach kapitałowych zaprezentowaną przez Autorów w formie referatu pt. Problem adekwatności rozwiązań
prawnych przyjętych przez polskiego ustawodawcę dla zgromadzeń online wspólników spółek kapitałowych podczas XIV Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Prawa Handlowego 2024 zorganizowanego w dniach 26‒27 września 2024 r. przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.The aim of this article is to discuss the use of digital technologies to conduct online shareholder meetings in limited liability companies, joint-stock companies, and simple joint-stock companies under Polish law. The authors rely on a dogmatic analysis of amendments in this area introduced in the Polish Commercial Companies Code before and after the COVID-19 pandemic, supported by a comparative method with German and Austrian law. It is argued that the regulation of simple joint-stock companies is not compatible with the regulation of limited liability companies and joint-stock companies, and therefore three de lege ferenda postulates have been formulated: (1) online shareholder meetings in a simple joint-stock company should be foreseen by default as ex lege, not as up-to-date ex contractu, which will constitute a unification with the ex lege model already existing in limited liability companies and joint-stock companies, (2) the prerequisite of secrecy in voting should also be maintained in a simple joint-stock company, (3) more generally, due to the rapid changes in technology and the development of artificial intelligence systems, the regulation of online shareholder meetings in all types of companies should be regularly revised at certain time intervals, and these revisions should be programmed by law.Publikacja prezentuje wyniki badań naukowych przeprowadzonych w ramach projektu nr 061/WPC/2025/POT finansowanego ze środków subwencji przyznanej Uniwersytetowi Ekonomicznemu w Krakowie.Badania zostały dofinansowane w ramach projektu Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, numer projektu 146/07/POB5/0026,
Autorka dziękuje Bibliotece Europejskiego Instytutu Uniwersyteckiego we Florencji (EUI Library) za udostępnienie zbiorów.Katarzyna Szczepańska: [email protected] Ryszkowski: [email protected] Szczepańska - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, PolskaKarol Ryszkowski - Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, PolskaAltmeppen, H. (2023). GmbHG § 48 Gesellschaft erversammlung. w: H. Altmeppen, GmbHG Kommentar, 11. Aufl age. BECK-Online.Baszczyk, M. (2022). Funkcjonowanie rady nadzorczej spółki z o.o. w kontekście najnowszych nowelizacji Kodeksu spółek handlowych – zagadnienia wybrane. Monitor Prawa Handlowego, (3), 26‒34.Bieniak, M. (2024). Komentarz do art. 300⁸⁰ k.s.h. w: J. Bieniak, M. Bieniak, G. Nita-Jagielski, K. Oplustil, R. Pabis, A. Rachwał, M. Spyra, G. Suliński, M. Tofel, M. Wawer & R. Zawłocki, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, wyd. 9. Legalis.Biznes.gov.pl – Serwis informacyjno – usługowy dla przedsiębiorcy. (2024). Prosta spółka akcyjna – nowa forma prowadzenia działalności. https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00168Bundesministerium der Justiz. (2024). Virtuelle Gesellschaft erversammlung, https://www.bmj.de/DE/themen/wirtschaft _finanzen/handels_gesellschaft srecht/gmbh-recht/gmbh-recht_artikel.htmlBundestag. (2022). Gesetz zur Einführung virtueller Hauptversammlungen von Aktiengesellschaft en und Änderung genossenschafts – sowie insolvenz – und restrukturierungsrechtlicher Vorschrift en Vom 20. Juli 2022, Bundesgesetzblatt Jahrgang 2022 Teil I Nr. 27, ausgegeben zu Bonn am 26. Juli 2022.Bundestag. (2024a). Gesetz betreffend die Gesellschaft en mit beschränkter Haftung in der im Bundesgesetzblatt Teil III, Gliederungsnummer 4123–1, veröff entlichten bereinigten Fassung, das zuletzt durch Artikel 21 des Gesetzes vom 23. Oktober 2024 (BGBl. 2024 I Nr. 323) geändert worden ist.Bundestag. (2024b). Aktiengesetz vom 6. September 1965 (BGBl. I S. 1089), das zuletzt durch Artikel 18 des Gesetzes vom 23. Oktober 2024 (BGBl. 2024 I Nr. 323) geändert worden istDer National Rat Österreich. (2023). Bundesgesetz über die Durchführung virtueller Gesellschaft erversammlungen (VirtGesG), BGBl I 2023/79.Dumkiewicz, M. (2024a). Komentarz do art. 300⁸⁰ k.s.h. w: A. Kidyba & M. Dumkiewicz, Komentarz aktualizowany do art. 1–300 Kodeksu spółek handlowych, Lex el.Dumkiewicz, M. (2024b). Komentarz do art. 300⁸⁰ k.s.h. w: M. Dumkiewicz, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, wyd. II, Lex el.Franzmann, G. & Rothweiler S. (2022). Das Auskunfts – und Rederecht nach dem Gesetz zur dauerhaft en Einführung virtueller Hauptversammlungen von Aktiengesellschaften, Die Aktiengesellschaft, (22), 809‒820.Hoppe, A. (2023). Die Transposition der virtuellen Hauptversammlung in die Satzung der AG. Neue Zeitschrift für Gesellschaft srecht, 587‒593.Jerzmanowski, J. (2020). The growing popularity of remotely held meetings of management boards, supervisory boards and general meetings (shareholder meetings) as a manifestation of a digital revolution in company law: the case of amendments to polish law in response to the covid-19 pandemic. w: Appolloni A. et al. (eds). Journal of Economics, Business & Organization Research. Proceedings of the Third Economics, Business and Organization Research (EBOR) Conference, (ss. 337‒350). EBOR Academy Ltd.Kappes, A. (2009). Elektroniczne głosowania na walnych zgromadzeniach akcjonariuszy. Przegląd Prawa Handlowego, (6), 11‒15.Kawalec, G. (2021). Komentarz do art. 300⁸⁰ k.s.h. w: R. Adamus & P. Malinowski (red.), Prosta spółka akcyjna. Komentarz, Lex el.Kocot, W. J. (2011). Korzystanie z sieci teleinformatycznych w stosunkach korporacyjnych spółek akcyjnych. Przegląd Prawa Handlowego, (2), 4‒15.Komisja Europejska. (2019). Priorytet Komisji Europejskiej na lata 2019–2024 A Europe fit for the digital age https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019–2024/
europe-fit-digital-age_enKomisja Europejska. (2020). Komunikacja Komisji Europejskiej z dnia 19 lutego 2020 r., Shaping Europe’s digital future. https://commission.europa.eu/document/download/84c05739–547a-4b86–9564-76e834dc7a49_en?filename=communication-shaping-europes-digital-future-feb2020_en.pdfKozieł, G. (2020a). Komentarz do art. 300⁸⁰ k.s.h. w: G. Kozieł, Prosta spółka akcyjna, Legalis.Kozieł, G. (2020b). Komentarz do art. 300⁹² k.s.h. w: G. Kozieł, Prosta spółka akcyjna, Legalis.Krukowska-Korombel, J. (2010). Prawa akcjonariuszy wykonywane za pośrednictwem środków elektronicznych w świetle przepisów kodeksu spółek handlowych. Przegląd Prawa Handlowego, (9), 36‒43.Lenio, P. & Srokosz, W. (2022). Funkcjonowanie organów banku spółdzielczego w sytuacjach i stanach nadzwyczajnych z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Monitor Prawa Bankowego, (1), 74‒85.Leśniak, M. (2020a). Udział w zgromadzeniu spółki kapitałowej za pomocą środków komunikacji elektronicznej po zmianach Kodeksu spółek handlowych dokonanych w ramach tzw. tarczy antykryzysowej. Prawo Mediów Elektronicznych, (2), 12-24.Leśniak, M. (2020b). Udział w zgromadzeniu wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i walnym zgromadzeniu spółki akcyjnej za pomocą środków komunikacji elektronicznej – wybrane aspekty regulacji po nowelizacji z 31.03.2020 r. w: M. Dumkiewicz, J. Szczotka & K. Kopaczyńska-Pieczniak, Sto lat polskiego prawa handlowego. Księga jubileuszowa dedykowana
Profesorowi Andrzejowi Kidybie, t. 1, (ss. 753‒766). Wolters Kluwer.Leśniak, M. (2020c). Rekomendacja dobrych praktyk notarialnych na zgromadzeniach wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i walnych zgromadzeniach spółek akcyjnych w których udział możliwy jest za pomocą środków komunikacji elektronicznej po zmianie przepisów Kodeksu spółek handlowych wynikających z ustawy z dnia 31.03.2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/rekomendacja-dobrych-praktyk-notarialnych-podpisanaMazgaj, M. (2022). Wirtualne zgromadzenia w spółkach kapitałowych. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura, (1), 140‒149.Minister Sprawiedliwości. (2021). Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie określenia wzorców dotyczących prostej spółki akcyjnej udostępnionych w systemie teleinformatycznym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1191).Modrzejewski, J. (2021). Tajne głosowanie w spółkach kapitałowych w świetle przepisów Kodeksu spółek handlowych po ostatnich nowelizacjach – problemy wybrane. Przegląd Prawa Handlowego, (11), 5‒13.Nalazek, A. & Letolc, P. (2020). Nowelizacja k.s.h. dotycząca odbywania posiedzeń organów menedżerskich z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Monitor Prawa Handlowego, (2), 12‒16.Nauer, Ch. (2023). Virtuelle Gesellschaft erversammlungen-Gesetz Österreichischer Kompromiss oder Schaden für die Aktionärskultur? Recht der Wirtschaft, (11), 771.Osajda, K. (2020). Zarząd spółki kapitałowej (nowelizacja Kodeksu spółek handlowych w związku z pandemią). Przegląd Prawa Handlowego, (6), 18‒29.Ostrowski, F. (2020). Nowa regulacja posiedzeń zarządów i rad nadzorczych odbywanych przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej. Przegląd Prawa Handlowego, (5), 32‒38.Parlament Österreich. (2023). Virtuelle Gesellschaft erversammlungen-Gesetz MinisterialentwurfErläuterungen 271/ME XXVII. GP https://www.parlament.gv.at/dokument/XXVII/ME/271/
fname_1555993.pdfPons – słownik internetowy (2024). https://pl.pons.comPyka, M. (2022). Udział w walnym zgromadzeniu niepublicznej spółki akcyjnej. w: K. Małysa-Sulińska, M. Spyra & A. Szumański (red.), Księga jubileuszowa Profesora M. Steca, t. II, (ss. 346–347). Wolters Kluwer.Rada Europejska. (2024). EU Strategic Agenda 2024–2029 https://www.consilium.europa.eu/media/yxrc05pz/sn02167en24_web.pdfSarkowicz, J. (2023). Sposób podejmowania uchwał zgromadzenia wspólników. Udział w zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, Beckdirect praktyczne przewodniki, Legalis.Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (2019). Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 poz. 1655).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2002). Ustawa z 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. 2002 nr 144 poz. 1204).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2020). Ustawa tzw. „tarcza antykryzysowa” z 31.03.2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i niektórych innych ustaw, (Dz.U. poz. 568).Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2020a). Druk Sejmu IX Kadencji nr 299, Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, punkt 2.135 Zmiany ustawy – k.s.h.Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. (2024). Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. 2000 Nr 94, poz. 1037, t.j. z dnia 7 grudnia 2023 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 18).Starczewska, M. (2020). Podejmowanie uchwał rad nadzorczych spółek kapitałowych po zmianach dokonanych ZmKoronawirusU20. Monitor Prawniczy, (16), 856‒863.Szczurowski, T. (2020). Nowelizacja kodeksu spółek handlowych w dobie COVID-19. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (11), 46‒52.Szumański, A. (2020). Nowa regulacja udziału w zgromadzeniu spółki kapitałowej przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej. Przegląd Prawa Handlowego, (5), 4‒14.Szymański, K. M. (2020). Nowy model udziału w zgromadzeniach właścicielskich spółek kapitałowych przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej. Monitor Prawniczy, (10), 496‒506.The European Parliament, Th e Council of the European Union and the Commission of the European communities. (2001). Interinstitutional Agreement of 28 November 2001 on a more structured use of the recasting technique for legal acts (OJ C 77, 28.3.2002, s. 1–3).Wach-Pawliczak, M. (2020). Nowe zasady uczestnictwa w zgromadzeniach wspólników w spółce z o.o. z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. w: A. Bielecki, D. Szafrański & T. Gąsior (red.), Problemy prawa polskiego i obcego w ujęciu historycznym, praktycznym i teoretycznym, cz. 11., (ss. 163‒174). Wydawnictwo C.H. Beck.Walch, A. & Häuslmeier S. (2023). Die „neue“ virtuelle Hauptversammlung – Ein Überblick zum Gesetz zur Einführung virtueller Hauptversammlungen von Aktiengesellschaft en und Änderung genossenschaft s – sowie insolvenz – und restrukturierungsrechtlicher Vorschrift en. Deutsche Notar-Zeitschrift, (2), 106‒128.Wrzecionek, R. (2014). Uczestnictwo akcjonariusza w walnym zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej a czynność notarialna spisania protokołu. Przegląd Prawa Handlowego, (3), 51‒54.Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt IV CSK 186/12.Żaba, M. (2020). Uczestnictwo i głosowanie na zgromadzeniu wspólników przy wykorzystaniu środków komunikacji na odległość. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (3), 13‒20.Żaba, M. (2021). Podejmowanie uchwał przez organy spółdzielni przy wykorzystaniu środków bezpośredniej komunikacji na odległość. Monitor Prawniczy, (18), 962‒969.303375
Startups Innovation in Industry 4.0 – Investors’ Perspective
No full textCel | Gospodarka 4.0 jako współczesne środowisko makroekonomiczne sprzyja powstawaniu startupów, zwłaszcza jeśli dysponują innowacyjnymi rozwiązaniami technologicznymi. Celem artykułu jest zidentyfikowanie wagi, jaką do innowacyjności startupów w ob szarze przemysłu 4.0 przywiązują inwestorzy finansujący początkowe stadia ich rozwoju. Metoda badań | Na potrzeby artykułu przeprowadzono 6 indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI) z inwestorami reprezentującymi fundusze venture capital. Respondenci zostali wyłonieni na podstawie ankiet weryfikujących znajomość podstawowych założeń funkcjonowania przemysłu 4.0. Wnioski | Innowacyjność startupu nie jest kryterium kluczowym przy decyzji o inwestowaniu w startupy. Przemysł 4.0 został uznany za atrakcyjny inwestycyjnie, ale startupy wchodzące w ten obszar zwykle już na etapie badawczym, a zwłaszcza wdrożeniowym, są niezwykle kosztochłonne, a jednocześnie trudne do zdiagnozowania pod względem technologicznym. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje | Poznanie perspektywy inwestorów zainteresowanych kapitałowym wsparciem startupów co do zaangażowania w projekty innowacyjne mieszczące się w sferze przemysłu 4.0 jest wartościowym punktem wyjścia do tworzenia skutecznych materiałów inwestorskich.Purpose | Economy 4.0 as a contemporary macroeconomic environment is conducive to the creation of startups, especially if they have innovative technological solutions. The aim of the article is to identify the role that investors financing the initial stages of their development attach to the innovativeness of startups in the area of Industry 4.0. Research method | For the purposes of the article, 6 individual in-depth interviews (IDI) were conducted with investors representing venture capital funds. Respondents were selected based on surveys verifying knowledge of the basic assumptions of the functioning of the Industry 4.0. Results | The innovativeness of a startup is not a key criterion when deciding to invest in startups. Industry 4.0 has been considered an attractive investment, but startups entering this area are usually extremely cost-intensive at the research stage, and especially the implementation stage, and at the same time difficult to diagnose in terms of technology. Originality / value / implications / recommendations | Understanding the perspective of investors interested in capital support for startups regarding involvement in innovative projects within the sphere of Industry 4.0 is a valuable starting point for creating effective investor materials.Artykuł finansowany ze środków Wydziału Zarządzania w ramach Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Zarządzanie w Gospodarce 4.0”. Artykuł uzyskał wsparcie Ministerstwa Nauki
i Szkolnictwa Wyższego w ramach dotacji na utrzymanie potencjału badawczego Wydziału Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku.Marek Kruk: [email protected]ław Wierzbicki: [email protected] Kruk - Uniwersytet w BiałymstokuRadosław Wierzbicki - Uczelnia ŁazarskiegoBlank S., 2013, The Four Steps to the Epiphany, K&S Ranch, Pescadero.Bradberry J., 2011, Six Secrets to Startup Success. How to Turn Your Entrepreneurial Passion into a Thriving Business, AMACOM, New York.Cellary W., 2019, Przemysł 4.0 i Gospodarka 4.0, „Biuletyn PTE”, nr 3(86), s. 48–52.Gangwani K.K., Bhatia M.S., 2024, The Effect of Market Orientation and Technology Orientation on Industry 4.0 Technologies and Market Performance: Role of Innovation Capability, ”Industrial Marketing Management”, vol. 118, s. 231–241, DOI: 10.1016/j.indmarman.2024.03.004.Harno J., 2024, Strategic Scenario Study of Industry 4.0 Prospects, ”Procedia Computer Science”, no. 237, s. 371–379, DOI: 10.1016/j.procs.2024.05.117.Kartika F., 2024, The Role of Innovation in Startup Success: A Comprehensive Review, ”Jurnal Ekonomi & Bisnis”, no. 2(1), s. 46–58, DOI: 10.60079/ajeb.v2i1.240.Khan I.S., Ahmad M.O., Majava J., 2023, Industry 4.0 Innovations and Their Implications: An Evaluation from Sustainable Development Perspective, ”Journal of Cleaner Production”, vol. 405, s. 1–14, DOI: 10.1016/j.jclepro.2023.137006.Kulej A., 2018, Atrybuty start-upów jako podmiotów o charakterze innowacyjnym, „Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie”, nr 31, s. 145–153, DOI: 10.17512/znpcz.2018.3.12.Lasi H., Kemper H.G., Fettke P., Feld T., Hoffmann M., 2014, Industry 4.0, ”Business & Infor mation Systems Engineering”, no. 4, s. 239–242, DOI: 10.1007/s12599-014-0334-4.Łukasiński W., Nigbor-Drożdż A., 2022, Startup and the Economy 4.0, ”International Journal for Quality Research”, vol. 16, no. 3, s. 749–766, DOI: 10.24874/IJQR16.03-06.Miński R., 2017, Wywiad pogłębiony jako technika badawcza. Możliwości wykorzystania IDI w badaniach ewaluacyjnych, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. XIII, nr 3, s. 30–51,
DOI: 10.18778/1733-8069.13.3.02.Neville J., Doyle-Kent M., 2024, Industry 4.0 in Ireland: Further Developing the “Three I’s” Framework, ”IFAC-PapersOnLine”, no. 58–3, s. 44–49, DOI: 10.1016/j.ifacol.2024.07.122.Santisteban J., Morales V., Bayona S., Morales J., 2023, Failure of Tech Startups: A Systematic Literature Review, CSEI: International Conference on Computer Science, Electronics and Industrial Engineering (CSEI), s. 111–126, DOI: 10.1007/978-3-031-30592-4_9.Siddik A.B., Li Y., Du A.M., 2024, Unlocking Funding Success for Generative Ai Startups: The Crucial Role of Investor Influence, ”Finance Research Letters”, no. 69, s. 1–9, DOI:
10.1016/j.frl.2024.106203.Skala A., 2017, Spiralna definicja startupu, „Przegląd Organizacji”, nr 9(932), s. 33–39, DOI: 10.33141/po.2017.09.05.Walentynowicz P., 2020, Industry 4.0 a innowacje w organizacjach. Czy rozwiązania prze mysłu 4.0 sprzyjają innowacyjności organizacyjnej?, [w:] Innowacje w dobie technologii IT: obszary, koncepcja, narzędzia, Malara Z., Rutkowska M. (red.), Oficyna Wy dawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.Weik S., Achleitner A.-K., Braun R., 2024, Venture Capital and the International Relocation of Startups, ”Research Policy”, vol. 53(7), s. 1–18, DOI: 10.1016/j.respol.2024.105031.Wojtas S., Senecki A., Spysz A., Frączek M., 2015, Katalog polskiego ekosystemu startupowego, PARP, Warszawa.Wolniak R., 2023, Innovations In Industry 4.0 Conditions, ”Scientific Papers of Silesian University of Technology. Organization And Management Series”, no. 169, s. 725–741,
DOI: 10.29119/1641-3466.2023.169.43.www 1, https://www.startus-insights.com/innovators-guide/top-10-industry-4-0-trends innovations-in-2021/ [data dostępu: 13.09.2024].2(120)536
Fan Community on the Example of the Bastion of the Polish Star Wars Fans
No full textThis article explores the concept of fan communities within participatory culture, using the example of the Bastion of the Polish Star Wars Fans.
The purpose is to understand how this particular community realises the model of participatory culture by examining how the fans engage with
the Star Wars series. The analysis of posts on the community’s website reveals two groups of fans: affirmative and creative. Affirmative fans primarily engage in discussions, criticism, and analysis of Star Wars, as well as in collecting related items. On the other hand, creative fans not only
discuss the series, but also create their own works such as films, graphics, and stories based on it. This highlights the different ways in which fans
interact with the cultural text and establish social relationships with others who share their [email protected] Igor Mogielnicki – kulturoznawca, asystent w Zakładzie Studiów nad Kulturą i Mediami na Wydziale Studiów Kulturowych Uniwersytetu w Białymstoku. Jego zainteresowania naukowe związane są z funkcjonowaniem nowych mediów i przemianami w nich zachodzącymi, konwergencją mediów oraz zagadnieniami dotyczącymi kultury uczestnictwa (przede wszystkim zjawiskiem fandomów).Uniwersytet w BiałymstokuBabbie E., 2007, Badania społeczne w praktyce, przeł. W. Betkiewicz et al., Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.Bourdieu P., 2005, Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.Burszta J., Kaniewski W., 2010, Gwiezdne wojny – nieustająca reaktywacja, [w:] Dawno temu w Galaktyce Popularnej, red. A. Jawłowski, Warszawa:
Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, s. 103–116.Campbell J., 1997, Bohater o tysiącu twarzy, przeł. A. Jankowski Poznań: Zysk i S-Ka.Cheung T., 2019, Jediism: Religion at Law?, “Oxford Journal of Law and Religion”, R. 8, z. 2, s. 350–377.Coppa F., 2006, A Brief History of Media Fandom, [w:] Fan Fiction and Fan Communities in the Age of the Internet: New Essays, red. K. Hellekson,
K. Buse, Nowy Jork: Wydawnictwo McFarland, s. 41–59.Drummond L., 1996, American Dreamtime: A Cultural Analysis of Popular Movies, and Their Implications for a Science of Humanity, Lanham: Littlefield&Adams.Dzikowski B., 2005, Kosmiczna Religia, ,,Nowa Fantastyka”, z. 5, s. 40–42.Jenkins H., 2007, Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.Kamińska M., 2011, Niecne memy. Dwanaście wykładów o kulturze Internetu, Poznań: Wydawnictwo Galeria Miejska Arsenał.Keidl P.D., 2018, Between Textuality and Materiality: Fandom an the Mediation of Action Figures, “Film Criticism”, z. 2, s. 30–44.Lisowska-Magdziarz M., 2017, Fandom dla początkujących. Część I: Społeczność i wiedza, Kraków: Wydawnictwo ToC.Maryl M., 2016, Teksty – kultury – uczestnictwa, [w:] Teksty kultury uczestnictwa, red. A. Dąbrówka, M. Maryl, A. Wójtowicz, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, s. 9–20.Napiórkowski M., 2019, Kod kapitalizmu. Jak Gwiezdne wojny, Coca-Cola i Leo Messi kierują twoim życiem, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki
Politycznej.Siuda P., 2007, Fanfiction – przejaw medialnych fandomów, [w:] Człowiek a media. Obserwacje – wizje – obawy, red. W. Gruszczyński, A. Hebda,
Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA, s. 143–157.Suszczyński Z., 2006, Hipertekst a kultura oralna, [w:] Kultura i przyszłość, red. A. Kisielewska, N. Szydłowska, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, s. 223–233.Szczęsna E., 2002, Słownik pojęć i tekstów kultury, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.Szynol A., 2012–2013, Konwergencja mediów w praktyce, ,,Media – Kultura – Społeczeństwo”, z. 7–8, s. 5–20.Taylor C., 2015, Gwiezdne wojny. Jak podbiły wszechświat?, przeł. A. Bukowczan-Rzeszut, Kraków: Znak Horyzont.Urbańczyk A., 2018, Subwersja, nie sztuka. Korzenie, założenia i problemy fan studies, ,,Przestrzenie Teorii”, z. 29, s. 261–275.Włodarczyk A., 2016, Jestem fanką! To straszne! Stereotypowy oraz naukowy wizerunek fana oraz ich konsekwencje, ,,Kwadratura Koła”, z. 4, s. 79–85.AJ73, 2019, Etapy bycia fanem SW, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23536 (dostęp: 10.11.2024).Bastion Polskich Fanów Star Wars, star-wars.pl (dostęp: 29.10.2024).Bastion Polskich Fanów Star Wars, Humor, https://star-wars.pl/Newsy/Humor/2020/7 (dostęp: 20.11.2024).Bastion Polskich Fanów Star Wars, Kolekcje fanów, https://star-wars.pl/Tekst/971,Kolekcje_fanów.html (dostęp: 26.11.2024).Bastion Polskich Fanów Star Wars, Mapa polskiego fandomu, https://star-wars.pl/Tekst/1649,Mapa_polskiego_fandomu.html (dostęp: 10.11.2024).Bastion Polskich Fanów Star Wars, Minikonkurs forumowy Kathi L., https://star-wars.pl/Forum/Temat/21819 (dostęp: 26.11.2024)Bastion Polskich Fanów Star Wars, Statystyki, https://star-wars.pl/Forum/Statystyki (dostęp: 9.11.2024).Bastion Polskich Fanów Star Wars, Typowy wizerunek Bastionowicza, https://star-wars.pl/Forum/Temat/13016 (dostęp: 10.11.2024).Biblioteka Ossus, ossus.pl (dostęp: 29.10.2024)darth numbers, 2019, Etapy bycia fanem SW, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23536 (dostęp: 10.11.2024).darth numbers, 2020, Podsumowanie wszystkich trylogii, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23834 (dostęp: 10.11.2024)DeviantArt, https://www.deviantart.com/asfodelium (dostęp: 26.11.2024).Filmowe szlaki, https://www.filmowe-szlaki.pl/szlak-filmowy/ (dostęp: 27.11.2024).Finster Vater, 2019, Etapy bycia fanem SW, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23536 (dostęp: 10.11.2024)gwiazdor90, 2019, Etapy bycia fanem SW, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23536 (dostęp: 10.11.2024).HAL 9000, 2018, Ostrzeżenia dla userów, cz. 12, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23026 (dostęp: 12.11.2024).Karaś, 2018, Dlaczego Disney zniszczył Ci dzieciństwo?, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23057 (dostęp: 14.11.2024).Miko Fett, 2006, Który epizod jest najlepszy?, https://star-wars.pl/Forum/Temat/1575 (dostęp: 12.11.2024).Misiek, Bocian, Pora Imperatora, https://www.youtube.com/watch?v=oPGJ1g0Rqw (dostęp: 26.11.2024).Mistrz Jedi Radek, 2008, Ballada o upadku Zakonu Jedi, https://star-wars.pl/Tekst/1651,Ballada_o_upadku_Zakonu_Jedi.html (dostęp: 26.11.2024).mkn, 2018, Najlepsze co może spotkać SW, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23257 (dostęp: 16.11.2024).mkn, 2019, Etapy bycia SW, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23536 (dostęp: 10.11.2024).Mossar, 2018, Najlepsze co może spotkać SW, 19 października 2018 roku, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23257 (dostęp: 16.11.2024).Mossar, 2019, Gry życia, i nie tylko, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23662 (dostęp: 27.11.2024).Mossar, 2022, Pomiędzy Legendami a kanonem, https://star-wars.pl/New s/26193,Pomiedzy_Legendami_a_kanonem.html (dostęp: 17.11.2024)Myoghi, 2021, BB-8. Animacja blender 3D, https://www.youtube.com/watch?v=SmiLUS5_j14 (dostęp: 26.11.2024).SirStaniak, 2017, Bombad senator, https://star-wars.pl/Tekst/3864 (dostęp: 26.11.2024).StarWars.pl, starwars.pl (dostęp: 29.10.2024).Stuntman Mike, 2022, Star Trek: Picard, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23629 (dostęp: 27.11.2024).TheForce.net, https://theforce.net (dostęp: 29.10.2024).volrath, 2006, Pratchett, https://star-wars.pl/Forum/Temat/1160 (dostęp: 27.11.2024).Vos, 2021, Bastion zszedł na psy?, https://star-wars.pl/Forum/Temat/11856 (dostęp: 10.11.2024).Wattpad, www.wattpad.com/stories/starwars (dostęp: 28.10.2024).Zablokowany, 2018, Dlaczego Disney zniszczył Ci dzieciństwo?, https://star-wars.pl/Forum/Temat/23057 (dostęp: 14.11.2024).19122