University of Białystok
Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)Not a member yet
34608 research outputs found
Sort by
Necroperformance in Pińsk: Kraszewski’s Czercza mogiła
This article proposes an interpretation of Józef Ignacy Kraszewski’s novel Czercza mogiła. Drawing form the new humanities, especially interest in human remains, their potential for agency, and their impact on the environment and social life, the article concentrates on the the story of Samuel Hawnul presented in the work from 1855 with the central event of digging up a hill which conceals an ancient grave. The corpse is a material trace of mysterious events from the past and this image constitutes a specific archive of the local memory of both the nobility and subjugated peasants. Kraszewski used various versions of the legend about the origin of the eponymous grave, and his work eventually turns into an tncanny horror story. Consequently, the setting gained significance in the literary promotion of the region, which found itself on the writer’s sightseeing and historical travel [email protected]ł Filologiczny, Uniwersytet w BiałymstokuBudrewicz Tadeusz (2023), Dialektyka wróg – rodzina. O „Sąsiadach” Józefa Ignacego Kraszewskiego i Marii Sadowskiej, „Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze” nr 12, s. 53–67.Domańska Ewa (2017), Nekros. Wprowadzenie do ontologii martwego ciała, Warszawa: PWN.Domańska Ewa (2018), Gleba cmentarna jako dziedzictwo, w: Dziedzictwo we współczesnym świecie. Kultura, natura, człowiek, red. A. Marciniak, M. Pawleta, K. Kajda, Kraków: Universitas, s. 73–87.Domańska Ewa (2018), Nekrohumanistyka, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, nr 4, s. 321–329.Gall Alfred (2008), Gawęda jako medium literackie polityki pamięci: „Pamiątki Soplicy” Henryka Rzewuskiego. „Słupskie Prace Filologiczne”, nr 6, s. 5–17.Jakubowski Melchior (2014), Wyznaczanie granic własnościowych w osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej oraz ich trwanie w krajobrazie na przykładzie dóbr kamedułów wigierskich, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. 62, nr 1, s. 19–35.Janion Maria (2008), Upiór z Upity. Wobec milczenia trupa, w: Śmierć Mickiewicza. Teksty i rozmowy w Roku Mickiewiczowskim, red. K. Czeczot i M. Zielińska, Warszawa: Fundacja Akademia Humanistyczna, IBL PAN, s. 142–172.Konończuk Elżbieta (2004), „Czercza mogiła” – rzecz o archeologii pamięci, w: Obrazy kultury polskiej w twórczości Józefa Ignacego Kraszewskiego, red. B. Czwórnóg-Jadczak, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, s. 141–147.Kraszewski Józef Ignacy (1985), Wspomnienia Wołynia, Polesia i Litwy, przygotował do druku i wstępem poprzedził S. Burkot, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.Kraszewski Józef Ignacy (1991), Czercza mogiła, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie. [Pierwodruk: „Nowiny” 1855, nr 1–16. Wyd. osobne: Lwów 1855].Kubacki Wacław (1960), „Popas w Upicie”, „Ruch Literacki”, z. 1–2, s. 28–38.Lewestam Fryderyk Henryk (1856), „Czercza mogiła”. Powieść przez J. I. Kraszewskiego, „Gazeta Codzienna”, nr 96.Lul Marcin (2014), Wokół „Ładowej pieczary”. Kraszewski i Słowianie, „Волинь-Житомирщина” 25, s. 202–214.Maciejewski Marian (1977), Poetyka – gatunek – obraz. W kręgu poezji romantycznej, Wrocław: PAN IBL.Mokranowska Zdzisława (2014–2015), „Czercza mogiła” Józefa Ignacego Kraszewskiego – w stronę modyfikacji genologicznej, w: Kraszewski i nowożytność. Studia, idea i układ tomu: J. Ławski, red. A. Janicka. K. Czajkowski, Ł. Zabielski. Białystok: Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku, Wydawnictwo Prymat, s. 497–508.Oliskiewicz-Krzywicka Anna (2012), Spory graniczne w XVIII wieku i ich wpływ na zmiany kształtu granic, „Przegląd Geodezyjny”, nr 3, s. 8–14.Pilarczyk Piotr (2020), Trybunał Koronny i jego palestra w powieści „Maleparta” J. I. Kraszewskiego, w: O historii adwokatury w Polsce i na świecie. W siedemdziesiątą rocznicę powstania Izby Adwokackiej w Łodzi, red. D. Wiśniewska, M. Rakowski, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 59–80.Rudkowska Magdalena (2002), Tradycje gotyckie w twórczości Józefa Ignacego Kraszewskiego, w: Wokół gotycyzmów. Wyobraźnia, groza, okrucieństwo, red. G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik, Kraków: Universitas, s. 279-285.Sajewska Dorota (2016), Nekroperformans. O sprawczym działaniu szczątków w polskiej pamięci kulturowej, „Teksty Drugie”, nr 6, s. 387–405.Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej (1924), t. 8: Województwo poleskie, Warszawa: GUS.Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich (1883), red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 4, Warszawa: Nakładem W. Walewskiego, Druk. „Wieku”.Szulc Dominik (2021), Co i w jakim celu umieszczano w kopcach granicznych, czyli jak odróżnić je od kurhanów grzebalnych?, w: Realne i wyobrażone granice i rubieże Wielkiego Księstwa Litewskiego, red. D. Michaluk, Ciechanowiec: Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu, Archiwum Główne Akt Dawnych, s. 173–206.Tyszkiewicz Eustachy hr. (1837), Wiadomość o kurhanach, „Tygodnik Petersburski”, nr 94.Zawadzka Danuta (2013), Lelewel i Mickiewicz. Paralela, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.Zawodziński Karol Wiktor (1963), Opowieści o powieści, oprac. Cz. Zgorzelski, Kraków: Wydawnictwo Literackie.2618920
Gmina Choroszcz w latach 1863–1950 jako obszar badawczy
Henryk Zdanowicz, historyk, regionalista.28529
Informing the Patient about Palliative Care: Legal Considerations
The obligation of a doctor to provide information about a patient’s health is a frequently discussed topic in Polish literature on medical law. To date, publications have focused on the topics of providing information about the diagnosis or about possible treatment options and discussing test results, and rarely discuss the termination of causal treatment, giving information instead on specialized symptomatic management and palliative care for patients with a chronic disease or a disease with an unfavourable prognosis. Providing honest and reliable information in this area increases patients’ awareness of their current health status, and thus allows them to make appropriate decisions related to the abandonment of futile therapy, and also reduces the distress associated with a fear of a lack of specialized medical care and physical, social and spiritual suffering. This article presents legal considerations for informing patients about specialist palliative care.Leszek Pawłowski: [email protected] Forycka-Ast: [email protected] Oliver: [email protected] Leppert: [email protected] Pawłowski - Medical University of Gdańsk, PolandMaria Forycka-Ast - University of Zielona Góra, PolandDavid Oliver - University of Kent, United KingdomWojciech Leppert - University of Zielona Góra, PolandAmbroziak, J. (2021). Istota i charakter prawny zasad deontologii zawodowej lekarza. Przegląd Prawa Medycznego, 2(2). https://przegladprawamedycznego.pl/index.php/ppm/article/view/78Bączyk-Rozwadowska, K. (2011). Prawo pacjenta do informacji według przepisów polskiego prawa medycznego. Studia Iuridica Toruniensia, 9, 59–100. https://repozytorium.umk.pl/handle/item/1322Boratyńska, M. (2013). Informacja i swobodny dostęp do genetycznych badań prenatalnych a klauzula sumienia i przywilej terapeutyczny. Etyka, 47, 34–49. https://doi.org/10.14394/ETYKA.536Boratyńska, M. (n.d.). Praktyczne problemy informacyjne uzyskiwania świadomej zgody pacjenta. Publikacje.pan.pl. Retrieved 31 August 2023, from http://publikacje.pan.pl/Content/119380/PDF/5 Boratynska.pdfBorowska, M., Augustynowicz, A., Olszewski, P., & Religioni, U. (2023). Respecting the patient’s right to information in hospital wards in Poland: Socio-economic determinants of patients’ opinions. Patient Preference and Adherence, 17, 2311–2323. https://doi.org/10.2147/PPA.S421336Borski, M. (2023). The model of palliative care in Poland from the perspective of people at the end of life and their carers: Preliminary issues. Białostockie Studia Prawnicze, 28(3), 33–52. https://doi.org/10.15290/BSP.2023.28.03.02Critoph, D.J., Cable, M., Farmer, J., Hatcher, H.M., Kuhn, I., Taylor, R.M., & Smith, L.A.M. (2024). Is there scope to do better? Clinical communication with adolescents and young adults with cancer: A scoping review. Psycho-Oncology, 33(4). https://doi.org/10.1002/PON.6317Baile, W.F., Buckman, R., Lenzi, R., Glober, G., Beale, E.A., & Kudelka, A.P. (2000). SPIKES: A six-step protocol for delivering bad news: Application to the patient with cancer. Th e Oncologist, 5(4), 302–311. https://doi.org/10.1634/THEONCOLOGIST.5–4-302Bandieri, E., Bigi, S., Nava, M., Borelli, E., Porro, C.A., Castellucci, E., Efficace, F., Bruera, E., Odejide, O., Zimmermann, C., Potenza, L., & Luppi, M. (2024). Early palliative care perceptions by patients with cancer and primary caregivers: Metaphorical language. BMJ Supportive & Palliative Care,
14(e3). https://doi.org/10.1136/SPCARE-2024–004842Critoph, D.J., Taylor, R.M., Spathis, A., Duschinsky, R., Hatcher, H., Clyne, E., Kuhn, I., & Smith, L.A.M. (2024). Triadic communication with teenagers and young adults with cancer: A systematic literature review – ‘make me feel like I’m not the third person’. BMJ Open, 14(2), 80024.
https://doi.org/10.1136/BMJOPEN-2023-080024Drozdowska, U. (2021). Zadośćuczynienie w razie naruszenia prawa pacjenta do informacji o alternatywnej metodzie wykonania zabiegu operacyjnego. Gdańskie Studia Prawnicze, 49(1).Dukiet-Nagórska, T. (2008). Autonomia pacjenta a polskie prawo karne. Oficyna a Wolters Kluwer business.Grądalski, T. (2022). Medical referral criteria for palliative care in adults: A scoping review. Polish Archives of Internal Medicine, 132(3). https://doi.org/10.20452/PAMW.16223Grądalski, T., Wesolek, E., & Kleja, J. (2012). Terminal cancer patients’ informed consent for palliative care admission and their quality of life. Journal of Palliative Medicine, 15(8), 847. https://doi.org/10.1089/JPM.2012.0055Grądalski, T., Kochan, K., Wesołek, E., & Kleja, J. (2010). Zgoda chorego na leczenie u kresu życia. Palliative Medicine in Practice, 4(3), 119–124. https://journals.viamedica.pl/palliative_medicine_in_practice/article/view/28540Hajdukiewicz, D. (2023). Przywilej terapeutyczny – wątpliwy relikt paternalizmu czy istotny element leczniczy? Prawo i Medycyna, 15(3–4), 57–67. https://prawoimedycyna-archiwum.com/wp-content/uploads/2019/04/PiM_nr_52_53_3–4_2013.pdfJakubów, P., Niedźwiecka, K., Kondracka, J., Turczynowicz, A., Kocańda, S., & Malarewicz-Jakubów, A. (2023). Legal and medical aspects of the end of human life from the perspective of palliative medicine related to cardiac surgery. Białostockie Studia Prawnicze, 28(3), 53–70. https://doi.
org/10.15290/BSP.2023.28.03.03Janiszewska, B. (2020). Protection of patient confidentiality from a civil law perspective. Białostockie Studia Prawnicze, 25(2), 11–29. https://doi.org/10.15290/BSP.2020.25.02.01Jarosz, M. (2013). Disclosure of unfavorable information in clinical practice. Oncology in Clinical Practice, 9(6), 225–229. https://journals.viamedica.pl/oncology_in_clinical_practice/article/view/36078Kaminska, W., Chittajallu, S., & Davis, T. (2022). The social stigma of hospice care in the context of cancer. Przegląd Socjologiczny, 71(2), 193–213. https://doi.org/10.26485/PS/2022/71.2/8Kania, A. (2019). Przesłanki i konsekwencje odpowiedzialności zawodowej lekarzy – wybrane problemy w świetle przepisów ustawy o izbach lekarskich. Roczniki Nauk Prawnych, 29(2), 7–30.Karcz-Kaczmarek, M., & Maciejewski, M. (2015). Samorządy zawodowe i zakres ich samodzielności, w świetle doktryny oraz orzecznictwa. Studia Prawno-Ekonomiczne, 45(95), 57–76.Krakowiak, P., Skrzypińska, K., Damps-Konstańska, I., & Jassem, E. (2016). Walls and barriers. Polish achievements and the challenges of transformation: Building a hospice movement in Poland. Journal of Pain and Symptom Management, 52(4), 600–604. https://doi.org/10.1016/j.
jpainsymman.2016.07.009Kubiak, R. (2017). Przywilej terapeutyczny. Medycyna Paliatywna, 9(1), 12–20. https://www.termedia.pl/Przywilej-terapeutyczny,59,30133,1,0.htmlLeppert, W., Sesiuk, A., & Kotlińska-Lemieszek, A. (2022). Current status of academic palliative medicine in Poland: A nationwide study. BMC Palliative Care, 21(1). https://doi.org/10.1186/S12904–022-00983–8Leppert, W., Grądalski, T., Kotlińska-Lemieszek, A., Kaptacz, I., Białoń-Janusz, A., & Pawłowski, L. (2022). Organizational standards for specialist palliative care for adult patients: Recommendations of the Expert Group of National Consultants in Palliative Medicine and Palliative Care
Nursing. Palliative Medicine in Practice, 16(1), 7–26. https://doi.org/10.5603/PMPI.2021.0035Lis, W. (2020). Zgoda pacjenta na czynność medyczną w polskim porządku prawnym. Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, 61(3), 39–58. https://czasopisma.kul.pl/znkul/article/view/11087Luciani, F., Veneziani, G., Giraldi, E., Campedelli, V., Galli, F., & Lai, C. (2025). To be aware or not to be aware of the prognosis in the terminal stage of cancer? A systematic review of the associations between prognostic awareness with anxiety, depression, and quality of life according to cancer
stage. Clinical Psychology Review, 116, 102544. https://doi.org/10.1016/J.CPR.2025.102544Miller, E.M., Porter, J.E., & Barbagallo, M.S. (2022). Th e experiences of health professionals, patients, and families with truth disclosure when breaking bad news in palliative care: A qualitative meta-synthesis. Palliative & Supportive Care, 20(3), 433–444. https://doi.org/10.1017/
S1478951521001243Nesterowicz, M. (2021). Prawo pacjenta do informacji medycznych (w świetle orzecznictwa). Gdańskie Studia Prawnicze, 49(1), 9–28. https://doi.org/10.26881/GSP.2021.1.01Pawłowski, L., Modlińska, A., & Lichodziejewska-Niemierko, M. (2019). Selected aspects of advance care planning according to Polish legal regulations: Physician’s requirements. Palliative Medicine in Practice, 13(4), 197–203. https://doi.org/10.5603/PMPI.2019.0023Payne, S., Harding, A., Williams, T., Ling, J., & Ostgathe, C. (2022). Revised recommendations on standards and norms for palliative care in Europe from the European Association for Palliative Care (EAPC): A Delphi study. Palliative Medicine, 36(4), 680–697. https://doi.org/10.1177/02692163221074547Polish Ministry of Health. (2022). Regulation of the Minister of Health of 29 October 2013 on Guaranteed Benefits in the Field of Palliative and Hospice Care (consolidated text: Journal of Laws of 2022, item 262).Radbruch, L., De Lima, L., Knaul, F., Wenk, R., Ali, Z., Bhatnaghar, S., Blanchard, C., Bruera, E., Buitrago, R., Burla, C., Callaway, M., Munyoro, E.C., Centeno, C., Cleary, J., Connor, S., Davaasuren, O., Downing, J., Foley, K., Goh, C., […] Pastrana, T. (2020). Redefining palliative care: A new
consensus-based defi nition. Journal of Pain and Symptom Management, 60(4), 754–764. https://doi.org/10.1016/j.jpainsymman.2020.04.027Rietjens, J.A.C., Sudore, R.L., Connolly, M., van Delden, J.J., Drickamer, M.A., Droger, M., van der Heide, A., Heyland, D.K., Houttekier, D., Janssen, D.J.A., Orsi, L., Payne, S., Seymour, J., Jox, R.J., & Korfage, I.J. (2017). Defi nition and recommendations for advance care planning: An international consensus supported by the European Association for Palliative Care. Th e Lancet Oncology, 18(9), e543–e551. https://doi.org/10.1016/S1470–2045(17)30582–XSejm of Poland. (1996). Law of 5 December 1996 on the Professions of Physician and Dentist (Journal of Laws of 2022, item 1731, as amended).Sejm of Poland. (2021). Law of 2 December 2009 on Medical Chambers (Journal of Laws 2021, item 1342, as amended).Sejm of Poland. (2022a). Law of 27 August 2004 on Healthcare Services Financed from Public Funds (consolidated text: Journal of Laws of 2022, item 2561, as amended).Sejm of Poland. (2022b). Law of 15 July 2011 on the Professions of Nurse and Midwife (consolidated text: Journal of Laws of 2022, item 2702, as amended).Sejm of Poland. (2022c). Law or 6 November 2008 on Patients’ Rights and the Patients’ Ombudsman (Journal of Laws 2022, item 1876, as amended).Sejm of Poland. (2023). Law of 25 September 2015 on the Profession of Physiotherapist (Journal of Laws 2023, item 1213, as amended).Sutherland, R. (2019). Dying well-informed: Th e need for better clinical education surrounding facilitating end-of-life conversations. The Yale Journal of Biology and Medicine, 92(4), 757–764. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6913833/Szafran, D. (2016). Przesłanki ograniczenia prawa do informacji o stanie zdrowia w polskim prawie medycznym. Internetowy Przegląd Prawniczy TBSP UJ, 3, 28–40. http://www.tbsp.wpia.uj.edu.pl/documents/4137545/134032088/6.+Szafran_3_2016.pdfvan der Velden, N.C.A., Meijers, M.C., Han, P.K.J., van Laarhoven, H.W.M., Smets, E.M.A., & Henselmans, I. (2020). The effect of prognostic communication on patient outcomes in palliative cancer care: A systematic review. Current Treatment Options in Oncology, 21(5), 40. https://
doi.org/10.1007/S11864–020-00742-YWorld Health Organization. (2023). Palliative care. https://www.who.int/europe/news-room/fact-sheets/item/palliative-careZimmermann, A., Mędrzycka-Dąbrowska, W., & Zagłoba, M. (2018). Patient’s right to pain treatment. Palliative Medicine in Practice, 12(1), 21–29. https://journals.viamedica.pl/palliative_medicine_in_practice/article/view/57057.30214516
In Hans Frank’s Headquarters. The Presence and Significance of the Wives of the German Occupation Elite in the General Government in 1939–1945
Artykuł ma charakter przyczynkowy i zwraca uwagę na marginalizowaną w dotychczasowym dyskursie naukowym problematykę obecności żon wysokich urzędników niemieckich w Generalnym Gubernatorstwie w latach 1939–1945 i roli, jaką odgrywały w pejzażu okupacyjnej Polski. Ukazując wybrane przykłady aktywności żon niemieckich dygnitarzy, wskazano nie tylko na funkcje towarzyskie, propagandowe i symboliczne,
jakie pełniły one w wojennej rzeczywiści Krakowa i innych miast GG, ale zwrócono również uwagę na ich aktywny udział w wyzysku i grabieży okupowanej ludności.This article draws attention to the issue of the presence of wives of prominent German officials in the General Government between 1939 and 1945, which has been marginalized in academic discourse to the
present day, and the role they played in the landscape of occupied Po land. By presenting selected examples of the activities of German dignitaries’ wives, the article highlights, among other things, the social, propaganda, and symbolic functions they performed in the wartime reality of Krakow and other cities of the General [email protected] Nikel – doktor nauk humanistycznych, absolwentka historii i historii sztuki (UWr), podyplomowych studiów z zakresu międzynarodowego rynku sztuki (KA) oraz zarządzania projektami (SGH). Stypendystka DAAD i KAAD. Pobyty badawcze m.in. na Humboldt-Universität Berlin oraz Technische Universität Dresden. Badaczka historii Niemiec, ze szczególnym uwzględnieniem totalitaryzmów XX w. Autorka publikacji dotyczących historii i dziedzictwa kulturowego Niemiec, w tym monografii Kształcenie architektów w Niemczech Wschodnich w latach 1946–1970 na przykładzie Kunsthochschule Berlin Weissensee (2020); Terror niemiecki w powiecie Mińsko-Mazowiecki. Wojna i rozliczenia (2025).
Uczestniczka grantów NCN – Głuchoniemcy (Walddeutsche): przeszłość i teraźniejszość zapomnianych społeczności lokalnych na Pogórzu Karpackim, NPRH – Polscy Niemcy 1939–1945. Postawy i sytuacja obywateli polskich narodowości niemieckiej na ziemiach wcielonych do III Rzeszy i w Generalnym Gubernatorstwie. W Instytucie Pileckiego analizuje niemiecką okupację w ujęciu mikrohistorii, a jej badania wpisują się w dyskurs Täterforschung, ze szczególnym uwzględnieniem członków niemieckiej administracji cywilnej.Instytut Pileckiego (Polska)«Biuletyn Informacyjny», cz. 2: Przedruk roczników 1942–1943”, Przegląd Historyczno-Wojskowy, R. 3, 2002.Adama Czerniakowa dziennik getta warszawskiego 6 IX 1939–23 VII 1942, oprac. Marian Fuks, (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983).Kirszenbaum, Chil. Moje notatki z piekła. Bestialskie wymordowanie Żydów w Mińsku Mazowieckim…, (Warszawa: Przedsiębior stwo Wydawniczo-Handlowe Graf, 2016).Szyszko-Bohusz, Adolf. „Wawel pod okupacją niemiecką. Wspomnienia z lat 1939–1945”, w: Kraków w latach okupacji 1939–1945. Studia i materiały, (Kraków: Towarzystwo Miłośników
Historii i Zabytków Krakowa, 1957).Bednarek, Monika. Zimmerer, Katarzyna. Okupanci: Niemcy w Krakowie 1939–1945, (Kraków: Muzeum Historyczne Miasta Krako wa, 2017).Błońska, Diana. „O Muzeum Narodowym w Krakowie w czasie II wojny światowej”, Klio, nr 1, 2014, 85–127.Broszat, Martin. Nationalsozialistische Polenpolitik, (Stuttgart: Deutsche Verlagsanstalt, 1961).Frank, Niklas. Moja niemiecka matka, przeł. Jadwiga Wolska-Stefanowicz, (Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006).Lehnstaedt, Stephan. Okkupation im Osten. Besatzeralltag in Warschau und Minsk 1939–1944, (München: R. Oldenbourg, 2010).Lower, Wendy. Furie Hitlera. Niemki na froncie wschodnim, przeł. Zbigniew Mach, (Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2015).Madajczyk, Czesław. Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce, t. 1, (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970).Malaparte, Curzio. Kaputt, przeł. Barbara Sieroszewska, (Warszawa: Czytelnik, 1983).Nikel, Joanna. Terror niemiecki w powiecie Mińsk Mazowiecki 1939–1945. Wojna i rozliczenia, (Warszawa: Instytut Pileckiego, 2025).Schenk, Dieter. Hans Frank. Biografia generalnego gubernatora, przeł. Krzysztof Jachimczak, (Kraków: Znak, 2009).Schenk, Dieter. Krakauer Burg. Wawel jako ośrodek władzy Generalnego Gubernatora Hansa Franka w l. 1939–1945, przeł. Paweł Zarychta, (Kraków: Wysoki Zamek 2013).Schwarz, Gudrun. Żony SS-manów. Kobiety w elitarnych kręgach III Rzeszy, przeł. Bartosz Nowacki, (Warszawa: Prószyński i S-ka, 2016).Valcini, Alceo. Z Malapartem w warszawskim getcie, przeł. Anna Osmólska-Mętrak, (Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1990).2(19)15517
Małgorzata Dajnowicz, Maria Bauchrowicz-Tocka, Agnieszka Zaniewska, Adam Miodowski, Liga Kobiet w terenie. Działalność organizacji i realia jej funkcjonowania na szczeblu regionalnym i lokalnym w rzeczywistości Polski Ludowej (1945–1989), (Warszawa, Wydawnictwo DiG, 2024), ss. 384
[email protected] Marcinkiewicz-Kaczmarczyk – doktor nauk humanistycznych, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik Wydziału Badań i Edukacji Archiwalnej AIPN w Warszawie. Autorka m.in. publikacji: Ochotnicza Legia Kobiet 1918–1922 (Warszawa 2006), Repatriacja żołnierzy PSZ na Zachodzie w rozmowach TRJN z władzami brytyjskimi (1945–1949). Wybór dokumentów (Warszawa 2013), Kobiety w obronie Warszawy. Ochotnicza Legia Kobiet (1918–1922) i Wojskowa Służba Kobiet (1939–1945) (Warszawa 2016). Pod jej redakcją ukazał się również album Żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w fotografiach por. Wiesława Szpakowicza (Warszawa 2010).Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie (Polska)1(18)28930
Weaving the World and Creating Fate in Lesya Ukrainka’s Cassandra
The article presents a new perspective on a classic dramatic text of early 20th-century Ukrainian literature – the dramatic poem Cassandra (1907) by the outstanding Ukrainian poet Lesya Ukrainka. Referring to Mircea Eliade’s philosophical anthropology and the ideas of Ukrainian ethnology, the authors propose reading Lesia Ukrainka’s drama Cassandra as a textual staging of weaving fate / “creating a family”. This interpretation is based on the craft processes of wool processing, spinning, weaving, decoration and related rituals, which are widely presented in the work as a kind of background. Important mythological and folkloric structures include the “spinning moon”, the ‘great wedding’ and funeral rites as rites of passage, as well as “sewing” / the inscription of Destiny. In the authors’ interpretation, Cassandra appears not only as a dramatic work about the fatalism of history, but also as a profound metatextual reflection by Lesia Ukrainka herself on the role of the artist-prophet, whose voice, like that of a priestess, transcends the boundaries of time and culture, taking root in collective experience and appealing to the reader’s inner transformation. In this way, the idea of returning to the perception of “mythological knowledge” as an organic component of creative activity, which has practical value, is justified.Sofia Varetska: [email protected] Macenka: [email protected] Tarasyuk: [email protected] Varetska - Katedra Literatury Światowej, Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki, UkrainaSvitlana Macenka - Katedra Filologii Germańskiej, Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki, UkrainaYaryna Tarasyuk - Katedra Literatury Światowej, Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki, UkrainaBosyy Oleksandr (2004), Svyashchenne remeslo Mokoshi. Tradytsiyni symvoly i mahichni rytualy ukrayintsiv (Typolohiya. Semantyka. Mifostruktury), Kyiv: Instytut etnolohiyi, fol’kloru ta mystetstva im. M.T. Ryl’s’koho.Barthes Roland (1997), Przyjemność tekstu, przeł. A. Lewańska, Warszawa: KR.Benjamin Walter (1977), Metaphysisch-geschichtsphilosophische Studien, w: W. Benjamin, Gesammelte Schriften. Bd. II.1, hrsg. R. Tiedemann, H. Schweppenhäuser, Frankfurt am Main: Surkamp, s. 89–234.Drai-Khmara Mykhailo (1979), Z literaturno-naukovoi spadshchyny, New York: Shevchenko Scientific Society.Campbell Joseph (1949), The Hero with a Thousand Faces, New York: Pantheon Books.Campbell Joseph (1968), The Masks of God, vol. 4: Creative Mythology, Harmondsworth: Penguin Books.Cicero Marcus Tullius (1991), Über die Wahrsagung: De Divinatione, hrsg., übersetzt und erläutert C. Schäublin, München–Zürich: Artemis & Winkler.Eliade Mircea (1993), Traktat o historii religii, przeł. J. Wierusz-Kowalski, Łodź: Opus.Eliade Mircea (1998), Aspekty mitu, przeł. P. Mrówczyński, Warszawa: KR.Eliade Mircea (1999), Mity, sny i misteria, Warszawa: KR.Eliade Mircea (2008), Sacrum a profanum. O istocie sfery religijnej, przeł. B. Baran, Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.Eliade Mircea (2017), Sacrum, mit, historia. Wybór esejów, przeł. A. Tatarkiewicz, Warszawa: PWN.Fischer-Lichte Erika (2012), Performativität. Eine Einführung, Bielefeld: transcript Verlag.Harth Dietrich (2005), Rituale, Texte, Diskurse. Eine formtheoretische Betrachtung, w: Text und Ritual: kulturwissenschaftliche Essays und Analysen von Sesostris bis Dada, hrsg. von B. Dücker, H. Roeder, Heidelberg: Synchron, Wiss.-Verlag der Autoren, s. 19–48.Homer (1957), Odyseja, przeł. J. Wittlin, Londyn: Veritas.Homer (1999), Iliada, przeł. K. Jeżewska, Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999.Hundorova Tamara (2011), „Oderzhyma” Lesi Ukrayinki: Liubov do smerti (Liebestod), w: Lesya Ukrayinka. Dramy ta interpretatsiyi, Kyiv: Knyha, s. 12–44.Hundorova Tamara (2023), Lesya Ukrayinka. Knyhy Syvilly, Kharkiv: Vivat.Kocherga Svitlana (2010), Kul’turosofiya Lesi Ukrayinky: Semiotychnyy analiz tekstiv, Lutsk: Tverdynia.Lewycka Oksana (2024), Scenichni metamorfozy Kassandry: drama Lesi Ukrayinky v teatralniy interpretatsii, w: Intermedium Kassandra: Intermedial’ni studiyi, red. S. Macenka, Lviv: Vydavnytstvo Apriori, s. 259–299.Macenka Svitlana [red.] (2024), Intermedium Kassandra: Intermedial’ni studiyi, Lviv: Vydavnytstvo Apriori.Mayerchyk Mariya (2011), Rytual i tilo. Strukturno-semantychnyy analiz ukrajins’kykh obryadiv rodynnoho tsyklu, Kyiv: Chasopys „Krytyka”.Owidiusz (2002), Przemiany (Metamorfozy), przeł. B. Kiciński, Kraków: Zielona Sowa.Scheidegger Lämmle Cédric (2016), Einige Pendenzen. Weben und Text in der antiken Literatur, w: Weben und Gewebe in der Antike. Materialität – Episteme – Metapoetik, hrsg. von H. Harich-Schwarzbauer, Oxford: Oxbow Books, s. 167–208.Ukrainka Łesia (1982), Kasandra i inne dramaty, przeł. S.E. Bury, wstęp W. Kubacki, wyb. i nota S. Kozak, Kraków: Wydawnictwo Literackie.Vyshyns’kyy Svyatoslav (2013), Mircha Eliade yak reformator tradytsionalists’koho dyskursu, „Mul’tyversum. Filosofs’kyy al’manakh”, 3(121), s. 109–119.Wolf Christa (2003), Ein Tag im Jahr. 1960–2000, München: Luchterhand.Yarmolenko Nataliya (2016), Nytka zhyttya, rodu, narodu, „Narodoznavchi Zoshyty”, nr 3, s. 631–635.2627929
The Use of Neuromarketing in Studying Buyer Behavior on The Example of Zalando SE
Cel - Dokonanie oceny atrakcyjności karty produktu na platformie zakupowej Zalando, przy wykorzystaniu metody eye trackingu.
Metoda badań - Badania jakościowe przeprowadzone za pomocą eye trackera. W efekcie przeprowadzonego badania dokonano oceny reakcji fizycznej uczestników badania (fiksacja wzroku), na podstawie której wyznaczono ścieżki wzroku, mapę cieplną strony oraz dokonano oceny prezentowanych kart produktu.
Wnioski - Przedstawiono wyniki z przeprowadzonych badań wskazujące na najważniejsze elementy oferty, które głównie przyciągają uwagę klientów. W wyniku przeprowadzonego badania wskazano wariat prezentacji karty produktu, który został oceniony lepiej i powinien być wybrany jako oferta sprzedaży do zamieszczenia na platformie Zalando.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje - Dzięki wykorzystaniu metody eye trackingu, przeprowadzonej analizie i interpretacji uzyskanych wyników (fiksacja wzroku, mapa cieplna strony, ocena wariantów prezentowanych kart produktu) artykuł wnosi oryginalne i nowe spojrzenie na praktyczne aspekty prezentacji ofert na stronach internetowych sklepów. Dodatkowo artykuł ukazuje sposób, w jaki szybko, tanio i wiarygodnie można oceniać różne opcje prezentowanych treści, jeszcze przed podjęciem decyzji o upublicznieniu konkretnego wariantu oferty na stronie internetowej firmy.Purpose - To assess the attractiveness of the Zalando shopping platform product card, using the eye tracking method.
Research metod - Qualitative research conducted using an eye tracker. As a result of the study, the physical reaction of the study participants (eye fixation) was assessed, based on which a heat map of the site, eye paths and an assessment of the presented product cards were made.
Results - Results of the conducted research were presented, indicating the most important elements of the offer, which mainly attract the attention of customers. As a result of the conducted research, a variant of the product card presentation was indicated, which was assessed better and should be selected as a sales offer, to be placed on the Zalando platform.
Originality / value / implications / recommendations - Thanks to the use of the eye tracking method, the analysis and interpretation of the obtained results (eye fixation, heat map of the page, evaluation of variants of presented product cards), the article brings an original and new perspective on the practical aspects of presenting offers on online stores’ websites. Additionally, the article shows how to quickly, cheaply and reliably evaluate different options of presented content, even before making a decision to publish a specific variant of the offer on the company’s website.Dofinansowano ze środków Ministra Nauki przyznanych w ramach Programu „Regionalna inicjatywa doskonałości” na realizację projektu „Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu dla
Gospodarki 5.0: Inicjatywa regionalna – efekty globalne (IREG)” / Supported by funds granted by the Minister of Science under the „Regional Initiative for Excellence” Programme for the
implementation of the project „The Poznań University of Economics and Business for Economy 5.0: Regional Initiative – Global Effects (RIGE)”.Wiktoria Olga Kunigowska: [email protected] Mikołajczyk: [email protected] Olga Kunigowska - Uniwersytet Ekonomiczny w PoznaniuJan Mikołajczyk - Uniwersytet Ekonomiczny w PoznaniuDołhasz M., 2007, Podstawy marketingu. Materiały dydaktyczne, Oficyna Wydawnicza AFM, Kraków.Chmielewska N., 2013, Neuromarketing – cele, narzędzia, prognozy, https://biotechnologia.pl/biotechnologia/neuromarketing-cele-narzedzia-i-prognozy,13089 [data dostępu: 15.02.2023].Gregor B., Wdowiak Ł., 2016, Istota oraz metody badań neuromarketingowych, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 459, s. 50–61.Iloka B.C., Onyeke K.J., 2020, Neuromarketing: A Historical Review, „Neuroscience Research Notes”, nr 3(3), s. 28–35.Kotler P., 1999, Marketing Management: Analysis, Planning, Implementation and Control, wyd. 9, Prentice Hall College Inc., Nowy Jork.Kotler P., 2012, Kotler on Marketing, Simon and Schuster, New York.Maciejewski J., 2023, Wykorzystanie neuromarketingu w ocenie materiałów promocyjnych przedsiębiorstwa na przykładzie reklam Volkswagen Group Polska Sp. z o.o., Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Poznań.McNamara C.P., 1972, The Present Status of the Marketing Concept, „Journal of Marketing”, nr 36(1), s. 50–57.Rosa G., 2016, Marketing przyszłości od ujęcia tradycyjnego do nowoczesnego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.Smidts A., Hsu M., Sanfey A.G., Boksem M.A.S., Ebstein R.B., Huettel S.A., Kable J.W., Karmarkar U.M., Kitayama S., Liberzon I., Knutson B., Lohrenz T., Stallen M., Yoon C., 2014, Rozwój neuronauki konsumenckiej, „Marketing Letters”, nr 25(3), s. 257–267.Świda J., Kabaja B., 2013, Wykorzystanie technik neuromarketingowych do badań postrze gania opakowań produktów, „Marketing w Praktyce”, nr 11, s. 26-30.Wąsikowska B., 2013, Współczesne technologie eksploracji danych w marketingu, „Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Polityki Europejskie, Finanse i Marketing”, nr 9(58), s. 588–599.Wąsikowska B., 2015, Eye tracking w badaniach marketingowych, „Zeszyty Naukowe. Studia Informatica”, nr 36, s. 177–192.Widerowska D., Neuromarketing oraz techniki neuroobrazowania – czyli co mówi nauka o tajnikach ludzkiego umysłu, https://brandnewportal.pl/neuromarketing-i-perswazja/neuromarketing-techniki-neuroobrazowania [data dostępu: 15.05.2024].Zalando, https://www.zalando.pl/adidas-originals-forum-low-sneakersy-niskie-white core-black-ad115n026-a13.html [data dostępu: 23.05.2023]., 2023.1(119)32734
Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w sytuacji bezskuteczności egzekucji wobec spółki
758
Managing Social Projects in Times of Grand Challenges. The Perspective of An International and Local Organization
Cel - Organizacje non profit mierzą się z wielkimi wyzwaniami podczas wdrażania lokalnie międzynarodowych projektów humanitarnych o znacznych budżetach. W artykule podjęto się identyfikacji wybranych wyzwań i barier międzyorganizacyjnych dotyczących inicjowania projektów w dobie wielkich wyzwań, w kontekście międzynarodowego programu reagującego na kryzys uchodźczy z Ukrainy oraz kryzys migracyjny na pograniczu Polski i Białorusi.
Metoda badań - Zastosowano analizę porównawczą, desk research, badanie w działaniu we własnej organizacji oraz studium przypadku. Pozwoliło to zegzemplifikować fazę inicjacji i formułowania zakresu projektów w kontekście wielkich wyzwań.
Wnioski - Lokalne organizacje non profit w Polsce skutecznie reagują na wielkie wyzwania i umiejętnie współpracują z międzynarodowymi organizacjami humanitarnymi, a także integrują ich standardy z wieloletnim doświadczeniem wynikającym z projektyzacji sektora non profit w Polsce. Jednocześnie inicjowanie i formułowanie tych projektów, nawet w obliczu wielkich wyzwań wymagających natychmiastowej odpowiedzi, wydaje się procesem czasochłonnym i nadmiernie sformalizowanym.
Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje - Współpraca wymaga adaptacji międzynarodowych praktyk zarządzania projektami w lokalnych realiach, co stanowi wyzwanie organizacyjne i zarządcze dla lokalnych partnerów, a jednocześnie jest warunkiem sine qua non dla międzynarodowych partnerów inicjujących projekty w odpowiedzi na wielkie wyzwania.Purpose - Nonprofit organisations (NPOs) face grand challenges when implementing international humanitarian projects with significant budgets in the field. In times of great challenges, the article attempts to identify selected challenges and interorganisational barriers to project initiation, in the context of an international programme responding to the Ukraine refugee crisis and the migration crisis on the border between Poland and Belarus.
Research method - A comparative analysis, desk research, action research and a project management case study were used to investigate the initiation and formulation phase of projects in the context of grand challenges.
Results - Local NPOs in Poland respond effectively to grand challenges and skillfully collaborate with international humanitarian organisations. At the same time, the initiation and formulation of these projects, even in the context of grand challenges necessitating an expedient response, appears to be a protracted and excessively formalised process.
Originality / value / implications / recommendations - The adaptation of international project management practices to local realities represents a significant organisational and management challenge for local partners engaged in collaborative endeavours. Conversely, this process is a fundamental prerequisite for international partners initiating projects in response to grand challenges.Artykuł finansowany ze środków Wydziału Inżynierii Zarządzania Katedra Zarządzania, Ekonomii i Finansów, Politechnika Białostocka, w ramach udziału w Konferencji Zarządzanie w gospodarce [email protected] BiałostockaDiallo A., Thuillier D., 2004, The Success Dimensions of International Development Projects: The Perceptions of African Project Coordinators, „International Journal of Project Management”, nr 22, s. 19–31, DOI: 10.1016/S0263-7863(03)00008-5.Golini R., Landoni P., 2014, International Development Projects by Non-Governmental Organizations: An Evaluation of the Need for Specific Project Management and Appraisal Tools, „Impact Assess and Project Appraisal”, nr 32, s. 121–135, DOI: 10.1080/14615517.2014.894088.Golini R., Landoni P., Kalchschmidt M., 2018, The Adoption of the Logical Framework in International Development Projects: A Survey of Nongovernmental Organizations, „Impact Assessment and Project Appraisal”, nr 36(2), s. 145–154, DOI: 10.1080/14615517.2017.1354643.Góral A., Jałocha B., Mazurkiewicz G., Zawadzki M., 2019, Badania w działaniu. Książka dla kształcących się w naukach społecznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.Gümüsay A.A., Marti E., Trittin-Ulbrich H., Wickert C., 2022, How Organizing Matters for Societal Grand Challanges, „Research in the Sociology of Organizations”, nr 79, s. 1–14.Howard-Grenville J., 2021, Grand Challenges, Covid-19 and the Future of Organizational Scholarship, „Journal of Management Studies”, nr 58(1), s. 254–258, DOI: 10.1111/joms.12647.Huemann M., 2022, Celebrating the Power of Projects and Their Management, „International Journal of Project Management”, nr 40(1), s. 1–3, DOI: 10.1016/j.ijproman.2022.02.001.Ika L.A., Hodgson D., 2014, Learning from International Development Projects: Blending Critical Project Studies and Critical Development Studies, „International Journal of Project Management”, nr 32(1), s. 1182–1196, DOI: 10.1016/j.ijproman.2014.01.004.Ika L.A., Soderlund J., Munro L.T., Landoni P., 2018, Special Issue: When ProjectManagement Meets International Development, What Can We Learn?, „International Journal of Project Management”, nr 36(2), s. 331–333, DOI: 10.1016/j.ijproman.2017.05.005.Ika L.A., Söderlund J., Munro L., Landoni, P., 2020, Cross-learning between Project Management and International Development: Analysis and Research Agenda, „International Journal of Project Management”, nr 38, s. 548–558, DOI: 10.1016/j.ijproman.2020.10.005.Ika L.A., Munro L.T., 2022, Tackling Grand Challenges with Projects: Five Insights and a Research Agenda for Project Management Theory and Practice, „International Journal of Project Management”, nr 40(6), s. 601–607, DOI: 10.1016/j.ijproman.2022.05.008.Locatelli G., Ika L.A., Drouin N., Müller R., Huemann M., Söderlund J., Geraldi J., Clegg S., 2023, A Manifesto for Project Management Research, „European Management Review”, nr 20(1), s. 3–17, DOI: 10.1111/emre.12568.Małecka-Dobrogowska M., 2024, Projektyzacja organizacji w sektorze non-profit (niepublikowana praca doktorska), https://wiz.pb.edu.pl/nauka-i-badania-postepowania-awansowe-wykaz-przewodow-doktorskich-marta-malecka-dobrogowska [data dostępu: 15.05.2024].Marciszewska A., 2019, Dojrzałość projektowa organizacji non-profit. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.Munro L.T., 2020, The SARS-CoV-2 Pandemic: Lessons for International Development, Centre for International Policy Studies, University of Ottawa, https://www.cips-cepi.ca/2020/04/03/the-sars-cov-2-pandemic-lessons-for-international-development/ [data dostępu: 15.05.2024].NGO CO-CHAIR TOOLKIT, https://www.protecthumanitarianspace.com/sites/default/files/2024-02/2023-NRC-03-HA_Toolkit-ENG-screen.pdf [dostęp: 23.05.2024].Olechnicki K., Załęcki P., 1997, Słownik socjologiczny, Wydawnictwo Graffiti BC, Toruń.Sachs J., Schmidt-Traub G., Mazzucato M., Messner D., Nakicenovic N., Rockström J., 2019, Six Transformations to Achieve the Sustainable Development Goals, „Nature Sustainability”, nr 2, s. 805–814, DOI: 10.1038/s41893-019-0352-9.Tornjanski V., Knezevic S., Vulevic B., 2023, Perspectives of Project Management Sustainability in the Society 5.0 Context: Moving Forward Towards Human-Centricity, „European Project Management Journal”, nr 13, s. 61–73, DOI: 10.56889/qxqq4024.Van der Giessen M., Langenbusch C., Jacobs G., Cornelissen J., 2022, Collective Sensemaking in the Local Response to a Grand Challenge: Recovery, Alleviation and Change-ori‑
ented Responses to a Refugee Crisis, „Human Relations”, nr 75(5), s. 903–930, DOI: 10.1177/00187267211004688.www 1, https://cct.nrc.no/chapter [data dostępu: 23.05.2024].1(119)26527