University of Łódź
Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)Not a member yet
51202 research outputs found
Sort by
French-Belgian Technical Know-how in the Beginnings of Artificial Fibers Production and the Artificial Silk Factory in Tomaszów
No full textThe article concerns the beginnings of the development of factory production of the first artificial fibers. Attention is focused on the factory of the inventor of artificial silk Hilary de Chardonnet in Besançon, France. The focus is also on the Belgian artificial silk factory in Tubize. The first company indirectly, and the second company directly contributed to the creation of the first artificial fiber factory in Poland - the Tomaszów Artificial Silk Factory (acronym in Polish: TFSJ).The article analyses the beginnings of the development of factory production of first artificial fibers. It discusses the factory of the inventor of artificial silk, Hilaire de Chardonnet in Besançon, France. The focus is also on the Belgian artificial silk factory in Tubize. Both companies, the former one indirectly and the latterdirectly, contributed to the creation of the first artificial fiber factory in Poland, namely the Tomaszów Artificial Silk Factory. The beginnings of the development of artificial fiber production included many attempts to improve artificial fibers. It was a time of many technical difficulties in obtaining good mechanical strength of new fibers. Intensive work was carried out on technical and marketing issues. All this was to provide an optimal technology for producing artificial silk and promoting it around the world. The article also includes brief information from family memories of working in the Tomaszów factory.Artykuł dotyczy początków rozwoju fabrycznej produkcji pierwszych włókien sztucznych. Uwagę skupiono na francuskiej fabryce wynalazcy sztucznego jedwabiu hrabiego Hilaire’go de Chardonnet mieszczącej się w Besançon oraz belgijskim zakładzie w Tubize. Pierwsza firma odegrała pośrednią, a druga bezpośrednią rolę w powołaniu na ziemiach polskich pierwszego zakładu włókien sztucznych – Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu (TFSJ).Początki rozwoju produkcji włókien sztucznych były nacechowane walką z czasem, licznymi patentami, wieloma próbami udoskonalania tych wyrobów, trudnościami z uzyskaniem odpowiedniej ich wytrzymałości mechanicznej oraz szeregiem zabiegów techniczno-marketingowych, które miały przynieść optymalną technologię wytwarzania sztucznego jedwabiu i rozpropagowania go na całym świecie. W artykule zawarto także akcent związany z rodzinnymi wspomnieniami dotyczącymi pracy w TFSJ
The Role of Financial Sector in Driving Economic Growth
No full textThe purpose of the article. This study verifies whether multidimensional financial-sector development – measured with the IMF composite indices of depth (FDI), access (FMI) and efficiency (FII) – influences key macroeconomic and social outcomes in ten high-income EU economies between 2010 and 2023.Methodology. Standardized annual data was taken from the World Development Indicators and the IMF Financial Development Index Database. Pearson correlation coefficients were calculated for each country and variable pair. The statistical findings were then interpreted case-by-case to capture both short-term relationships and structural patterns.Results of the research. Greater financial depth proved positively related to price stability and to an expansion of private-sector credit. In the short run, however, it showed no significant effect on GDP growth and coincided with a fall in household saving rates and a temporary rise in unemployment – evidence of the nonlinear, stage-dependent nature of the finance-growth nexus. The findings imply that policy makers in advanced economies should focus on balancing further financial deepening with safeguards that counteract labor-market frictions and excessive consumption growth.The purpose of the article. This study verifies whether multidimensional financial-sector development – measured with the IMF composite indices of depth (FDI), access (FMI) and efficiency (FII) – influences key macroeconomic and social outcomes in ten high-income EU economies between 2010 and 2023.Methodology. Standardized annual data was taken from the World Development Indicators and the IMF Financial Development Index Database. Pearson correlation coefficients were calculated for each country and variable pair. The statistical findings were then interpreted case-by-case to capture both short-term relationships and structural patterns.Results of the research. Greater financial depth proved positively related to price stability and to an expansion of private-sector credit. In the short run, however, it showed no significant effect on GDP growth and coincided with a fall in household saving rates and a temporary rise in unemployment – evidence of the nonlinear, stage-dependent nature of the finance-growth nexus. The findings imply that policy makers in advanced economies should focus on balancing further financial deepening with safeguards that counteract labor-market frictions and excessive consumption growth
Data: Impact of aged turkey manure on soil‒plant health: uncovering shifts in microbial diversity and antibiotic resistance genes (dataset)
No full textThis study examines how aged turkey manure affects soil physicochemical properties, microbial diversity, and the distribution of antibiotic resistance genes (ARGs) in the soil‒plant system. The soil properties changed significantly, with reduced organic matter, carbon, and humus contents, alongside a lower C/N ratio, indicating increased nitrogen mineralization and enhanced microbial diversity. Manure-amended soil presented greater microbial diversity, particularly in terms of leaf endophytes, whereas root endophytes presented greater microbial diversity in the controls. Diversity indices, including the Shannon-Weaver (H') index and evenness (E), were greater in the manure-treated samples than in the control samples, although the differences were not statistically significant, whereas substrate richness (S) increased significantly in the leaf endophyte samples.
ARGs were detected exclusively in manure-amended samples. The β-lactam resistance gene blaTEM was detected in aged manure, soil, and leaf endophytes. Tetracycline resistance genes (tetA, tetc, and tetM) persisted in the soil over time, whereas the resistance genes of the MLS (linA) and fluoroquinolone (aac(6')-Ib-cr) strains were transient and appeared only early in the experiment. ARGs, including β-lactam, tetracycline, and fluoroquinolone resistance genes, are absent in root endophytes but are present in leaf endophytes, raising food safety concerns.
This research highlights the complex effects of manure application on soil health, microbial diversity, and ARG spread, emphasizing the importance of sustainable practices in agricultural soil amendments to balance productivity and environmental health
The CryptoArt World in 2020–2021: The Reproduction of the Known
No full textIn 2020–2021, along with the growing interest in NFT art, some structures of the traditional art world were reproduced in the virtual space. They might be called CryptoArt world. This study investigates the state of the CryptoArt world in that period compared to the conventional art world. The aim is to classify CryptoArt world entities, specify their roles, characterize their internal and external relationships, and, finally, to indicate that the classic perspective of the production of culture is suitable for analyzing contemporary phenomena in art, such as NFT creativity. The analysis is based on the primary and secondary sources. These results show that the traditional art world was reproduced in the CryptoArt world in five areas: institutionalization, the acquisition of the privilege to legitimate art, hierarchization and polarization, centralization, and the emergence of ideological conflict. The results fill the gap in the NFT art qualitative analyses and expand the conclusions of previous papers on that subject.W latach 2020–2021 doszło do wzrostu zainteresowania sztuką NFT i jednocześnie do reprodukcji niektórych struktur klasycznego świata sztuki w przestrzeni wirtualnej. Tę nowo powstałą rzeczywistość można określić mianem świata kryptosztuki, który porównano w artykule z klasycznym światem sztuki. Celem opracowania była klasyfikacja podmiotów świata kryptosztuki, określenie ich ról, scharakteryzowanie relacji wewnętrznych i zewnętrznych, wreszcie wskazanie, że klasyczna perspektywa produkcji kulturowej jest adekwatna do analizy współczesnych zjawisk artystycznych, takich jak twórczość NFT. Badanie oparte było na analizie źródeł pierwotnych i wtórnych. Wyniki wskazują, że klasyczny świat sztuki został odtworzony w świecie kryptosztuki w pięciu obszarach: instytucjonalizacji, legitymizacji, hierarchizacji i polaryzacji, centralizacji, konfliktu ideologicznego. Wyniki wypełniają lukę w jakościowych analizach sztuki NFT i poszerzają wnioski z poprzednich prac na jej temat
Olaparib Combined with DDR Inhibitors Effectively Prevents EMT and Affects miRNA Regulation in TP53-Mutated Epithelial Ovarian Cancer Cell Lines
No full textEpithelial ovarian cancer (EOC) remains a leading cause of gynecologic cancer mortality. Despite advances in treatment, metastatic progression and resistance to standard therapies significantly worsen patient outcomes. Epithelial-mesenchymal transition (EMT) is a critical process in metastasis, enabling cancer cells to gain invasive and migratory capabilities, often driven by changing miRNA expression involved in the regulation of pathological processes like drug resistance. Targeted therapies like PARP inhibitors (PARPi) have improved outcomes, particularly in BRCA-mutated and DNA repair-deficient tumors; however, resistance and limited efficacy in advanced stages remain challenges. Recent studies highlight the potential synergy of PARPi with DNA damage response (DDR) inhibitors, such as ATR and CHK1 inhibitors, which disrupt cancer cell survival pathways under stress. This study investigated the combined effects of olaparib with ATR and CHK1 inhibitors (ATRi and CHK1i) on migration, invasion, and EMT-related protein expression and miRNA expression in ovarian cancer cell lines OV-90 and SKOV-3. The results demonstrated enhanced cytotoxicity, inhibition of migration and invasion, and modulation of miRNAs linked to metastasis. These findings suggest that combination therapies targeting DNA repair and cell cycle pathways may offer a novel, more effective approach to managing advanced EOC and reducing metastatic spread.National Science Centre, Poland (project grant number: Sonata Bis 2019/34/E/NZ7/00056)
The metaphysics of light. An introduction to the pantheistic ecophilosophy of Henryk Skolimowski
No full textThe main thesis of this article is the assumption that Henryk Skolimowski’s metaphysics of light constitutes an original metaphysical concept and, moreover, that it could only have been written at the end of the twentieth century and only by a personality with a deeply interdisciplinary orientation. Skolimowski was undoubtedly erudite, not only in terms of the history of Western and Far Eastern philosophy, but also in the mathematical and natural sciences. He was a philosopher by training, and in his youth he also obtained a master’s degree in geodesy, which left its mark in such a way that he continued to deepen his knowledge in the mathematical and natural sciences for the rest of his life. Hence, his mindset was profoundly interdisciplinary. For a full understanding of Skolimowski’s metaphysical conception of light, it is crucial to break away from traditional metaphysical dualisms, especially those initiated by the Platonic tradition and continued by the Judeo-Christian tradition, whose apogee is the philosophy of Rene Descartes.Główną tezą artykułu jest założenie, że metafizyka światła Henryka Skolimowskiego stanowi oryginalną koncepcję metafizyczną, a także że mogła ona powstać tylko pod koniec XX w. i tylko spod pióra osobowości o nastawieniu głęboko interdyscyplinarnym. Skolimowski był niewątpliwym erudytą nie tylko w aspekcie historii filozofii zachodniej, jak i dalekowschodniej, ale też w naukach matematyczno-przyrodniczych. Z wykształcenia był filozofem, a w młodości uzyskał również magisterium z geodezji, co odcisnęło się piętnem w ten sposób, że pogłębiał swoją wiedzę w naukach matematyczno-przyrodniczych do końca swojego życia. Stąd jego umysłowość miała głęboko interdyscyplinarny charakter. Dla pełnego zrozumienia metafizycznej koncepcji światła Skolimowskiego kluczowe jest oderwanie się od tradycyjnych dualizmów metafizycznych, zwłaszcza tych zapoczątkowanych przez platońską tradycję i kontynuowanych przez tradycję judeo-chrześcijańską, których apogeum stanowi filozofia Rene Descartesa
Self-narratives and Scripts. The Use of Art Therapy in the Context of Developing an Awareness of Parenting
No full textPraca opisuje doświadczenie rodzicielstwa, przeżycia związane z nową sytuacją życiową młodych w swej roli rodziców oraz narracje tożsamościowe tworzone w momencie wchodzenia w rolę rodzica. Badania jakościowe w perspektywie fenomenologiczno-hermeneutycznej, oparte na sztuce, a/r/tograficzne, przybliżają doświadczenia osobiste i kulturowe kształtujące u jednostek obraz współczesnego sposobu realizacji roli rodzica, przykłady tworzonych narracji tożsamościowych oraz ukazują proces rozwijania samoświadomości, jaki zachodzi w przypadku zaangażowanego rodzicielstwa (Bakiera, 2013). Badanie dotyczy grupy świadomych, refleksyjnych rodziców między 30 a 40 rokiem życia mieszkających w Łodzi, którzy są rodzicami pierwszego i jedynego dziecka nie starszego niż 3 lata.Dissertation describes the experience of parenthood, with particular reference to identity narratives created when adults take on the role of parents. Qualitative research in a phenomenological-hermeneutic perspective, art-based, a/r/tographic, takes a closer look at the personal and cultural experiences that shape individuals' images of the contemporary implementation of the parental role. Within them examples of identity narratives are being created, they also demonstrate the process of developing self-awareness that occurs with involved parenting (Bakiera, 2013). The study concerns a group of aware, reflective parents between the ages of 30 and 40 living in Lodz who are parents of their first and only child no older than 3 years. I assume that developing self-awareness plays an important role for the awareness of parenting, determining the parenting approach
Branże przetwórstwa spożywczego krajów Grupy Wyszehradzkiej w globalnych łańcuchach wartości (1995–2018)
No full textThe aim of the article is to evaluate the position in global value chains (GVCs) of food processing industries in the Visegrad countries (V4; Poland, Czechia, Hungary and Slovakia) between 1995 and 2018. To identify the intensity and forms of integration in GVC of these industries in each country and to compare it to the other V4 countries, we employed complex methods to measure the importance of foreign demand, (backward and forward) participation and position in GVCs, the territorial context of integration, and shifting patterns of the integration into GVCs using data from the TiVA database.Our findings revealed variations in the integration of food processing industries in GVCs in the V4 countries. Common characteristics and trends were observed (e.g., increasing participation) until the Great Recession before stalling, increasing integration into European value chains, and absorption of foreign value added mostly from services industries. These trends are consistent with findings from previous studies.A significant contribution of this study is that it reveals how food exports from the Czech Republic, Hungary and Slovakia are mostly linked to increased GVC participation. Notably, food processing industries in Hungary and Slovakia have continued to increase their participation in GVCs even after the Great Recession. Given the evidence of beneficial economic outcomes from increased participation in GVCs, this implies that the food processing industries in Hungary and Slovakia will become more competitive. Food industries in Poland and Hungary are positioning themselves relatively more downstream in the GVCs, while shifts in the Czech Republic and Slovakia are increasingly upstream. Given evidence of beneficial economic outcomes from increased participation in GVCs being more downstream in the GVCs, the V4 countries will need to evaluate how their trajectories may impact the future wellbeing of businesses and employees working in these industries.Celem artykułu było zbadanie pozycji w globalnych łańcuchach wartości (GVC) branż przetwórstwa spożywczego w krajach Grupy Wyszehradzkiej (w Polsce, Czechach, na Węgrzech i Słowacji) w latach 1995–2018. Aby zidentyfikować intensywność i formy integracji tych branż w GVC w każdym kraju oraz porównać je z innymi krajami V4, zastosowano złożone metody służące do pomiaru znaczenia popytu zagranicznego, dotychczasowej i przyszłej partycypacji i pozycji w GVC, terytorialnego kontekstu integracji oraz zmieniających się wzorców integracji w GVC przy użyciu danych z bazy danych TiVA.Analiza ujawniła różnice w obszarze integracji branż przemysłu przetwórstwa spożywczego w GVC między krajami V4. Zaobserwowano wspólne cechy i tendencje (np. wzrost partycypacji aż do wielkiej recesji, a następnie wyhamowanie, rosnącą integrację w europejskich łańcuchach wartości i absorpcję zagranicznej wartości dodanej głównie z sektorów usługowych). Tendencje te są zgodne z wynikami poprzednich badań.Istotnym wkładem tego badania jest to, że ujawnia ono, w jaki sposób eksport żywności z Czech, Węgier i Słowacji jest powiązany głównie ze zwiększoną partycypacją w GVC. Warto zauważyć, że przemysł przetwórstwa spożywczego na Węgrzech i Słowacji zwiększał swój poziom partycypacji w GVC, nawet po wielkiej recesji. Biorąc pod uwagę korzystne wyniki gospodarcze wynikające ze zwiększonego udziału w GVC, oznacza to, że przemysł przetwórstwa spożywczego na Węgrzech i Słowacji stanie się bardziej konkurencyjny. Przemysł spożywczy w Polsce i na Węgrzech pozycjonuje się coraz niżej w łańcuchach wartości, podczas gdy zmiany w Czechach i na Słowacji mają tendencję wzrostową. Biorąc pod uwagę dowody na korzystne wyniki gospodarcze wynikające ze zmniejszonego udziału w globalnych łańcuchach wartości, kraje V4 będą musiały ocenić, w jaki sposób kierunki ich działania mogą wpłynąć na przyszły dobrobyt przedsiębiorstw i pracowników z tych branż
Prawo podatnika do ochrony przed podwójnym opodatkowaniem a prawo do zapłaty podatku w wysokości wynikającej z ustawy podatkowej
No full textNiniejsze opracowanie dotyczy relacji między wynikającym z bilateralnych umów podatkowych prawem podatnika do ochrony przed podwójnym opodatkowaniem a prawem do zapłaty podatku w wysokości wynikającej z ustawy, tj. prawa krajowego umawiających się państw. Analiza genezy, pojęcia, klasyfikacji oraz środków ochrony praw podatnika pozwala postawić tezę, iż prawo do zapłaty podatku w wysokości wynikającej z ustawy jest podstawowym prawem podatnika, co prowokuje pytania dotyczące powiązań tego prawa z prawem do ochrony przed podwójnym opodatkowaniem. Z rozważań zawartych w opracowaniu wnioskować można, że prawo do ochrony przed podwójnym opodatkowaniem stanowi konieczną konsekwencję prawa do zapłaty podatku w wysokości wynikającej z ustawy, co wynika zarówno z miejsca bilateralnych umów podatkowych w hierarchii źródeł prawa powszechnie obowiązującego, ich celu podstawowego, jak i charakteru prawnego zawartych w nich norm rozdzielających roszczenia podatkowe między umawiające się państwa. Prowadzi to do konstatacji, że wysokość podatku, a co za tym idzie – prawo podatnika do zapłaty jednej i jedynej kwoty podatku w przypadku transgranicznych transakcji, są determinowane zarówno przez prawo krajowe, jak i bilateralne umowy podatkowe
“There Were Problems with Finding a Job”: The Experiences of Deafblind People in the Labor Market
No full textThe aim of the article is to show the conditions for taking up work and employment opportunities for deafblind people in Poland. The study is a report on research that the author carried out in 2022–2023 among deafblind people and people associated with the deafblind community (including a volunteer and a translator-guide). As part of them, 10 autobiographical narrative interviews were conducted. The deafblind people examined by the author experienced stereotypical perception and reluctance to employ them. The research results indicate the need to create vocational schools addressed exclusively to deafblind students. Both institutional and non-institutional support from the community is important in entering the labor market. The research is located within disability studies and deafblind studies.Celem artykułu jest ukazanie uwarunkowań podejmowania pracy przez osoby głuchoniewidome w Polsce oraz ich szans zatrudnieniowych. Opracowanie jest relacją z badań, które autor zrealizował w latach 2022–2023 wśród osób głuchoniewidomych oraz osób związanych ze środowiskiem osób głuchoniewidomych (m.in. z wolontariuszką i tłumaczem-przewodnikiem). W ich ramach przeprowadzono dziesięć autobiograficznych wywiadów narracyjnych. Badane przez autora osoby głuchoniewidome doświadczyły stereotypowego postrzegania i niechęci do ich zatrudnienia. Wyniki badań wskazują na potrzebę tworzenia szkół zawodowych skierowanych wyłącznie do uczniów głuchoniewidomych, a następnie wsparcia instytucjonalnego i pozainstytucjonalnego ze strony środowiska w wejściu na rynek pracy. Badania lokowane są w obrębie disability studies i deaf blind studies