University of Łódź
Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)Not a member yet
51202 research outputs found
Sort by
On the life wanderings of a middle-aged woman and her search for an existential place. A case study
No full textThe starting point for the considerations presented in the article was the phenomenon of wandering through life, manifested in the inability to settle down anywhere permanently and the resulting movement from place to place. In an attempt to explore this phenomenon, the case of a woman in her forties was examined, and the research approach was inspired by the biographical method and hermeneutic phenomenology. Analysis of the biographical narrative revealed the experiences that made up her wandering, mainly related to settling in certain places for shorter or longer periods of time and the narrator’s recurring sense of existential homelessness. It also turned out that these experiences are likely to be underpinned by deeper structures that determine how she organizes them and gives them meaning.Punktem wyjścia dla rozważań podjętych w artykule było zjawisko życiowego błądzenia, przejawiające się w niemożności zadomowienia się gdziekolwiek na stałe i wynikającym z tej niemożności przemieszczaniem się z miejsca na miejsce. Próbując zgłębić to zjawisko, przedmiotem uwagi uczyniono przypadek czterdziestokilkuletniej kobiety, a w poszukiwaniach badawczych zastosowano podejście inspirowane metodą biograficzną i fenomenologią hermeneutyczną. Analiza narracji biograficznej odsłoniła doświadczenia składające się na błądzenie, związane głównie z trwającym krócej lub dłużej zadomawianiem się w pewnych miejscach oraz powracającym do narratorki poczuciem egzystencjalnej bezdomności. Okazało się również, że za tymi doświadczeniami prawdopodobnie kryją się głębsze struktury, odpowiadające za to, w jaki sposób je porządkuje i nadaje im znaczenie
Linguistically Packaging Opinion: A Quantitative Token-Based Analysis of Adjective Structures in English
No full textThis study examines the distribution and characteristics of three linguistic structures across three different semantic types of adjectives in English: opinion-based (evaluative), mixed (dimensional), and non-opinion (objective) adjectives. While previous research has explored the perception of subjective adjectives in varied linguistic environments through experimental methods, our research provides quantitative corpus-based evidence from Universal Dependencies English corpora. The analysis focuses on three syntactic structures: modification of a noun (Adj+Noun), predicative construction with nexus (Nexus+Cop+Adj), and predicative construction with noun subject (Noun+Cop+Adj). Results reveal significant patterns: opinion adjectives display greater structural flexibility, appearing with meaningful frequency in both attributive and predicative positions, while dimensional adjectives strongly favor attributive position. The study also identifies consistent positional patterns across all adjective types, with attributive structures typically appearing later in sentences than predicative constructions. Furthermore, register variations were observed, with web language showing distinctive distributional patterns for opinion adjectives compared to more varied texts
The Rowieński Family, Alias Wojucki, of the Gąska Coat of Arms
No full textThe Gąska coat of arms first appeared in written sources in 1402. On April 3 of that year, witnesses appeared at the land court in Sieradz to testify to the family affiliation of Przybek of Kościanki. In the second pair, the accused summoned Janusz of Lichawa and Jan of Wodzierady, both bearing the Gąska coat of arms. In 1403 and 1405, Stanisław same coat of arms, along with the aforementioned Janusz of Lichawa. Bartosz Paprocki traced the origin of the coat of arms to the legend of the Capitoline geese, which saved Rome from a barbarian invasion. He also gave it alternative names: Paparona (1578) and Budzisz (1584). The circle of ancestors known to him was small. Aside from the Chodowski family of Łęczyca, he listed only a few families from Sieradz: the Kamionomojski, Parzniewski, Pstrokoński, and Wojucki families. In the Middle Ages, in the Sieradz region, the name Równa was used twice in reference to the Gąska coat of arms, deriving from the village of Równa on the Swędrnia River, along the route from Błaszki to Sieradz.The Rowieński family, also known as Wojucki, who lived on the border of the Kalisz and Sieradz regions, represents a typical noble family from this area. Despite two advantageous marriages, income from municipal courts, and the ecclesiastical career of one of its members, the family did not accumulate significant wealth.Herb Gąska pojawił się w źródłach pisanych w 1402 r. Na rokach ziemskich w Sieradzu 3 kwietnia stanęli świadkowie Przybka z Kościanek celem zeznania jego przynależności rodowej. W drugiej parze naganiony powołał Janusza z Lichawy i Jana z Wodzierad z klejnotu Gąski. W 1403 i 1405 r. z tego klejnotu Stanisławowi z Chrzanowic – obok wspomnianego już Janusza z Lichawy – świadczył także Paweł z Rzechty i Drużbina. Bartosz Paprocki powiązał genezę herbu z legendą o gęsiach kapitolińskich, które uratowały Rzym przed najazdem barbarzyńców. Nadał mu też kolejne nazwy: Paparona (1578) i Budzisz (1584). Znany mu krąg rodowców był nieliczny. Poza Chodowskimi z Łęczyckiego, autor zaliczył do nich tylko kilka rodzin sieradzkich: Kamionomojskich, Parzniewskich, Pstrokońskich i Wojuckich. W ziemi sieradzkiej w średniowieczu obok nazwy herbu Gąska użyto dwukrotnie nazwy Równa, pochodzącej od wsi nad rzeczką Swędrnią, przy szlaku z Błaszek do Sieradza.Rodzina Rowieńskich alias Wojuckich, siedząca na pograniczu Kaliskiego i Sieradzkiego, prezentuje przeciętną rodzinę szlachecką z tego terenu. Nie dorobiła się większego majątku, mimo dwóch korzystnych małżeństw, dochodów z sądownictwa grodzkiego i kościelnej kariery jednego z jej przedstawicieli
Animals in the Economy of the Strzyżów Culture Community – an Example of a Settlement in Horodło (site 11), Hrubieszów Poviat, Lubelskie Voivodeship
No full textThe purpose of this paper is to summarize the state of knowledge on the importance of animals in the lives of the communities of the Strzyżów culture living in the Early Bronze Age (2000/1950–1600 BCE) in the eastern part of the Lublin Upland and the south-eastern Volhynian Upland. Both the results of previous analyses of animal bone remains from the settlements of this culture, as well as the results of new archaeological and archaeozoological research carried out at site no. 11 in Horodło have been taken into consideration. The basic form of animal farming was the breeding of domestic species, mainly ruminants (cattle, sheep and goats) and, to a lesser extent, pigs. Horses were also used, and their remains were more common and numerous in the settlements located in the eastern part of the Strzyżów culture’s geographical range. To a small extent, livestock farming was supplemented by the hunting of wild mammals (deer, roe deer, wild boar) and birds (garganey, goose) and fishing (pike, carp).Celem pracy jest podsumowanie stanu wiedzy na temat znaczenia zwierząt w życiu społeczności kultury strzyżowskiej zamieszkujących we wczesnej epoce brązu (2000/1950–1600 p.n.e.) obszary wschodniej części Wyżyny Lubelskiej i południowo-wschodniej Wyżyny Wołyńskiej. Uwzględniono dotychczasowe wyniki analiz zwierzęcych szczątków kostnych z osad tej kultury, jak również zaprezentowano wyniki nowych badań archeologicznych i archeozoologicznych przeprowadzonych na stanowisku nr 11 w Horodle. Podstawą gospodarowania zwierzętami była hodowla gatunków domowych, głównie zwierząt przeżuwających (bydło, owca i koza), w mniejszym stopniu świni. Użytkowano także konie, których szczątki częściej i liczniej występowały na osadach zlokalizowanych we wschodniej części zasięgu kultury strzyżowskiej. W niewielkim stopniu hodowlę uzupełniano łowiectwem ssaków dzikich (jeleń, sarna, dzik) i ptaków (cyranka, gęś) oraz rybołówstwem (szczupak, ryby z rodziny karpiowatych)
Bartholomew of Bydgoszcz and the Legal Terminology Discussed in “Vocabularius” by Johannes Reuchlin
No full textVocabularius breviloquus by the German humanist Johannes Reuchlin contained specialized vocabulary, including legal terminology. Bartholomew of Bydgoszcz, who owned a copy of the work, made his own notes alongside certain entries. The article examines which equivalents of Latin legal terms Bartholomew introduced, their stability/variability, etymology, and collocations; which meaningsinterested him and which he omitted. The study also aimed to determine the monk’s legal awareness and identify the legal issues that caught his interest. The analyses followed a two-step approach: first, the Latin entries Ius and Lex were examined to explore how Bartholomew interpreted them; then, the Polish lexeme prawo (law) was analyzed to track which Latin entries it corresponded to. It was found that the monk annotated legal terms in both Latin and Polish. The Polish vocabulary he used was of native origin and reflected Slavic customary law. Bartholomew showed little interest in entries related to specific Roman legal statutes. Instead, he focused primarily on judicial practice, as evidenced by his notes, which expanded the lexical network of Vocabularius with terms related to this area.
Accounting Strategies and Corporate Social Responsibility Under Conditions of War
No full textThe purpose of the article. The purpose of this article is to substantiate the role of strategic accounting in integrating corporate social responsibility (CSR) into business practices under wartime conditions. The study aims to identify how accounting tools can be adapted to reflect the social and ethical responsibilities of enterprises, ensure transparency, and support decision-making processes in an unstable environment. Particular attention is paid to the development of indicators for assessing CSR activities, the challenges of their implementation in accounting systems, and the potential of CSR to enhance business resilience and social trust during military conflict. Methodology. The research combines theoretical and empirical methods. On the theoretical side, the study applies analysis, synthesis, bibliometric review, and historical-logical approaches to conceptualize the relationship between accounting, CSR, and wartime resilience. On the empirical side, 15 semi-structured interviews were conducted with professional accountants and auditors representing both private enterprises and public organizations in Ukraine. Respondents were asked about challenges of financial transparency, ethical dilemmas in CSR reporting, and accounting for wartime social initiatives. Interview data was analyzed through thematic coding, which allowed for the identification of recurring patterns across organizational practices. Results of the research. The research findings demonstrate that under wartime conditions, corporate social responsibility (CSR) has shifted from a reputation-building tool to a critical element of enterprise resilience. Expenditures on shelters, alert systems, employee support, and humanitarian initiatives have become an integral part of management accounting. This requires systematic documentation and analysis of socially oriented costs in order to assess their effectiveness and broader societal impact. The study also revealed that the absence of standardized approaches to recording and evaluating CSR activities complicates transparency and comparability of financial information. Voluntary disclosure of CSR-related data does not ensure consistency, creating risks for the reliability of financial reporting. At the same time, accountants and auditors emphasize the need to develop internal indicators that reflect the social, environmental, and security effects of enterprise activities. Finally, the results indicate that strategic accounting, when combined with CSR, can strengthen trust between business, government, and society. Integrating socially responsible practices into management and reporting systems not only enhances the quality of decision-making but also contributes to the overall resilience of the country during war. This highlights the transformation of CSR from a voluntary initiative into a factor of survival and development for both enterprises and society.
Mosaic of Translation Teaching: Textual Competence
No full textThe present study is based on the interrelation of translation studies, pedagogy and technology in order to develop students’ textual competence by identifying efficient teaching practices in translator training. Textual competence involves also the understanding and application of various sign systems in contemporary digital texts for meaning representation, thus underlying the transdisciplinary status of Translation Studies as its scope of research has been expanded to cognitive science, neurolinguistics, psycholinguistics, information and communication technologies, computational linguistics, and information processing. The constant search for novel approaches to text analysis and the continuous improvement of the existing teaching strategies are necessary to develop students’ ability to effectively decode and convey meaning within a required context. Nowadays development of textual competence is mostly based on the improvement of such skills of students as professional competence and special text analysis to be able to decode meaning at different levels.The authors present a mosaic of teaching activities that are proposed taking into account skills and abilities that translation students need to develop from the perspective of continuously changing modes of communication. The research findings can serve as the source of inspiration for developing study modules within such study courses as Text Analysis Methods, Stylistics and Editing in the framework of the theory of translation
Borrowers’ Dispute with Banks over the Use of Variable WIBOR Rate in PLN Mortgage Loans
No full textThe article investigates the escalating legal conflicts between mortgage borrowers and financial institutions regarding the application of the variable WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) reference rate in mortgage agreements. The variability in judicial decisions thus far has heightened the likelihood of an increased number of lawsuits. The research examines the legal, economic and regulatory foundations underpinning borrower claims, as well as the potential repercussions for the mortgage market in the event that WIBOR-based contracts are effectively contested. It delves into macroeconomic determinants such as the escalation of inflation and interest rates, along with the role of monetary policy communication in shaping borrower behaviour. Systemic challenges, including constraints within the mortgage market and efforts to reform the national benchmark, are also examined. The analysis assesses assertions that banks intentionally neglected to offer fixed rate options and investigates similarities with previous judgments regarding foreign currency mortgages. Employing case law analysis and statistical techniques, the article rigorously contrasts the arguments of borrowers with the defences of banks, ultimately upholding the validity of WIBOR within both national and EU legal frameworks. The results illuminate systemic deficiencies in mortgage regulation and emphasise the pressing need for reforms in practices related to variable-rate lending.Niniejszy artykuł poświęcony jest problemowi eskalacji sporów prawnych pomiędzy kredytobiorcami hipotecznymi a bankami w związku z zastosowaniem w wiążących obie strony umowach zmiennej stopy referencyjnej WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate). Dotychczasowe orzeczenia sądów wskazują na niejednorodne stanowiska, co wzmacnia potencjalne ryzyko dalszego wzrostu liczby wnoszonych spraw. W szczególności analizie poddano kwestie prawne, ekonomiczne i regulacyjne dotyczące podstawy pozwów wytaczanych przez kredytobiorców kwestionujących umowy kredytów hipotecznych oparte na WIBOR. Określony został również prawdopodobny scenariusz rynkowy i gospodarczy na wypadek prawomocnego zakwestionowania prawidłowości kolejnych umów.W pierwszej kolejności podjęto próbę usystematyzowania głównych przyczyn stojących za rosnącą falą pozwów, poprzez ocenę czynników makroekonomicznych, takich jak wyższe odczyty i prognozy inflacji oraz w ich konsekwencji wzrost poziomu stóp procentowych. Zweryfikowano kwestię komunikacji działań podejmowanych w ramach polityki monetarnej oraz gospodarczej, które okazały się nie bez znaczenia dla decyzji części kredytobiorców wybierających moment zawarcia umowy kredytu hipotecznego oraz decydujących o wariancie oprocentowania. Analizę rozszerzono o czynniki systemowe, w tym ograniczenia związane z funkcjonowaniem rynku kredytów hipotecznych. Dodatkowo zbadano, czy i w jakim stopniu próba reformy krajowego wskaźnika referencyjnego miała znaczenie dla wzrostu skali pozwów. Ponadto dokonano oceny innych czynników mających potencjalny wpływ na przedmiotową kwestię, w tym doświadczeń płynących z licznych wyroków unieważniających walutowe kredyty hipoteczne oraz powszechnie zawierane ugody w tym zakresie.Poprzez krytyczną analizę ostatnich spraw sądowych, precedensów prawnych i ram regulacyjnych zbadano przesłanki stojące za roszczeniami kredytobiorców. Omówione zostały przyczyny, dla których przedmiotowy problem stał się jednym z głównych potencjalnych zagrożeń dla stabilności polskiego sektora bankowego. Następnie dokonano krytycznej analizy argumentów przedstawianych w kontekście zarówno obowiązujących aktów prawnych, działań nadzorcy rynkowego, jak i kluczowych praktyk stosowanych na krajowym rynku finansowym.W procesie badawczym przeanalizowano istotne elementy umów kredytów hipotecznych opartych na zmiennym oprocentowaniu, które stały się zasadniczym przedmiotem składanych pozwów sądowych. Dodatkowo zbadano podnoszony w części pozwów zarzut dotyczący braku należycie rozwiniętej oferty kredytów hipotecznych o stałym oprocentowaniu, które – zdaniem części powodów – było celowym działania kredytodawców na szkodę swoich klientów. W pracy zastosowano wielowymiarową analizę przypadków publicznie dostępny orzeczeń i dokonano syntezy w zakresie trendów w orzecznictwie. Całość została wsparta metodą statystyczną.W artykule podjęto polemikę z głównymi argumentami prezentowanymi w pozwach sądowych dotyczących złotowych kredytów hipotecznych. Argumenty wskazywane przez stronę powodową zostały skonfrontowane z przyjętą linią obrony banków. W tym świetle pozytywnie zweryfikowana została teza wskazująca na bezzasadne kwestionowania wskaźnika WIBOR zarówno w zakresie krajowego, jak i wspólnotowego porządku prawnego.Niniejszy artykuł wnosi wkład w dyskurs na temat regulacji finansowych, przedstawiając kompleksową analizę wyzwań stojących przed kredytobiorcami i bankami w związku z kredytami hipotecznymi opartymi na WIBOR. Podkreśla potrzebę reform finansowych i uwypukla krytyczne luki w istniejących strukturach prawnych i regulacyjnych dotyczących produktów hipotecznych o zmiennym oprocentowaniu
Haunted Sketches: Analyzing the Foundations of Horror in Early Works by Tove Jansson and Walt Disney
No full textThis article explores the early artistic influences and beginnings of Tove Jansson and Walt Disney, focusing on their works’ gothic and surreal elements. Both Jansson and Disney are renowned for their contributions to children’s entertainment, yet their creations are complex and multifaceted, often transcending the boundaries of “children’s art.” While prominent, the idyllic nature of their works is intertwined with darker, more surreal themes. Jansson’s Moomin characters, initially depicted with fiery eyes and horn-like ears, reflect a blend of horror and Expressionism, influenced by her visits to Germany and many other European cities. Similarly, Disney’s early animations, such as Skeleton Dance, showcases a macabre and anarchic energy, pushing the boundaries of enchantment and the uncanny in mainstream avant-garde cartoons. The article delves into the surrealist techniques and aesthetic qualities in Jansson’s and Disney’s early works, highlighting their impact on popular culture and their ability to enchant and liberate through horror
