University of Łódź
Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)Not a member yet
51202 research outputs found
Sort by
Theater and dance – coexistence and emancipation
No full textThe present text evokes the various forms of coexistence between theater and dance that have developed over the course of the 20th and 21st centuries. A briefly sketched matrix of possible intersections between theater and dance outlines against historically shaped cartographies those that arise from the more recent practice of both arts. Starting from ideas and general dramaturgical or aesthetic categories (rhythm, movement, body), the ways of dialogue between the two arts are also shown on the examples coming from the field of experimental stage forms and genres (with an accent on the Polish artists) and in the scientific ground of theatrical studies, from which the dance studies are slowly separating
The Experience of Alzheimer’s Disease as a Topos in the Movie Discourse of the Last Decade
No full textThe aim of this article is a sociological analysis of feature movies from the last decade that address the problem of Alzheimer’s disease. In the first part, the author presents the social implications of the disease, which is characterized by irreversible neurodegenerative changes in brain tissue. The second – theoretical and methodological – part is devoted to the sociological perspective in movie research and the presentation of the author’s research strategy. The main part is an analysis of several selected threads discussed in the movies; the author characterizes the characters and their behavior in the presented fictional world as well as the interactions between the sick and their caregivers. She shows the struggle for subjectivity and dignity as well as the efforts of family members to slow down the progressive mental disintegration of a loved one. An important part of the analysis is the comparison of the fictional world with reality and the emphasis on the relevant socially-referential function of artistic discourse.Celem artykułu jest socjologiczna analiza filmów fabularnych z ostatniej dekady, poruszających problem choroby Alzheimera. W pierwszej części autorka prezentuje społeczne implikacje choroby, której istotą są nieodwracalne zmiany neurodegeneracyjne tkanki mózgowej. Część druga – teoretyczno-metodologiczna – poświęcona jest socjologicznej perspektywie w badaniu filmu oraz prezentacji autorskiej strategii badawczej. Część główną stanowi analiza kilku wybranych wątków poruszanych w filmach. Autorka charakteryzuje bohaterów i ich zachowania w fikcyjnym świecie przedstawionym oraz interakcje pomiędzy chorymi i ich opiekunami. Ukazuje walkę o podmiotowość i godność oraz starania członków rodziny o spowolnienie postępującej dezintegracji psychicznej u bliskiej osoby. Istotną część analizy stanowi porównanie fikcyjnego świata z rzeczywistością i podkreślenie relewantnej społecznie funkcji artystycznego dyskursu
Eruption of Permanent Teeth in Bulgarian Children Aged 5–12 Years
No full textThe time of eruption and the number of permanent teeth together with the time of sexual maturation and ossification of the skeleton are important indicators of the biological maturity and health of children. The aim is to evaluate the eruption of permanent teeth in Bulgarian children aged 5–12 years and to assess its relationship with age and sex. The present cross-sectional study included 709 individuals from 5 to 12 years. The oral and dental status was checked and included the number of erupted teeth (NET). Statistical analyses were performed to compare the sexes and ages. Statistically significant differences between sexes are observed only in teeth 17, 27, 33 and 43. The sequence of tooth eruption was examined, and it is almost identical in male and female subadults. Mandibular teeth erupt earlier than maxillary teeth, excluding first premolars for both sexes and canines in males. Females have earlier tooth eruption and more permanent teeth compared to males. A significant association between age and NET is established. Sex does not have a significant effect on tooth eruption. The time of eruption of permanent teeth is influenced significantly by age, but not by sex in our sample. Differences between males and females are found in the sequence of eruption only of canines and premolars. Females tend to have earlier tooth eruption and more erupted teeth. Lower teeth erupt earlier than upper teeth, excluding first premolars in both sexes and canines in males
A Qualitative Research Project on the Future and Old Age in the International Perspective: The “Time Capsule” Narrative Foresight Proposal
No full textThe presented article combines considerations typical of studies on aging and the elderly with those of futures studies. Recognizing the value of generating various scenarios for the future organization of social life, modified due to the dynamic increase in the elderly and “nestoral” populations in societies, we aim to gather predictions from experts around the world representing different disciplines regarding the lives of older adults (25 years and above). This is the main goal of the research project discussed in the publication, which we have briefly named the “Time Capsule”. The project is based on the method of narrative foresight, which is discussed in this text. We consider the methodological and ethical challenges associated with applying this research approach while also addressing the practical objective of supporting the project’s findings in the conceptualization and development of political strategies.Prezentowany artykuł łączy rozważania charakterystyczne dla studiów nad starością i starzeniem się oraz studiów nad przyszłością. Uznając za wartościowe generowanie różnych scenariuszy przyszłej organizacji życia społecznego, zmodyfikowanego ze względu na dynamiczny wzrost liczby osób starszych i w wieku nestoralnym w społeczeństwach, autorki chcą zgromadzić przewidywania reprezentujących odmienne dyscypliny ekspertów z różnych części świata, dotyczące życia osób starszych za 25 lat. Jest to cel omawianego w publikacji projektu badawczego, skrótowo nazwanego „Kapsułą czasu”. Oparto go na metodzie foresightu narracyjnego, która jest dyskutowana w niniejszym tekście. Autorki rozważają w nim wątpliwości i trudności metodologiczno-etyczne związane ze stosowaniem tego podejścia badawczego. Podejmują też kwestie celu praktycznego, tj. wsparcia wyników projektu w konceptualizacji i rozwinięciu strategii politycznych
Polish nonagenarians. Demographic sketch
No full textCelem niniejszego artykułu jest przedstawienie długookresowych obserwowanych i prognozowanych zmian liczby osób w wieku 90 lat i więcej w Polsce. Wyjaśniono przyczyny zachodzących zmian z perspektywy uwarunkowań demograficznych. Wskazano wyłaniające się z przedstawionych przemian wyzwania dla sfery usług opiekuńczo-pielęgnacyjnych
Extraordinary wealth taxes: Case study of War Wealth Levy of 13th April 1945 in Poland
No full textCel pracy stanowiło sprawdzenie, czy podatki nadzwyczajne są sprawiedliwe i czy cechują się znaczną istotnością w budżetach państw je wprowadzających. Zastosowano metody studium przypadku, analizy danych i analizy tekstu (w tym prawnicze metody porównawcze oraz metody humanistycznej rekonstrukcji tekstu). Główny wniosek rozprawy stanowi konstatacja, że paradygmaty podstawowych teorii sprawiedliwości są po prostu zbyt różne, aby istniała możliwość wyciągnięcia jednoznacznych wniosków na ich podstawie. Filozoficzne teorie muszą zostać wypełnione treścią empiryczną i pozostać jedynie narzędziem pomocniczym w interpretacji wyników badań. W szczególności rzadko omawiany przypadek Turcji stanowi dowód na fakt wystąpienia w systemie podatkowym skrajnie nieuczciwej daniny, niezależnie od stosowanej teorii sprawiedliwości. Odnośnie do hipotezy dotyczącej (nie)wielkiego znaczenia majątkowych podatków nadzwyczajnych, przykłady z Europy Zachodniej są spójne z wcześniejszymi badaniami, z których wynikało, że podatki nadzwyczajne mają niewielkie lub żadne znaczenie fiskalne, jedynie krótkoterminowy efekt deflacyjny, symboliczny wpływ na redukcję długu publicznego oraz jedynie negatywne skutki behawioralne (zwiększone unikanie podatków, zachowania dyskryminujące ze względu na religię, narodowość i pochodzenie etniczne w przypadku Turcji). Z drugiej strony przypadki z Europy Środkowo-Wschodniej dają nadzieję, że podatki nadzwyczajne mogą zadziałać, jeśli obniżymy wobec nich oczekiwania społeczne i zrezygnujemy z ekstremalnie wysokich stawek krańcowych.The aim of this work was to check whether extraordinary taxes are just and meaningful. Case study, data analysis and text analysis (legal comparative methods, humanistic text reconstructions methods) methods were applied. The conclusion from this research is that the paradigms of fundamental theories of justice are just way too different to allow us to draw clear conclusions, based on them alone. We need to provide rich empirical analysis and use theory as a supplementary resource. In particular, the rarely discussed Turkish case is a proof of the possibility of an occurrence of an extremely unfair levy in the tax system, regardless of the applied theory of justice. Concerning the „efficiency” hypotheses, Western European examples from the interwar period are consistent with previous studies, which concluded that extraordinary taxes have little to no fiscal significance, only a short-term deflationary effect, a symbolic impact on reducing public debt, and only negative behavioural effects (increased tax avoidance, discriminatory behaviours based on religion, nationality and ethnicity in Turkish case). CEE cases, on the other hand, give some hope that extraordinary one-off wealth taxes might work if we lower our expectations towards them, and their marginal rates
Filming the classics in the separated Germany: Brechtian adaptations for the cinema
No full textThe article discusses the presence of Bertolt Brecht’s plays and prose in film culturesof two antagonistic German states (the German Democratic Republic andthe Federal Republic of Germany) between 1949 and 1989. The author focuses onthe ways of transferring works (and media) within these cultures. He indicates thefilm version of Mother Courage and Her Children (Mutter Courage und ihre Kinder,dir. Peter Palitzsch, Manfred Wekwerth, GDR 1960) and Three Penny Opera(Die Dreigroschenoper, dir. Wolfgang Staudte, FRG–France 1963) as basic examplesof different testimonies of reception of Brecht’s deeds in two German states(a classicising attitude and the one inscribed in popular culture). Referring to theHistory Lesson (Geschichtsunterricht, FRG–Italy 1972) by Jean-Marie Straub andDanièle Huillet the author identifies the presence of the New German Cinema infilm reading of Brecht’s works. Film culture of the GDR is marked by significantDEFA-adaptation of the short stories: Zwei Söhne (Two Sons) (dir. HelmutNitzschke, a part of the novella film Aus unserer Zeit (Our time, GDR 1969) whichis discussed in the context of the actors tradition of the Brechtian theatre
Społeczne i ekonomiczne konsekwencje pierwszego roku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę
No full textThis study aims to develop an analytical framework for understanding the social and economic outcomes of Russia’s military invasion of Ukraine by studying its impact on the labor market and migration, the economy and trade, social capital, and volunteering in Ukraine. The main economic and social consequences include the following: the massive out-migration of refugees and internally displaced people; the change in demographic structure; the relocation and reopening of businesses and adapting to new conditions; the total collapse and de-industrialization of the occupied territories’ economy; the interruption of supply chains; the reduction in trade volumes; the accumulation of social capital; and the development and spread of citizens’ volunteer cooperation to solve urgent issues at the national and local community levels. This study is limited to the available data and the effects on Ukraine’s economy and social sphere, excluding the impacts on the economies of European Union countries and the world economy in general.Niniejsze badanie ma na celu opracowanie ram analitycznych pozwalających zrozumieć społeczne i gospodarcze skutki inwazji wojskowej na Ukrainę poprzez zbadanie jej wpływu na rynek pracy i migrację, gospodarkę i handel, kapitał społeczny oraz wolontariat. Do głównych konsekwencji gospodarczych i społecznych zalicza się: masową migrację uchodźców i osób wewnętrznie przesiedlonych, zmianę struktury demograficznej, przenoszenie przedsiębiorstw oraz dalsze ponowne otwarcie i przystosowanie się do nowych warunków, całkowitą degradację i deindustrializację gospodarki terytoriów okupowanych, przerwanie łańcuchów dostaw, zmniejszenie wolumenu handlu, akumulację kapitału społecznego oraz rozwój i upowszechnianie wolontariackiej współpracy obywateli na rzecz rozwiązywania pilnych problemów na poziomie społeczności krajowej i lokalnej. Ponadto niniejsze badanie ogranicza się do dostępnych danych oraz wpływu na gospodarkę i sferę społeczną Ukrainy, z wyłączeniem wpływu na gospodarkę krajów UE i ogólnie gospodarkę światową
Can You Make Money from Being Queer? Commodification of Queerness on Social Media as Biographical Experience
No full textThe article presents a case study of an autobiographical narrative interview with Adam—a young influencer who creates books-related content. Special attention is given to Adam’s relationship with his audience and how it influences his self-perception. Of significant importance to the influencer’s biography are Adam’s non-heteronormative sexual orientation and the stigma associated with it. Using the sociolinguistic tools of Fritz Schütze’s biographical approach and its process structures, Erving Goffman’s theory of stigma, and Anselm Strauss’s concept of social worlds, I attempt to reconstruct the processes related to influencer activity on social media. The analysis reveals tensions between the ideological vision of one’s duties and the necessity to meet the expectations of the audience, including in the context of accusations related to the commodification of queerness. The text attempts to capture the possible biographical meanings of being an influencer and the identity-related entanglements of this role. It also highlights potential disruptions to biographical work caused by activities within social media
Manifest resztek – o żywotności idei Friedensreicha Hundertwassera
No full textFriedensreich Hundertwasser’s architecture sparks controversy and stirs emotions. For tourists and residents, it is an attraction that elicits enthusiasm, while specialists often regard it as a curiosity. His aesthetic elements – kitsch, camp, bricolage, DIY, and ecology – appeal to contemporary users and motivate their creativity. An extraordinary example is a community of homeless people in Jaworzno (Poland), who revitalized an old, over-century-old building gifted by the city authorities and are renovating another in Hundertwasser's style. Their fascination with Hundertwasser stems not just from admiration for his buildings but from his ideas in numerous manifestos. A deeper reading of his texts and personal experience of his art allowed amateurs to identify with his pro-environmental and pro-social views, actualizing them in place-making activities. This community’s efforts reflect the vitality of Hundertwasser’s aesthetics and architectural theory, encouraging creativity and action as part of the broader DIY culture.Architektura Friedensreicha Hundertwassera wywołuje kontrowersje i emocje. Dla turystów i mieszkańców jest atrakcją, która budzi entuzjazm, podczas gdy specjaliści często uważają ją jedynie za ciekawostkę. Estetyczne aspekty tej architektury: kicz, kamp, bricolage, majsterkowanie i ekologia – przemawiają do współczesnych użytkowników i motywują ich do własnych działań. Nadzwyczajnym przykładem w Polsce jest społeczność bezdomnych w Jaworznie (Stowarzyszenie Betlejem), którzy odnowili stary, ponad stuletni budynek podarowany przez władze miasta i odnawiają kolejny w stylu Hundertwassera. Ich fascynacja Hundertwasserem wynika nie tylko z podziwu dla jego budynków, ale także jego idei zawartych w licznych manifestach. Głębsza lektura tekstów austriackiego artysty i osobiste doświadczenie jego sztuki pozwoliły amatorom utożsamić się z jego proekologicznymi i prospołecznymi poglądami i urzeczywistnić je w działaniach na rzecz kształtowania miejsca. Wysiłki tej społeczności odzwierciedlają witalność estetyki i teorii architektonicznej Hundertwassera, zachęcając do kreatywności i działania jako części szerszej kultury DIY