University of Łódź
Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)Not a member yet
51202 research outputs found
Sort by
Participation of Zielona Góra residents in the creation and functioning of city names
No full textThe subject of discussion in this article is the participation of Zielona Góra residents in the creation and functioning of the urban names of Zielona Góra, starting with the polonization of German-sounding urbanonyms, as well as their replacement with other Polish names after the end of World War II, and continuing through to contemporary nominations. Nowadays, the city’s residents are increasingly coming up with naming initiatives or taking part in public consultations on new names for streets, squares, roundabouts or changes to previously functioning city toponyms introduced by officials.Przedmiotem omówienia w niniejszym artykule jest udział zielonogórzan w tworzeniu i funkcjonowaniu nazewnictwa miejskiego Zielonej Góry, począwszy od spolszczania niemiecko brzmiących urbanonimów, a także ich zastępowania innymi polskimi mianami po zakończeniu II wojny światowej, aż po współczesne nominacje. Obecnie mieszkańcy miasta coraz częściej występują z inicjatywami nazwotwórczymi lub biorą udział w konsultacjach społecznych dotyczących wprowadzanych przez urzędników nowych nazw ulic, placów, rond lub zmiany funkcjonujących dotąd toponimów miejskich
Polish Villages in Siberia at the Turn of the 19th and 20th Centuries: A Trace in the Cultural Landscape of the Region
No full textPolish villages began to appear in Siberia at the end of the 19th century, first, as a result of penal resettlements following the January Uprising of 1863–1864, and later, of economic migration. Polish rural settlement (of the petty nobility and peasants) increased after 1906 due to the favourable agrarian reforms of the Russian Minister Piotr Stolypin, and continued until the outbreak of World War I. It is estimated that between 170,000 and 600,000 Polish settlers may have arrived in Siberia at that time, with 20–40% of them returning to their homeland due to the harsh living conditions. When emigrating, they carried with them seeds, livestock, household items, farming tools, and equipment related to crafts and small rural industry. Upon arrival, immediately after building their homes, they sought to establish Polish schools and Catholic churches in their new villages. They ran farms but also opened craft workshops and businesses related to agricultural processing. According to the opinions of Russian officials, they were seen as good farmers, enterprising, frugal, religious people taking care of their houses. They also brought to Siberia their own rituals, customs, folklore, and eating habits. Today, only one village, Wierszyna, remains with a dominant Polish national identity. Currently, the main markers of Polish identity among the descendants of these settlers are Catholicism, annual and family customs, and eating habits. There are also a few remaining churches and cemeteries, and sometimes a memory of the Polish founders of the villages, which still play a role in the lives of their contemporary inhabitants. The descendants of Polish peasant settlers in Siberia nowadays mostly live in the cities, where they actively participate in the process of shaping the new identity of the Polish diaspora in Siberia.Polskie wsie zaczęły pojawiać się na Syberii pod koniec XIX w. Były efektem najpierw karnych przesiedleń po powstaniu styczniowym 1863–1864, później też migracji ekonomicznych. Polskie osadnictwo wiejskie (drobnej szlachty i chłopów) nasiliło się po roku 1906 w efekcie sprzyjających reform agrarnych rosyjskiego ministra Piotra Stołypina i trwało do wybuchu I wojny światowej. Według szacunków, na Syberię mogło przybyć wówczas od 170 do 600 tys. polskich osadników; 20–40% z nich wróciło do kraju z powodu zbyt ciężkich warunków osiedlenia. Emigrując, zabierali z sobą nasiona i zwierzęta gospodarskie, sprzęty domowe, narzędzia rolnicze, sprzęty związane z rzemiosłem i małym przemysłem wiejskim. Na miejscu, zaraz po wybudowaniu domów, dążyli do zorganizowania w swoich nowych wioskach polskich szkół i katolickich kościołów. Prowadzili gospodarstwa rolne, ale otwierali też zakłady rzemieślnicze i związane z przetwórstwem rolnym. W opiniach rosyjskich urzędników postrzegani byli jako dobrzy gospodarze, ludzie przedsiębiorczy, oszczędni, religijni, dbający o własne domostwa. Na Syberię przynieśli też własną obrzędowość, zwyczaje, folklor, nawyki żywieniowe. Do dzisiaj pozostała już tylko jedna wioska – Wierszyna o dominującym polskim obliczu narodowościowym. Obecnie jako główne wyznaczniki polskości potomków tych osadników postrzegane są: katolicyzm, zwyczaje doroczne i rodzinne, nawyki żywieniowe. Pozostały też nieliczne kościoły i cmentarze, czasem pamięć o polskich założycielach wiosek, odgrywające pewną rolę w życiu ich współczesnych mieszkańców. Potomkowie polskich chłopskich kolonizatorów Syberii współcześnie mieszkają w większości w miastach, gdzie biorą czynny udział w procesie formowania się nowej tożsamości polskiej diaspory na Syberii
Maternity as Emotional Grief: the Poetic Childbirth in Three Venezuelan Female Writers
No full textIn the male perspective, the maternal figure has always been depicted and outlined through her purity and sensitivity, as the prototype of the chaste and docile perfect wife. This article, however, seeks to outline the tortuous psychosomatic journey that the female subject must undertake during and after pregnancy. Through their uncanonical poetic discourses, María Calcaño, María Auxiliadora Álvarez and Maritza Jiménez, emblematic poets of the Venezuelan lyrical tradition, desacralize the entire condition in which the pregnant woman finds herself. They not only highlight her most ruthless and wild traits, ranging from prepartum instability to postpartum fear, but also shed light on the emotional imbalance that abortion can provoke.En la idealización masculina, la figura maternal siempre ha sido representada y delineada por su pureza y sensibilidad, como prototipo de perfecta casada casta y dócil. El presente artículo, en cambio, pretende delinear el itinerario psicosomático que el sujeto femenino tiene que emprender durante y después del embarazo. Mediante sus anticanónicos discursos poéticos, María Calcaño, María Auxiliadora Álvarez y Maritza Jiménez, poetas emblemas de la tradición lírica venezolana, desacralizan todo el estado en que se halla la mujer gestante. Ellas destacan no solo sus rasgos más despiadados y salvajes, que van de la inestabilidad pre partum al pavor post partum, sino también dan luz al desequilibrio emocional que abortar puede provocar
Digital Forms of Psychological Support in the Post-Pandemic Era: Between Technology and Therapeutic Relationship
No full textThe article analyzes the development and functioning of online forms of psychological support, which gained particular significance during and after the COVID-19 pandemic. It discusses various modalities—ranging from video therapy and chat-based counseling to self-help programs and AI-assisted tools. Attention is given to both the potential and the limitations of online therapy, with emphasis on ethical, legal, and technological issues. The analysis integrates a scholarly perspective with the author’s practical experience as a psychologist working online. The findings indicate that psychological support delivered via the Internet constitutes an essential component of the contemporary therapeutic landscape. Despite numerous advantages—such as increased accessibility and anonymity—these forms of support require continued reflection on ethical and legal grounds. Their effectiveness depends on the therapist’s competencies, the quality of the therapeutic relationship, and technological security.Artykuł analizuje rozwój i funkcjonowanie internetowych form wsparcia psychologicznego, które w sposób szczególny zyskały na znaczeniu w okresie pandemii COVID-19 i po jej zakończeniu. Omówiono ich różnorodne formy – od wideoterapii, przez czaty i programy samopomocowe, po narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. Zwrócono uwagę zarówno na potencjał, jak i ograniczenia terapii prowadzonej online, wskazując na kwestie etyczne, prawne i technologiczne. Analiza łączy perspektywę naukową z doświadczeniami praktycznymi autorki jako psycholożki pracującej online. Analiza wskazuje, że wsparcie psychologiczne oferowane przez Internet stanowi ważny element współczesnego krajobrazu terapeutycznego. Pomimo licznych zalet – takich jak większa dostępność i anonimowość – formy te wymagają dalszej refleksji w kontekście etycznym i prawnym. Ich skuteczność zależy od kompetencji terapeuty, jakości relacji oraz bezpieczeństwa technologicznego
Can Virginity Be a Problem? Gynecological Appointments of Sexually-Inactive Persons from the Sociological Perspective
No full textA gynecological appointment begins with an interview in which a question about sexual initiation is asked. The patient’s response determines the course of the appointment. The article shows how different strategies are adopted by doctors of gynecology when a so-called virgin comes for an appointment. Individual in-depth interviews (with 11 persons) and statements in online forums were qualitatively analyzed. Strategies for examining virgins adopted by doctors contradict scientific knowledge about the hymen, as well as recommendations toward the first gynecological appointment. One of the recurring experiences of sexually-inactive patients is that examinations are limited to taking only a medical interview. This article shows that virginity is, therefore, valued and placed higher than the health of patients. Gynecologists actively participate in the creation of sexuality by expressing their opinion on the sexual status of the patients. These, on the other hand, fully submit to the medical discourse by handing over power over their corporeality to doctors.Wizyta ginekologiczna rozpoczyna się od wywiadu, w którym pada pytanie o inicjację seksualną. Od odpowiedzi pacjentki zależy przebieg wizyty. Artykuł pokazuje, jak różne strategie są przyjmowane przez lekarzy ginekologów, kiedy na wizytę przychodzi tak zwana dziewica. Jakościowej analizie zostały poddane indywidualne wywiady pogłębione (z 11 osobami) oraz wypowiedzi na forach internetowych. Strategie badania dziewic przyjmowane przez lekarzy przeczą naukowej wiedzy na temat błony dziewiczej, jak również rekomendacjom wobec pierwszej wizyty ginekologicznej. Jednym z powtarzających się doświadczeń nieaktywnych seksualnie pacjentek jest ograniczenie badań do wykonania wywiadu lekarskiego. Niniejszy artykuł pokazuje, że dziewictwo jest wartościowane i stawiane wyżej niż zdrowie pacjentek. Ginekolodzy aktywnie uczestniczą w kreowaniu seksualności poprzez wyrażanie swojej opinii na temat seksualnego statusu pacjentek. Te natomiast w pełni poddają się medycznemu dyskursowi, przekazując władzę nad swoją cielesnością lekarzom
Wpływ zaliczenia Bankowego Funduszu Gwarancyjnego do sektora finansów publicznych na strukturę długu publicznego w Polsce
No full textNa podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw Bankowy Fundusz Gwarancyjny stał się jednostką sektora finansów publicznych. W art. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw zakres podmiotowy sektora finansów publicznych został poszerzony o pkt 15 w brzmieniu:„15) Bankowy Fundusz Gwarancyjny”. Jak wynika z uzasadnienia do ww. ustawy zmieniającej, rozwiązanie to ma przyczynić się do zmniejszenia różnic w zakresie metodologii unijnej i polskiej dotyczącej sektora finansów publicznych, a tym samym ujednolicenia zasad obliczania deficytu i długu publicznego. W komentowanym zakresie ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.Powyższe skłania do dokonania oceny wdrażanego ustawą zmieniającą rozwiązania przez pryzmat jego wpływu na sposób obliczania wysokości i strukturę długu publicznego, który obecnie ustala się w Polsce według dwóch metodologii – krajowej i unijnej. Funkcjonujący dualizm metodyczny w zakresie definiowania i określania struktury długu publicznego według rozwiązań polskich i wymagań unijnych z pewnością nie sprzyja zachowaniu transparentności finansów publicznych i utrudnia porównywanie danych, jednocześnie umożliwiając prowadzenie kreatywnej polityki finansowej państwa.Czy dokonana zmiana to szansa na poprawę obecnego stanu
History Politics and Policies of the Japanese Government in History Textbooks in Japan. Domestic and Foreign Aspects
No full textThis dissertation, inspired by the frequent “textbook controversies” of Japan, aims to analyse domestic policies and politics of history of the Japanese Government between 1982-2022. It focuses on the influence of those politics on Japanese education and especially on history textbooks. Therefore the main research material is concentrated on textbooks for lower and upper secondary schools authorised by the Ministry of Education (MOE and later Ministry of Education, Culture, Sports, Science and Technology, hereafter MEXT) between the “neighbouring countries clause” issuance in 1982 and 2022 when the last researched history textbooks for upper secondary school were authorised. The dissertation also examines Japan's history policies and politics and how they were influenced by various actors in the East and Southeast Asia region
The Socio-Materiality of Communication Technologies in Everyday Social Practices
No full textThe aim of the article is to present the effectiveness of communication technologies. This agency is understood in a contextual and relational way, and the tool for its understanding and analysis is the category of socio-materiality in the theory of social practices. Recognizing the socio-material nature of communication technologies, we point to the dimensions of practices such as corporeality, temporality, and spatiality, which, on the one hand, are the context of socio-material agency, and, on the other, constitute the matter that technologies transform. As a result of the analysis, we indicate the features decisive for this agency, going beyond purely communicative functions. The empirical material for the analysis of the socio-material nature of technology involves three types of local everyday social practices: social, food, and neighborly.Celem artykułu jest przedstawienie sprawczości technologii komunikacyjnych. Sprawczość ta ujmowana jest w sposób kontekstowy i relacyjny, a narzędziem jej rozumienia i analizy jest kategoria socjomaterialności w teorii praktyk społecznych. Rozpoznając socjomaterialny charakter technologii komunikacyjnych, wskazujemy na wymiary praktyk, takie jak cielesność, czasowość i przestrzenność, które z jednej strony są kontekstem socjomaterialnej sprawczości, z drugiej zaś materią, którą technologie przekształcają. Rezultatem analizy jest identyfikacja cech sprawczości technologii, wykraczających poza czysto komunikacyjne funkcje. Materiałem empirycznym dla analizy są trzy rodzaje lokalnych, codziennych praktyk społecznych: towarzyskie, żywnościowe i sąsiedzkie
Why obey the law when you can ignore it? A message from the Czech Financial Administration?
No full textNiniejsze opracowanie stanowi krótkie studium przypadku z Republiki Czeskiej. Poświęcone jest kwestii bezspornej części nadmiernego odliczenia podatku VAT. Jego celem jest zwrócenie uwagi na dziwną sytuację, której byliśmy świadkami jako środowisko zawodowe, gdy administracja podatkowa „pod flagą” ministerstwa finansów odmówiła przestrzegania powszechnie obowiązującej regulacji prawnej rozstrzygniętej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. W tym kontekście państwo wyznacza standardy postępowania, zgodnie z którymi prawo nie jest stosowane jednakowo wobec wszystkich uczestników procedury prawnej. Jeśli chodzi o metody naukowe, niniejsze opracowanie jest wynikiem badań jakościowych, w których zastosowano metody analizy, syntezy i dedukcji.This paper represents brief case study from the Czech Republic which is devotedto the issue of the indisputable part of the excessive VAT deduction. Its aim is to point out the strange situation we witnessed as professional community when tax administration under the flag of the ministry of finance refused to obey generally binding legal regulation settled by the finding of the Constitutional Court. In this context, the state outlines standards of behaviour pursuant to which the law is not applied equally on all participants of legal procedure. Concerning scientific methods, this paper is the result of qualitative research where the methods of analysis, synthesis and deduction were used
Passions, Travel, and Cultural Participation—Intergenerational Transmission of Middle-Class Lifestyles
No full textThe article addresses the intergenerational transmission of a middle-class lifestyle in Poland. The analysis demonstrates mechanisms through which cultural practices are inherited in the context of leisure activities. The following categories of leisure activities were identified as being of particular interest: 1) passions, that is, the most pronounced leisure interests, including sport, 2) travel, 3) various forms of cultural participation, such as reading, visual and performing arts, or audiovisual content. The innovative research plan included reanalysis, revisits, and new in-depth interviews. The findings are based on a substantial corpus of qualitative empirical material, comprising 66 individual in-depth interviews. This material covers interviews conducted approximately twenty years before my research, new interviews with the same participants conducted subsequently, and interviews with their adult children. The aforementioned methodological procedures permitted comparisons over time and between generations. Middle-class parents proactively transmit values and practices to their children that are instrumental in maintaining their children’s social status. The effort to format lifestyle messages has significant implications for the long-term viability of this social structure segment in Poland. The analyses conducted indicate the cultural identity of the middle class and the stability of values and practices enacted in non-work and non-educational leisure time. Consequently, they are expected to yield tangible benefits in the professional and educational domains for subsequent generations. This represents the anticipated return on investment in leisure time for middle-class children