OPEN Repository (ICM)
Not a member yet
24462 research outputs found
Sort by
Sytuacje dnia codziennego jako wsparcie rozwoju mowy dziecka przez rodziców
No full textAim. The article is aimed at presenting everyday situations as a possibility of supporting a child’s speech by parents. Everyday situations are often an unused area of support in this field. Parents play a key role in the process of developing a child’s speech. Their support and involvement can significantly affect the development of communication skills in a child. What is presented in this study by analysing the issue in the title in a theoretical and practical approach are the concepts of child speech development, the role of the family in supporting this development, and the practical possibilities of using everyday situations as a source of support for speech development. Methods and materials. On the basis of the analysis of expert literature, the characteristics of the development of the child’s speech are presented. The individual stages of its development are shown, as well as the role of the family as a system that can support the child’s communication skills. The importance of everyday situations as an opportunity to support the development of the child’s speech is also presented. Results and conclusion. Speech is a social activity, and its development is possible only in contact with other people. The family, as the child’s closest developmental environment, significantly affects the advancement of their speech and communication skills. Therefore, parents should use all possible situations to support the development of their children’s speech. Everyday situations are a very good opportunity, not only to support speech development, but also to build relationships, to strengthen the bond with the child, and to play together.Cel. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie możliwości wsparcia dziecka w procesie rozwoju mowy przez rodziców. Sytuacje dnia codziennego stanowią często niewykorzystany obszar wsparcia rozwoju mowy dziecka przez rodziców. Rodzice odgrywają kluczową rolę w procesie rozwoju mowy dziecka. Ich wsparcie i zaangażowanie mogą znacząco wpłynąć na rozwój umiejętności komunikacyjnych u dziecka. W niniejszym artykule analizując w ujęciu teoretycznym oraz praktycznym temat zawarty w tytule zaprezentowano koncepcje rozwoju mowy dziecka, rolę rodziny w procesie wspierania tegoż rozwoju oraz praktyczne możliwości wykorzystania sytuacji dnia codziennego jako potencjalnego źródła wsparcia rozwoju mowy. Metody i materiały. Na podstawie analizy literatury przedmiotu dokonano charakterystyki rozwoju mowy dziecka. Przedstawiono poszczególne etapy jej rozwoju, ukazano rolę rodziny jako systemu mogącego wspierać umiejętności komunikacyjne dziecka, a także przedstawiono znaczenie sytuacji dnia codziennego jako możliwości wsparcia rozwoju mowy dziecka. Wyniki i wnioski. Mowa jest czynnością społeczną a jej rozwój możliwy jest tylko w kontakcie z innymi osobami. Rodzina jako najbliższe środowisko rozwoju dziecka w znaczący sposób oddziałuje na rozwój jego mowy i zdolności komunikacyjnych W związku z tym rodzice powinni wykorzystywać wszystkie możliwe sytuacje do wspierania rozwoju mowy swoich dzieci. Sytuacje dnia codziennego stanowią bardzo dobrą okazję, nie tylko do wspierania rozwoju mowy, ale również do budowania relacji, zacieśniania więzi z dzieckiem i wspólnej zabawy
Life Strategies of Youth in the Polish-Ukrainian Borderland
No full textW niniejszej rozprawie badaniom poddano analizę strategii życiowych młodzieży pogranicza polsko-ukraińskiego, kończącej szkoły ponadgimnazjalne. Ramy teoretyczne badanych strategii tworzyły teoria anomii Mertona, teoria społeczna Bourdieu, teoria społeczeństwa ryzyka Becka. Prowadzone badania miały dać odpowiedź na następujące pytania: jakie są strategie życiowe młodzieży po obu stronach granicy, czy są one podobne czy też różnią się między sobą; w jaki sposób kapitały indywidualne kształtują strategie życiowe i na ile zasoby są powiązane z pozycją klasową. Ponadto: czy korepetycje są narzędziem wspomagającym adaptację młodzieży na peryferiach; czy wydarzenia Euromajdanu i konflikt na Ukrainie wpłynęły na zmianę strategii adaptacyjnej młodzieży ukraińskiej. Badania wyraźnie pokazały, że w ogólnym zarysie strategie młodzieży polsko-ukraińskiej charakteryzuje konformizm, w którym rodzina, praca, wykształcenie odgrywają dominujące znaczenie. Dopiero po uwzględnieniu zasobów jednostek w kształtowaniu strategii można było zaobserwować pewną dychotomię. Wśród młodzieży pozbawionej zasobów przeważa typ adaptacji oparty na konformizmie, w którym reprodukują się takie cechy społeczne, jak: tradycjonalizm, konserwatyzm, lokalizm. Młodzież pozostającą w sferze tych wartości cechuje przywiązanie do miejsca zamieszkania, familiocentryzm, dążenie do bezpieczeństwa społecznego, niższe aspiracje edukacyjne, zawodowe, orientacja prezentystyczna. Drugi typ adaptacji charakterystyczny dla maturzystów wyposażonych w kapitały ma cechy innowacyjne w znaczeniu celów życiowych opisanych przez Nowaka (2009). Działania takiej jednostki są regulowane potrzebą osiągnięć, samorealizacji. Ujawniają się przy tym cechy nowoczesności i indywidualizacji. Na pierwszym planie pojawia się dążenie do kariery, wysokie aspiracje zawodowe i edukacyjne, orientacja przyszłościowa. Jednostka posiada skłonność do ryzyka, zdolność do ruchliwości przestrzennej, swoje aspiracje lokuje w przestrzeni społecznej metropolii. W kwestii zasobów dowiedziono, że są one ściśle powiązane z przynależnością klasową rodziny pochodzenia maturzystów. Im wyższa pozycja ojca respondenta w hierarchii wykształcenia, pozycji zawodowej, tym wyższy poziom posiadanych kapitałów. 392 Nieco zaskakującym okazał się fakt, że w toku analiz kapitały oderwały się niejako od klasy społecznej i zaczęły żyć własnym życiem. Można to było zaobserwować poprzez zwiększenie wpływu samych tylko kapitałów, a zmniejszenie wpływu wykształcenia i statusu zawodowego ojca na różne analizowane elementy strategii życiowych młodzieży. Osobliwość ta potwierdzałaby słuszność podejścia Bourdieu (2005) do konceptualizacji klas i jego założeń na temat reprodukcji kulturowej i społecznej. Tym samym prowadzone badania potwierdziły, że kapitały są energią społeczną, która dostarcza jednostkom „paliwa” do ich funkcjonowania w społecznej rzeczywistości. Niejako uzyskują one autonomiczny status i regulują zarówno poziom aspiracji, jak też wyznaczają pułap możliwości zgodnie z koncepcją habitusu. Przy czym najważniejszy z kapitałów to kapitał szkolny, kapitał edukacyjny, kapitał kulturowy, kapitał ekonomiczny i społeczny. Wymienione kapitały warunkowały zarówno cele życiowe, jak i sposoby ich realizacji. Miały one też największy wpływ na kształtowanie aspiracji edukacyjnych i zawodowych, korzystanie z korepetycji i wyboru przyszłego miejsca zamieszkania. Badania potwierdziły, że najważniejszym elementem adaptacji młodzieży są kapitały dziedziczone z domu, co wskazuje na ograniczenia szans życiowych młodzieży z klas niższych pozbawionych zasobów. W analizie korepetycji ustalono, że pełnią one funkcje adaptacyjne młodzieży z klas średnich. Nie stanowią one ani „szarej strefy” edukacji, ani „koła ratunkowego” dla słabych uczniów, ale są narzędziem konkurencyjnej walki dla ambitnej młodzieży zmierzającej do konkurowania na globalnym rynku pracy. Korepetycje biorą uczniowie wyposażeni w kapitały w celu podniesienia szans na prestiżową edukację wyższą. Korzystają z nich maturzyści lokujący swoje ambicje zawodowe i życiowe w przestrzeni metropolii. Niewątpliwie można je potraktować jako przejaw indywidualizacji. Szczególnie na Ukrainie może to być inwestycja przynosząca korzyści, gdyż wynik uzyskany na egzaminie decyduje o dostaniu się na bezpłatne miejsca na studiach. Badania planów związanych z wyborem przyszłego miejsca zamieszkania wskazały, że młodzież zamierza opuścić pogranicze. A jeśli zamierza zostać, to raczej ta o cechach osobowości tradycyjnej pozbawianej kapitałów. Można przyjąć, że za sprawą człowieka tradycyjnego dochodzi do reprodukcji tradycyjnych struktur społecznych, w których – jak wskazał Bourdieu (2005) – główną rolę odgrywają habitus i kapitały. Zasada jest taka, że ci pozbawieni zasobów kulturowych, ekonomicznych, społecznych orientują się na tradycję i lokalną społeczność. Wybierają to, co jest dla nich, do czego mogą dojść, co wydaje się być swojskie i możliwe do osiągnięcia. W konsekwencji brak jest wewnętrznych impulsów modernizacyjnych, które stymulowałyby rozwój pogranicza. Wydaje się, że wieloletnia dominacja tego modelu, w którym następuje społeczna autoselekcja, utrzymuje pogranicze w stanie względnego niedorozwoju w stosunku do innych subregionów w obu województwach, nie wspominając o lepiej rozwiniętych obszarach w obu krajach. 393 Dla jednostek z osobowością nowoczesną pogranicze posiada więcej czynników wypychających niż przyciągających. Stąd od wieków obserwujemy trend emigracyjny wykształconych ludzi, którzy kierują swoje kroki ku centrom, gdyż zostaną tam spożytkowane ich wysokie kwalifikacje, zyskają odpowiednią jakość życia i uzyskają spodziewaną stopę zwrotu za zainwestowany czas, pieniądze i ciężką pracę włożoną w wykształcenie. Proces ten zwany jest drenażem mózgów i zdaje się dzisiaj stanowić główne ogniwo relacji centrum–peryferie. Bowiem, jak wykazały analizy, plany opuszczenia pogranicza mieli głównie uczniowie z cechami osobowości nowoczesnej, wyposażeni w kapitały, którzy uczęszczali do najlepszych szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Ten osobliwy mechanizm pojawia się nie tylko na pograniczach, ale także na terenach gorzej rozwiniętych ekonomicznie, które będą ewokowały deprawację relatywną w świecie globalnego konsumeryzmu. Przez to utrzymują się dysproporcje rozwojowe i pogłębiają nierówności między obszarami lepiej i gorzej rozwiniętymi. W świecie globalnej konkurencji, w której o przewadze decyduje innowacja, dzięki stałemu dopływowi „talentów” z peryferii centra mogą się rozwijać. Na Ukrainie dodatkowym czynnikiem wypychającym młodzież z kraju jest obecna wysoce niepewna sytuacja polityczna i nieuregulowany konflikt na wschodzie. Częściowo na tym zyskać może Podkarpacie, co uwidacznia się we wzroście studiujących studentów z Ukrainy w Przemyślu i w Rzeszowie (stan na 2015 r.). Mogą jednakże wystąpić przede wszystkim negatywne konsekwencje drenażu mózgów. Mianowicie emigracja z pogranicza ludzi nowoczesnych, a zatem otwartych na innych, tolerancyjnych nie będzie sprzyjać wzajemnym kontaktom i relacjom oraz rozwojowi pogranicza jako wspólnej przestrzeni społecznej. Wstępne wyniki badań, które autor realizował po obu stronach granicy podejmując kwestie dystansów, stereotypów, pokazują (Długosz 2016b), że sytuacja ta nie uległa zmianie od czasów badań Babińskiego (1997). Można przypuszczać, że status quo w relacjach etnicznych, kulturowych jest konsekwencją reprodukcji kulturowej dokonującej się za sprawą drenażu mózgów. Można też za Floridą (2010) skonstatować, że w warunkach pogranicza polsko-ukraińskiego pojawia się antyrozwojowy model oparty na „3 x Anty-T”: to brak tolerancji, brak technologii (w strukturze gospodarczej pogranicza dominuje rolnictwo 70%, przemysł 6%, usługi 24%, dominuje handel przygraniczny i przemyt), brak talentów, gdyż po maturze młodzi wyjeżdżają na studia do dużych ośrodków akademickich i rzadko kiedy wracają. Na Ukrainie problemem zaczyna być także i to, że po studiach we Lwowie młodzież zamierza opuścić pogranicze, albo chce odbyć studia w Polsce i raczej już do kraju nie wracać. W sytuacji, kiedy nie ma talentów, technologii, tolerancji, trudno mówić o perspektywach rozwojowych pogranicza w przyszłości. Przeprowadzone badania pokazały, że między obiema grupami młodzieży jest więcej podobieństw niż różnic. W niewielu przypadkach różnice te były na tyle duże, by można było mówić o odmiennościach. Na Ukrainie częściej niż w Polsce 394 płeć i miejsce zamieszkania miały wpływ na kształtowanie strategii życiowych, co może wynikać z różnic kulturowych w podejściu do ról płciowych i cywilizacyjnych dystansów między miastem a wsią lub być wynikiem procesów długiego trwania wynikającego z trwałości tradycji galicyjskich oraz położenia peryferyjnego. W świetle paradygmatu globalnego nastolatka młodzież wykazała po obu stronach granicy dużo podobnych cech, szczególnie kiedy się rozpatruje młodzież o podobnym statusie i identycznych zasobach. Można zatem zaryzykować tezę, uwzględniając analizowane strategie życiowe i ich elementy, że badana młodzież w większym stopniu podzielona jest statusem społecznym niż granicą. To przynależność klasowa i posiadane kapitały: szkolny, edukacyjny, kulturowy, społeczny, ekonomiczny określają poziom aspiracji i szanse ich realizacji. Różnice między polską a ukraińską młodzieżą ujawniły się w powtórnych badaniach zrealizowanych w kwietniu 2015 r. Z badań tych wynika bowiem, że Euromajdan w 2013 r. i konflikt na wschodzie Ukrainy uruchomiły procesy traumatyczne wśród młodzieży. Nagle gwałtownie wzrosły wskaźniki hedonizmu i eskapizmu, co można wiązać z wystąpieniem lęku przed własną przyszłością w warunkach procesów dezintegracyjnych, jakie mają obecnie miejsce na Ukrainie. Tak też objawia się strategia cynicznego hedonizmu i pragmatycznej akceptacji (Giddens 2008). Możemy mieć więc do czynienia z kształtowaniem się pokolenia Euromajdanu, które zostało uformowane przez krwawe wydarzenia na Majdanie i ich późniejsze konsekwencje polityczno-społeczne. Jednakże trudno przewidzieć, jaką tożsamość będzie miało to pokolenie i w którym kierunku pchnie Ukrainę, czy będzie to nacjonalizm i resentyment, czy może ucieczka z kraju, który nie daje szans na szybkie wyjście z kryzysu. Być może pojawi się trzecia opcja: praca na rzecz silnej i nowoczesnej Ukrainy w ramach Unii Europejskiej. Na zakończenie warto podkreślić, że w trakcie prac nad materiałem empirycznym pojawiło się to, co Merton (2002) nazwał schematem niespodzianki, w tym sensie, że badania ujawniły duży poziom nierówności edukacyjnych po obu stronach granicy, a przede wszystkim ich przemożny wpływ na strategie edukacyjne młodzieży polskiej i ukraińskiej. Szkoła, system edukacyjny, jak twierdził Randall Collins (1979), stanowi miejsce, gdzie na nowo ujawnia się walka klas. Z tą tylko różnicą, że obecnie walczą przed deklasacją między sobą frakcje klasy średniej. Zamiast merytokracji coraz większe znacznie w określaniu szans awansu zaczynają odgrywać środki ekonomiczne, które warunkują dostęp do kultury, prywatnej edukacji, korepetycji, zajęć dodatkowych. Wśród młodzieży z klas niższych może następować proces delegitymizacji merytokracji, który byłby konsekwencją inflacji wykształcenia i brakiem odpowiednich zasobów potrzebnych do podjęcia strategii zaradczych. Jednakże w obecnym momencie jeszcze za wcześnie na ocenę tych procesów, a pogłębienie problematyki wymaga dalszych badań. Po wtóre, wyniki analiz podają w wątpliwość tezę o powszechności indywidualizacji. Gdyby tak było, strategie nie byłyby warunkowane klasowo. W każdym badanym przypadku o wyborze szkoły, kierunku, uczelni, zawodu, miejsca zamieszkania decydowały kapitały, czyli przynależność klasowa. Na koniec można skonstatować, że jednostka ma tyle indywidualizacji, na ile ją stać. Opcje wyborów są wprost proporcjonalne do posiadanych zasobów. Zatem wiara w tezę, jakoby człowiek miał się wyzwolić z jarzma klasowych ograniczeń, w świetle wyników niniejszych badań jest nieuzasadniona. Podsumowując, analizowane strategie młodzieży można potraktować jako grę o różne stawki. Ci, którzy mają odpowiednie kapitały, startują do gry w najlepszych polach (edukacyjne, zawodowe, przestrzenne), w których można uzyskać wysokie wygrane, jednakże konkurencja jest silna i należy się liczyć z porażką. Do minimalizacji jej ryzyka, a przede wszystkim do wzmocnienia swoich szans służą właśnie korepetycje. Uczniowie bez zasobów mają skromne oczekiwania, uczęszczają do gorszych szkół, swoje aspiracje zawodowe ograniczają do dolnych frakcji klasy średniej (praca w usługach) i lokują swoje plany życiowe w lokalnej i regionalnej przestrzeni społecznej. Wyniki badań dokumentują sytuację na pograniczu polsko-ukraińskim na podstawie źródeł wywołanych, jednakże należy mieć świadomość ograniczeń, które pojawiają się w związku z tymi danymi. Wnioski mają ograniczony charakter, szczególnie dane po ukraińskiej stronie – były one mniej liczne, a więc należy się tutaj kierować większą ostrożnością w formułowaniu twierdzeń na temat młodzieży pogranicza. Należy też pamiętać o ograniczeniach badań ilościowych, które udowadniają poniekąd to, co badacz już wie na dany temat. Badania jakościowe w znaczny sposób wzbogaciłyby wiedzę na temat strategii, jednakże dotychczasowe starania w tym zakresie w instytucjach przyznających fundusze na badania nie zakończyły się sukcesem. Interesujące jest także to, na ile mechanizmy strategii występujące na badanym pograniczu mają uniwersalny charakter i dają się też przełożyć na inne pogranicza, a wiedza uzyskana na danym terenie pozwoli rzucić więcej światła na procesy adaptacyjne społeczeństw posttransformacyjnych w Europie Środkowo-Wschodniej. Najbardziej istotne w tym kontekście wydaje się pytanie o to, czy opisane, zauważone i wyłonione w toku badań zjawiska są specyficzne dla pograniczy lub peryferii, czy też ujawniają ogólne procesy zachodzące w obu społeczeństwach
„Droga” Jerzego Hamerskiego do kształtowania się i rozwoju pedagogiki „łejerskiej” – refleksja z okazji 50-lecia „Łejerów”
No full textAim. The pedagogical concept of Łejery, created in Poznań by Jerzy Hamerski and developed in 1975, places the child in the centre. Primary School No. 83, where Łejery has implemented its vision of democratic education and education through theatre since 1990, is the only public school of this type in Poland. The research goal of the study is to show Hamerski’s path to the creation and development of his unique pedagogy. Methods and materials. The study uses methods: biographical and source analysis (studies, press mentions posted on the Internet, studies posted on websites, magazine articles, and interviews conducted by the author with Hamerski and Elżbieta Drygas). The sources were subjected to content analysis and interpretation, during which the following variables were identified: importance of the childhood and youth biography of Hamerski for the formation of the foundations of Łejery pedagogy; importance of the early pedagogical experiences of Jerzy for the development of the idea of Łejery pedagogy; and Hamerski’s cooperation with Elżbieta Drygas as the basis for creating systemic solutions and developing Łejery pedagogy. Results and conclusion. Hamerski consistently strived to create and develop child-oriented pedagogy, devoting his entire life to this mission. The Łejery pedagogy is the result of Jerzy’s family and pedagogical experiences, and it has systemic solutions because of the cooperation of Hamerski with Drygas. Proof of the effective implementation of the assumptions of Łejery pedagogy are statements by people associated with the school environment and the existence of Łejery over the course of 50 years.Cel. W koncepcji pedagogicznej „Łejerów”, stworzonej przez poznańskiego pedagoga Jerzego Hamerskiego (a rozwijającej się od 1975 roku), w centrum zainteresowania znajduje się dziecko. Szkoła Podstawowa nr 83 w Poznaniu, w której od 1990 roku „Łejery” realizują swoją wizję edukacji demokratycznej i edukacji poprzez teatr, jest jedyną tego typu szkołą publiczną w Polsce. Celem badawczym opracowania jest ukazanie drogi Hamerskiego do utworzenia i rozwoju unikatowej w skali Polski pedagogiki „łejerskiej”. Metody i materiały. W opracowaniu posłużono się metodami: biograficzną oraz analizy źródeł (opracowań, wzmianek prasowych zamieszczonych w Internecie, opracowań zamieszczonych na stronach internetowych, artykułów z czasopism, wywiadów realizowanych przez autorkę z Jerzym Hamerskim i Elżbietą Drygas w roku szkolnym 2023/2024). Źródła poddano analizie treściowej i interpretacji, w toku której wyodrębniono następujące zmienne: znaczenie biografii dziecięcej i młodzieńczej Jerzego Hamerskiego dla kształtowania się podstaw pedagogiki „łejerskiej” – Jerzego wychowanie w rodzinie; znaczenie wczesnych doświadczeń pedagogicznych twórcy pedagogiki „łejerskiej” dla kształtowania się idei pedagogiki „łejerskiej”; znaczenie współpracy Jerzego Hamerskiego z Elżbietą Drygas dla tworzenia systemowych rozwiązań i rozwoju pedagogiki „łejerskiej”. Wyniki i wnioski. Hamerski bardzo konsekwentnie dążył do stworzenia i rozwoju pedagogiki zorientowanej ku dziecku, poświęcając tej misji całe swoje życie. Pedagogika „łejerska” jest wynikiem doświadczeń rodzinnych i pedagogicznych Jerzego, a fakt, iż doczekała się rozwiązań systemowych wynika z jego harmonijnej współpracy z Elżbietą Drygas. Dowodem skutecznej realizacji założeń pedagogiki „łejerskiej” są nie tylko liczne wypowiedzi osób związanych ze środowiskiem szkoły, lecz także trwanie „Łejerów” przez 50 lat
Wpływ kofeiny na produktywność studentów i młodych pracowników
No full textW czasach stale rosnących wymagań w środowisku akademickim i zawodowym kofeina, dzięki swoim właściwościom stymulującym, stała się najczęściej spożywaną substancją psychoaktywną na świecie. Celem artykułu jest ocena poziomu korzystania z produktów zawierających kofeinę wśród studentów białostockich uczelni, wpływu tej substancji na ich produktywność oraz świadomości jej stosowania. Badanie przeprowadzono z wykorzystaniem internetowej ankiety na próbie 243 studentów. Wyniki wskazują, że 85,2% respondentów regularnie korzysta z kofeiny, a największą popularnością cieszą się napoje energetyzujące oraz kawa. Ponad połowa studentów deklaruje, że kofeina poprawia ich produktywność, zwłaszcza w okresach intensywnej nauki lub po nieprzespanej nocy. Wśród studentów aktywnych zawodowo niemal 96% sięga po kofeinę przed lub w trakcie pracy, a 67,6% z nich zauważa wzrost produktywności. Blisko połowa badanych dostrzega poprawę koncentracji po spożyciu kofeiny. Istotny odsetek nie potrafi jednak jednoznacznie ocenić jej wpływu, co wskazuje na subiektywny charakter działania tej substancji. Otrzymane wyniki podkreślają rolę kofeiny jako narzędzia wspierającego utrzymanie produktywności w środowisku akademickim i zawodowym
1,4-Dihydropyrrolo[3,2-b]pyrrole modified with dibenzoxazepine: a highly efficient core for charge-transfer-based OLED emitters
No full textThe present work is focused on designing novel heteroaromatic systems, formally a hybrid of dibenzo[b,f]oxazepines and 1,4-dihydropyrrolo[3,2-b]pyrroles (DHPPs). Straightforward synthesis affords a family of rigid, centrosymmetric, π-expanded aromatic heterocycles amenable to facile post-functionalization. The rigidified molecular architecture is responsible for several key photophysical features including (1) the excellent blue colour purity (full width at half maximum parameter = 0.435 eV) and (2) stronger emission compared to analogous DHPPs capable of free rotation. Comparison of dyes possessing nitro groups at various positions reveals that if NO2 groups are located at distant positions the quadrupolar dye shows strong yellow fluorescence in non-polar solvents, whereas the same group at position 3 versus the DHPP core leads to a poorly emitting dye. Computational studies suggest that the key difference lies in relative energies of dark and bright excited states. It was shown that the DHPP core offers unique advantages as a high-emission energy system, serving as a foundation for charge-transfer (CT)-based efficient emitters. These features, combined with the ability to modulate electronic properties via peripheral functionalization, highlight the potential of the DHPP core in advanced optoelectronic devices, including new-generation OLEDs.Polish National Science Center, Poland (grants OPUS 2020/37/B/ST4/00017, 2022/45/B/ST5/03712 and HARMONIA 2018/30/M/ST5/00460);
European Union's Horizon 2020 research and innovation programme under the Marie Skłodowka-Curie grant agreement no. 101007804;
GLiCID Computing Facility (Ligerien Group for Intensive Distributed Computing, https://doi.org/10.60487/glicid, Pays de la Loire, France
Culture or nature? Preferences for and perception of landscape and vegetation
No full textKształtowanie krajobrazu jest nierozłącznie związane z jego percepcją oraz preferencjami wykazywanymi przez odbiorców. Celem artykułu jest prezentacja wyników badań nad preferencjami społecznymi wobec różnych typów krajobrazów oraz form roślinnych, jak również wskazanie mechanizmów determinujących proces oceny krajobrazu. Przegląd literatury przedmiotu poświęconej percepcji i preferencjom społecznym ujawnił, iż badacze dzielą się na zwolenników dwóch dominujących teorii: biologicznej, wskazującej na ewolucyjny charakter preferencji wobec przestrzeni i jej składowych, oraz kulturowej. Wśród czynników socjodemograficznych wpływających na postrzeganie krajobrazu wymieniane są głównie: znajomość krajobrazu, wiek, wykształcenie, „świadomość” środowiskowa, uwarunkowania kulturowe. Wyniki badań wykazały również, iż odbiorcy za szczególnie atrakcyjne uważają krajobrazy o charakterze naturalnym, aczkolwiek noszące ślady zarządzania, o wysokim stopniu różnorodności elementów przestrzennych i gatunków oraz posiadające umiarkowany lub wysoki stopień złożoności. Badacze podkreślają również istotną rolę elementów przyrodniczych w pozytywnej ocenie krajobrazu.Landscape creation is strictly connected with its perception and preferences shown by people. The aim of the article is to present results of the researches on social preferences towards different types of landscape and vegetation. The aim is also to introduce the mechanisms responsible for landscape assessment. The literature overview revealed two domain theories determining social preferences towards landscape: biological, based on evolutionary explanation, and cultural. Landscape familiarity, age, education, environmental awareness, and cross-cultural differences are believed to be main important factors affecting landscape assessment. The re-search showed the most favorite types of landscape are those of natural character, with some level of manage-ment, highly or moderately complexed, and diverse. Vegetation was pointed out as a key factor for affecting positive response to landscape
Ojców mowę znać należy. Język elementarzy polskich wydawanych na Pomorzu Gdańskim w latach 1840–1920 jako narzędzie kształcenia i wychowania
No full textPrzedmiotem tej pracy jest analiza języka elementarzy polskich wydawanych na Pomorzu Gdańskim w latach 1840–1920, a jej celem – zbadanie, w jaki sposób język elementarzy pełnił rolę narzędzia kształcenia i wychowywania, przy czym w pojęciu kształcenia zawiera się zarówno kształtowanie kompetencji językowej, jak i poznawczej, a wychowanie to wprowadzenie ucznia w świat wartości. Elementarze do nauki domowej były przez cały wiek XIX i początek wieku XX na ziemiach zaboru pruskiego orężem w walce o polskość dzieci zagrożonych wynarodowieniem. Była to w tej walce jedna z najważniejszych broni, ponieważ pozwalały one rozpocząć walkę o zachowanie tożsamości narodowej w domu rodzinnym, ucząc języka ojczystego od najmłodszych lat
Wczesne działania neurologopedyczne jako inkluzja skrajnego wcześniaka i jego rodziny – case study
No full textAim. In this article, I intend to show the impact of early neurological speech therapy intervention in the treatment of a preterm child from the perspective of feeding difficulties. Disorders in the intake of food by an infant born prematurely necessitate changes in the lifestyle of the child’s mother as well as that of the entire family, and very often partially limit their normal functioning. Methods and materials. I want this article to show early neurological speech therapy intervention as inclusion — an opportunity given to the premature child and the child’s immediate family. I understand it as an opportunity to help the child (as the subject of inclusion) in harmony and respect for the child’s individual dynamically changing needs and limitations. Results and conclusion. I will discuss here the ambiguous definitions of early intervention and diagnosis from the perspective of interdisciplinary speech therapy. I will also present the diagnostic and therapeutic steps in therapeutic feeding of an extreme preterm infant at risk of disability, taking into account the child’s capabilities and limitations, as well as the opportunities provided by early neurological speech therapy intervention introducing the child and her family into life in the new reality.Cel. W niniejszym artykule chciałabym ukazać wpływ wczesnej interwencji neurologopedycznej w terapii dziecka urodzonego przedwcześnie z perspektywy trudności w karmieniu. Zaburzenia w przyjmowaniu pokarmów przez wcześniaka powodują konieczność zmiany stylu życia matki, a także całej rodziny dziecka i są bardzo często powodem częściowego ograniczenia normatywnego funkcjonowania jego samego i rodziny. Chciałabym, aby niniejszy artykuł ukazał wczesną interwencję neurologopedyczną jako inkluzję – szansę daną wcześniakowi i jego najbliższym. Metody i materiały. Rozumiem inkluzję jako możliwość pomocy dziecku (jako podmiotowi włączania) w zgodzie i szacunku dla jego indywidualnych, dynamicznie zmieniających się potrzeb i ograniczeń. Zastosowaną przeze mnie metodą jest case study oparte na wywiadzie z rodzicami dziecka, a także z jego dalszą rodziną włączoną w proces rehabilitacji neurologopedycznej. Nie bez znaczenia jest także szczegółowa analiza dokumentacji medycznej oraz badanie neurologopedyczne dziecka będące podstawą do rozpoczęcia działań realizowanych w ramach wczesnej interwencji logopedycznej z elementami inkluzji. Wyniki i wnioski. W artykule omówię niejednoznaczne definicje wczesnej interwencji oraz diagnozy z perspektywy interdyscyplinarności logopedii. Przedstawię także kroki diagnostyczne i terapeutyczne w pracy nad karmieniem terapeutycznym skrajnego wcześniaka zagrożonego niepełnosprawnością, z uwzględnieniem możliwości i ograniczeń dziecka, a także szanse, jakie daje wczesna interwencja neurologopedyczna włączająca dziecko i jego rodzinę do życia w nowej rzeczywistości
Simple defect engineering of carbon nitride using mixed precursors for enhanced photocatalysis
Full text linkRemarkable improvements in the morphological and photophysical properties of the carbon nitride (CN) photocatalyst are achieved by simply mixing two different precursors, which partially terminates the co-polymerization of heptazine units and induces a defective structure. This defective CN is rich in mesopores, offering abundant reaction sites and exhibiting enhanced photoconductivity
Written Communication with Children with Special Needs: Potential Applications of ETR (Easy to Read) Text Standards
No full textArtykuł jest poświęcony komunikowaniu się w formie pisemnej z dziećmi ze szczególnymi potrzebami, np. z niepełnosprawnością intelektualną, autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, ADHD, dysleksją. W pierwszej części zestawiono dane pochodzące z Systemu Informacji Oświatowej, które pokazują skalę zjawiska – liczbę uczniów z różnymi rodzajami niepełnosprawności, która z roku na rok systematycznie rośnie. Następnie przedstawiono europejskie standardy przygotowania tekstu łatwego do czytania i zrozumienia (ETR – easy to read), które – choć powstawały z myślą przede wszystkim o osobach z niepełnosprawnością intelektualną – mogą mieć zastosowanie w pracy z dziećmi z trudnościami w czytaniu oraz z ograniczonymi możliwościami przyswajania informacji. W tekście zaprezentowano wybrane standardy – istotne ze względu na pisemne komunikowanie się z dziećmi ze szczególnymi potrzebami. W kolejnej części znajdują się uwagi dotyczące zastosowania standardów pisania tekstów ETR, które pozwalają korzystać z nich w sposób bardziej świadomy i odpowiedzialny. Artykuł nie przedstawia wyników badań własnych, lecz podsumowuje i systematyzuje istniejącą wiedzę. Jednocześnie autor wskazuje wątpliwości dotyczące podstaw naukowych stosowanych standardów, a tym samym zwraca uwagę na konieczność prowadzenia rzetelnych badań naukowych, które potwierdzą skuteczność omawianych zaleceń dla osób ze szczególnymi potrzebami
Data sources:
Access Repository Dashboard
Do you manage OPEN Repository (ICM)? Access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard!