Studia Historiae Scientiarum
Not a member yet
220 research outputs found
Sort by
Krytyczny komentarz na temat poglądów T.S. Kuhna o tzw. rewolucji kopernikańskiej i kilka aktualnych uprzedzeń – barier w społecznościach naukowych
Full text linkThe article is a case study on the views of the famous T.S. Kuhn about the so-called Copernican revolution. Generally, Kuhn is presented as a very successful historian and philosopher of science: an author of world bestsellers. The division among his supporters, i.e. about so-called left-wing and right-wing Kuhnians, is recalled, and the fact that Kuhn himself vehemently dissociated from a large proportion of his adherents. It is also noted here, that in the last 30 years, in addition to abundant hagiographic literature on T. S. Kuhn, there have also been a few critical studies of Kuhn’s achievements.
The rest of the article presents the author’s critical analysis of Kuhn’s views on the so-called Copernican Revolution, which formed the basis of Kuhn’s scheme of scientific development presented in The Structure of Scientific Revolutions (1962); i.e. the world’s most famous monograph in social sciences and humanities so far.
The criticism encompasses a genesis, content and reception of Kuhn’s views and the development of his interpretations. The analysis is carried out by the means of methodology of historical sciences and a scientific method, which the author describes as the hypothetico-deductive method of correspondence thinking.
The criticism is based on the author’s current publications (developed here further on), which were sadly unnoticed by the researchers, although presented in the world center for the Copernican research, and are available on the Internet freely.
This fact leads the author to the assumption that international Kuhnian research is underdeveloped seriously and that strong prejudices – barriers may exist in scientific circles, such as, e.g., primacy of number of citations (and other bibliometric indicators) over content analysis, the Matthew effect, the effect of alleged and actual scientific centers and peripheries, some mental remnants of the Cold War, as well as underdevelopment of scientific communication.Artykuł jest studium przypadku na temat poglądów słynnego T.S. Kuhna o tzw. rewolucji kopernikańskiej. Początkowa część artykułu w syntetyczny sposób przedstawia go jako bardzo utytułowanego historyka i filozofa nauki, autora światowych bestselerów; przypomniano tu także podział jego zwolenników, na m.in. tzw. lewicowych albo prawicowych Kuhnowców i fakt, że sam Kuhn stanowczo odcinał się od dużej części tych zwolenników; zwrócono również uwagę, że w ciągu ostatnich 30 lat oprócz bardzo obfitej literatury hagiograficznej na temat T.S. Kuhna, pojawiły się także opracowania krytyczne.
Pozostała część artykułu przedstawia autorską krytyczną analizę poglądów Kuhna na temat tzw. rewolucji kopernikańskiej, które to poglądy stanowiły podstawę schematu rozwoju nauki przedstawionego przez Kuhna w Strukturze rewolucji naukowych (1962), najsłynniejszej dotąd na świecie monografii nauk społeczno-humanistycznych.
Krytyka obejmuje genezę, treść i recepcję poglądów Kuhna oraz rozwoju jego interpretacji; czyniona jest ona z perspektywy metodologii nauk historycznych i metody naukowej, którą autor określa mianem hipotetyczno-dedukcyjnej metody myślenia korespondencyjnego.
Krytyka oparta jest na nadal aktualnych wcześniejszych publikacjach autora (i ich twórczym rozwinięciu, gdyż nie ogranicza się tylko do omówienia tych publikacji), które z reguły zostały niezauważone przez badaczy myśli T.S. Kuhna, choć powstały w rzeczywistym światowym centrum badań kopernikańskich i są dostępne darmowo w sieci internetowej.
Fakt ten skłania autora do wysunięcia przypuszczenia o poważnym niedorozwoju badań Kuhnowskich w skali międzynarodowej oraz o istnieniu w aktualnych środowiskach naukowych silnych uprzedzeń i barier, takich jak np. prymat liczby cytowań (i innych wskaźników bibliometrycznych) nad analizą treści publikacji, efekt Mateusza, efekt rzekomych i faktycznych centrów i peryferiów naukowych, mentalne pozostałości barier zimnej wojny oraz niedorozwój komunikacji naukowej
Zarys historii badań botanicznych i mykologicznych Babiej Góry
Full text linkThe paper presents the history of botanical research on Babia Góra, one of the most valuable wilderness areas in Poland.
The first published information about the local plants can be found in the writings by Jan Długosz (15th century), as well as in studies by Marcin from Urzędów (16th century) and Syreniusz (17th century). In the nineteenth century, especially in its second half, studies providing data of scientific value on the local vascular plants, spore plants, and fungi (including lichens) have been published.
Among the famous people, exploring the nature of Babia Góra at that time, were Stanisław Staszic, Feliks Berdau, Willibald Besser, Pál Kitaibel, Eugeniusz Janota, Antoni Rehman, Josef August Schultes, Albrecht von Sydow, and others. However, it is Hugo Zapałowicz, who is considered to be a discoverer of Babia Góra for science. In 1880, he published the first extensive monograph devoted to the vegetation of Babia Góra.
With the establishment of a nature reserves there in the 1920s, and the natural park (in the second half of the 20th century), the research on flora of this mountain massif became extensive and systematic.
The authors of the first monographs on the vegetation of Babia Góra in the 20th century were Edward Ralski and Jan Walas.Artykuł przedstawia historię badań botanicznych i mykologicznych Babiej Góry, jednego z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w Polsce.
Pierwsze publikowane informacje o roślinach znajdują się już w opisach Jana Długosza z XV w., a następnie w renesansowych opracowaniach Marcina z Urzędowa (XVI w.) i Szymona Syreniusza (XVII w.). W XIX w., szczególnie w jego drugiej połowie, ukazały się opracowania dostarczające danych o wartości naukowej dotyczące roślin naczyniowych, zarodnikowych, grzybów (w tym porostów).
Wśród znanych postaci eksplorujących w tym czasie przyrodę babiogórską znaleźli się: Stanisław Staszic, Feliks Berdau, Wilibald Besser, Eugeniusz Janota, Pál Kitaibel, Antoni Rehman, Josef August Schultes, Albrecht von Sydow i inni. Za naukowego odkrywcę Babiej Góry uważany jest Hugo Zapałowicz, który w 1880 r. wydał pierwszą obszerną monografię poświęconą szacie roślinnej Babiej Góry.
XX w. zintensyfikowało i usystematyzowało badania botaniczne tego masywu.
Autorami pierwszych monografii o zbiorowiskach roślinnych w XX w. byli Edward Ralski i Jan Walas
Uzupełniony wykaz polskich czasopism historycznych oparty na modelu ewaluacji czasopism opracowanym przez Pracownię Naukoznawstwa IHN PAN
Full text linkThe article is a result of the work started in 2022 and aimed at creating “The List of Polish historical journals, rated by the Pracownia Naukoznawstwa IHN PAN (Science Studies and Science-of-Science Divion of the Institute for History of Science, Polish Academy of Sciences)”. The list contains an integrated and transparent technico-bibliometric evaluation of journals.
The article presents the results of the review of 216 Polish journals in the field of history and archival science, in terms of their technical and bibliometric achievements, as evaluated by the Pracownia Naukoznawstwa IHN PAN (2021) on a scale of 0–200 points.
The results were compared with the ministerial scores according to the Regulation of the Minister of Education and Science of December 21, 2021 and July 17, 2023.Artykuł jest wynikiem pracy rozpoczętej w 2022 r. i mającej na celu stworzenie „Wykazu polskich czasopism historycznych (ocenionych wedle reguł) Pracowni Naukoznawstwa IHN PAN” zawierającego zintegrowaną i transparentną ocenę techniczno-bibliometryczną czasopism.
W artykule przedstawiono wyniki przeglądu 216 czasopism polskich z dziedziny „historia i archiwistyka” pod kątem ich osiągnięć techniczno-bibliometrycznych zgodnie z zasadami modelu ewaluacji Pracowni Naukoznawstwa IHN PAN (2021), w skali 0–200 punktów.
Wyniki porównano z punktacją ministerialną według rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 21 grudnia 2021 r. i 17 lipca 2023 r
Ewolucyjna transformacja czasopisma. Część 10
Full text linkThe article outlines the tenth phase of the development of the journal “Studia Historiae Scientiarum” (previously “Prace Komisji Historii Nauki PAU” / “Proceedings of the PAU Commission on the History of Science”).
Information is provided on the following matters: the journal’s evaluation by the “ICI Master Journal List 2021” (released at the end of 2022), the evaluation by the CWTS Journal Indicators 2022 (5 June 2023), the evaluation by the SCImago Journal Rankings 2022 (based on the data from Scopus released on April 2023), and the evaluation by Scopus 2022 (released on 5 June 2023).
Additionally, the number of foreign authors and reviewers of the current volume of the journal is quoted.Naszkicowano dziesiąty etap rozwijania czasopisma Studia Historiae Scientiarum (wcześniejsza nazwa Prace Komisji Historii Nauki PAU).
Podano m.in. informacje o ewaluacji czasopisma w „ICI Master Journal List 2021” (koniec 2022 r.), CWTS Journal Indicators 2022 (5 czerwca 2023), w SCImago Journal Rankings 2022 (oparty o dane z bazy Scopus z kwietnia 2023) oraz w Scopus 2022 (aktualizacja 5 czerwca 2023 r.), a także liczbie zagranicznych autorów i recenzentów bieżącego tomu czasopisma
Thomas Kuhn, Stefan Amsterdamski i cykle rozwoju nauki
Full text linkIn his most seminal work, The Structure of Scientific Revolutions, Thomas S. Kuhn advances a notion that science is embedded in historically contingent constellations of practices and ideas. In this view, history is part and parcel of science. Science develops by transforming that, which it emerges from – a theme later picked up by Polish philosopher of science, Stefan Amsterdamski. Kuhn also noticed important parallels between psychological and historical development. These insights have led him to the conclusion that what scientists do and what the science does are two different things. Scientific development is discontinuous in the sense that it cannot be measured by any external standard. Science is therefore its own judge. This paper identifies critical shortcomings of Kuhn’s theory of psychological development, which most affect his vision of scientific development. Subsequently, the problem of development is recast in terms of dynamic system theory or embodied cognition. The ensuing insights are organized into a cyclical model, with two main trajectories: one creative, the other generative. It is argued that the cyclical approach permits to overcome the dualisms, which plagued Kuhn’s original account (engagement versus criticism, creativity versus rule-following, etc.) and to further develop Amsterdamski’s idea that absent universal norms or standards, criticism and rationality are nonetheless possible.W swoim najsłynniejszym dziele, „Strukturze Rewolucji Naukowych”, Thomas S. Kuhn rozwija myśl, iż nauka jest zakorzeniona w historycznie przygodnej praktyk oraz idei. Historia jest tym samym częścią nauki. Nauka rozwija się, przekształcając to, co zastane, którą to myśl podjął również polski filozof, Stefan Amsterdamski. Kuhn dostrzegł również paralelność rozwoju nauki oraz poznania jednostkowego, co doprowadziło go do przekonania, iż istnieje różnica między tym, co naukowcy robią, a tym co „robi” sama nauka. Rozwój nauki jest nieciągły w tym sensie, iż nie może być mierzony żadną zewnętrzną wobec nauki miarą; tym samym, nauka jest sama dla siebie sędzią. W prezentowanym artykule identyfikuję podstawowe błędy w przyjętej przez Kuhna teorii rozwoju psychologicznego poznania, które najbardziej rzutują na jego wizję rozwoju nauki. Następnie rekonstruuję problem doświadczenia i rozwoju w kategoriach teorii systemów dynamicznych oraz poznania ucieleśnionego. Spostrzeżenia te organizuję za pomocą cyklicznego modelu rozwoju nauki, wyróżniając dwie podstawowe fazy: kreatywną i generatywną. Podejście cykliczne pozwala na przekroczenie dualizmów obecnych w koncepcji Kuhna (zaangażowanie versus krytycyzm, kreatywność versus przestrzeganie reguł.) a także na dalsze rozwinięcie spostrzeżenia Amsterdamskiego, iż krytycyzm jest możliwy mimo niedostępności uniwersalnych standardów oceny
Wkład pierwszego profesora metalurgii Politechniki Warszawskiej Michaiła Zieglera w rozwój wiedzy o stalach
Full text linkThe article presents results of research on the origin and development of scientific schools in the field of metallurgy in Eastern Europe at the turn of the 19th–20th centuries, associated with the scientific and pedagogical activities of the famous scientist Professor Mikhail Karlovich Ziegler in the higher technical educational institutions of Warsaw (Warsaw Polytechnic Institute of Emperor Nicholas II), Kharkiv (Kharkov Technological Institute of Emperor Alexander III), St. Petersburg (Petrograd Polytechnic Institute) and Moscow (Moscow Mining Academy).
The main facts of the biography of this scientist and educator are given. The stages of formation of M.K. Ziegler as a personality and a scientist against the backdrop of occurring historical processes are shown. The Soviet period of his activity was considered separately.
The scientific achievements of Professor Ziegler in the field of steel metallurgy, in particular, in determining the strength of steels depending on the conditions of their crystallization, studying the diffusion of impurities in steels, which became the foundation for the development of continuous casting technology, i.e.one of the most important world inventions of the 20th century, are systematized and analyzed.
His organizational and educating contribution for the training of scientific and engineering personnel for the metallurgical industry is also estimated.
The article includes interesting forgotten and little-known facts from the history of metallurgical science and the training of the higher engineering and technical personnel in educational institutions located on the territory of modern Ukraine and Poland.W artykule przedstawiono wyniki badań nad genezą i rozwojem szkół naukowych w dziedzinie metalurgii w Europie Wschodniej na przełomie XIX i XX wieku, związanych z działalnością naukową i pedagogiczną słynnego uczonego profesora Michaiła Karłowicza Zieglera w wyższych uczelniach technicznych Warszawy (Instytucie Politechniki Warszawskiej im. Cesarza Mikołaja II), Charkowa (Instytucie Techniki im. Cesarza Aleksandra III w Charkowie), Petersburga (Instytucie Politechniki Piotrogrodzkiej) i Moskwy (Moskiewskiej Akademii Górniczej).
Podano główne fakty z biografii tego naukowca i pedagoga. Ukazano etapy powstawania M.K. Zieglera jako osobowości i naukowca na tle zachodzących procesów historycznych. Odrębnie rozpatrywano sowiecki okres jego działalności.
Usystematyzowano i przeanalizowano dorobek naukowy profesora Zieglera w dziedzinie hutnictwa stali, w szczególności w określaniu wytrzymałości stali w zależności od warunków ich krystalizacji, badaniu dyfuzji zanieczyszczeń w stalach, co stało się podstawą rozwoju technologii odlewania ciągłego, jednego z najważniejszych światowych wynalazków XX wieku.
Oceniono także jego wkład organizacyjny i dydaktyczny w kształcenie kadr naukowo-inżynierskich dla przemysłu metalurgicznego.
Artykuł zawiera ciekawe zapomniane i mało znane fakty z historii metalurgii i kształcenia kadr z wyższym wykształceniem inżynieryjno-technicznym w placówkach oświatowych znajdujących się na terytorium współczesnej Ukrainy i Polski
Związki Szkoły Lwowsko-Warszawskiej i Uniwersytetu w Poznaniu
Full text linkThe Lvov-Warsaw School in Philosophy – as the very name suggests – was connected mainly with two academic centers: universities in Lvov and Warsaw. However, it had a broader impact. The members of this school were active also at other universities, in particular in Cracow, Vilnius and Poznań. The aim of the paper is to present and analyze the connections of Lvov-Warsaw School with the university in Poznań.Szkoła Lwowsko-Warszawska – jak wskazuje sama nazwa – związana była glównie z dwoma ośrodkami akademickimi: uniwersytetami we Lwowie i w Warszawie. Jednakże jej wpływ był znacznie szerszy, uczeni będący członkami tej szkoły byli aktywni także w innych uniwersytetach, w szczególności w Krakowie, Wilnie i Poznaniu. Celem tej pracy jest prezentacja i analiza związków Szkoły Lwowsko-Warszawskiej i uniwersytetu w Poznaniu
Ideologiczne, polityczne i filozoficzne podstawy polityki naukowej i przemysłowej niemieckiej partii Zielonych w latach 80. i 90. XX w.: przypadek „miękkiej chemii” (sanfte Chemie)
Full text linkSanfte Chemie, or soft chemistry, is a scientific and philosophical concept developed in the 1980s under the auspices of the German Green Party (Die Grünen). Its purpose was to thoroughly reconstruct not only the chemical industry but also chemistry as a science in the spirit of environmentalism. Soft chemistry followers wanted to forge a new scientific method and criticized what they called a Baconian-Cartesian paradigm in the philosophy of science. Even though the sanfte Chemie project ceased to be endorsed by the Green Party in the 1990s because of its radicalism, the history of epistemological foundations, on which the soft chemistry was built, gives us a privileged insight into a vision of chemical sciences as advocated by early proponents of sustainability and pioneers of environmental movements.
The article analyses sources of sanfte Chemie, highlighting plurality and complexity of scientific, philosophical, political and ideological traditions that served as its basis. The study of the eco-critical narratives on empirical sciences allows us to better understand subsequent political choices concerning science, industry and the environment in Germany. In particular, the article shows that the tradition on which sanfte Chemie was built, gives it the advantage over later concepts, such as green chemistry, that lack philosophical depth.
The purpose of the article is to question the relation between the philosophy of science and the practice of science and ponder whether different chemistry is possible at all.Sanfte Chemie, czyli miękka chemia, to koncepcja naukowo-filozoficzna opracowana w latach 80. XX w. pod auspicjami niemieckiej partii Zielonych (Die Grünen). Jej celem była całkowita i głęboko idąca przebudowa w duchu ekologicznym nie tylko przemysłu chemicznego, ale i nauk chemicznych jako takich. Sympatycy miękkiej chemii wzywali do ukucia nowej metody naukowej krytykując supremację tego, co określali mianem baconowsko-kartezjańskiej filozofii nauki. Mimo że sam projekt szybko wypadł z łask władz partii ze względu na jego radykalizm, historia fundamentów epistemologicznych, na których zbudowana została miękka chemia daje wgląd w wizję nauk chemicznych proponowaną przez pionierów ruchów ekologicznych oraz twórców koncepcji takich jak sustainability.
Artykuł poddaje analizie źródła sanfte Chemie, naświetlając mnogość i złożoność różnorodnych tradycji naukowych, filozoficznych, politycznych i ideologicznych, z których czerpali jej twórcy. Zbadanie narracji snutych na temat nauk empirycznych w pracach na temat miękkiej chemii pozwala lepiej zrozumieć późniejsze wybory polityczne dotyczące nauki, przemysłu i środowiska u naszych zachodnich sąsiadów. Co więcej, wydaje się, że nietypowy kontekst, z których wyrosła sanfte Chemie, daje jej przewagę nad późniejszymi modnymi trendami w naukach chemicznych, takimi jak zielona chemia, które często funkcjonują w filozoficznej próżni.
Celem artykułu jest postawienie pytania o relację pomiędzy filozofią a praktyką nauki i przede wszystkim o to, czy inna chemia jest możliwa
Działalność Komisji Historii Matematyki przy Zarządzie Głównym Polskiego Towarzystwa Matematycznego w latach 1977–2000
Full text linkIn the article, we present operation of the Commission for the History of Mathematics appointed by the Main Board of the Polish Mathematical Society. From 1997 to 2000, the Committee was continuously chaired by Dr. Zofia Pawlikowska-Brożek, PhD in mathematics at the Jagiellonian University in the field of History of Mathematics, a student of an outstanding mathematician and respected teacher, Professor Dr hab. Zdzisław Opial (1930–1974).
Based on the documents, that the author received from the Chair of the Commission, we present how the activities of the Commission contributed to initiation of research on the history of mathematics, and to e creation of a professional community of historians of mathematics in Poland.
The history of mathematics has been a discipline well known in Kraków since the times of Ludwik A. Birkenmajer (1855–1929). His activities were successfully continued by Z. Opial. The issues of Kraków center for history of mathematics were presented by Domoradzki 2020; and Kokowski 2020, among others.
An important inspiration for the activities of the Committee were initiatives undertaken by the Department of History of Science, Education, and Technology of the Polish Academy of Sciences in agreement with the Committee of the History of Science and Technology of the Polish Academy of Sciences, in which the Chairwoman of the Committee actively participated.
The materials presented in the work cover also the period before the establishment of the Commission for the History of Mathematics.W artykule przedstawimy działalność Komisji Historii Matematyki powołanej przez Zarząd Główny PTM. Od 1997 do 2000 roku nieprzerwanie przewodniczyła Komisji dr Zofia Pawlikowska-Brożek – dr matematyki UJ w zakresie historii matematyki – uczennica wielce zasłużonego dla upowszechniania i badań nad historią matematyki wybitnego matematyka oraz cenionego dydaktyka prof. dra hab. Zdzisława Opiala (1930–1974).
Na podstawie dokumentów, które autor otrzymał do dyspozycji od Przewodniczącej Komisji, przedstawimy w jaki, sposób działalność Komisji przyczyniła się do inicjonowania badań nad historią matematyki i do powstania profesjonalnego środowiska historyków matematyki w Polsce.
Historia matematyki w Krakowie jest dyscypliną dobrze znaną od czasów Ludwika A. Birkenmajera (1855–1929). Jego działania z powodzeniem kontynuował Z. Opial. Problematyka krakowskiego ośrodka historyków matematyki została przedstawiona m.in. w pracach (Domoradzki 2020; Kokowski 2020). Istotną inspiracją dla działań Komisji były inicjatywy podejmowane przez Zakład Historii Nauki, Oświaty i Techniki PAN w porozumieniu z Komitetem Historii Nauki i Techniki PAN, w pracach wspomnianych gremiów aktywnie uczestniczyła Przewodnicząca Komisji.
Materiały prezentowane w pracy obejmują także okres przed powołaniem Komisji
Niewspółmierność wyjaśniona w kategoriach presupozycji. Komentarz do tezy Kuhna o radykalnej zmienności znaczenia terminów naukowych
Full text linkKuhn’s radical meaning variance thesis implies that scientists, who work in different paradigms cannot understand each other. This, however, seems incredible. The air of paradox can be dispersed once the role of presuppositions in constituting a paradigm is acknowledged. Presuppositions function in the way of the Wittgensteinian ungrounded hinges and often are only implicitly assumed. In the face of recalcitrant puzzles some presuppositions can be made explicit and revised. The mechanism of possible revisions of presuppositions can be accounted for in terms of Hintikka’s interrogative model of scientific inquiry with some amendments.
The model includes three possible reactions to an anomaly: (i) a conservative offer of an auxiliary hypothesis within the current paradigm, (ii) a reinterpretation of puzzling experimental results and non-revolutionary enrichment of the current paradigm with a novel hypothesis, and (iii) a revision of presuppositions that amounts to a full-fledged scientific revolution. The choice depends on the success or failure of more conservative alternatives and the scope of application of the theory under investigation. In the proposed approach, incommensurability does not hinder communication between the proponents of different paradigms. In addition, some other controversial points in Kuhn’s views are explained, like Kuhn’s losses, reproaching conservative attitudes towards anomalies, or the admissibility or inadmissibility of the coexistence of rival paradigms. Last but not least, a link between a paradigm shift and the strive for truth is established.Głoszona przez Kuhna teza o radykalnej zmienności znaczenia terminów naukowych sugeruje, że zwolennicy różnych paradygmatów nie rozumieją się wzajemnie. Ten wniosek wydaje się jednak niewiarygodny. Powstały paradoks znika, jeżeli się doceni rolę presupozycji w konstytuowaniu się paradygmatu. Presupozycje funkcjonują na modłę Wittgensteinowskich zawiasów i często pozostają jedynie domyślne. W obliczu opornych łamigłówek niektóre presupozycje wychodzą na jaw i ulegają rewizji. Mechanizm rewizji presupozycji można zilustrować za pomocą pojęć ulepszonej wersji zaproponowanego przez Hintikkę modelu nauki jako gry w pytania i odpowiedzi.
Model, o którym mowa, przewiduje trzy możliwe reakcje na pojawienie się anomalii: (i) konserwatywne propozycje hipotez pomocniczych w ramach istniejącego paradygmatu, (ii) reinterpretację zagadkowych rezultatów eksperymentalnych i nierewolucyjne wzbogacenie istniejącego paradygmatu o nową hipotezę oraz (iii) rewizję niektórych presupozycji, która jest równoznaczna z rewolucją naukową w pełnym tego słowa znaczeniu. Wybór między członami tej alternatywy zależy od sukcesu lub niepowodzenia bardziej konserwatywnych strategii oraz zakresu zamierzonych zastosowań teorii będącej w centrum zainteresowania. W proponowanym ujęciu niewspółmierność nie zakłóca komunikacji między zwolennikami różnych paradygmatów. Ponadto, pozwala ono objaśnić i oddalić kilka innych kontrowersyjnych składników stanowiska Kuhna ze Struktury rewolucji naukowych, jak tezę o stratach eksplanacyjnych przy zmianie paradygmatu, potępienie konserwatywnych postaw wobec anomalii czy jego poglądu na temat możliwości współistnienia konkurencyjnych paradygmatów. Co ważniejsze, zostanie pokazany bagatelizowany przez Kuhna związek między zmianą paradygmatu a dążeniem do prawdy