31451 research outputs found
Sort by
Photothermal and photodynamic responses of core-shell Mo₂C@C@Fucoidan nanospheres
No full textMo2C structure, a transition metal carbide, is known for its exceptional properties including high chemical and thermal stability and surface activity. Recently, carbon-modified Mo2C structures have found widespread applications due to their effectiveness. Here, we synthesized pomegranate-like Mo2C@C nanospheres and coated them with poly(allylamine hydrochloride) (PAH) and fucoidan structures. Characterization techniques including FE-SEM, HR-TEM, XRD, XPS, and zeta potential analysis were employed. We investigated the effect of Mo2C@C@Fuc nanospheres by quantitatively evaluating their photothermal conversion efficiency. Under irradiation at wavelengths of 808 nm and 1064 nm with a power intensity of 2 W/cm2, these nanospheres could convert up to 15 % of the incident laser energy into heat, outperforming conventional materials. Stability tests in various physiological pH environments confirmed their durability under NIR irradiation, ensuring operational integrity in biological environments. In addition, they showed significant efficiency in the production of singlet oxygen, making them promising agents for PDT. Biodegradation studies indicated safe degradation after therapeutic application, highlighting their environmental and physiological compatibility. Integrating Mo2C@C@Fuc nanospheres into anticancer strategies combines the advantages of PTT and PDT, promising improved therapeutic outcomes with high biocompatibility. © 2024Tarsus University; Ege University Institute of Nuclear Sciences; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, TÜBİTAK, (122Z055); Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, TÜBİTA
Effect of Neurodevelopmental Treatment on Fall Risk and Balance in Children With Spastic Cerebral Palsy: Randomized Controlled Trial
No full textAimInvestigating the effect of Neurodevelopmental Treatment (NDT) on the risk of falling and balance in children diagnosed with Cerebral Palsy (CP).MethodsParticipants were randomly assigned to experimental and control groups. At baseline, the balancing skills of all participants was assessed using the Pediatric Balance Scale, and the gait parameters and fall risk was measured using the LEGSys. The experimental group underwent an 8-week, case-specific, NDT program with intensive gait and balance training for 45-minute sessions, twice a week. The control group received only conventional physiotherapy for the duration of the study. Balancing, gait, and fall risk evaluations repeated after treatment was completed.ResultsA total of 44 cases (Experimental: 22, Control: 22) were analyzed. Pre- and post-treatment comparisons were made within groups and change rates for both groups were compared. The differences in the change rates of specific fall risk parameters between groups was significant.ConclusionThe eight-week NDT and conventional physiotherapy combined program effectively reduced the risk of falling in children with spastic CP
Selective synthesis of ZnO nanorods on graphene for solar cell applications
No full textIn this study, we achieved the selective growth of spatially ordered ZnO nanorods (NRs) in large scale with varying diameters and lengths on graphene pre-coated glass surfaces, resulting in the manufacture of a thirdgeneration core-shell Cu2ZnSnS4(CZTS) solar cell. Using a combination of hydrothermal technique and nanosphere lithography, ZnO NR arrays with different diameters and lengths were synthesized on single and bilayer graphene grown on copper foils and transferred to glass substrates via the PMMA-assisted transfer technique. The Langmuir-Blodgett method facilitated the transfer of polystyrene nanospheres as a single layer onto the ZnO seed layer. It was found that the morphology of the ZnO seed layer, crucial for NR synthesis on graphene, significantly influenced the quality of the mono-layer nanosphere mask. Adjustable nanospheres via O2 plasma treatment were used to synthesize spatially ordered ZnO NR arrays. To reduce defect density at the core (ZnO NR) and shell (CdS/CZTS) interfaces, ZnO NRs were coated with a thin TiO2 layer before applying the CZTS absorber layer. The monophase kesterite CZTS absorber layer was successfully applied to ZnO NRs synthesized on graphene through thermal evaporation of polycrystalline CZTS powder. Prototype solar cells (Glass/Graphene/ZnO-NRs/TiO2/ CdS/CZTS/Ag) were constructed to demonstrate the application of selectively grown spatially ordered ZnO NRs on graphene layers in a core-shell architecture. A second solar cell, using pristine ZnO NRs, was also fabricated to compare their performances. For the TiO2-passivized ZnO NR solar cell, Voc, Jsc, FF, and efficiency were 0.38 V, 20 mA/cm2, 26 %, and 1.9 %, respectively, compared to 0.32 V, 11 mA/cm2, 24 %, and 0.84 % for the pristine ZnO NRs based cell, highlighting the significant performance improvement due to TiO2 passivation.This work was supported by Turkish Scientific and Research Council (TUBITAK) under Grant no 120F313.Turkish Scientific and Research Council (TUBITAK) [120F313
Prediction and Classification of Flexural Strength of Rock Materials Used as Dimension Stones
No full textFlexural strength is one of the important mechanical parameters of dimension stones used as flooring and surface covering. European Standards (EN) define two methods for determining flexural strength which are under concentrated load (FS3) and under constant moment (FS4). However, these test methods require precise sample preparation and specialized testing equipment. This study aims to establish correlations to practical estimation of FS3 and FS4 values from each other and also from common rock mechanics tests. For this purpose, 32 groups of building stones were tested in a comprehensive experimental study and a data set was generated. The following main findings were revealed; FS4 values are approximately 10% higher than FS3 values, Schmidt (HSL) and Leeb (HLD) hardness methods provide moderate prediction accuracy with R-2 value of similar to 0.7, uniaxial compressive strength (UCS), point load strength index (PLI), and Brazilian indirect tensile strength (BTS) tests provide higher prediction accuracy with R-2 value of similar to 0.8, especially when combined with P-wave velocity (V-P) values. In addition, anisotropy coefficients (C-A) were calculated between 3.7% and 23.1% for sample groups and it was revealed that the test parameters decreased as the C-A values increased. Based on these findings, a flexural strength classification with five categories was proposed to serve as a guideline for practical applications and projects
Alzheimer hastalarında beyin yapılarındaki morfolojik değişikliklerin beyin fonksiyonları ile ilişkisinin değerlendirilmesi: Radyolojik anatomi çalışması
No full textAmaç: Bu çalışmada amacımız Alzheimer hastalarında MR görüntüleri üzerinden retrospektif olarak beynin kognitif fonksiyonları ile ilgili (beyaz cevher, gri cevher, hippocampus, lobus temporalis, entorhinal area, gyrus parahippocampalis, insula) bölgelerinde volumetrik ölçümler yapılarak elde edilen verilerin cinsiyetle, ilerleyen yaşla, Mini Mental Test Skoru ve Klinik Demans Değerlendirme Derecesi sonuçları ile ilişkisini araştırmaktır. Hasta grubunun bulguları kontrol grubunun bulguları ile karşılaştırılarak Alzheimer hastalarındaki morfolojik değişikliklerden biyobelirteç olma ihtimali olanların gücü ortaya konulacaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada OASIS veri tabanı kullanılarak yaşları 60 ile 96 arasında değişen 64 Alzheimer tanılı, 72 sağlıklı olmak üzere toplam 136 denekten elde edilen beyin görüntüleri kullanıldı. Beyin yapılarının hacimlerini ölçmek için, çevrimiçi uygulama olan volBrain programının vol2Brain versiyonu tercih edildi. Beyaz cevher, gri cevher, hippocampus, lobus temporalis, entorhinal area, gyrus parahippocampalis ve insula bölgelerinin hacimleri ile deneklere ait Mini Mental Test Skorları ve Klinik Demans Değerlendirme Dereceleri analiz edildi. Verilerin analizinde SPSS 25.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: Alzheimer hastalarının değerlendirilen beyin bölgelerinin hacim ortalamalarının sağlıklı bireylerin beyin bölgelerinin hacim ortalamasından düşük olması istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p0,05). Alzheimer hastalarında değerlendirilen beyin bölgelerinin hacim ortalamalarının cinsiyete göre farklılığı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p0,05). Alzheimer hastalarının değerlendirilen beyin bölgeleri hacimleri ortalamalarının yıllara göre giderek azalması istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p0,05). Alzheimer tanılı bireylerin beyin hacim ortalamaları ile Mini Mental Test Skorları arasında pozitif, Klinik Demans Değerlendirme Derecesi ile negatif bir ilişki tespit edildi. Sonuç: AH’nin beynin hacim ortalamaları sağlıklı yaşıtlarından daha düşüktür, hacim ortalamaları cinsiyete göre farklılık gösterir ve yaşla birlikte olan azalma sağlıklı bireylerden daha fazladır. AH’nin Mini Mental Test Skoru sağlıklı bireylere göre yaşla birlikte daha fazla azalır. Volumetrik biyomarkerler, PET ve BOS biyobelirteçleri ile benzer doğruluk seviyelerine ulaşabildiği ve non-invaziv bir yöntem olduğu için daha avantajlı bir yöntem olabilir. Bu sebeple hastaların klinik testleriyle birlikte hacimlerinin değerlendirilmesi, bu bölgelerin fonksiyonlarıyla ilişkilendirilerek klinik evrelemeye yardımcı olabileceğini düşünüyoruz.Aim: The aim of this study is to retrospectively investigate the relationship between volumetric measurements of brain regions associated with cognitive functions (white matter, gray matter, hippocampus, temporal lobe, entorhinal area, parahippocampal gyrus, and insula) in Alzheimer’s disease (AD) patients, as derived from MR images, and their correlation with gender, advancing age, Mini-Mental State Examination (MMSE) scores, and Clinical Dementia Rating (CDR) results. By comparing the findings of the patient group with those of a control group, the study aims to determine the potential biomarker strength of morphological changes observed in Alzheimer's patients.
Materials and Methods: This study utilized brain images obtained from 136 subjects, including 64 diagnosed with Alzheimer's disease and 72 healthy controls, aged between 60 and 96, from the OASIS database. The volumetric measurements of brain structures were performed using the vol2Brain version of the volBrain online application. Volumes of the white matter, gray matter, hippocampus, temporal lobe, entorhinal area, parahippocampal gyrus, and insula were analyzed alongside MMSE scores and CDR grades of the subjects. Data analysis was conducted using the SPSS 25.0 software package.
Results: The mean volumes of the assessed brain regions in Alzheimer's patients were found to be significantly lower compared to those in healthy individuals (p0.05). Gender-based differences in the mean volumes of the evaluated brain regions in Alzheimer's patients were statistically significant (p0.05). A progressive decrease in the mean volumes of the evaluated brain regions over the years in Alzheimer's patients was statistically significant (p0.05). A positive correlation was identified between brain volume means and MMSE scores, while a negative correlation was observed with CDR grades in individuals with Alzheimer's disease.
Conclusion: The mean brain volumes of individuals with Alzheimer’s disease are lower than those of healthy peers, with significant gender-related differences and a greater age-associated decline compared to healthy individuals. The MMSE score in Alzheimer's patients declines more significantly with age than in healthy individuals. Volumetric biomarkers could offer advantages as a non-invasive method, achieving accuracy levels comparable to PET and CSF biomarkers. Therefore, assessing brain volumes in conjunction with clinical tests and relating these volumes to functional regions may aid clinical staging
Mevcut bir kapalı spor salonunun havalandırılmasında enerji analizi
No full textSağlıklı ve konforlu bir yaşam için mahallerin iç hava kalitesinin insan
sağlığı bakımından ne kadar önemli olduğu bilinen bir gerçektir. Spor ve sporcu
sağlığı için de kapalı spor salonlarında taze havaya ihtiyaç vardır. Isıl konfor
açısından ortam havasının şartlandırılması gerekmektedir. Bu araştırmada; kapalı
spor salonlarında mahalin havasını şartlandırmak için ortamın sıcaklık ve nem
verileri toplanmış; elde edilen veriler doğrultusunda havalandırma açısından enerji
analizi yapılmıştır. Enerji analizi yapılırken yıl içinde farklı mevsimlerden olmak
üzere aralık, mart ve haziran aylarına ait veriler elde edilmiştir. Bu veriler
kullanılarak İZODER’in TS-825 standardına göre hazırlamış olduğu hesaplama
programıyla standart kabulleri ve toplanan verilerle özgül ısı kaybı ve yıllık ısıtma
enerjisi ihtiyacı, bununla birlikte TMMOB’nin hazırlamış olduğu ısı kazancı
hesaplanarak sonuçlar kıyaslanmıştır. Ortama taze hava temini için ihtiyaç
duyulan şartların oluşmasına yönelik hesaplamalar yapılıp çıkan sonuçlara göre
spor salonunun ısıl konfor açısından eksiklikleri tespit edilmiş ve istenen şartlara
ulaşmak için çözüm aranmıştır. Sistemin parçaları olan fanlar, menfezler,
difüzörler, damperler ve hava filtreleri belirli bir düzen içinde çalışmaktadır.
Havalandırmanın amacı; ortamın havasını temizlemek ve ortamda biriken kirli
gazları dış ortama tahliye etmektir. Sistem bu konfor şartlarını sağlarken
kaçınılmaz olarak enerji tüketmektedir. Bu araştırmada söz konusu mahalin yıllık
ısıtma ihtiyacı ve ısı kazancı tasarrufunda bina yalıtımının doğru şekilde yapılması
durumunda, özgül ısı kaybında % 53, yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacında % 20, ısı
kazancında % 6 azalma ve önemli oranda tasarruf edileceği; maliyet analizlerinin
de yapılmasıyla birlikte uygun iklimlendirme yapılarak ısıl konfor bakımından
sağlıklı ortam şartlarına ulaşılacağı sonucuna varılmıştır.It is a fact that the indoor air quality of spaces is very important for human
health in order to have a healthy and comfortable life. Fresh air is also needed in
indoor sports halls for sports and athlete health. The ambient air needs to be
conditioned in terms of thermal comfort. In this research; temperature and
humidity data of the environment were collected in indoor sports halls to
condition the air of the space; energy analysis was performed in terms of
ventilation in line with the obtained data. While performing the energy analysis,
data from different seasons of the year, namely December, March and June, were
obtained. Using this data, the calculation program prepared by İZODER according
to the TS-825 standard, the specific heat loss and annual heating energy
requirement were calculated with the standard assumptions and the collected data,
as well as the heat gain prepared by TMMOB, and the results were compared.
Calculations were made to create the conditions needed to provide fresh air to the
environment, and according to the results, the deficiencies of the gym in terms of
thermal comfort were determined and solutions were sought to achieve the desired
conditions. The fans, vents, diffusers, dampers and air filters, which are parts of
the system, work in a certain order. The purpose of ventilation is to clean the air
of the environment and to discharge the polluted gases accumulated in the
environment to the outside environment. The system inevitably consumes energy
while providing these comfort conditions. In this research, it was concluded that if
the building insulation is done correctly in the annual heating need and heat gain
savings of the place in question, there will be a 53% decrease in specific heat loss,
a 20% decrease in annual heating energy need, a 6% decrease in heat gain and
significant savings; together with the cost analysis, healthy environmental
conditions will be achieved in terms of thermal comfort by making appropriate air
conditioning
Türk pırasa (allium ampeloprasum l.) genotiplerinden üretilen ginogenik bitkilerin karakterizasyonu ve biyoinformatik açıdan incelenmesi
No full textBu tez çalışması PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ (PAUBAP) tarafından 2016FEBE030 nolu proje ile desteklenmiştir.Allium ampeloprasum ile genotipten ginogenik bitki üretilmiş ve bunlara hangi şartların etkilediği belirlenmiştir. Bu türde ginogenesis uyartımına en uygun medyaların %0,22 ginogenik bitkicik üretilen BDSD (2,4-D ve 100 g/l sukroz) ve %0,21 ginogenik bitkicik üretilen BDSA, somatik sürgün uyartımı için en uygun meydanında %5,50 somatik sürgün üretilen BDSC olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar A. ampeloprasum türünde de ginogenesis uyartımı ve somatik sürgün uyartımında medyanın ve genotipin güçlü etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Bu bitkilerin ginogenik açıdan incelenmesi sonucunda A. ampeloprasum bitkilerin çoğunlukla diploid bir kısmının da tetraploid olduğu göstermiş ve bu genetik özelliğin araştırılması için yöntemler tartışılmıştır. Bu tez çalışmasında yer alan materyallerinin hepsi ginogenesis ve somatik sürgün uyartımına cevap vermişlerdir. Elde edilen veriler yenilebilir Allium türlerinde yapılmak istenen ıslah ve klonal çoğaltım uygulamalarının in vitro düzeyde gerçekleştirilebilmesinin mümkün olduğunu göstermektedir. Bu tez çalışması bu yönüyle ülkemizde yenilebilir Allium biyoteknolojisi ile ilgili ginogenik olarak bitkiler üretilmesi gösterilmiş ve bunların genetik açısından incelenmesi ve ilgili yöntemler ileriye yönelik çalışmaların planlanması açısından tartışılmıştır. Ülkemiz bitki türlerin ekonomik açısından öneme sahip türeler benzer yöntemlerle üretilmesi, bunların genetik ve biyoinformatik açıdan incelenmesinin önemi vurgulanmıştır.Gynogenic plants were produced from Allium ampeloprasum genotypes and the conditions affecting them were determined. It was found that the most suitable media for ginogenesis stimulation in this species were BDSD (2,4-D and 100 g/l sucrose), which produced 0.22% ginogenic plants, and BDSA, which produced 0.21% ginogenic plants, while the most suitable media for somatic shoot stimulation was BDSC, which produced 5.50% somatic shoots. These results indicate that media and genotype have strong effects on ginogenesis induction and somatic shoot induction in A. ampeloprasum species. As a result of the ginogenic analyses of these plants, it was shown that A. ampeloprasum plants are mostly diploid and some of them are tetraploid and methods to investigate this genetic feature are discussed. All materials in this thesis responded to ginogenesis and somatic shoot stimulation. The data obtained show that it is possible to realise the desired breeding and clonal propagation applications in edible Allium species at the in vitro level. In this aspect of this thesis study, the ginogenic production of plants related to edible Allium biotechnology in our country has been demonstrated and their genetic study and related methods have been discussed in terms of planning future studies. The importance of producing economically important plant species in our country with similar methods and their genetic and bioinformatic analysis was emphasised
Akifer parametrelerinin ve parametre yapılarının simülasyon-optimizasyon modelleri ile belirlenmesi
No full textBu çalışmada, akifer hidrojeolojik parametrelerinin ve parametre yapılarının eş zamanlı olarak belirlenebilmesi için bütünleşik bir simülasyon-optimizasyon yaklaşımı önerilmiştir. Önerilen yaklaşımın simülasyon kısmında, yeraltı suyu akış sürecinin sayısal benzeşimi MODFLOW modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu modelde, hidrojeolojik parametrelere ait parametre yapıları, akım bölgesinin genel formdaki Voronoi Diyagramı (VD) kullanılarak sonlu sayıda zonlara bölünmesi yoluyla elde edilmiştir. Geliştirilen MODFLOW ve VD tabanlı simülasyon modeli ardından Karınca Aslanı Optimizasyonu (ALO) yaklaşımının kullanıldığı bir optimizasyon modeline entegre edilmiştir. ALO, doğada karınca aslanlarının avlanma stratejilerini sayısal olarak modelleyen popülasyon tabanlı bir optimizasyon tekniğidir. Literatürde, ALO’nun farklı problemlerin çözümüne uyarlandığı pek çok uygulama bulunmaktadır. Bununla birlikte, bu çalışmalarda genellikle ALO’nun karmaşık veya büyük ölçekli problemler için yüksek sayıda iterasyon gerektirdiği ve yerel optimum çözümlere takılma olasılığının yüksek olduğu belirtilmektedir. Bu sınırlamaları aşmak amacıyla bu çalışma kapsamında ALO üzerinde iki önemli iyileştirme yapılarak Karıştırılmış Karınca Aslanı Optimizasyonu (SHALO) yaklaşımı geliştirilmiştir. Önerilen SHALO yaklaşımının uygulanabilirliği, literatürde yer alan dört kısıtsız ve dört kısıtlı optimizasyon test fonksiyonu üzerinde test edilmiştir. Optimizasyon modelinin bu testlerden geçirilmesinin ardından, önerilen simülasyon-optimizasyon yaklaşımının performansı literatürde verilen hipotetik bir akifer modeli üzerinde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme, ilgili problemin aynı koşullar altında orijinal ALO, öz-uyarlamalı ALO (saALO) ve SHALO yaklaşımları kullanılarak çözülmesi ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, önerilen yaklaşımın sonuçları, literatürde aynı problemin Armoni Araştırma (HS) ve hibrit Genetik Algoritma (GA) tabanlı çözüm yaklaşımlarıyla elde edilen sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar önerilen simülasyon-optimizasyon yaklaşımının ALO, saALO, HS ve hibrit GA yaklaşımlarına göre farklı değerlendirme ölçütleri açısından daha iyi sonuçlar üretebildiğini göstermiştir.In this study, an integrated simulation-optimization approach is proposed to simultaneously determine aquifer hydrogeological parameters and their parameter structures. In the simulation part of the proposed approach, the numerical simulation of groundwater flow processes is performed using the MODFLOW model. Within this model, the hydrogeological parameter structures are defined by partitioning the flow domain into a finite number of zones using the general form of the Voronoi Diagram (VD). The developed MODFLOW and VD-based simulation model is subsequently integrated into an optimization model utilizing the Ant Lion Optimization (ALO) approach. ALO is a population-based optimization technique that numerically simulates the hunting strategies of antlions in nature. While ALO has been widely applied to solve various problems in the literature, it has been reported that the method often requires a high number of iterations for complex or large-scale problems and tends to converge to local optimum solutions. To overcome these limitations, two significant improvements were made to ALO in this study, resulting in the development of the Shuffled Ant Lion Optimization (SHALO) approach. The applicability of the proposed SHALO approach was tested on four unconstrained and four constrained optimization test functions in the literature. After validating the optimization model, the performance of the proposed simulation-optimization approach was evaluated using a hypothetical aquifer model given in the literature. This evaluation involved solving the problem under identical conditions using the original ALO, self-adaptive ALO (saALO), and SHALO approaches. Additionally, the results of the proposed approach were compared with those obtained using Harmony Search (HS) and hybrid Genetic Algorithm (GA)-based solution approaches. The results demonstrate that the proposed simulation-optimization approach outperforms ALO, saALO, HS, and hybrid GA approaches in terms of various evaluation metrics
Characterization and Provenance Analysis of the Architectural Building Stones at the Stratonikeia Theater in Yatağan, Muğla, Southwest Türkiye, With Determination of Its Construction History Through Osl
No full textSahiner, Eren/0000-0002-7159-2491Stratonikeia, a city in the interior of the Caria region, is located at the settlement of Eskihisar within the borders of Yata ; gbreve;an District in Mu ; gbreve;la Province. The ancient city's foundation dates back to 5000 BC, making it one of the oldest settlements in southwest T ; uuml;rkiye. It is strategically located between the Inner Aegean and Eastern Mediterranean regions. Due to its location, the city has important throughout its history. The Greek type of theater, which is the main topic of this paper, is one of the most remarkable structures known to date from the Hellenistic period and is made of marble blocks. Macroscopic investigations reveal that the marble blocks theater are pure white, medium-to-fine crystalline, and their dimensions range from 165 x 45 x 40 to 210 x 50 x 90 cm. In addition their whiteness, the most characteristic feature of these marble blocks is that they are almost entirely pure (they do not contain opaque accessory minerals or colored veins). Microscopically, the white marble blocks have heteroblastic polygonal (less heteroblastic mosaic) textures and chiefly consist of calcite minerals (negligible amounts of dolomite, quartz, muscovite, and opaque minerals). These results are supported by X-ray powder diffraction and confocal Raman spectrometer studies. Field observations, mineropetrographic data, geochemical data suggest that the theater marble may have been obtained from ancient marble quarries around Eskihisar. Based on results of optically stimulated luminescence (OSL), it can be suggested that the construction of the theater building began around 2nd century BC and lasted until the 1st century AD. After that, it was strengthened in the 3rd-4th century and later repurposed open-air church, with additional reinforcement in the 5th-6th century. The OSL ages calculated from the experimental results match the known archaeological record of the theater's construction
Yenidoğanlarda aile merkezli bakım uygulamalarının ebeveynlerin algıladıkları destek düzeyine etkisi
No full textBu çalışma yenidoğanlarda aile merkezli bakım uygulamalarının ebeveynlerin algıladıkları destek ve memnuniyet düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla Denizli ilinde bir hastanenin lohusa servisinde yatan ebeveynlerle yapılmıştır.
Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tipte olup çalışmaya 200 ebeveyn dahil edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Verilerin toplanması için Aile-Bebek Tanıtım Formu, Aile Merkezli Bakım Ölçeği (AMBÖ) ve Hemşire Ebeveyn Destek Ölçeği (HEDÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel analizlerden faydalanılmıştır. Ölçeklerin toplam ve alt boyut puanlarına ilişkin değerlendirmede normal dağılıma uygunluk Shapiro Wilks testi, gruplar arası farklılıklarda Mann-Whitney U Testi, Kruskal-Wallis H Testi uygulanmıştır. Ölçeklerin toplam ve alt boyutların birbirleriyle ilişkilerinin incelenmesinde Spearman Korelasyon katsayısından faydalanılmıştır. Hemşirelerin verdiği bakım ve demografik faktörlerin ebeveynlerin algıladığı destek düzeyini yordalama durumu Çoklu Regresyon Analizi ile incelenmiştir. Katılımcıların %94,0’ü kadın, %6,0’sı erkektir. Ebeveynin yaşına göre HEDÖ-Ebeveynin Desteklenmesi toplam, Duygusal Destek ve Saygı Desteği, Memnuniyet toplam ve Saygı Desteği alt boyut puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmaktadır (p0,05, p0,01). Çalışan ebeveynlerin ortalama destek puanları, çalışmayan ebeveynlere göre anlamlı düzeyde yüksektir. HEDÖ-Ebeveynin Desteklenmesi toplam ve Duygusal Destek alt boyutunda gelir giderden az olanlar, geliri giderine denk olanlara göre daha yüksek ortalama destek puanlarına sahiptir. Bebeği 1 gündür hastanede olanların ortalama destek puanları, bebeği 2 gün ve daha uzun süredir hastanede olanlara göre anlamlı düzeyde yüksektir. Yatışta kliniğin tanıtıldığını belirten ebeveynlerin ortalama destek puanı, kliniğin tanıtılmadığını belirten ebeveynlere göre anlamlı düzeyde yüksektir. Aile merkezli bakım uygulamalarının, ebeveynin algıladığı destek ve memnuniyet düzeyinin etkili olduğu sonucuna varılmıştır.This study was carried out with parents hospitalized in the postpartum units of a hospital in Denizli province of Turkey in order to evaluate the effect of family-centered care (FCC) practices on parents' perceived support and satisfaction levels in newborns.
The study is a descriptive and cross-sectional and contains 200 different parents as the participants. SPSS 25.0 program was used to analyze the data. Family-Infant Information Form, Family-Centered Care Scale (FCCS) and Nurse Parent Support Tool (NPST) were used to collect the data. Descriptive statistical analyses were used to evaluate the data. In the evaluation of the total and sub-dimensional scores of the scales, the Shapiro Wilks test for conformity to normal distribution, Mann-Whitney U Test and Kruskal-Wallis H Test were applied for intergroup differences. Spearman correlation coefficient was used to examine the relationship between the total and sub-dimensions of the scales. Multiple Regression Analysis was used to examine the predictive status of the care provided by nurses and demographic factors on the level of support perceived by parents. Of the participants, 94.0% were female and 6.0% were male. According to the age of the parents, there are statistically significant differences in the total, Emotional Support and Respect Support, Satisfaction total and Respect Support sub-dimension scores of NPST-Parental Supports (p0.05, p0.01). The average support scores of working parents are significantly higher than those of non-working parents. In the NPST-Parental Support total and Emotional Support sub-dimension, those whose income is less than their expenses have higher average support scores than those whose income is equal to their expenses. The mean support scores of those whose infants were in the hospital for 1 day are significantly higher than those whose infants were in the hospital for 2 days or more. The mean support score of the parents who stated that they were introduced to the postpartum unit during hospitalization was significantly higher than the parents who stated that they were not introduced to the postpartum unit. It was concluded that family-centered care practices are effective on the level of support and satisfaction perceived by the parents