oPUB
Not a member yet
298 research outputs found
Sort by
Playing Soldiers in Bohemia: An Ethnography of NATO Membership
This book is an ethnographic rendering of a phase in the Czech post-socialist modernity when the military, the state and society were reorganizing their relationships according to the rules of a new rationality. Except for Chapter Five, which draws on my earlier research, this book is based on observations and interviews which I completed during my sixteen months of dissertation fieldwork (February 2001 - June 2002) in the military bases and other sites in the Czech Republic. I view my fieldwork as an intense personal and anthropological experience filled with ambiguities and paradoxes that stem from the grotesqueness which accompanied the transformation of power relations and identities in the post-socialist period. My ambition was to communicate some of the unique atmosphere that pervaded the transitional moment with respect to the military - an institution and area of research that have been largely neglected by the scholars of post-socialism.
This study is not a critical analysis of the post-socialist military or the civil-military relations in the Czech Republic. I conceptualize the individual ethnographic chapters of this book as free-standing scenes, each of which attempts to address a particular idea that I found dominant in my observations related to the military. But rather than writing the ethnography of the military or its relationship to society, I use the military as an observation point from which I examine the often intangible, but recurrent themes of Czech national identity and post-socialist transformation. I hope that the details of the small stories, which I present here, will address larger cultural and social issues (Geertz 1973: 23) and enable readers to use my work to analyze similar phenomena in other (not only) post-socialist societies
Od paradygmatu do kosmopolis: Filozofia Stephena E. Toulmina
Celem niniejszej pracy jest rekonstrukcja oraz analiza koncepcji racjonalności zawartej w filozofii Stephena Edelstona Toulmina. Zadanie to jest warte realizacji z trzech zasadniczych powodów. Po pierwsze, filozofia Toulmina jest jedną z nielicznych propozycji, które pomimo zdecydowanego zerwania z kartezjańskim, urologicznym ideałem racjonalności równie zdecydowanie bronią rozumu przed irracjonalnością, relatywizmem i subiektywizmem. W intencji Toulmina ma ona wyznaczyć podwaliny dla nowego paradygmatu przyszłej filozofii i określić kluczowe idee jej novissimum organum3. Po drugie, Toulminowska koncepcja, rozwijana i dookreślana przez filozofa w kilku obszarach badań, tworzy dość spójną i zwartą całość, a poszczególne jej aspekty uzupełniają się nawzajem. Jej twórca nie poprzestaje na samych deklaracjach, lecz konsekwentnie stara się podawać konkretne, szczegółowo uzasadnione rozwiązania podstawowych problemów związanych z racjonalnością (to, na ile są to próby udane, stanowi już odrębną kwestię). Toulmin dał temu wyraz przede wszystkim w swej teorii argumentacji praktycznej, następnie w swej wiqi rozwoju pojęciowego w nauce, a ostatnio również w refleksji nad intelektualnym dziedzictwem nowoczesności. Po trzecie wreszcie, filozofia Toulmina, choć znana i szeroko dyskutowana na Zachodzie, a przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, jest raczej mało obecna na gruncie polskim. Znikoma liczba przekładów4 i opracowań5 nie daje podstawy do szerszego zaistnienia jego poglądów. Biorąc pod uwagę wpływ Toulmina na kształt współczesnej filozofii oraz jego czynny udział w głównych debatach filozoficznych ubiegłego stulecia - między innymi w metaetycznym sporze o „dobre racje”, sporze o racjonalność nauki, w dyskusjach dotyczących teorii retorycznej, w debatach nad problemami bioetyki, wreszcie w tak zwanej „debacie postmodernistycznej” - jego idee z pewnością warte są bliższej prezentacji
Rytuały przejścia ze sfery prywatnej w sferę publiczną dzieci przedszkolnych
Od momentu przekroczenia progu przedszkola, a właściwie od czasu zorientowania się w sieci wzajemnych zależności, jakimi nasycone jest życie społeczne każdej placówki edukacyjnej i dostosowania się do panujących w nim reguł dziecko staje się człowiekiem instytucji. Dla małego dziecka, które dopiero opanowuje w sobie właściwy sposób pierwsze kategorie pozwalające mu wstępnie porządkować natłok docierających do niego informacji, przejście z przestrzeni prywatnej, domowej do przestrzeni publicznej, zinstytucjonalizowanej, musi być niezwykle trudne. Jak sobie radzi w tej sytuacji, jakie podejmuje działania by nie narażając się na utratę poczucia bezpieczeństwa wypracować swoją własną strategię przetrwania? To pytanie badawcze było dla mnie inspiracją do przeprowadzenia obserwacji uczestniczącej w jednym z wrocławskich przedszkoli
Nowe sensy w edukacji przedszkolnej
Rekonstrukcja dydaktycznej funkcji przedszkola, pokutującej do dnia dzisiejszego dominacją nauczyciela nad dziećmi, to zasadnicza kwestia podnoszona w artykule. Konsekwencją jej detronizacji jest postulowana zmiana roli nauczyciela z arbitra, wyznaczającego kierunek rozwoju dziecka, na osobę wspierającą jego rozwój poprzez oferowanie okazji inspirujących je do podejmowania motywowanych wewnętrznie aktywności. Jedną z nich jest zabawa, której ranga, z uwagi na niezaprzeczalne walory edukacyjne, także domaga się zmiany i wydobycia z pozycji, traktowanych przez część nauczycielek jako peryferyjna, na należycie eksponowaną
Relacja nauczyciel-dziecko w przedszkolu o alternatywnym i o konwencjonalnym sposobie pracy
Zasadniczą treścią artykułu jest prezentacja kontaktów społecznych nawiązywanych pomiędzy nauczycielką i dziećmi w dwóch typach przedszkoli – alternatywnym (przedszkole Wrocławskiej Szkoły Przyszłości) i konwencjonalnym (przedszkole tradycyjne). Zachowania będące przedmiotem analizy składają się na obraz przedszkolnej codzienności ilustrujący odmienność stylu pracy nauczycielek w obu typach placówek. Ten, który zaobserwowano u nauczycielek przedszkola alternatywnego wykazuje więcej cech zbieżnych z modelem relacji zorientowanym na osobowość dziecka (O zasadniczą...,1989, Brzezińska 1988) oraz na dzielenie się wiedzą i na jej interpretację (Barnes, 1988). Z kolei styl pracy nauczycielek przedszkola konwencjonalnego bliższy jest modelowi dydaktyczno-dyscyplinarnemu (O zasadniczą...1989), orientacji „na program” (Brzezińska,1988) oraz na przekazywanie wiedzy (Barnes, 1988)
Alternatywa w edukacji przedszkolnej. Studium teoretyczno-empiryczne
Książka składa się z dwóch części. W pierwszej z nich dokonano prezentacji wybranych koncepcji edukacji alternatywnej takich, jak między innymi Ruch Wolnych Szkół w Niemczech, moskiewska koncepcja innej szkoły oraz Wrocławska Szkoła Przyszłości. Z niej to wywodzi się zrealizowany w latach 1985-1988 w jednym z wrocławskich przedszkoli z 20. osobową grupą dzieci 3-letni projekt Alternatywa w edukacji przedszkolnej. Druga cześć książki, znacznie obszerniejsza, zawiera opis podstawowych założeń pedagogicznych i psychologicznych realizowanego projektu. Miał on charakter laboratorium badawczego umożliwiającego prowadzenie partycypacyjnych badań w działaniu, w trakcie których wypracowywano metodę projektowania okazji edukacyjnych odwołującą się do samodzielności, innowacyjności oraz kooperacji małych dzieci. Kolejne rozdziały książki zawierają opis działań nauczycielek i dzieci, zilustrowanych obrazem życia społecznego przedszkola oraz przejawami aktywności poznawczej i społeczno-emocjonal