8882 research outputs found
Sort by
Ecological impact of Carbon Capture Storage (CCS)
Get PDFSchool: Graduate School of Science, Arts and Technology
Department: Petroeum Engineering
Qualification: Development of Oil and Gas Fields
Supervısor: Grigorii Penkov Mikhailovic
İntruziya aşkarlama sistemləri üçün təkmilləşdirilmiş dağ ceyranı optimizatoru alqoritmi ilə xüsusiyyət seçimi
No full textSchool: Graduate School of Science, Art and Technology
Department: Computer Engineering
Qualification: Computer Engineering Supervisor: Dr. Farhad Soleimanian GharehchopoghThis master's thesis, titled "Feature Selection with Improved Mountain Gazelle Optimizer Algorithm for Intrusion Detection Systems," presents a comprehensive evaluation of the effectiveness of the Improved Mountain Gazelle Optimizer with Quasi-Oppositional Based Learning (MGO-QOBL) in optimizing feature selection for various classifiers. The study systematically compares MGO-QOBL with traditional optimization algorithms such as Ant Colony Optimization (ACO), Genetic Algorithm (GA), Particle Swarm Optimization (PSO), and the standard Mountain Gazelle Optimizer (MGO) across multiple performance metrics, including accuracy, precision, F1 score, and runtime.
The results indicate that MGO-QOBL consistently delivers superior or highly competitive performance across different classifiers. MGO-QOBL significantly enhances precision and accuracy for classifiers like the Decision Tree Classifier (DTC) and Random Forest Classifier (RFC) while maintaining robust performance for GaussianNB and SVM. Regarding F1 scores, MGO-QOBL demonstrates a balanced improvement, combining high precision and recall. Despite increasing computational costs, the trade-off with improved performance metrics justifies the increased runtime, particularly for GaussianNB and KNN classifiers.
Statistical validation using the Wilcoxon signed-rank test further reinforces the reliability of these findings, showing significant improvements in many cases. These results underscore the efficacy of MGO-QOBL in feature selection for intrusion detection systems, making it a valuable optimization tool compared to traditional methods. The study highlights the potential of MGO-QOBL to advance the accuracy and reliability of intrusion detection systems, contributing to more secure and efficient cybersecurity infrastructures.
Future research directions include evaluating the performance of MGO-QOBL across different datasets, exploring hybrid optimization approaches, and applying the algorithm to real-time intrusion detection systems and other domains such as bioinformatics and finance. This thesis demonstrates that MGO-QOBL is a powerful tool for enhancing feature selection processes, with significant implications for the broader machine learning and optimization field
Uzunmüddətli neft hasilatının proqnozlaşdırılması: lay simulyasiya modellərinin və maşın öyrənmə yanaşmalarının müqayisəli təhlili
Get PDFSchool: Graduate School of Science, Art and Technology
Department: Petroleum Engineering
Speciality: Development of Oil and Gas Fields Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Grigorii PenkovOur research contributes valuable insights into the application of machine learning, particularly LSTM, for long-term oil production prediction. The comparative analysis of different models sheds light on their respective strengths and weaknesses. As we move forward, the integration of multi-variate prediction models holds the potential to further refine and advance the accuracy of predictions in the dynamic field of oil production. Besides, the algorithm can be checked over gas wells to see effect of the model in that way. As mentioned previously, the gas wells contain high degree of cyclicity due to seasonality phenomena. As an additional information for long-short term memory machine learning algorithm, it is believed that it might have a positive impact on the predictions
AVR mikrokontrolleri ilə sənaye “seç və yerləşdir” robot qolunun layihələndirilməsi
Get PDFFaculty: Graduate School of Science, Art and Technology
Department: Physics and Electronics
Specialty: Electronics Devices Supervisor: Ph.D. in physics, assoc. prof. Sevda Garibova NizamiArduino-based robotic arms represent a valuable platform for innovation,
learning, and problem-solving in robotics and related fields. By leveraging the capabilities of
Arduino microcontrollers and open-source development environments, individuals and
organizations can explore new applications, iterate on designs, and contribute to the
advancement of robotics technology in a collaborative and accessible manner. As the field of
robotics continues to evolve, Arduino-based platforms are poised to play a pivotal role in
shaping the future of automation, creativity, and human-machine interaction
Cütlüklərdə bağlanma tərzi ilə münasibətdən məmnunluq arasındakı əlaqənin öyrənilməsi
Get PDFFakültə: Təbiət Elmləri, Sənət və Texnologiya Yüksək Təhsil
Departament: Psixologiya
İxtisas: Klinik Psixologiya
Elmi rəhbər: psixol. ü.f.d., dosent L.M.CabbarovaTəqdim edilmiş bu dissertasiya işi cütlüklərdə münasibətdən məmnunluq və bağlanma tərzi arasındakı əlaqəni öyrənir. Tədqiqat işi ümumilikdə giriş, üç fəsil, nəticə, istifadə edilmiş ədəbiyyat siyahısı və əlavələrdən ibarətdir.
Giriş hissədə mövzunun aktuallığı, problemin inkişaf dərəcəsi, tədqiqatın predmeti, tədqiqatın obyekti, tədqiqatın məqsəd və vəzifələri, tədqiqat metodları, tədqiqatın praktik əhəmiyyəti və tədqiqatın strukturu öz əksini tapmışdır.
Dissertasiya işinin “Ədəbiyyat xülasəsi” adlı birinci fəsli iki yarımfəsildən səkkiz alt yarımfəsildən ibarətdir. Burada bağlılıq anlayışının mahiyyəti, bağlanmanın təzahür xüsusiyyətləri və əsas əlamətləri, bağlılığı inkişaf etdirən faktorları, sosial-psixoloji amillər, fərdi-psixoloji xüsusiyyətlər, bağlılıq fenomeninin tədqiqi istiqamətlərinin öyrənilməsi ilə bağlı müxtəlif psixoloji ədəbiyyatlardan istifadə edərək, nəzəriyyəsinin əsas anlayışlarını araşdıraraq təhlil edir. Eyni zamanda bu fəsildə, şəxsiyyətlərarası münasibətlərin mahiyyəti və şəxsiyyətlərarası münasibətlərin ümumi xarakteristikası, yaxın şəxsiyyətlərarası münasibətlərin xüsusiyyətləri, sevgi münasibətləri və dostluq münasibətləri, romantik münasibətlərdə bağlılıq fenomeninin təzahürləri ilə bağlı tədqiqatların təhlili təşkil edir.
Təqdim edilən dissertasiya işinin ikinci fəsli “Tədqiqatın metod və metodikaları” adlanır. İkinci fəsildə tədqiqatın təşkili və keçirilməsi haqqında bəhs edilmiş, 18-54 yaş aralığında olan cütlüklərdə “Demoqrafik məlumatlar anketi”, Cindy Hazan və Phillip Shaver tərəfindən 1987-ci ildə tərtib edilən “Böyüklər üçün bağlanma tərzi şkalası” Amerikalı psixoloqlar, Funk, J. L. və Rogge, R. D tərəfindən 2007-ci ildə tərtib “Cütlüklərdə münasibətdən məmnuniyyət indeksi”, S.Hendrick tərəfindən inkişaf etdirilən “Cütlüklərdə münasibətin qiymətləndirilməsi” metodikaları keçirilmişdir. Alınan nəticələrin təhlili zamanı SPSS proqramından istifadə edilmişdir.
Tədqiqat işinin “Tədqiqatdan alınan nəticələrin statistik təhlili və müzakirəsi” adlanan üçüncü fəslində isə eksperimental tədqiqatın nəticələri təhlil edilmişdir. Tədqiqatdan əldə edilən nəticələrə əsasən güvənli bağlanma tərzinə malik tədqiq olunanlarda, münasibətlərindən
məmnunluq səviyyəsinin yüksək, qaçınan və təşvişli bağlanma tərzinə malik olan tədqiq olunanlarda isə münasibətdən məmnunluq səviyyəsinin aşağı olduğu məlum olmuşdur. Dissertasiya işi nəticə və istifadə edilmiş ədəbiyyat siyahısı ilə sonlanmışdır.
Açar sözlər: bağlanma nəzəriyyəsi, bağlanma tərzləri, yaxın münasibətlər, sevgi münasibətlər
Endokrinoloqa müraciət edən yüksək çəkili insanlarda depressiya və həyat məmnunluğunun tədqiqi
Get PDFFakültə: Təbiət Elmləri, Sənət Və Texnologiya Yüksək Təhsil Fakültəsi
Departament: Psixologiya
İxtisas: Klinik psixologiya Elmi rəhbər: Tibb üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Manuçehri- Lalei Araz Ali-Hüseyn
Məsləhətçi: Aydan Mahir qızı XasməmmədzadəTədqiqatın obyekti 18-45 yaş aralığında yüksək çəkiyə malik kişi və qadınlardır. Tədqiqatın məqsədi endokrinoloqa müraciət edən yüksək çəkili insanlarda depressiya və həyat məmnunluğunun tədqiq edilməsidir. Tədqiqatın əsas fərziyyəsi budur: yüksək çəki koqnitiv funksiyalar üzərində neqativ təsirlərə səbəb olur və depressiya kimi önəmli sağlamlıq problemi ilə yaxından əlaqədardır. Yüksək çəki və depressiv ruh halı fərdlərdə həyat məmnunluğunun enməsinə səbəb olur. Bu baxımdan yüksək çəki və depressiyadan əziyyət çəkən, bu səbəbdən həyat məmnunluğu azalan insanların psixoloji reabilitasiyaya məruz qalaraq “sağalması”, həyata qayıtması, yenidən iş qabiliyyətinin bərpa edilməsi, ünsiyyət səviyyəsinin artması mümkündür. Tədqiqatda aşağıdakı nəticələr əldə edilmişdir: yüksək çəki ilə depressiya arasında əlaqə mövcuddur; tədqiqata cəlb edilənlərin həyat məmnunluğu və depressiya səviyyələri ilə onların boy, çəki və yaş kimi müstəqil dəyişənləri ilə aralarında müəyyən dərəcəli fərqlər var; qadın və kişilərin həyat məmnunluğu və depressiya səviyyəsi arasında mənalı bir fərq var. Digər tərəfdən isə qadınların həyat məmnunluğu və depressiyaya meyillilikləri isə variasiya analizinə baxdıqda kişilərdən fərqləndiyini müşahidə edirik. Maraqlı faktdır ki, qadınlarda depressiyaya meyillilik variasiyası kişilərdən daha çoxdur, yəni bu o deməkdir ki, qadınlar kişlərdən daha çox depressiyaya düşməyə meyillidir. Digər maraqlı nəticə isə odur ki, həyat məmnunluğu kişilərdə qadınlara nisbətən daha çoxdur. Göstəricilərə əsasən deyə bilərik ki, kişilərin öz həyatlarından məmnun qalması qadınlarla müqayisədə daha asandır. Görünən odur ki, qadınların depressiyaya meyilli olmasının elə əsas səbəbi də budur; tədqiqat iştirakçılarının artıq çəkidə olmaları öz çəkilərindən asılı olaraq həyat məmnunluğuna təsir edir və onun dəyişməsinə səbəb olur. Onların həyat məmnunluğu kənar fatorlardan və depressiyadan asılı olaraq dəyişir; artıq çəkili tədqiqat iştirakçılarının həyatdan məmnunluğu yaş səviyyəsinin az və ya çox olmasından mütləq asılı deyil, həmçinin belə bir asılılığın olmaması əhəmiyyətlilik əmsalını ödəmədiyi üçün də nəzərə alınmır. Görünən odur ki, artıq çəkili insanların həyat məmnunluğunun aşağı və ya yuxarı olması onların yaşından deyil, yaşadıqları emosional pozuntu ilə əlaqədardır. Bu nəticələri qrupların məna ortalamasına baxdıqda anlamaq olur, lakin diqqəti çəkən 39 yaşdan aşağı və yuxarı olan qrupların məna ortalamasıdır ki, standart yayınma 39 yaşdan aşağı olan qruplarda daha çoxdur. Bu nəticənin izahını isə belə verə bilərik ki, 39 yaşdan aşağı olan qrupların həyat məmnunluğuna bəslədikləri münasibət daha yüksəkdir, yəni artıq çəkidə olmaları yuxarı yaş səviyyəsinə malik olanlarla müqayisədə onları daha çox narahat edir
Ağıllı şəhərdə ən qısa marşurutun tapılması alqoritmi
Get PDFSchool: Graduate School of Science, Art and Technology
Department: Computer Science
Qualification: Software of Computer Systems and Networks Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Leyla Muradkhanli GazanfarThis thesis presents the development and implementation of an Android application designed to find the optimal meeting point for users based on their geographic locations. Leveraging Google APIs, the application gathers users' positional data and calculates a central, convenient location for all parties involved. The primary goal is to enhance social interactions and logistical coordination by simplifying the process of finding a mutually agreeable meeting point.
The application integrates several Google APIs, including the Google Maps API for location visualization, the Places API for point-of-interest searches, and the Distance Matrix API for calculating travel distances and times. By utilizing these tools, the application can provide real-time, accurate suggestions for meeting locations that minimize travel time and distance for all users.
The core algorithm considers various factors such as the geographic distribution of users, transportation modes, and real-time traffic conditions. Users can input their current locations or allow the application to detect their positions automatically. The system then computes potential meeting points and ranks them based on accessibility, travel time, and user preferences. This dynamic approach ensures that the suggested meeting points are practical and efficient.
Usability and user experience are critical components of the application design. The interface is intuitive, with clear visual representations of suggested meeting points on a map, along with detailed information about each location, including distance, estimated travel time, and nearby amenities. Feedback mechanisms are incorporated to continually improve the accuracy and relevance of the meeting point suggestions.
Through extensive testing and user feedback, the application has demonstrated its utility in various scenarios, from casual social gatherings to professional meetings. The results indicate a significant reduction in the time and effort required to coordinate meetups, thereby enhancing overall user satisfaction.
In conclusion, this Android application exemplifies how leveraging advanced location-based services and algorithms can streamline the process of finding optimal meeting points, ultimately fostering more efficient and enjoyable social and professional interactions
Psixogen vaginizm və onun digər psixi pozuntularla əlaqəsi
Get PDFFakültə: Təbiət elmləri, Sənət və Texnologiya yüksək təhsil
Departament: Psixologiya
İxtisas: Klinik psixologiya Elmi rəhbər: Psixologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ramiyyə Cavadova Rövşən qızıFərqli dövrlərdə müxtəlif xəstəliklərin rast gəlinmə tezliyi, onların təzahür xüsusiyyətləri
dəyişildiyi kimi bu xəstəliklərə münasibət, onların diaqnozu və müalicə üsulları da fərqli məna
kəsb etməyə başlayır. Bunda elmin inkişafının nəticəsi kimi biliklərin yenilənməsi ilə bərabər,
cəmiyyətin sosial normalarında baş verən dəyişikliklərin də rolu böyükdür. Xüsusilə də cinsi
problemlərə münasibət heç də hər zaman birmənalı olmamışdır. Fiziki, şəxsiyyətlərarası və
psixososial məsələlərin qovşağında cinsi disfunksiyalar olduqca mürəkkəb və mübahisəli
xarakterə malik olur. Cinsi disfunksiyaların bir növü kimi vaginizm müxtəlif müəlliflər
tərəfindən qadınların şəxsiyyət xüsusiyyətləri, psixopatoloji vəziyyətləri, psixoseksual inkişafı,
patologiyada rol oynayan əzələ qrupları və onların təzahürləri baxımından təsnif edilmişdir. Bu
disfunksiya fiziki səbəblərdən olduğu kimi, psixoloji səbəblərdən də qaynaqlana bilir. Psixogen
vaginizmin digər psixi pozuntular ilə əlaqəsi araşdırılarkən, müəyyən olunmuşdur ki, psixogen
vaginizm əsasən tək başına mövcud olmur, depressiya, təşviş, OKB, isteriya, stress pozuntusu
və s. kimi bir sıra problemlər onu müşayiət edir. Dissertasiya işinin əsas məqsədi vaginizm
diaqnozu qoyulmuş qadınlarda təzahür edən psixi pozuntuları araşdırmaq, depressiya,
şəxsiyyətlərarası həssaslıq, paranoid düşüncələr, psixotizm, obsessiv-kompulsiv simptomlar,
somatizasiya, təşviş, fobik narahatlıq, ədavət, təşviş pozuntusunun səviyyələrini ölçməkdən
ibarətdir. Tədqiqatın obyektini müxtəlif cinsi pozuntular səbəbilə ginekoloqa müraciət etmiş
qadınlar təşkil edir. Tədqiqatın predmeti psixogen vaginizm diaqnozu qoyulmuş qadınlarda
digər psixi pozuntların təzahür xüsusiyyətləridir. Tədqiqatın fərziyyəsi psixogen vaginizm
problemi ilə bağlı ginekoloqa müraciət edən qadınlarda psixopataloji hallara rast gəlinmə
tezliyinin, ginekoloqa digər problemlərlə bağlı müraciət edən qadınlara nisbətən üstünlük təşkil
etməsini nəzərdə tutur. Tədqiqat zamanı demoqrafik göstəriciləri də ehtiva edən zəruri
məlumatların toplanması məqsədi ilə müəllif tərəfindən tərtib olunan anket və tədqiq
olunanlarda psixopatoloji halların müəyyənləşdirilməsi üçün Qısa Simptom Testindən” (QST)
(Derogatis tərəfindən hazırlanmış, Mələk Kərimova və Nərmin Osmanlı tərəfindən Azərbaycan
mədəniyyətinə adaptasiya olunmuşdur) istifadə olunmuşdur. Aparılan tədqiqat psixogen
vaginizm problemi ilə bağlı ginekoloqa müraciət edən qadınlarda psixi pozuntuların rast
gəlinmə tezliyinin daha çox olduğunu aşkar etmişdir
Some spectral problems of dissipative q-Sturm–Liouville operators in limit-point case for q > 1
No full textThe main purpose of this study is to investigate dissipative singular q-Sturm–Liouville operators
in a suitable Hilbert space and to examine the extensions of a minimal symmetric operator in limit-point
case. We make a self-adjoint dilation of the dissipative operator together with its incoming and outgoing
spectral components, which satisfy determining the scattering function of the dilation via Lax-Phillips
theory. We also construct a functional model of the maximal dissipative operator by using the incoming
spectral representation and we find its characteristic function in terms of the Weyl–Titchmarsh function of
the self-adjoint q-Sturm–Liouville operator whenever q > 1. Furthermore, we present a theorem about the
completeness of the system of eigenfunctions and associated functions (or root functions) of the dissipative
q-Sturm–Liouville operator
“Füyuzat”: dövlətsiz başlanğıc
No full textModern dünya yazmaq və oxumaq çərçivəsində inşa edilmişdir. Alman naşir Quttenberqin ilk kitab nəşri, ardınca London, Paris başda olmaqla Avropa şəhərlərində ortaya çıxan jurnallar yeni dünyanın kimliyinin inşasında həlledici rol oynamışdır. Məlum modern dünya kapitalizmin də dəstəyi ilə milli kompartmanlara bölünəcəkdi. Bu çərçivədə mətbuat milli kimliklərin inşasında həlledici bir məcra olaraq ortaya çıxmışdır