8882 research outputs found
Sort by
Artıq çəkili qadınların adaptiv pozuntularının psixoloji faktorları
No full textFakültə: Təbiət elmləri, sənət və texnologiya yüksək təhsil
Departament: Psixologiya
İxtisas: Klinik psixologiya Elmi rəhbər: p.ü.f.d., dosent Sevinc Ağavəli qızı AllahyarovaDissertasiya işində artıq çəkili qadınların adaptiv pozuntularının psixoloji faktorları araşdırılmışdır. İşin əsas məqsədi, artıq çəkidən əziyyət çəkən qadınlarda adaptiv pozuntuları tədqiq etmək, bədən çəki indeksi ilə adaptiv pozuntular arasında əlaqəni öyrənməkdir.
Dissertasiya işinin birinci fəsli ədəbiyyatların nəzəri təhlilinə həsr edilmişdir. Bu fəsildə adaptiv pozuntuların psixoloji təhlili aparılmış, adaptiv pozuntuların əlamətləri və dərəcələri, təzahürü və yaranma səbəbləri təhlil edilmişdir. Həmçinin artıq çəkinin psixoloji xarakteristikası aparılmış, artıq çəkili qadınların psixoloji xüsusiyyətləri və bu qadınlarda adaptiv pozuntular öyrənilmişdir.
Dissertasiya işinin ikinci fəsli mövzunun klinik-psixoloji təhlilinə həsr edilmişdir. Tədqiqat işi 27-45 yaş həddində 184 nəfər artıq çəkidən əziyyət çəkən qadınlar ilə aparılmışdır. Tədqiqat işi Nərimanov Tibb Mərkəzində keçirilmişdir. Tədqiqat zamanı Adaptiv pozuntuların təyini şkalası və Adaptiv pozuntu-Yeni modul (20) şkalası istifadə olunmuşdur.
Dissertasiya işinin üçüncü fəslində tədqiqat zamanı alınan nəticələrin təhlili aparılmışdır. Burada tədqiqat nəticələri ətraflı şərh edilmişdir. Alınan nəticələr ümumi olaraq aşağıda qeyd edilmişdir:
-Artıq çəkili qadınların bədən çəki indeksi adaptiv pozuntuların təzahürünə əhəmiyyətlə dərəcədə təsir edir;
- Mütəxəssis dəstəyi alan, BÇİ-i yüksək olan qadınlarda adaptiv pozuntuların təzahürü mütəxəssis dəstəyi almayan BÇİ-i yüksək olan qadınlara nisbətən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlidir;
- BÇİ-i yüksək olan qadınlarda adaptiv pozuntuların təzahürü problemin müddəti ilə əhəmiyyətli dərəcədə əlaqəlidir.
Alınan nəticələr SPSS proqramında reqressiya analizi və T test ilə işlənilmiş, əhəmiyyətli dərəcədə olduğu müəyyən edilmişdir (p<0,05).
Dissertasiya işi nəticə, istifadə edilən ədəbiyyat siyahısı və əlavələr ilə tamamlanır
İnformasiya emalında təhlükəsizlik və məxfilik
No full textFaculty: Graduate School, Arts and Science
Department: Physics and electronics
Qualification: Electronic devices and appliances
Supervisor: assos. of professor, PhD in Technical Sciences Elchin Hasano
Tələbələrdə sosial fobiya və özünüqiymətləndirmə arasındakı əlaqənin təhlili
No full textFakültə: Təbiət Elmləri, Sənət və Texnologiya Yüksək Təhsil
Departament: Psixologiya
İxtisas: Klinik Psixologiya Elmi rəhbər: P.ü.f.d, dosent Ceyhun Qurbanalı oğlu AlıyevTədqiqatın təşkil olunmasının əsas məqsədi tələbələrdə sosial fobiya və özünüqiymətləndirmə səviyyələrini müəyyən etmək və onlar arasındakı əlaqəni aşkara çıxarmaqdır. Sosial fobiya fərdin ictimai situasiyalarda başqalarının diqqət mərkəzində olmaqla bağlı narahatlıq hissi keçirməsidir. Özünüqiymətləndirmə isə fərdin özünə necə dəyər verdiyini və bu dəyərin onun davranışlarında necə əks olunduğunu xarakterizə edir. Eyni zamanda elmi işdə sosial fobiya və özünüqiymətləndirmənin tələbələrin akademik göstəricilərinə təsiri də araşdırılmışdır. Əsas fərziyyəmiz: Tələbələrdə sosial fobiya və özünüqiymətləndirmə arasında tərs əlaqə mövcuddur. Köməkçi fərziyyələrimiz: Tələbələrdə sosial fobiya və akademik göstəricilər arasında tərs əlaqə vardır, tələbələrdə özünüqiymətləndirmə səviyyəsi ilə akademik göstəricilər arasında düz əlaqə vardır.
Dissertasiya işinin ilk fəsli “Ədəbiyyat xülasəsi” adı ilə qeyd olunmuşdur. Bu fəsildə sosial fobiya və özünüqiymətləndirmə anlayışlarının klinik-psixoloji xarakteristikası, onlara təsir edən psixososial amillər, bu iki anlayışla bağlı aparılan elmi araşdırmalar, tələbəlik dövrünün psixoloji xarakteristikası, sosial fobiya və özünüqiymətləndirmə amilləri arasındakı əlaqələr və onların tələbələrə təsiri təhlil olunmuşdur.
İkinci fəsil “Metodlar və metodologiya” adı ilə əks olunmuşdur. Burada tədqiqatın həyata keçirilməsi zamanı istifadə olunan başlıca metodlar və tədqiqatın harada, kimlərlə keçirildiyi haqqında məlumat verilmişdir. Tədqiqatda Rosenbergin özünüqiymətləndirmə testi, Liebowitz sosial fobiya şkalası və demoqrafik sorğudan istifadə olunmuşdur. Əldə olunan cavablar isə Spss 26 proqramında təhlil edilmişdir.
Üçüncü fəsil “ Tədqiqat məlumatlarının statistik təhlili” adı ilə qeyd olunmuşdur. Burada tədqiqatın nəticələri qeyd olunmuş və təhlili həyata keçirilmişdir. Tədqiqat nəticələrinin təhlili zamanı müəyyən olunmuşdur ki, tələbələrdə sosial fobiya və özünüqiymətləndirmə arasında əks istiqamətli əlaqə mövcuddur- biri artıqca, digəri azalır. Bununla yanaşı, sosial fobiyanın akademik göstəricilər üzərində mənfi, özünüqiymətləndirmənin isə müsbət təsirə malik olduğu müəyyən edilmişdir. Nəticədə bütün fərziyyələrimiz təsdiq olunmuşdur
The Analysis of Multicultural Concept in Azerbaijani Medium Secondary School “Knowledge of World” Textbooks
No full textThis study explores how multiculturalism is represented in Azerbaijani-medium secondary school
"Knowledge of the World" textbooks for grades 5 to 9. Azerbaijan presents itself as a multicultural
society, but how well does this identity reflect in its education system? Through qualitative content
analysis, this research examines key multicultural concepts—such as race, ethnicity, diversity, and
discrimination—and how they are integrated into these textbooks. The findings show that while the
textbooks emphasize tolerance and national unity, they provide only limited coverage of ethnic
minorities, cultural diversity, and the complexities of inclusion. Islam is prominently featured, while
other religions and cultures receive little attention. Critical discussions on discrimination and prejudice
are largely absent, missing an opportunity to encourage deeper thinking about social justice. Overall,
the study highlights that while Azerbaijani textbooks promote a positive view of multiculturalism, they
could benefit from a more inclusive and detailed approach to better reflect the country’s diverse society
Crystal structure, Hirshfeld surface analysis and crystal voids of 4-nitrobenzo[c][1,2,5]selenadiazole
No full textThe title molecule, C6H3N3O2Se, is almost planar. In the crystal, intermolecular C—H⋯O hydrogen bonds link the molecules into a network structure, enclosing R22(7) and R33(8) ring motifs, parallel to the bc plane. There are π–π interactions present with centroid-to-centroid distances of 3.746 (3) and 3.697 (3) Å. A Hirshfeld surface analysis of the crystal structure indicates that the most important contributions for the crystal packing are from H⋯O/O⋯H (19.6%), H⋯N/N⋯H (11.0%), H⋯Se/Se⋯H (8.5%), O⋯Se/Se⋯O (8.2%), H⋯H (7.4%), C⋯N/N⋯C (7.3%) and N⋯Se/Se⋯N (7.2%) interactions. Hydrogen bonding and van der Waals interactions are the dominant interactions in the crystal packing. The volume of the crystal voids and the percentage of free space were calculated to be 25.60 Å3 and 3.73%, showing that there is no large cavity in the crystal
Impact of Age, Gender, and Education on Dialect Word Usage in the Shaki Dialect of Azerbaijani
No full textThis article deals with the relationship between social variables and dialect word usage in Shaki, Azerbaijan. The research employed a quantitative correlational research design. The data was collected from 176 informants, who were native speakers of the Shaki dialect of Azerbaijani, via an online questionnaire. Twenty dialect words from the Shaki region were included in the closed-ended questionnaire. The respondents wereinstructed toprovidedemographicinformation about themselves and to indicate whether they used the selected terms in their everyday speech. The results showed that the older speakers used dialect words more often than the younger ones. Besides, the males used more dialectal forms in their everyday speech than the females. While there was a general trend that higher education led to a decrease in the use of dialect words, the difference between uneducated and university-educated respondents was insignificant. This suggests that education may play a role in shaping language practices; nonetheless, it does not completely eliminate the use of local dialect forms among speakers. The findings of the study contribute to the general knowledge of dialectal variation in Azerbaijani and emphasize the need to consider sociological factors in the analysis of language use. Additionally, this article calls for further studies that employ qualitative methods and include broader regional comparisons to obtain more comprehensive knowledge of dialect usage in different areas of the country
Patrik Nesin “Canavarın səsi” romanında qəm və itkinin metaforik verballaşması
No full textSchool: Graduate School of Science, Arts and Technology
Department: English Language and Literature
Specialty: 60201 – Linguistics (English Language) Supervisor: Doc. Sc. in Philology, Prof. Azad Yahya MammadovThe research examines grief and loss portrayal through metaphorical language in A Monster Calls by Patrick Ness through Conceptual Metaphor Theory (CMT) and embodied cognition. The research focuses on abstract emotional experiences of grief because metaphors act as basic elements of human thought by using metaphorical language for their organization.
Using the Metaphor Identification Procedure (MIP), the study points important metaphors that include GRIEF IS A BURDEN, ISOLATION IS INVISIBILITY and so on. This research is examined these statements by connecting them to physical experiences The study shows that metaphor serves both linguistic features alongside cognitive and emotional abilities to help people express their inner pain.
The research demonstrates how cognitive literary studies benefit from metaphor because it enables characters and readers to understand trauma alongside emotional connection to loss and recovery. Literature depends on metaphor to develop emotional storytelling and this principle extends its value beyond literature for use in educational and counseling and therapeutic practices