Istanbul Ticaret University Institutional Repository (DSpace@Ticaret)
Not a member yet
8409 research outputs found
Sort by
Crypto-currencies and stock market performance: Evidence from the Nigerian stock exchange market
No full textThe COVID-19 era ushered in new investment options and payment systems within the global financial system, this investment option operates independently of the economic stock market. Studies have remained inconclusive if the virtual asset is a substitute or complement that can improve the overall performance of the stock market. Due to this lacuna, this study examines the quantile and conditional mean impact of crypto currencies on stock market performance in Nigeria. The secondary data was monthly data for (60) months from 31st January 2019 to 31st December 2023. The study was anchored on the financial innovation theory of Schumpeter. The VECM (Vector error correction model) and the Quantile regression technique were the econometric techniques used to draw inferences from the outcome and explanatory variables. The VECM findings revealed that 77.5% of the variance in all share index are explained by their shocks, while BIT (Bitcoin), BNB (Binance smart index), ETH (Ethereum), and LIT (Litecoin) jointly explain positive variation in the all share index performance. Specifically BIT (Bitcoin), contributed 5.58%, BNB (Binance smart index) contributed 7.43%, ETH (Ethereum) contributed 3.64% and Litecoin contributed 5.86%. The Quantile regression technique revealed that cryptocurrencies (Bitcoin, Binance smart index, and Ethereum) have positive and negative significant effects on all share indexes at the upper, middle, and lower bound periods. The study recommended that investors and corporate organization pay attention to the new normal in finance since this asset have also ushered in the Fintech innovation in the financial system
An analysis of infographic narrative structures used in digital journalism in the context of news consumption motivations
No full textBugünün haber endüstrisi, haberi hızlı, verimli ve erişilebilir enformasyon dünyası içerisinde üretmektedir. Yeni medya ortamları, çevrim içi siteler, sosyal medya platformları haberi interaktif bir üretime ve dağıtıma yönlendirmiştir. Yeni iletişim teknolojilerinin sağlamış olduğu imkânlar dahilinde çok yönlü ve zengin içerikler sunan dijital habercilik, farklı anlatı tarzları ile kullanıcılara ulaşmaya çalışmaktadır. Günümüz dijital içerik üretimi tarzlarından biri olan infografik anlatılar, dijital habercilikte haberin sayısal verilerle görsel bütünlük içerisinde aktarılmasını sağlamaktadır. Dijital haber üretiminde ve dağıtımında kullanılan anlatı tarzlarından biri olan infografik anlatı yapısı, durağan, etkileşimli ve hareketli türleri ile veri karmaşıklığı sade hale getirerek kullanıcıların ilgisini çekmektedir. Mevcut çalışma, infografik anlatı yapılarının interaktif kullanıcıların haber tüketim motivasyonlarına olan etkisi üzerine çıkarımlar yapmaktadır. Çalışmada belirlenen amaç doğrultusunda 305 kişiye çevrim içi anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen veriler istatistiki analize tabi tutularak dijital haber üretiminde İnfografik anlatı yapılarının yaş, cinsiyet, eğitim durumu, bağımsız değişkenlerine göre haber tüketim motivasyonlarının istatistiki olarak anlamlı fark gösterip göstermediğini incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, yaş ve eğitim durumu bazı boyutlarda infografik anlatı yapıları algılarını etkilerken, cinsiyetin anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Özellikle genç yaş grupları ve daha düşük eğitim seviyesine sahip katılımcıların infografik anlatılara yönelik daha olumlu değerlendirmelerde bulundukları gözlemlenmiştir.Digital journalism represents the process of producing and distributing content on digital platforms by integrating new communication technologies with artificial intelligence tools. Leveraging the opportunities provided by new communication technologies, digital journalism offers multifaceted and rich content to users. Today’s news industry operates within a fast-paced, efficient, and accessible information environment. New media platforms, including online websites and social media, have transformed the production and dissemination of news into an interactive process. By utilizing the capabilities of new communication technologies, digital journalism employs diverse narrative styles to engage users, highlighting the characteristic features of new media in content production and presentation. The technological foundations of the digital world, referred to as new media, align with the theories proposed by scholars such as Lev Manovich, Rogers, and Teun Van Dijk (Dijk, 2006; Manovich, 2001; Rogers ve Picot, 1986). News today is produced in various formats across websites, social media applications, and mobile systems. The most commonly used narrative structures in digital journalism are shaped by the characteristics of digital platforms and user experiences. Particularly, digital storytelling has become one of the most preferred narrative styles in content production to attract user attention (Song, 2016). In both national and international journalism, online news storytelling is notably prevalent. The general framework of news narratives is designed around text-based, visual-centric, and animated interactive formats (Craig, t.y.). For text-heavy narratives, formats such as digital prints and slide presentations are commonly used, while visual-centric narratives employ infographics, maps, long-scroll stories, live reporting, and video formats. This study explores the impact of infographic narrative structures on the news consumption motivations of interactive users. The primary aim of the research is to determine whether infographic narrative structures in digital news production demonstrate statistically significant differences in news consumption practices based on age, gender, and education level. Furthermore, it seeks to identify any statistically significant differences in news consumption practices related to these independent variables. Additionally, the study examines the role of infographics in digital journalism and their impact on news consumption. The hypotheses of the study are formulated as follows: H1. The “Entertainment and Relaxation” dimension of infographic news exhibits statistically significant differences based on (a) age, (b) gender, and (c) education level. H2. The “Active Participation” dimension of infographic news exhibits statistically significant differences based on (a) age, (b) gender, and (c) education level. H3. The “Richness and Content Engagement” dimension of infographic news exhibits statistically significant differences based on (a) age, (b) gender, and (c) education level. H4. The “Technical Capabilities and Ease” dimension of infographic news exhibits statistically significant differences based on (a) age, (b) gender, and (c) education level. H5. The “Credibility” dimension of infographic news exhibits statistically significant differences based on (a) age, (b) gender, and (c) education level. To measure users' news consumption motivations, a survey technique was employed as the research method. The survey was designed as a single form consisting of two sections. The first section included three multiple-choice questions to capture participants’ demographic profiles, while the second section featured 27 statements addressing technical capabilities, entertainment and relaxation, rich and ondemand content, active participation, and credibility. Responses were measured using a 5-point Likert scale. The study adopted the convenience sampling method, one of the non-probability sampling methods commonly used in social sciences (Gürbüz ve Şahin, 2018, p. 131). The aim was to ensure a homogeneous distribution of data. Accordingly, gender, age, and education level options were balanced during the creation of the survey form. Participants included individuals aged 18 and above, grouped into age categories up to 65 years and older. To achieve a power level exceeding 95% for the study, with a 5% significance level and an effect size of 0.25, a sample of 305 participants was surveyed (df=4; F=2.402). The research findings indicate that among news consumption practices, the highest mean score of 4.044 was observed in the “Richness and Content Engagement” dimension of infographic news. Examining the means and standard deviations of various statements regarding infographic narrative structures, participants generally indicated that infographics make news more enjoyable and accessible. The statement with the highest mean, “Infographics make it easy for me to access news” (Mean = 4.350), reflects the participants' perception of infographics as a tool for quick and easy access. Analyzing participants’ demographic information, significant differences were observed in some dimensions based on age groups. Participants aged 18-24 scored higher compared to those in the 25-34 and 35-44 age groups. No significant differences were found among other dimensions across age groups, confirming H1a and H3a while rejecting H2a, H4a, and H5a. Regarding gender, no significant differences were found across any dimensions of infographic narrative structures, leading to the rejection of all genderrelated hypotheses. However, educational levels revealed differences, particularly between participants with high school or lower education and those with university or postgraduate education. Consequently, H2c, H3c, H4c, and H5c were accepted, while H1b was rejected. In conclusion, while age and education level influence perceptions of infographic narrative structures in certain dimensions, gender does not have a significant effect. Notably, younger age groups and participants with lower educational levels demonstrated more favorable evaluations of infographic narratives
Verim rassallığı ve gecikme yaptırım maliyetleri: Ülke dışında üretim ve komşu ülkede üretim stratejilerinin karşılaştırılması
No full textThe extreme congestion caused by the pandemic at shipment routes demonstrated the potential damage fluctuations in customer order lead time could cause in global supply chains. Furthermore, if the order arrives with missing items, it will exacerbate the already disrupted flow of goods in the supply chain. Hence, yield uncertainty needs to be considered, especially when coupled with lead time fluctuations. Thus, supplier selection mechanisms could benefit from a comparison of supplier performances combining yield and lead time uncertainty under different combinations of other factors. To demonstrate the consequences of supplier selection based on these effects, we developed a stochastic optimization model for an order placed by a Tier 1 supplier with a Tier 2 supplier. We generated scenarios via 2k factor representation to calculate the effect of increasing production yield and mean lead time on supply chain costs. We have found that the magnitude of the effect of increasing the lead time on total supply chain costs was much higher than the magnitude of the effect of increasing the production yield. We further found that the magnitude of the effects of these two supplier characteristcs was more pronounced if at least two of the other three factors -unit underage cost, order amount, and unit procurement or tardiness cost- were high. Our numerical analysis also demonstrated that it was very important to put effort into estimating lead time parameters and distribution correctly, as making incorrect assumptions could cause severe underestimation of supply chain costs.Pandeminin ulaşım ve sevkiyat süreçlerinde yol açtığı yoğunluk, müşteri sipariş teslim sürelerindeki dalgalanmaların küresel tedarik zincirlerinde yol açabileceği potansiyel zararları ortaya koymuştur. Ayrıca, gecikmenin yanında teslim edilen ürün sayısının beklenenden az olması durumunda, tedarik zincirindeki hâlihazırda bozulmuş ürün akışı daha da kötüleşmektedir. Bu nedenle, özellikle sipariş teslim sürelerindeki dalgalanmalarla birlikte tecrübe edildiğinde, verim rassallığı, üzerinde durulması gereken bir husustur. Dolayısıyla, tedarikçi seçim mekanizmaları, farklı dış faktör kombinasyonları altında verim ve teslim süresi rassallığını beraber ele alarak tedarikçi performanslarını karşılaştırırsa, daha başarılı seçimler yapılacaktır. Bu etmenler doğrultusunda, tedarikçi seçiminin ortaya koyduğu performansı göstermek amacıyla, Seviye 1 tedarikçisinin Seviye 2 tedarikçisine verdiği bir sipariş için stokastik bir optimizasyon modeli oluşturulmuş; 2ᵏ faktör temsili ile senaryolar üretilerek, üretim veriminin ve ortalama teslim süresinin tedarik zinciri maliyetleri üzerindeki etkisi hesaplanmıştır. Bulgularımız, teslim süresinin artışının toplam tedarik zinciri maliyetleri üzerindeki etkisinin, üretim veriminin artışının etkisinden çok daha büyük olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ele aldığımız diğer üç dış faktörden en az ikisi — teslimatta eksik olan her ürün başına müşteri tarafından katlanılan maliyet, sipariş verilen toplam ürün miktarı ve ürün başına katlanılan gecikme yaptırım maliyeti — yüksek olduğunda, bu iki tedarikçi performans kriterinin (teslim süresi ve üretim verimi) toplam maliyetler üzerindeki etkilerinin daha baskın hale geldiği tespit edilmiştir. Sayısal analizimiz ayrıca, teslim süresinin rassallığını betimleyen parametrelerin ve olasılık fonksiyonunun doğru tahmin edilmesine yönelik çaba göstermenin çok önemli olduğunu ortaya koymuştur. Çünkü hatalı varsayımlar, tedarik zinciri maliyetlerinin ciddi şekilde azımsanmasına yol açarak yanıltıcı sonuçlara sebep olabilmektedir
Corporate publishing, graphic design and public relations: Strategic approaches contributing to the brand value of İş Bankası and Yapı Kredi
No full textFinans sektöründe markalaşma, yalnızca finansal hizmetlerin kalitesiyle değil, kurumların topluma sunduğu kültürel ve entelektüel katkılarla da şekillenmektedir. Kurumsal yayıncılık, finans kuruluşlarının marka kimliğini güçlendiren ve toplumsal güven inşa eden stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır. İş Bankası Kültür Yayınları ve Yapı Kredi Yayınları, bu bağlamda yalnızca kitap yayımlayan kuruluşlar değil, bankaların entelektüel mirasını inşa eden ve uzun vadeli marka sadakati oluşturan yapılar olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, finans sektöründe kurumsal yayıncılığı marka algısı üzerindeki etkileri incelenmiş, grafik tasarım ve halkla ilişkiler stratejileriyle nasıl bütünleştiği detaylandırılmıştır. Kurumsal yayıncılığın hedef kitlenin marka algısını nasıl şekillendirdiği ve bankaların yalnızca finansal kuruluşlar değil, aynı zamanda kültürel aktörler olarak nasıl konumlandığı analiz edilmiştir. İş Bankası ve Yapı Kredi örnekleri üzerinden yapılan değerlendirme, yayıncılığın finans sektöründe yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda toplumsal prestij ve güven inşa eden uzun vadeli bir yatırım olduğunu göstermektedir. Gelecekte, kurumsal yayıncılığın dijitalleşme nasıl şekilleneceği ve finans sektöründe kültürel yatırımların markalaşma süreçlerine nasıl yön vereceği, daha kapsamlı araştırmalarla ele alınmalıdır. Grafik tasarımın marka bilinirliğini artırmadaki rolü, halkla ilişkiler stratejilerinin yayıncılıkla nasıl bütünleştiği ve dijital medya platformlarının bu süreçteki etkisi, finans sektöründeki kurumsal kimlik oluşturma süreçlerine ışık tutan temel unsurlar arasında yer almaktadır.Branding in the finance sector is not solely based on the quality of financial services but also on the cultural and intellectual contributions that institutions make to society. Corporate publishing has emerged as a strategic tool that strengthens brand identity and builds public trust for financial institutions. İş Bankası Kültür Yayınları and Yapı Kredi Yayınları are not merely publishing houses; they serve as extensions of their respective banks, fostering intellectual heritage and cultivating long-term brand loyalty. This study examines the impact of corporate publishing on brand perception in the finance sector and explores how it integrates with graphic design and public relations strategies. It analyzes how corporate publishing shapes the public’s perception of brands and how banks position themselves not only as financial institutions but also as cultural actors. The case studies of İş Bankası and Yapı Kredi demonstrate that publishing is not merely a communication tool but a long-term investment that establishes societal prestige and trust. Future research should explore how corporate publishing will evolve with digitalization and how cultural investments will influence branding strategies in the financial sector. The role of graphic design in increasing brand recognition, the integration of public relations strategies with publishing, and the influence of digital media platforms are key elements that shed light on corporate identity formation in the finance industry
Görsel haritalama tekniği ile pazarlama iletişim aracı olarak ürün yerleştirme üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi
No full textIn this study, it is aimed to examine the studies published internationally between 1994 and 2024 on product placement as one of the marketing communication tools with bibliometric analysis according to certain restrictions. In this regard, bibliometric analysis of the data obtained from Web of Science and Scopus databases was carried out with the Vosviewer program. Analyzes were made according to author, country, publication citation, journal, keywords and methodological characteristics. SPAR-4-SLR protocol was used in the study. As a result of the study it was concluded that the author who contributed the most to the studies was Jörg Matthes. It was determined that the majority of the studies included authors from the USA and the 'International Journal of Advertising' was the journal in which the most studies were published. The most cited study is Russell (2002). It was observed that the number of publications was highest in 2018 and decreased thereafter. In the keyword analysis, it was revealed that concepts such as product placement, advertising, brand placement, marketing, persuasion knowledge, brand recall, brand attitude, movies and television are the most used concepts. In terms of methodological characteristics, it has been observed that quantitative methods are used more predominantly, there are more studies with two and three authors, and techniques such as experimental design, surveys and eye tracking are used. Based on these findings, the study results were evaluated and discussed. Implications and future research directions were included.Bu çalışmada, pazarlama iletişim araçlarından biri olan ürün yerleştirme konusunda 1994-2024 yılları arasında uluslararası alanda yayınlanmış çalışmaların belirli kısıtlara göre bibliyometrik analizle incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda Web of Science ve Scopus veri tabanlarından elde edilen verilerin bibliyometrik analizi Vosviewer programı ile gerçekleştirilmiştir. Analizler yazar, ülke, yayın atıfı, dergi, anahtar kelimeler ve metodolojik özelliklere göre yapılmıştır. Çalışmada SPAR-4-SLR protokolü kullanılmıştır. Çalışma sonucunda çalışmalara en fazla katkı sağlayan yazarın Jörg Matthes olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmaların çoğunluğunun ABD'li yazarlardan oluştuğu ve en fazla çalışmanın yayınlandığı derginin 'International Journal of Advertising' olduğu belirlenmiştir. En fazla atıf alan çalışma Russell (2002)'dır. Yayın sayısının 2018 yılında en yüksek olduğu ve bundan sonra azaldığı görülmüştür. Anahtar kelime analizinde ürün yerleştirme, reklamcılık, marka yerleştirme, pazarlama, ikna bilgisi, marka hatırlama, marka tutumu, film ve televizyon gibi kavramların en çok kullanılan kavramlar olduğu ortaya çıkmıştır. Metodolojik özellikler açısından ise nicel yöntemlerin daha baskın kullanıldığı, iki ve üç yazarlı daha fazla çalışma olduğu, deneysel tasarım, anket ve göz izleme gibi tekniklerin kullanıldığı görülmüştür. Bu bulgulardan hareketle çalışma sonuçları değerlendirilmiş ve tartışılmış, çıkarımlara ve gelecek çalışma önerilerine yer verilmiştir
From ethnocentrism to cosmopolitanism: A study on chinese consumers' purchase intentions for fast food
No full textKüreselleşmenin etkisiyle dünya genelinde ulusların kültürel normları sürekli bir değişim göstermekte ve bu durum tüketicilerin satın alma davranışlarında önemli dönüşümlere yol açmaktadır. Bu değişim, işletmelere ev sahibi ülkelerin sınırlarını aşarak diğer ülkelere yayılma fırsatları sunmaktadır. Fast food sektörü, diğer sektörler gibi bu süreçte öncü bir rol üstlenmiştir. Tüketicilerin kültürel bağlılıkları, yeniliklere açıklıkları, uluslararası mutfaklara ilgileri ve çeşitlilik arayışları gibi sosyo-psikolojik faktörler, fast food tercihlerinde belirleyici bir role sahiptir. Bu çalışma, etnosentrizm, kozmopolitanizm, çeşitlilik arayışı ve yenilikçilik faktörlerinin Çinli tüketiciler arasındaki ABD fast food ürünlerini satın alma niyeti üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırmada, 16 yaş ve üzeri tüketicilerden oluşan bir örnekleme anket uygulanmış ve veriler yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, etnosentrizm ve çeşitlilik arayışının satın alma niyetleri üzerinde pozitif etkiler yarattığını; ancak kozmopolitanizm ve yenilikçiliğin belirli durumlarda satın alma davranışlarını sınırlayabildiğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, fast food sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin pazarlama stratejilerinde sosyo-psikolojik faktörleri dikkate almalarının önemini vurgulamaktadır. Bu çalışma, Çin pazarına giriş yapmak isteyen işletmelere stratejik bir rehber niteliği taşımaktadır.With the influence of globalization, cultural norms across nations are undergoing constant transformation, leading to significant shifts in consumer purchasing behaviors. This evolution provides businesses with opportunities to transcend national borders and expand into international markets. The fast food industry, like other sectors, has played a pioneering role in this process. Socio-psychological factors such as consumers’ cultural attachment, openness to innovation, interest in international cuisines, and pursuit of diversity are critical determinants in fast food preferences. This study examines the effects of ethnocentrism, cosmopolitanism, the pursuit of diversity, and innovativeness on the purchase intentions of American fast food products among Chinese consumers. A survey was conducted with a sample of consumers aged 16 and above, and the data were analyzed using structural equation modelling. The findings reveal that ethnocentrism and the variety seeking have positive effects on purchase intentions; however, cosmopolitanism and personal innovativeness may, under certain circumstances, constrain purchasing behaviors. The results highlight the importance of considering socio-psychological factors in the marketing strategies of businesses operating in the fast food industry. This study serves as a strategic guide for companies aiming to enter the Chinese market
Tedarik zincirlerinin teknolojik yerlileştirilmesi yoluyla performans optimizasyonu: Bir kavramsal çerçeve geliştirme
No full textIn order to maintain the border sovereignty of the country, militaries need to continue investigating contemporary innovative technologies which can improve their war-fighting capabilities, raise mission readiness, and enable their continuous operations in a fiscally constrained environment. Navies around the world have been forced to adopt technological indigenization in their Supply Chains to maintain in-service equipment due to the high expense of maintaining military-systems combined with prolonged life cycles. In the public sector, where the budgetary constraints severely impact decision making, it makes it an imperative area to be explored in detail. The present research study has established a framework basis for prospective future research paths within this field. Firstly, major factors related to performance optimization of Naval platforms have been summarized. Secondly, comprehensive literature review has been undertaken. Third, specific research questions have been proposed along with research methodology for future researches.Devletlerin sınır egemenliğini korumak için, orduların savaş yeteneklerini geliştirebilecek, görev hazırlık seviyelerini artırabilecek ve mali kısıtlamaların olduğu bir ortamda sürekli operasyonlarını sürdürebilmelerini sağlayacak çağdaş yenilikçi teknolojileri araştırmaya devam etmeleri gerekmektedir. Dünyadaki donanmalar, askeri sistemlerin yüksek bakım maliyetleri ve uzun yaşam döngüleri nedeniyle hizmetteki ekipmanlarını korumak için tedarik zincirlerinde teknolojik yerelleştirmeyi benimsemek zorunda kalmıştır. Kamu sektöründe, bütçe kısıtlamalarının karar alma süreçlerini ciddi şekilde etkilediği durumlarda, bu alanın detaylı bir şekilde incelenmesi zorunlu hale gelmektedir. Mevcut araştırma çalışması, bu alandaki gelecekteki araştırmalar için bir çerçeve oluşturmuştur. İlk olarak, Deniz platformlarının performans optimizasyonuyla ilgili temel faktörler özetlenmiştir. İkinci olarak, kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır. Üçüncü olarak, gelecekteki araştırmalar için özel araştırma soruları ve araştırma yöntemleri önerilmiştir
International trade in the caucasus: Ethnic diversity and economic relations
No full textBu çalışma, Kafkasya bölgesindeki milletlerarası ticaret ilişkilerini etnik çeşitlilik ve ekonomik dinamikler bağlamında incelemektedir. Araştırma, bölgedeki farklı etnik grupların ekonomik aktörler olarak rollerini ve bu gruplar arasındaki ticaret ilişkilerinin nasıl şekillendiğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Kafkasya'nın tarihsel arka planı, coğrafi konumu ve jeopolitik önemi ele alınarak, bölgedeki ticaret ilişkilerinin gelişimi incelenmiştir. Kuzey ve Güney Kafkasya'daki ülkelerin ekonomik yapıları ve ticaret verileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, etnik çeşitliliğin ve kültürel farklılıkların Kafkasya'daki ticaret ilişkilerini şekillendirmede önemli bir rol oynadığı, ancak bölgesel ve küresel ekonomik faktörlerin de bu ilişkileri etkilediği tespit edilmiştir. Çalışma, Kafkasya'daki milletlerarası ticaretin karmaşık yapısını anlamak ve bölgesel ekonomik entegrasyonun geleceğine dair öngörülerde bulunmak açısından önem taşımaktadır.This study examines international trade relations in the Caucasus region in the context of ethnic diversity and economic dynamics. The research aims to analyze the role of different ethnic groups in the region as economic actors and how trade relations between these groups are shaped. The study examines the historical background, geographical location and geopolitical importance of the Caucasus and analyzes the development of trade relations in the region. The economic structures and trade data of the countries in the North and South Caucasus are evaluated comparatively. As a result, it was found that ethnic diversity and cultural differences play an important role in shaping trade relations in the Caucasus, but regional and global economic factors also affect these relations. The study is important for understanding the complex nature of international trade in the Caucasus and for predicting the future of regional economic integration
The applicability of POKA-YOKE in the health sector: A literatıre review
No full textSağlık sektörü, insan yaşamını doğrudan etkileyen kritik kararların alındığı, hata kabul etmeyen bir alandır. Bu sektörde yapılabilecek en küçük hatalar dahi hasta güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atabilir ve telafisi zor sonuçlara yol açabilir. Bu bağlamda sıfır hata yaklaşımının benimsenmesi, sağlık hizmetlerinin güvenilirliğini artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. Endüstriyel kökenli bir yöntem olan Poka-Yoke, hataları oluşmadan önce önlemeye odaklanan pratik ve etkili bir hata önleme yaklaşımıdır. Bu çalışmada, Poka-Yoke yönteminin sağlık sektörüne uygulanabilirliğini değerlendirmek amacıyla yapılmış olan akademik yayınlar sistematik bir şekilde incelenmiştir. Bu çalışmada toplam 50 bilimsel çalışma analiz edilerek, sağlık hizmetlerinde insan hatalarının önlenmesine yönelik Poka-Yoke uygulamalarının kapsamı ve etkileri tartışılmıştır. Çalışmanın bulguları, PokaYoke’nin özellikle ilaç yönetimi, laboratuvar süreçleri, cerrahi prosedürler ve hasta kayıt sistemlerinde önemli faydalar sağladığını ve sıfır hata hedefine katkı sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu kapsamlı literatür taraması, PokaYoke'nin sağlık hizmetlerine adaptasyonunun hasta güvenliği, süreç verimliliği ve kalite standartlarının yükseltilmesi açısından potansiyel taşıdığını göstermektedir.The healthcare sector is an area where critical decisions that directly affect human life are made, and where errors are not tolerated. Even the smallest mistakes in this field can seriously endanger patient safety and lead to consequences that are difficult to remedy. In this context, the adoption of a zero-defect approach is of great importance for enhancing the reliability of healthcare services. Poka-Yoke, an error-prevention method originating from industrial practices, is a practical and effective approach that focuses on preventing errors before they occur. This study systematically reviews academic publications that evaluate the applicability of the Poka-Yoke method in the healthcare sector. A total of 50 scientific studies were analyzed to discuss the scope and impact of Poka-Yoke applications aimed at preventing human errors in healthcare services. The findings of the study reveal that Poka-Yoke provides significant benefits particularly in medication management, laboratory processes, surgical procedures, and patient record systems, contributing to the goal of zero defects. This comprehensive literature review demonstrates that the adaptation of Poka-Yoke to healthcare services holds potential for improving patient safety, process efficiency, and quality standards
The silent burden of trauma in mental health workers: Secondary traumatic stress, burnout, and psychological capital dynamics
No full textBu çalışma, ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travmatik stres algısı ile tükenmişlik düzey arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin aracı rolünü incelemektedir. Mevcut çalışmanın özgün değer, ikincil travmatik stres ruh sağlığı çalışanlarında tükenmişlik için bir risk faktörü olarak ele alması ve bu ilişkide psikolojik sermayenin işlevini araştırmasıdır. Katılımcılar, Türkiye’de görev yapan 283 ruh sağlığı profesyonelinden oluşmaktadır. Veriler demografik bilgi formu, ikincil travmatik stres ölçeği, tükenmişlik ölçeği ve psikolojik sermaye ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama model kapsamında desenlenmiş ve değişkenler arasındaki dolaylı etkiler test etmek amacıyla aracılık analiz uygulanmıştır. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler ve korelasyon analizleri için SPSS, aracılık analizi için ise PROCESS makro eklentisi (Model 4) kullanılmıştır. Korelasyon analizleri, ikincil travmatik stres ile tükenmişlik arasında güçlü ve pozitif yönde; psikolojik sermaye ile tükenmişlik arasında ise güçlü ve negatif yönde bir ilişki olduğunu göstermektedir. Aracılık analizi sonucunda, psikolojik sermayenin ikincil travmatik stres ile tükenmişlik arasındaki ilişkide aracı rolü bulunmuştur. Bulgular, psikolojik sermaye aracılığıyla ikincil travmatik stresin tükenmişlik üzerindeki olumsuz etkisinin zayıfladığını ortaya koymaktadır. Araştırmanın kesitsel desende yürütülmesi ve yalnızca ruh sağlığı çalışanlarıyla gerçekleştirilmiş olması, bulguların nedensel çıkarımlarını ve farklı meslek gruplarına genellenebilirliğini sınırlandırmaktadır. Sonuçlar, ruh sağlığı çalışanlarının tükenmişliğinin azaltılmasında psikolojik sermayeyi güçlendirmeye yönelik müdahalelerin geliştirilmesinin önemli olduğunu ortaya koymaktadır.This study examines the mediating role of psychological capital in the relationship between mental health professionals' perception of secondary traumatic stress and their level of burnout. The original value of the present study lies in its consideration of secondary traumatic stress as a risk factor for burnout among mental health professionals and its investigation of the role of psychological capital in this relationship. Participants consisted of 283 mental health professionals working in Türkiye. Data were collected using a demographic information form, a secondary traumatic stress scale, a burnout scale, and a psychological capital scale. The research was designed within the scope of a correlational survey model, and mediation analysis was applied to test the indirect effects between variables. SPSS was used for descriptive statistics and correlation analyses in data analysis, while the PROCESS macro plug-in (Model 4) was used for mediation analysis. Correlation analyses show a strong and positive relationship between secondary traumatic stress and burnout, and a strong and negative relationship between psychological capital and burnout. The mediation analysis revealed that psychological capital plays a mediating role in the relationship between secondary traumatic stress and burnout. The findings indicate that the negative effect of secondary traumatic stress on burnout is weakened through psychological capital. The cross-sectional design of the study, combined with its focus on mental health workers only, limits the causal inferences that can be drawn from the findings and their generalizability to other occupational groups. The results indicate that it is important to develop interventions aimed at strengthening psychological capital to reduce burnout among mental health professionals