Istanbul Ticaret University Institutional Repository (DSpace@Ticaret)
Not a member yet
8409 research outputs found
Sort by
Traditional clothing to increase the competitiveness of MSEMs in the tourism sector in South Sulawesi province
No full textThis study aims to determine and examine the impact of the Bajubodo application on the competitiveness of micro, small, and medium enterprises in the tourism sector in South Sulawesi Province. The sample used in this study was 84 business actors. The analysis tool used in this study is structural equality modeling with partial least squares (SEM-PLS). The population in this study was 1,513 MSME actors. The results of the study show that the production and distribution of Bajubodo are still dominated by small businesses based in local artisan communities, with limited technology and production capacity. There is a great opportunity to integrate digital innovation in marketing and distribution through e-commerce platforms and social media. Adapting designs that accommodate the tastes of the younger generation without eliminating traditional values can be a solution to increasing interest in Bajubodo. This study found the importance of government and related institution support in terms of training, access to financing, and promotion of traditional clothing as part of the creative industry. Developing a collaborative strategy involving the government, artisan communities, and innovative business actors. Bajubodo can be the main driver in preserving culture and improving the local economy in South Sulawesi
A learning model framework for privacy preservation of heterogeneous between business
No full textYapay zekâ uygulamalarının hızla yaygınlaştığı bir çağda, veri kullanımının yaygınlaşması ve kişisel hakların korunmasının giderek zorlaşması, bu alanın doğası gereği dijital kişisel veri koruma tekniklerinin geliştirilmesinin önünü açmıştır. Bu çalışmada, kavramsal analiz kullanılarak literatürden kişisel verilerin korunmasına yönelik gizlilik koruma teknikleri çıkarılmıştır. Literatür analizinden 30 farklı makaleye dayanarak, aynı amaç için farklı verilerin eğitilmesine olanak tanıyan Federe Transfer Öğrenme yöntemini tanımlayan bir model önerisi geliştirilmiştir. Böylece çalışma, yerel verileri paylaşmadan çeşitli verilerin kullanılmasını sağlayarak ve ortak sorunların çözümü için gizlilik koruması ile karar alma desteği sağlayarak sahadaki pratik veri kullanım zorluklarını ele alan teorik ve pratik katkılar sağlayacaktır.In the era of rapid artificial intelligence implementations, the proliferation of data use and the increasing difficulty of protecting personal rights, coupled with its inherent nature, have paved the way for the development of digital personal data protection techniques. In this study, privacy preservation techniques for protecting personal data were extracted from the literature using conceptual analysis. A model proposal was developed based on 30 different articles from the literature analysis, identifying the Federated Transfer Learning method, which enables training different data for the same purpose. Thus, the study will provide theoretical and practical contributions that address practical data usage challenges in the field by enabling the use of diverse data without sharing local data and providing privacy preservation with decision-making support for solving common problems
A bref view at quantum management
No full textHer şeyin her şeyle etkileşim içinde ve birbirine bağlı olduğu bütünlük perspektifi, küreselleşme ile giderek daha fazla ön plana çıkmaktadır. Bu noktada örgütlerin kuantum bir organizasyona dönüşmesinin gerekliliği ve böylece örgütteki sayılı tarafların refahı yerine en küçük birimden en büyük birime kadar tüm tarafların refahı ve kazancı vurgulanmaktadır. Canlı organizmalar olarak tanımlanan örgütlerin yaşamlarını sürdürebilmeleri bulundukları çevreye bağlıdır. Yüzyıl koşullarında bir canlı organizmanın kendi kolonisinde (sektöründe) yaşamını sürdürebilmesi için kazan-kazan anlayışından çok, çoklu-kazanan anlayışına evrilmesi gerektiği belirtilmektedir. Kuantum fiziği yasalarının nerede geçerli olduğu sorusunun kısa cevabı “her yerde”dir. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı kuantum teorisini ve kuantum yönetimini incelemektir. Çalışma yazılı ve veri tabanlı kaynakların incelenmesi ile hazırlanmıştır. 21. yüzyılın gerekliliklerine uygun olarak, kuruluşların temel bilimlerden yararlanarak yönetsel anlamda kendilerini güncellemeleri, iş süreçlerini ekosistem topluluğu perspektifinden bütünsel ve bağlantılı bir yaklaşımla şekillendirmeleri, böylece sürdürülebilirlik ve kârlılık konusunda ortak bir anlayış doğrultusunda hareket etmeleri gerekmektedir. Kuantum perspektifinin getirdiği bütünsel yaklaşım, serbest akışlı etkileşimi ve ortak karar almanın önemini vurgulamaktadır. Çalışmanın özgün tarafı, kolektif olarak zaman algısının daralmasından dolayı kuantum teorisi ve kuantum yönetimine ilişkin kapsamlı ve öz bir bakışın sunulabilmesi ve gelecekteki çalışmalar için yön belirlemeye çalışarak literatüre katkıda bulunmasıdır.The perspective of integrity, where everything interacts with everything and is interconnected, is increasingly coming to the fore with globalization. At this point, the necessity of organizations to transform into a quantum organization and thus, instead of the welfare of the few parties in the organization, the welfare and profit of all parties from the smallest unit to the largest unit is emphasized. The survival of organizations defined as living organisms depends on the environment they are in. It is stated that for a living organism to survive in its own colony (sector) in the conditions of the century, it should evolve from a win-win understanding to a multi-winner understanding. The short answer to the question of where the laws of quantum physics are valid is “everywhere”. Starting from this point, the purpose of this study is to examine quantum theory and quantum management. The study is prepared by examining written and data-based sources. In accordance with the requirements of the 21st century, organizations need to update themselves in a managerial sense by making use of basic sciences, shape their business processes with a holistic and connected approach from the perspective of the ecosystem community, and thus act in line with a common understanding of sustainability and profitability. The holistic approach brought by the quantum perspective emphasizes the importance of free-flow interaction and joint decision-making. The originality of the study is that it provides a comprehensive and concise overview of quantum theory and quantum management due to the collective narrowing of the perception of time and contributes to the literature by trying to determine the direction for future studies
Chaotic audio research and application
No full textBu makale, ses dosyalarını güvence altına almak için geliştirilmiş yenilikçi bir kaotik akış şifreleme yöntemini tanıtmaktadır. Çalışma, lojistik haritalar ve bellek tabanlı rastgelelik mekanizmalarını birleştirerek, mevcut şifreleme yöntemlerine kıyasla daha yüksek güvenlik ve performans sağlayan bir algoritma önermektedir. Kaotik sistemlerin doğrusal olmayan dinamik yapıları ve başlangıç koşullarına duyarlılık özellikleri, veri güvenliğinde benzersiz avantajlar sunmaktadır. Çalışma kapsamında şifreleme algoritması, konuşma, müzik ve beyaz gürültüden oluşan 12 farklı ses dosyası üzerinde test edilmiş ve algoritmanın tutarlılığı ile rastgelelik düzeyi değerlendirilmiştir. Test sonuçları, algoritmanın tepe sinyal-gürültü oranı (PSNR), entropi ve NIST (National Institute of Standards and Technology) rastgelelik testleri gibi metrikler açısından başarılı olduğunu göstermiştir. Ayrıca, standart sapma değerleri ile ölçüm sonuçlarındaki tutarlılık doğrulanmıştır. Analizler, şifreleme yöntemiyle elde edilen çıktıların yüksek rastgelelik seviyesine ve düşük korelasyon katsayısına sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, yöntem, post-kuantum kriptografisi bağlamında geniş anahtar uzayı (2^186) sayesinde kuantum sonrası güvenlik tehditlerine karşı güçlü bir direnç göstermiştir. Önerilen yöntem, özellikle ses verilerinin güvenliği için modern bir çözüm sunmakla birlikte, düşük hesaplama maliyeti ve yüksek güvenlik seviyesi ile veri güvenliğinde yenilikçi bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Çalışmanın bulguları, kaos tabanlı şifreleme algoritmalarının, hem teorik hem de pratik güvenlik uygulamalarında etkili bir araç olduğunu doğrulamaktadır.This paper introduces a novel chaotic stream encryption method developed for securing audio files. Chaotic systems offer significant advantages in encryption processes due to their sensitivity to initial conditions and nonlinear dynamic structures. Audio files encrypted using the proposed method were analyzed using PSNR, entropy, and NIST(National Institute of Standards and Technology) randomness tests. Additionally, the security of the encrypted audio data was evaluated through spectrogram analysis. The spectrogram analysis and National Institute of Standards and Technology randomness tests demonstrated the algorithm's strong potential resistance to post-quantum security threats
An examination of the foreign trade effects of Turkey’s free trade agreements
No full textSerbest Ticaret Anlaşmaları (STA), 1990’larden bugüne en çok tercih edilen ve halen Dünya’nın birçok ülkesi tarafından aktif olarak kullanılan ülkeler arası iktisadi bütünleşme anlaşmalarıdır. STA’ları, ülkelerin dış ticaretlerini, taraf oldukları anlaşma kapsamında şekillendirmektedir. Bu çalışma Türkiye'nin tarafı olduğu STA’larının Türkiye’nin dış ticaretine etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Türkiye’nin STA’ları yapmış olduğu ülkelerle dış ticaretinde ticaret arttırıcı veya azaltıcı etkiler incelenmiştir. Çalışma sonucunda Türkiye’nin STA’ları bazı ülkelerle dış ticaretini olumlu etkilerken bazı ülkelerle ticaretini olumsuz etkilemiştir.Free Trade Agreements are the most popular international economic integration agreements since the 1990s and are still actively used by many countries worldwide. Free Trade Agreements shape the foreign trade of countries within the scope of the agreements to which they are parties. This study aims to examine the impact of the Free Trade Agreements to which Türkiye is a party on foreign trade. In this context, the tradeenhancing or -decreasing effects of Turkey's foreign trade with the countries with which it has signed Free Trade Agreements are examined. The study concludes that Turkey's free trade agreements have positively impacted its foreign trade with some countries while negatively impacting its trade with others
East-west conflict and the search for cultural identity: An analysis on the movie Eden is West
No full textGöç, bireylerin ekonomik, sosyal, politik veya çevresel nedenlerle yer değiştirmesinin ötesinde, kimlik inşası ve kültürel aidiyet süreçleri üzerinde doğrudan etkisi olan çok boyutlu bir olgudur. Özellikle, bireylerin farklı bir toplumda karşılaştıkları kültürel dinamikler ve ötekileştirme pratikleri, göçmen kimliğinin yeniden şekillenmesine zemin hazırlar. Bu bağlamda, göç deneyimi sadece mekânsal bir hareketlilik değil, aynı zamanda kültürel çatışmalar, yabancılaşma ve kimlik krizleriyle şekillenen karmaşık bir sosyal süreci de beraberinde getirir. Bu çalışmada, Costa Gavras’ın 2009 yapımı Eden is West filmi üzerinden, Doğu-Batı çatışması ve kültürel kimlik arayışı temaları sinemasal düzlemde ele alınmaktadır. Çalışmanın temel amacı, filmdeki göçmen karakterin yaşadığı içsel ve dışsal çatışmalar üzerinden, Batı toplumunun göçmen birey üzerindeki etkilerini ve modern dünyanın karmaşık yapısında kimlik arayışının nasıl biçimlendiğini ortaya koymak r. Ayrıca, filmde vurgulanan aidiyet, ötekileştirme ve yabancılaşma gibi kavramlar üzerinden, kültürel kimlik inşasının bireysel ve toplumsal boyutları analiz edilmektedir. Çalışmada nitel araştırma deseni benimsenmiş ve tematik analiz yöntemi uygulanmıştır. Bu doğrultuda, film metni sistematik olarak incelenmiş; karakterlerin yaşadığı kimlik bunalımları, kültürel çalışmalar ve Batı’ya entegrasyon sürecindeki güçlükler belirlenen temalar çerçevesinde analiz edilmiştir. Tematik analiz sürecinde, göçmen kimliğinin parçalanması, aidiyet duygusunun zedelenmesi ve kültürel önyargıların göçmen deneyimine etkisi gibi temalara odaklanılmıştır. Araştırma sonucunda, Eden is West filminin, Batı toplumuna göç eden bireylerin karşılaştığı kültürel çatışmaların, yabancılaşma duygusunun ve kimlik arayışının sinemasal bir yansıması olduğu; film karakteri üzerinden göçmen kimliğinin kırılganlığını ve Batı merkezli kültürel yapıların bu süreci nasıl etkilediğini görünür kıldığı tespit edilmiştir. Çalışmanın özgün değeri, göç, kimlik ve kültürel çatışma kavramlarını sinema sana ekseninde disiplinlerarası bir perspektifle ele alarak, görsel kültürün göçmen deneyimini nasıl yansıttığını ortaya koymasıdır.Extended Abstract
Migration is an ongoing, multidimensional social phenomenon that goes beyond the physical relocation of individuals for economic, social, political or environmental reasons. It is a transformative experience that reshapes identity, sense of belonging and self-perception through cultural encounters, power structures and mechanisms of exclusion. Those who migrate encounter not only physical displacement, but also symbolic borders that determine who is visible and recognised, and who is permitied to belong. In this sense, migration is a dynamic field in which identies are negotiated, contested and reconstructed in response to cultural tensions, othering practices and experiences of alienation. This study uses Costa-Gavras’s 2009 film Eden is West to examine the complex interplay between migration, identity and cultural belonging. The film provides fertile ground for analysing how Western modernity positions migrants within hierarchies of desirability, labour, and symbolic recognition. By focusing on the protagonist, Elias, and his journey, the film shifts the concept of migration from a static condition to a cinematic process characterised by precariousness, loss, selective visibility, and survival strategies. Rather than being a narrative omission, the ambiguity surrounding Elias’s nationality, ethnicity and language functions as a critical cinematic device, denaturalising fixed identity categories and revealing how migrant identity is produced relationally through external classifications, stereotypes and bureaucratic scripts, rather than inherent characteristics. The theoretical framework integrates Edward Said’s critique of Orientalism with Homi K. Bhabha’s concepts of hybridity and the 'third space'. Said’s analysis of Western epistemic authority sheds light on how the film reveals asymmetries in representation between East and West — asymmetries enacted through institutional control, conditional hospitality, and cultural prejudices. In Eden is West, the West is not just a geographical location, but an ideological construct that determines access to visibility, dignity, and rights. Bhabha’s focus on hybrid identity broadens this interpretation, enabling us to view Elias’s changing roles, linguistic code-switching, measured silence and performative adjustments as strategies for negotiating a context that demands adaptation yet denies belonging. Together, Said and Bhabha reveal the migrant’s position to be neither fully integrated nor fully excluded, but rather suspended in an ambivalent zone where recognition coexists with erasure. Methodologically, the study employs a qualitative research design and thematic film analysis. The analysis is organised around interrelated themes that articulate the tensions embedded in the film’s cinematic operations. (1) De-identification and invisibility are initiated when identity papers are destroyed at the beginning of the film. This signals both legal erasure and symbolic dispossession, placing Elias in a liminal space where their identity must continually be renegotiated. (2) Selective inclusion and exploitation, as seen in the Eden Club scenes, where migrant bodies are welcomed on condition that they provide labour, entertainment or spectacle. These scenes unveil the paradox of Western hospitality: proximity without protection and visibility without personhood. (3) Hybridisation and role-shifting are manifested through Elias’s transformations in clothing, posture, language, and social behaviour. These adaptable performances evidence not only fluid agency, but also responses to precarious thresholds that classify migrants as useful or disposable. (4) Precarious hope and the endless quest are materialised through recurring motifs such as the magician’s dove and the final tableau beneath the Eiffel Tower. These moments encapsulate the aspirational horizon of migrants while highlighting the fragility of such aspirations. The film maps the migrant experience onto the textures of daily life through its narrative structure, mise-en-scène, spatial organisation and soundscape. Tourist spaces, luxury resorts, backstage corridors and urban checkpoints are transformed into ideological landscapes where bodies are screened, categorised and disciplined. Costumes and props — uniforms, borrowed clothes, documents and magic wands — operate as signs that facilitate temporary passage, but never grant full inscription into the social order. Instead of serving as transparent communication, language becomes a tactical tool: Elias listens, mimics, remains silent and makes fragmented utterances that offer the prospect of entry but rarely secure stability. In this context, silence becomes more than just an absence of speech; it is a survival strategy within asymmetrical power relations. The study's findings suggest that Eeden is West reimagines the myth of the West as an Edenic space of opportunity. Rather than presenting the West as a place of fulfilment, the film reveals a contradictory landscape characterised by control mechanisms that operate through seduction, commodification, and spectacle. The West's universalist rhetoric of equality and freedom dissolves into curated permeability — a system of thresholds that open only when migrant bodies serve economic, aesthetic, or emotional functions. The Eiffel Tower, an emblem of global modernity, does not represent the end of Elias’s journey, but rather a symbolic marker of unresolved belonging. He is visible yet unacknowledged and present yet uncounted — a migrant suspended between spectacle and personhood. This research demonstrates how cinematic language can shed light on the embodied dimensions of migration, identity, and cultural conflict. Combining Said’s focus on representational authority with Bhabha’s theorisation of hybridity, the study presents migrant identity as a process of continuous negotiation rather than a coherent essence. Instead of romanticising hybridity or portraying migrants as solely vicms, the film illustrates how adaptation can coexist with dispossession and how recognition can occur without inclusion. Ultimately, Eden is West positions the migrant experience within a perpetual 'third space' — a liminal space where cultural boundaries, identity politics, and selective hospitality converge, making the urgent need for a broader, more humane understanding of belonging unmistakably clear
Effect-centered theories of mass communication from the perspective of the concept of manipulation
No full textMedyanın topluma etkilerini ve bu anlamdaki gücünü anlama isteği, kitle iletişim araştırmalarının en temel motivasyonu olmuştur. Bazı araştırmalarda medyanın etkilerine özel olarak odaklanılırken, bu konuda önemli kuramlar ortaya atılmıştır. Bu çalışma etki merkezli araştırmaların ürünü olan bazı önemli kitle iletişim kuramlarını manipülasyon kavramı ekseninde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Etki çalışmalarının başlangıcında güçlü etkiler paradigmasının hakimiyeti söz konusudur. Carl Howland’ın ikna kuramı bu hakimiyeti perçinleyen önemli bir kuram olarak öne çıkmaktadır. Daha sonra kullanımlar ve doyumlar, iki aşamalı akış ve kanaat önderleri gibi yaklaşımlar güçlü etkiler paradigmasını sarsıp, medya çalışmalarında sınırlı etki paradigmasını egemen kılsa da, devamında gelen gündem belirleme, çerçeveleme ve ekme kuramı gibi kuramlar, yeniden güçlü etkiler paradigmasına ağırlık kazandırmıştır. Öte yandan alanyazında manipülasyon kavramına ve manipülasyonun nasıl gerçekleşebileceğine eğilen bazı düşünürler kavrama farklı perspektiflerle yaklaşmaktadır. Bazı düşünürler kavramı hedefi merkeze alarak açıklamaya çalışırken, bazılarıysa iknadan farkı veya nasıl gerçekleşebileceği üzerinden çeşitli tanımlar yapmışlardır. Etki araştırmaları içinde paradigmatik değişimlere yol açan yukarıdaki kuramlar manipülasyon kavramı çerçevesinde değerlendirildiğinde; ikna kuramının manipülasyon ile temel bir ayrıma sahip olduğu görülmektedir. Kanaat önderleri kavramı ve iki aşamalı akış kuramı perspektifinden ise medyanın manipülasyon gücü tümüyle yadsınmasa bile azımsanmaktadır. Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı izyeyiciyi konumlandırışı itibariyle medyanın manipülatif yanını dışlarken, gündem belirleme kuramı ilgi ve dikkat kavramları çerçevesinde bir medya manipülasyonuna dikkat çekmektedir. Diğer yandan çerçeveleme kuramı özü itibariyle medyayı bir manipülasyon aracı olarak konumlandırırken, ekme kuramı ise medyanın kültürel düzeydeki manipülasyonuna vurgu yapmaktadır.The desire to understand the new social structure brought about by industrialization and to control the masses lies at the heart of the curiosity and research initiatives on mass media. In this respect, the desire to understand the manipulative power of the media on society is the main motivation for mass communication research. Studies focusing on media effects and manipulation are generally referred to as effect studies. This study aims to evaluate some important mass communication theories on the effect and manipulative power of media by focusing on the concept of manipulation. The study covers theories and concepts that have caused a paradigm shift in impact research, such as persuasion, two-steps f low, opinion leaders, uses and gratifications, active audience, agenda setting, framing and cultivation. Due to the nature of the study, informed consent or ethics committee approval was not required. This article is an review type study. In the study, firstly persuasion theory, then two-steps flow theory and the concept of opinion leaders are discussed together with the issue of manipulation, which is discussed from different perspectives in the literature. Subsequently, theories and approaches such as the uses and gratifications approach, agenda setting theory, framing theory and cultivation theory are evaluated on the axis of the manipulation phenomenon discussed from different perspectives. Initially, the dominant paradigm in mass communication research was the strong effect paradigm. Among the pioneering studies, Hovland's persuasion studies are important in terms of the idea of strong effect. Hovland's emphasis on target analysis in persuasion is also important for manipulation, which Rudinov sees as a sensitive and complex process. In terms of the importance given to the target, manipulation and persuasion are similar. However, the two-sided presentation that Hovland considers important in persuasion is not suitable for manipulation that captures the will of the target. The idea of strong effect which was reinforced by persuasion theory, was weakened by theses such as two-steps flow and opinion leaders, and the idea of limited influence was born. The two-stage flow argues that opinion leaders have more manipulation power than the media. This coincides with McCornack and Van Dijk's ideas that the target must be well known for manipulation and that information is an important power. Because opinion leaders know their audience better than professionals. Another approach that reinforces the limited effect paradigm is the uses and gratifications and active audience thesis. This thesis argues that audiences choose and consume media content according to their needs. The consistency of this approach with manipulation depends on how manipulation is defined. Dijk's view that the target is important in manipulation overlaps with the active audience thesis. Because the active audience is not a homogeneous mass and can resist messages. On the other hand, Rudinov's approach, which defines manipulation largely through the manipulator and excludes the target, has no equivalent in the uses and gratifications paradigm. In sum, the view that sees the main element of manipulation as the source of communication, the uses and gratifications approach excludes the manipulativeness of the media. Agenda-setting and framing theories in the 1970s revitalized the idea of powerful effect. The manipulation in agenda setting lies in the creation of the agenda rather than its reflection. In short, agendasetting manipulates through public interest and attention. Framing is itself manipulation. Characteristics such as omission of information, suppression of perspectives, defining the problem and making moral judgments make framing manipulative. As a result, when we look at effect-centered communication theories in terms of the phenomenon of manipulation, persuasion theory, one of the strong effect theories, is similar to manipulation in terms of developing strategies based on the characteristics of the target, but it is not a theory that can be directly associated with manipulation since it does not include features such as coercion, implicit processing and will usurpation specific to manipulation. Limited effect theses such as two-steps flow and opinion leaders, on the other hand, although they do not exclude the thesis that the media can be manipulative, are far from the idea that it can be a direct and powerful manipulation tool on the audience. Again, the uses and gratifications approach and the active audience thesis, which are based on the premise that media effect is not as strong as it is believed to be, are fundamentally at odds with manipulation in terms of rejecting the object position of the audience and excluding the manipulative aspect of the media. On the other hand, agenda-setting and framing theories, which re-trigger the powerful effects paradigm, are intricately intertwined with the concept of manipulation. Agenda-setting theory is a theory that presents the media as a tool of manipulation by emphasizing the media's control over the audience's interest and attention, as well as its domination over information. Framing theory is similar to manipulation in that it draws attention to the purposeful and intentional presentation of events within a frame. Finally, seeding theory, which focuses on the long-term effects of the media, refers to a cultural manipulation, in other words, a culture created through manipulation, and thus presents the media as a powerful tool of manipulation. As it is known, the framework of mass communication theories is quite broad and a significant part of them focuses on the effects of mass media. This review article is limited to the main theories, concepts and approaches such as persuasion, two-steps flow, opinion leaders, uses and gratifications, agenda setting, framing and cultivation, which are critical for changing or strengthening paradigms on media effects. These theories, concepts and approaches are discussed only within the framework of the concept of manipulation. In mass communication research, there are many studies focusing on media influence. Among the studies conducted within the framework of effect research, there are not many studies that specifically focus on critical mass communication theories and concepts that have caused a paradigm shift in communication studies. In this sense, this study is unique in that it deals with critical mass communication theories and reevaluates these theories by focusing on the concept of manipulation. The inclusion of different perspectives on the concept of manipulation is also important in terms of the contribution of this study to the field
Modeling of flow duration curves using mathamatical methods in the eastern Black Sea Basın
No full textSu mühendisliği çalışmalarında debi tahmini kritik olup, Debi süreklilik eğrileri (DSE) hidrolojide önemli bir araç olarak kullanılmaktadır. Ancak, sadece akım gözlem istasyonlarında doğrudan oluşturulabiliyorken, ölçüm eksikliği olan veya ölçümü bulunmayan bölgelerde DSE tahminle oluşturulmaktadır. Bu çalışmada, DSE’nin Doğu Karadeniz Havza’sında matematiksel yöntemlerle bölgeselleştirme ile tahmini yapılmıştır. Havzadaki 39 adet akım gözlem istasyonu debi verileri ile meteoroloji istasyonlarının sıcaklık ve yağış verileri kullanılmıştır. DSE’nin genel şekline uyumu açısından logaritmik ve eksponansiyel denklemler kullanılarak her istasyonun %0100 aşılma olasılıklarına karşılık gelen debi verileri analiz edilmiş ve regresyon katsayıları hesaplanmıştır. Eksponansiyel denklemde tahminin standart hata değerinin 0,312 ile logaritmik olandan daha iyi sonuç verdiği, her bir istasyon için bulunan denklemlerde belirleme katsayısının 0,869 ile logaritmik denklemlerden daha iyi olduğu gözlenmiştir. Ayrıca DSE’nin şekline uygunluğu da göz önüne alınarak eksponansiyel seçilmiş ve denklem katsayıları istasyonların topoğrafik ve iklimsel özellikleriyle ilişkilendirilmiştir ae katsayısının drenaj alanı ve ortalama yıllık toplam yağış değerleriyle tahmin edilebildiği iki farklı denklem, be katsayısının drenaj alanı, drenaj yoğunluğu, akarsu drenaj ağının ortalama eğimi ve ortalama yıllık toplam yağış değerleriyle tahmin edilebildiği beş farklı denklem bulunmuştur. Çalışma sonucunda, havza özellikleri ile elde edilecek ae ve be katsayıları yardımıyla, Doğu Karadeniz Havza’sındaki herhangi bir noktada, DSE’nin genel şeklini tahmin edebilmemize imkân sağlanmıştır.In hydrological studies related to water engineering, flow estimation plays a critical role, with flow duration curves (FDC) widely used as a key analytical tool. However, FDC can only be directly constructed at streamflow gauging stations with sufficient data; in regions with limited or no measurements, they must be estimated. This study estimates FDC through regionalization using mathematical methods in the Eastern Black Sea Basin. Streamflow data from 39 gauging stations, along with temperature and precipitation data from meteorological stations within the basin, were utilized. To capture the general shape of the FDC, logarithmic and exponential equations were applied to flow values corresponding to exceedance probabilities ranging from %0-100. Regression coefficients were calculated for each station. The exponential model yielded superior results, with a lower standard error of estimation (0,312) and a higher coefficient of determination (0,869) compared to the logarithmic model. Based on its better conformity to the overall FDC shape, the exponential model was selected. Its coefficients were then related to the topographic and climatic characteristics of stations. Two equations were developed to estimate the coefficient ae using drainage area and mean annual precipitation, while five equations were derived to estimate the coefficient be based on drainage area, drainage density, average stream slope, and mean annual total precipitation. The results demonstrate that the general shape of FDC at any location within the Eastern Black Sea Basin can be predicted using basin characteristics and the estimated ae and be coefficients
Adverse drug reaction detecdion from user comments: A transformer-based sentiment analysis approach
No full textSağlık alanında, özellikle ilaç incelemeleriyle ilgili olarak kullanıcı tarafından oluşturulan içeriğin artan hacmi, olumsuz ilaç reaksiyonlarını (ADR'ler) ve kullanıcı duygularını analiz etmek için önemli fırsatlar sunmaktadır. Bu çalışmada, duygu analizi yapmak için ilaç yan etkileriyle ilgili kullanıcı yorumlarını içeren birleştirilmiş CADEC+ADE veri kümesini kullanıyoruz. Bu çalışma, bir hasta perspektifinden ilaçların etkisini daha iyi anlamak amacıyla kullanıcı geri bildirimlerinin olumlu ve olumsuz duygularının ‘yan etkisi var’ ya da ‘yan etkisi yok’ şeklinde ikili bir sınıflandırmasını içerir. Bunun için beş farklı yöntemin performansını değerlendiriyoruz ve karşılaştırıyoruz: BiLSTM BioBERT, MBERT, SVM ve XLM-R. SVM dışındaki diğer modeller biyomedikal metinler üzerinde önceden eğitilmiş transformatör tabanlı model oldukları ve biyomedikal terminolojiye ilişkin üstün anlayışları için kullanılırken, SVM karşılaştırma için klasik makine öğrenimi temellerini sağlar. Modeller, yan etkilerine ve algılanan etkinliğe odaklanarak, ilaçlarla ilgili kullanıcı tarafından bildirilen deneyimleri içeren birleştirilmiş CADEC+ADE veri kümesinde eğitildi ve değerlendirildi. Sonuçlar BioBERT modelinin %99,2 doğruluk değeriyle bu alan için duygu analizinde diğer tekil yöntemlerden daha etkili olduğunu ortaya koyuyor. Buna ek olarak BERT modelleri ile oluşturulan topluluk öğrenmesi modelinde ise %99,6 oranında doğruluk değeri elde edilmiş olup, bu yöntem ile en yüksek doğruluk oranına ulaşılmıştır.In the healthcare domain, the increasing volume of user generated content, especially related to drug reviews, offers significant opportunities to analyze adverse drug reactions (ADRs) and user sentiment. In this study, we utilize the combined CADEC+ ADE dataset, which contains user comments related to adverse drug reactions to perform sentiment analysis. This work aims to better understand the impact of medications from a patient perspective by conducting a binary classification of user feedback into “has adverse drug reaction" or ‘not’ based on positive and negative sentiments. To achieve this, we evaluate and compare the performance of five different methods: BiLSTM, BioBERT, MBERT, SVM, and XLM R. While SVM provides a classical machine learning baseline for comparison, the other models are transformer-based architectures pre-trained on biomedical texts, chosen for their superior understanding of biomedical terminology. The models were trained and evaluated on the combined CADEC_ADE++ dataset, which includes user-reported experiences related to drugs with a focus on adverse drug reaction and perceived efficacy. The results reveal that the ensemble learning model created with BERT models, an accuracy of 99.6% was obtained and the highest accuracy rate was achieved with this method
Analysis of the evaluation criteria for sustainable waste management in healthcare organizations
No full textUygun şekilde bertaraf edilmeyen tıbbi atıklar, insan sağlığının olumsuz yönde etkilenmesine, çevre sağlığının bozulmasına ve bulaşıcı hastalıkların artışına neden olmaktadır. Araştırma, İstanbul ilinde faaliyet gösteren 100 yatak üzeri 19 hastanede karar verici konumundaki uzmanlardan elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Sürdürülebilir tıbbi atık bertaraf yöntemlerinin seçiminde kullanılmak üzere Hastane Yöneticisi, Tıbbi Atık Yöneticisi, Otelcilik ve Destek Hzmetler Müdürü ve Teknik Hizmetler Müdürü konumundaki uzmanlar tarafından 6 ana kriter ve 31 alt kriter değerlendirmiş olup; kriter önem derecelerinin belirlenmesi IMF-SWARA yöntemi ile yapılmıştır. 100 yatak üzeri 19 hastane için uzman görüşleri kapsamında elde edilen verilerin analiz sonucunda, en önemli ana kriter çevresel kriter ve emisyon kriter iken; en az önemli kriter sosyal kriter olarak belirlenmiştir Kriterler n global ağırlıklarının hesaplanması aşamasında 31 alt kriter içinde en önemli 5 kriter sırasıyla; çalışan riskler, insan toksisitesi, koku, karasal ekotoksisite, gürültü olarak tespit edilmiştir. Çalışmanın bulguları sürdürülebilir tıbbi atık bertaraf yöntemleri ile ilgili çıkarımlar sunmaktadır. Ayrıca, görüşleri alınan uzman sayısının benzer nitelikteki makalelere kıyasla yüksek olması ile literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.Improper disposal of such waste can lead to adverse effects on human health, environmental degradation, and an increase in infectious diseases. This study was conducted using data collected from experts in decision-making positions at 19 hospitals with a bed capacity of over 100 in Istanbul. For the purpose of selecting sustainable medical waste disposal methods, evaluations were conducted by professionals including Hospital Administrators, Medical Waste Managers, Hospitality and Support Services Managers, and Technical Services Managers. 6 main criteria and 31 sub-criteria were assessed, and the weighting of these criteria was performed using the IMF-SWARA method. Based on expert evaluations from the 19 hospitals, the analysis revealed that the most significant main criteria were environmental and emission-related factors, while the least significant was the social criterion. During the calculation of the global weights of the criteria, the 5 most important sub-criteria among the 31 were identified as: occupational risks, human toxicity, odor, terrestrial ecotoxicity, and noise, respectively. The findings of this study offer important insights into sustainable medical waste disposal methods. Furthermore, the relatively high number of expert participants compared to similar studies in the literature is considered a notable contribution to the field