Procter & Gamble (United Kingdom)
Veterinar - Repository of the Faculty of Veterinary MedicineNot a member yet
5141 research outputs found
Sort by
Multi-mycotoxin contamination in Serbian maize during 2021–2023: Climatic influences and implications for food and feed safety
No full textMycotoxin contamination in maize poses significant food and feed safety risks,
particularly in regions with variable climatic conditions like Serbia. This study investigated
the occurrence of regulated mycotoxins in maize harvested across the Republic of Serbia
from 2021 to 2023, emphasizing the impact of climatic factors. A total of 548 samples of
unprocessed maize grains were analysed for the presence of key mycotoxins, including
aflatoxins, ochratoxin A, zearalenone, deoxynivalenol, fumonisins, and trichothecenes type
A (T-2 and HT-2 toxins), using validated analytical methods. The results revealed high
contamination frequencies, with aflatoxins and fumonisins being the most prevalent. The
results revealed substantial temporal variability and frequent co-contamination of mycotoxins.
Aflatoxin B1 (AFB1) was the most concerning contaminant, with 73.2% of the samples
in 2022 exceeding the European regulatory limit for human consumption (5 μg/kg) for un
processed maize grains, reaching peak concentrations of 527 μg/kg, which is 105.4 times
higher than the allowed limit. For animal feed, the limit of 20 μg/kg was exceeded in
40.5% of the samples, with the highest concentration being 26.4 times greater than the
maximum allowable level. In 2021, the non-compliance rates for AFB1 in food and feed
were 8.3% and 2.3%, respectively, while in 2023, they were 23.2% and 12.2%, respectively.
Fumonisins contamination was also high, particularly in 2021, with fumonisin B1 (FB1)
detected in 87.1% of samples and average concentrations reaching 4532 μg/kg. Although
levels decreased in 2023 (70.7% occurrence, average 885 μg/kg), contamination remained
significant. Deoxynivalenol (DON) contamination was consistently high (>70% of samples),
with peak concentrations of 606 μg/kg recorded in 2021. Zearalenone (ZEN) and ochratoxin
A (OTA) occurred less frequently, but ZEN levels peaked in 2022 at 357.6 μg/kg, which is
above the regulatory limit of 350 μg/kg for food. Trichothecenes (HT-2 and T-2 toxins) were
detected sporadically, with concentrations well below critical thresholds. Co-occurrence
of mycotoxins was frequent, with significant mixtures detected, particularly between aflatoxins
and fumonisins, as well as other fusarial toxins. The analysis demonstrated that
temperature, humidity, and rainfall during both the growing and harvest seasons strongly
influenced mycotoxin levels, with the most severe contamination occurring under specific
climatic conditions. Notably, the highest mycotoxin levels, like aflatoxins, were linked to
warmer temperatures and lower rainfall. The high non-compliance rates for aflatoxins and
fumonisins and co-contamination pose significant food and feed safety risks. From a public health perspective, chronic exposure to contaminated maize increases the likelihood of
carcinogenesis and reproductive disorders. Reduced productivity and bioaccumulation
in animal tissues/products represent serious economic and safety concerns for livestock.
This study provides insights into the potential risks to food and feed safety and the need
for enhanced regulatory frameworks, continuous monitoring, and mitigation strategies in
Serbia as well as other geographical regions
Urgent admission and stabilization of dogs with acute respiratory distress syndrome
No full textUrgentno kao medicinski termin najčešće se koristi da opiše stanje pacijenta koji je iz nekog razloga, bilo poznatog ili ne, životno ugrožen. Mnogo je razloga koji urgentnu veterinarsku medicinu svrstavaju u jednu od najizazovnijih oblasti veterinarske medicine. Akutni respiratorni distres sindrom je šezdesetih godina 20. veka prvi put opisan u humanoj medicini, ali tek u novije vreme je poznat u veterinarskoj medicini. Ovaj sindrom se odnosi na akutni respiratorni zastoj, koji može biti životno ugrožavajući, a javlja se kao posledica raznih kliničkih stanja, sa zajedničkim krajnjim ishodom, difuznim oštećenjem pluća. Terapija kiseonikom je od naročite važnosti u ovakvim situacijama. Procenat preživljavanja akutnog respiratornog distres sindroma zavisi od obezbeđivanja adekvatne oksigenacije pluća, kao i od urgentnog dijagnostikovanja i terapiranja primarnog problema. Monitoring, dijagnostika i terapija se moraju sinhrono odvijati, ako je to moguće, a u slučaju da nije, sve se odlaže do trenutka kada pacijent bude potpuno stabilan, kako bi se bezbedno nastavilo sa daljim dijagnostičkim planom ili potencijalnom hirurškom intervencijom. Zahvaljujući razvoju medicine u ovoj oblasti, implementacija dijagnostičkih i prognostičkih metoda, pomoću moderne i savremene terapije, koja se koristi u humanoj medicini, u budućnosti može značajno doprineti većem procentu preživljavanju ovog sindroma kod pasa.Urgent as a medical term is generally used to describe the condition of a patient who, for some reason, whether known or not, is life-threatening. There are many reasons that make emergency veterinary medicine one of the most challenging areas of veterinary medicine. Acute respiratory distress syndrome was first described in human medicine during the 1960`s of the 20th century, but it has only recently become known in veterinary medicine. This syndrome refers to acute respiratory arrest, which can be life-threatening, and occurs as a consequence of various clinical conditions, with a common end result, diffuse lung damage. Oxygen therapy is of essential importance in such situations. The percentage of survival of acute respiratory distress syndrome depends on ensuring adequate oxygenation of the lungs, as well as on urgent diagnosis and treatment of the primary problem. Monitoring, diagnosis and therapy must be synchronous, if possible, and in case it is not, everything is postponed until the moment when the patient is completely stable, in order to safely proceed with further diagnostic plan or potential surgical intervention. Thanks to the development of medicine in this area, the implementation of diagnostic and prognostic methods, using modern and contemporary therapy, which is used in human medicine, can significantly contribute to a higher percentage of survival of this syndrome in dogs in the future.Zbornik radov
Epizootiološka situacija leptospiroze u Srbiji i regionu - prevencija, kontrola i terapija
No full textLeptospiroza je zarazno oboljenje životinja i ljudi bakterijske etiologije, prilično zanemarena zoonoza, koja ima veliki značaj za humanu i veterinarsku medicinu. Leptospiroza je prvenstveno profesionalno oboljenje, ali je u međuvremeu došlo do blage promene epidemiološkog obrasca bolesti. Sve je više slučajeva pojave bolesti u urbanim sredinama, zatim kod putnika na međunarodnim destinacijama, vojnika a zabeležen je porast slučajeva коd ljudi којi uprаžnjаvајu spоrtоvе na vodi, plivača, kao i оsоba које sе bаvе splаvаrеnjеm i kajakom. Osim promene epidemiološkog obrasca došlo je i do promene u kliničkoj slici, kod obolelih ljudi se češće pojavljuju teške plućne hemoragije koje se završavaju fatalno. U 2022. godini, u EU je prijavljeno 765 sluc ajeva leptospiroze. U republici Srbiji je prošle godine zabeleženo 20 slučajeva, dok je 2014. godine posle katastrofalnih poplava registrovano 100 obolelih osoba. Prema objavljenim podacima „ Instituta za javno zdravlje Crne Gore„, od početka 2015. do maja 2025. godine u Crnoj Gori je registrovano 18 slučajeva bolesti, bez prijavljeniih smrtnih ishoda. Prema podacima Službe za epidemiologiju zaraznih bolesti „ Hrvatskog zavoda za javno zdravstvo„ u Republici Hrvatskoj godišnje oboli između 100 i 300 ljudi, a prosečno se jedan slučaj završava fatalno. Prema podacima zdravstvenih ustanova, u Republici Srpskoj tokom prošle godine je zabeleženo 15 slučajeva. U proleće 2025. godine registrovana je epidemija leptospiroze u Bosni i Hercegovini, potvrđeni su slučajevi u kantonu Sarajevo i Republici Srpskoj, a zabeležen je prvi slučaj leptospiroze u Crnoj Gori.Zbornik radova i kratkih sadržaj
Značaj molekularne identifikacije i karakterizacije Alaria alata izolovanih iz mesa divljih svinja
No full textAlaria alata (A. alata) je trematoda koja pripada porodici Diplostomidae i parazitira u tankom crevu domaćih i divljih mesojeda. Tokom svog životnog ciklusa, ovaj parazit koristi najmanje tri različita domaćina: prave domaćine (mesojede), prvog i drugog prelaznog domaćina (puževi i žabe), dok se kao parateni domaćini mogu javiti gmizavci, divlje ptice, glodari, divlje i domaće svinje, pa čak i ljudi. Specifičnosti načina ishrane i staništa divljih svinja doprinose tome da njihovo meso bude glavni rezervoar infekcije za ljude. U poređenju sa domaćim svinjama, divlje svinje igraju znatno veću ulogu u širenju parazita A. alata. Ipak, rastući trend slobodnog uzgoja domaćih životinja povećava rizik od infekcije kod svinja koje se uzgajaju na otvorenom prostoru. Ljudi mogu postati parateni domaćini ako konzumiraju sirovo ili termički nedovoljno obrađeno meso prelaznih ili paratenih domaćina koje sadrži larvene oblike A. alata. Prisustvo odraslih formi kod pravih domaćina najčešće se utvrđuje mikroskopskom detekcijom jaja u uzorcima fecesa ili postmortalnim pregledom crevnog sadržaja. Nasuprot tome, infekcija paratenih domaćina vrstom A. alata dijagnostikuje se pronalaskom mezocerkarija u mesu. Pošto pregled mesa na prisustvo A. alata nije zakonski obavezan, obično se detektuje prilikom kontrole mesa divljih i domaćih svinja na prisustvo larvi Trichinella spiralis. Tada se metodom kompresije, ali češće metodom veštačke digestije, detektuje larveni oblik – mezocerkarija, poznata i pod nazivom Distomum musculorum suis. Metoda veštačke digestije ima ograničenja u detekciji A. alata zbog heterogene raspodele mezocerkarija u tkivima, osetljivosti istih na digestivnu tečnost, kao i zbog veličine okaca sita za filtraciju. U cilju izolacije i identifikacije mezocerkarija A. alata, uzimaju se uzorci sa trupova odstreljenih divljih svinja, pre svega mišićno, vezivno, masno, žlezdano i limfno tkivo kaudoventralnog dela glave, zatim jezik, žvakaća muskulatura, larinks sa pripadajućim vezivnim tkivom, dijafragma i peritoneum sa retroperitonealnim masnim tkivom. Izolacija mezocerkarija iz uzetih uzoraka vrši se primenom metode migracije mezocerkarija. Izolovane mezocerkarije se primarno identifikuju na osnovu morfoloških karakteristika pod mikroskopom, koje često nisu dovoljne za pouzdanu identifikaciju parazita. Zbog toga su razvijene molekularne metode koje omogućavaju preciznu identifikaciju i karakterizaciju A. alata. Konvencionalna Polymerase Chain Reaction (PCR) metoda pokazala se kao efikasan pristup u identifikaciji ove vrste parazita. U cilju unapređenja dijagnostičke efikasnosti, razvijena je i real-time PCR metoda, kao veoma osetljiva, sa detekcionim pragom od svega 0,12 larvi na 50 g uzorka, pri čemu može pouzdano da identifikuje prisustvo parazita kod životinja sa opterećenjem od 1 do 76 mezocerkarija po 50 g mišićnog tkiva. Ključna prednost real-time PCR jeste smanjen rizik od kontaminacije u laboratorijskim uslovima, kao i manja verovatnoća lažno pozitivnih rezultata u poređenju sa klasičnim pristupom. Pored PCR metoda, za identifikaciju mezocerkarija vrste Alaria alata nedavno je testirana i MALDI-TOF masena spektrometrija (Matrix-Assisted Laser Desorption/Ionization Time-of-Flight). Dobijeni rezultati su ohrabrujući, jer ukazuju na mogućnost brze, tačne i automatizovane identifikacije. Primena molekularnih metoda predstavlja značajan napredak u preciznoj i pouzdanoj identifikaciji parazita A.alata, posebno u kontekstu javnog zdravlja i bezbednosti hrane. Integracijom ovih metoda u dijagnostičku praksu, značajno se povećavaju kapaciteti za pravovremeno otkrivanje i praćenje infekcija izazvanih A.alata, što značajno doprinosi kompletiranju podataka o rasprostranjenosti A. alata u mesu evropske divljači. Stoga je cilj ovog rada da se istakne značaj molekularne identifikacije i karakterizacije A. alata, koja je sve češće prisutna u mesu divljih svinja.Zbornik radova i kratkih sadržaj
Prednosti i potencijalne mane konzumacije konjskog mesa
No full textKonjsko meso predstavlja značajan deo ishrane ljudi širom sveta, a njegova potrošnja zavisi od navika stanovništva, dostupnosti, načina prerade, ali i kulturnih i religioznih običaja. U mnogim kulturama se konjsko meso ne koristi u ishrani zbog činjenice da je konj čoveku ljubimac i radna snaga. U poređenju sa mesom drugih životinjskih vrsta, konjsko meso se razlikuje kako po hemijskom i nutritivnom sastavu, tako i njegovim fizičkim i senzornim svojstvima. Sadrži približnu količinu proteina kao meso ostalih vrsta životinja, ali neuporedivo manje masti, sa mnogo manje zasićenih masnih kiselina. Konjsko meso ne samo da poseduje očigledne dijetetske kvalitete za ishranu ljudi, a posebno za decu, već je veoma pogodno i za one na posebnim dijetama, npr. dijabetičare, gojazne osobe, osobe sa gihtom, hiperholesterolemijom, hipertrigliceridemijom itd. Međutim, konjsko meso je u mnogim delovima sveta zabranjeno za ljudsku ishranu zbog nekontrolisanog davanja velikog broja lekova i drugih supstanci konjima. Mikrobna i parazitska kontaminacija konjskog mesa nije česta, ali im se mora posvetiti posebna pažnja, s obzirom da se ova vrsta mesa često konzumira bez toplotne obrade. Ono što je posebna opasnost sa aspekta bezbednosti je i potencijalno visoka koncentracija pojedinih toksičnih elemenata (Cd, Pb) koja se u ovoj vrsti mesa može naći. Stoga, cilj ovog rada je da se prikaže kvalitet, ali i potencijalne opasnosti koje nosi konzumacija konjskog mesa.Zbornik radova i kratkih sadržaj
Influence of different litter compositions and formulations on harmful gases emission in broiler production
No full textТренд производње живинског меса је у сталном порасту последњих деценија. Бројлери се, углавном, узгајају на простирци, која има многобројне функције. Циљ ове докторске дисертације био је дефинисање састава и формулација простирке чијом применом се остварују најбољи ефекти на смањење производње штетних гасова (амонијака, угљен-диоксида и водоник сулфида) у бројлерском тову живине, водећи рачуна да иста мора бити здравствено безбедна за јединке у тову и запослене, као и еколошки прихватљива. Употребом пшеничне сламе, хобловине, тресета, зеолита и дрвеног угља припремљено је 12 простирки различитих састава и формулација. По шест простирки је припремљено у растреситој и пелетираној формулацији. Физичко-хемијске особине простирки испитане су праћењем способности задржавања воде, кондиционог стања простирки, садржаја влаге и азота, и pH вредности. Микробиолошким испитивањем су утврђене ниже вредности броја микроорганизама, Escherichia coli, ентеричних бактерија, квасаца и плесни, и Clostridium perfringens у пелетираним формулацијама простирки. Концентрације амонијака преко прописаних 20 ppm, први пут су измерене 28. дана това, док су забележене концентрације угљен-диоксида биле испод максимално прописане вредности (3000 ppm) током огледа. Водоник сулфид није детектован током огледа. Најниже концентрације суспендованих честица (PM3 и PM10), на крају това бројлера, забележене су у групи XII (пелет од мешавине пшеничне сламе (1/3), хобловине (1/3) и тресета (1/3)). Значајно највећи степен оштећења коже на табанском делу ногу бројлера забележен је код бројлера узгајаних на растреситим формулацијама простирки, изузев на хобловини. Добијени резултати указују да су пелетиране формулације простирки и хобловина погоднији за примену у бројлерском тову захваљујући њиховој структури.Poultry meat production has been steadily increasing over the past several decades. Broilers are typically raised on litter, which serves a number of important purposes for poultry. The aim of this doctoral dissertation was to define litter material mixtures and formulations that may significantly contribute to reduce harmful gas emissions (ammonia, carbon dioxide and hydrogen sulphide) in broiler production facilities, taking into account that it must be health-safe for the animals and employees, as well as environmentally friendly. Using wheat straw, wood shavings, peat, zeolite and charcoal, 12 different litter compositions and formulations were prepared, including six non-pelletised and six pelletised mixtures. The physiochemical properties were evaluated according to water-holding capacity, litter quality, moisture and nitrogen content, and pH level. Microbiological composition showed lower levels of total bacteria, Escherichia coli, enteric bacteria, yeast and mold, and Clostridium perfringens in pelletised litter. Critical level of ammonia (20 ppm) was reached for the first time on day 28, while the carbon dioxide values did not exceed the critical level (3000 ppm) during the fattening period. Hydrogen sulphide was not detected during this study. Lowest particulate matter (PM3 and PM10) content, at the end of fattening period, was in treatment XII (pellets of 1/3 wheat straw, 1/3 wood shavings and 1/3 peat). Severe footpad lesions were significantly more frequent in broilers reared on non-pelletised litter, except for wood shavings. The obtained results indicate that pellets and wood shavings are more appropiate litter materials, probably due to the softness and their structure
Strengthening the sustainability of Sjenica sheep
No full textThe Sjenica–Pešter Plateau, due to its natural characteristics, holds significant potential for sheep production. Breeding the Sjenica sheep in this region represents a key mechanism for securing livelihoods for the local population, reducing unemployment, and preventing depopulation. How-ever, uncontrolled crossbreeding with highly productive breeds (such as Württemberg and Île-de-France) has led to a loss of authenticity and reduced genetic diversity of this autochthonous strain, thereby threatening biodiversity, agroecosystems, and the cultural heritage of Serbia and the sur-rounding region. As a response to these challenges, the most reliable conservation strategy involves promoting sustainable low-input breeding systems within traditional habitats. This study focuses on the characterization of lamb stelja — a cured meat product — as a value-added traditional resource obtained through extensive production relying exclusively on local plant-based forage. Fatty acid analysis of the stelja revealed a highly balanced nutritional profile. The proportion of monounsatu-rated fatty acids (MUFA) was 48.82 ± 2.00, saturated fatty acids (SFA) accounted for 46.05 ± 1.30, while polyunsaturated fatty acids (PUFA) comprised 3.08 ± 0.52 of total fatty acids. The dominant fatty acid was oleic acid (C18:1 cis-9) at 46.90 ± 1.75, followed by palmitic acid (C16:0) at 23.12 ± 0.48 and stearic acid (C18:0) at 19.30 ± 1.33. Omega-3 fatty acids contributed 0.95 ± 0.07 of the total content, with an omega-3 to omega-6 ratio of 0.46, indicating a favorable lipid composition in terms of human nutrition. These findings confirm that stelja derived from the Sjenica sheep represents a valuable regional product that offers not only nutritional benefits but also ecological and cultural significance. As an authentic, well-adapted, and traditionally bred animal, the Sjenica sheep deserves systematic protection and affirmation through the integration of its genetic traits, local production practices, and sustainability — serving the purpose of rural development and preserving the cultural identity of the Pešter Plateau and the region.Book of abstract
Kobilje i magareće mleko - propisi i standardi
No full textPotražnja tržišta za zdravim, alternativnim proizvodima u današnjem brzom stilu života,
prevashodno u ishrani, postaje imperativ. Takvi proizvodi su i magareće i kobilje mleko, čija su lekovita
svojstva poznata od davnina. Obe vrste mleka su na osnovu hemijskog sastava najsličnija
mleku žene, te ovo igra značajnu ulogu u slučaju pojave alergija na proteine kravljeg mleka,
ali i u nutritivnom kontekstu ishrane dece.
U Republici Srbiji nije retka pojava da se kupuju i konzumiraju proizvodi sa malih porodičnih gazdinstava
od lokalnih proizvođača, često nestandardnog kvaliteta i upitne bezbednosti. U uvodnoj
rečenici Codex Alimentarius-a se navodi da ljudi imaju pravo da očekuju da je hrana koju jedu
bezbedna i pogodna za konzumaciju. Higijena namirnica u Republici Srbiji je, između ostalog,
regulisana Zakonom o bezbednosti hrane, Pravilnikom o uslovima higijene hrane, Pravilnikom
o opštim i posebnim uslovima higijene hrane u bilo kojoj fazi proizvodnje, prerade i prometa.
Kobilje i magareće mleko se konzumira sirovo, što sa sobom može da nosi čitav niz rizika.
Uz to njihovo mleko nije baš pogodno za preradu, jer slabo koaguliše. U EU je dozvoljena prodaja
sirovog mleka, koja je definisana regulativom EC 853/2004. U ovoj regulativi se navodi da za
sirovo mleko drugih vrsta broj mikroorganizama na 30 °C mora biti ≤1.500.000 cfu/mL, gde se
računa geometrijski prosek u toku dva meseca, sa najmanje dva uzorka mesečno.
Pravilnik o kvalitetu sirovog mleka iz 2009. godine odnosio se samo na mleko krava, ovaca
i koza. Važećim Pravilnikom o kvalitetu sirovog mleka iz 2017. godine, definiše se i “sirovo mleko
ostalih domaćih životinja”, u koje spadaju kobilje, bivolje i magareće. U zavisnosti od ukupnog
broja mikroorganizama vrši se i klasiranje ovog mleka: I klasa (do 1.500.000 cfu/ml) i II klasa (više
od 1.500.000 cfu/ml), dok ukupan dozvoljen broj somatskih ćelija nije propisan.U pravilniku stoji da se parametri kvaliteta ovog mleka određuju u skladu sa proizvođačkom
specifikacijom ili na osnovu naučnih i stručnih saznanja. Ova odredba ostavlja slobodu, ali
i izazov proizvođačima, jer ne postoje jasno definisane granice i vrednosti za parametre kvaliteta
sirovog mleka. Po ugledu na EU r egulativu EC 853/2004, ne postoji ni jasna definicija za
utvrđivanje mikrobiološke sigurnosti mleka kobile ili magarice, međutim, za njegovu bezbednost
ipak odgovara proizvođač.Knjiga apstrakat
Relationship between skin lesion severity and physiometabolic blood profile, microbial counts and carcass and meat quality characteristics in slaughtered pigs
No full textThis study evaluated the relationship between skin lesion severity and physiometabolic blood profile, microbial
counts and carcass and meat quality characteristics in a total of 384 slaughter pigs from a single commercial
farm. Skin lesion severity was visually assessed using a three-point scale. According to skin lesion severity, individual
pigs were categorised into three groups: low skin lesion scores, moderate skin lesion scores and high skin
lesion scores.
Low skin lesion scores in pigs, compared with other lesion score groups, were associated with the lowest whole
blood lactate and glucose levels, as well as the lowest plasma creatine kinase (CK), lactate dehydrogenase (LDH),
aspartate amino transferase (AST), alanine amino transferase (ALT), ceruloplasmin and malondialdehyde levels,
but also with the highest plasma albumin, paraoxonase-1 and glutathione concentrations and frequency of red,
firm and non-exudative pork (P < 0.05). High skin lesion scores in pigs, compared with the other lesion score
groups, were associated with the highest plasma cortisol, CK, LDH, AST and ceruloplasmin concentrations and
the lowest plasma albumin levels (P < 0.05). Meat from pigs with high skin lesion scores, compared with the
other lesion score groups, presented the highest initial and ultimate pH, total viable counts, a* value, subjective
colour scores and the greatest percentage of dark, firm and dry pork, while showing the lowest drip loss and L*
and b* values (P < 0.05). Moderate skin lesion scores in pigs, compared with the other lesion score groups, were
associated with the highest blood lactate and glucose levels (P < 0.05). Meat from pigs with moderate skin lesion
scores, compared with the other lesion score groups, showed the lowest initial and ultimate pH, a* value and
subjective colour scores, but had the highest initial temperature, drip loss, thawing loss, L* and b* values and the
greatest percentage of pale, soft and exudative pork (P < 0.05).
In conclusion, both high and moderate skin lesion scores in pigs were associated with intense pre-slaughter
stress and unfavourable pork quality characteristics