Procter & Gamble (United Kingdom)
Veterinar - Repository of the Faculty of Veterinary MedicineNot a member yet
5141 research outputs found
Sort by
Kontrola zaraznih bolesti i njeni efekti u 21. veku: nužnost primene novih strategija
No full textPosmatrajući epizootiološku situaciju u poslednjoj deceniji XXI
veka, ne samo u Evropi i regionu, već i na svetskom nivou, možemo
da zaključimo da ona prevazilazi i najpesimističnija predviđanja. Pojava
davno iskorenjenih bolesti kao i onih koje nikada ranije nisu registrovane
u Evropi, ukazuje da su promene širom sveta i ekosistema
u kome živimo, globalne i brze. U kontekstu novih prilika, vidljive su
slabosti i mane postojećih sistema kontrole. Na osnovu mnogobrojnih
iskustava velikog broja evropskih zemalja s aktuelnim zaraznim
bolestima, možemo da zaključimo da otkrivanje prvih slučajeva neke
bolesti, po pravilu, kasni. Na činjenicu da se naročito opasne zarazne
bolesti otkrivaju prekasno, utiču i očekivanja i znanja koja imamo o
njima. Kontrola zasnovana na otkrivanju kliničkih slučajeva je problematična
i zbog često, veoma blagih simptoma zbog kojih se gube prvi
slučajevi, a naročito opasne zarazne bolesti ulaze u tihi režim širenja.
Klasična kontrola podrazumeva pasivni nadzor (prijava kliničkih slučajeva),
laboratorijsku potvrdu, eutanaziju, retko vakcinaciju i druge profilaktičke
mere kao i primenu biosigurnosnih mera na farmama. Imajući
u vidu sve češće pojavljivanje epizootija, jasno je da primena novih
strategija u njihovoj kontroli postaje nužnost.Zbornik predavanj
Antimikrobna rezistencija u lancu proizvodnje mesa
No full textSavremeni koncept proizvodnje hrane, definisan kroz konstantno
unapređenje zdravlja i uslova dobrobiti farmskih životinja, povećanje
prinosa visoko vrednih proteina animalnog porekla, prati i niz
negativnih posledica, ispoljenih kroz razvoj antimikrobne rezistencije
(AMR), ekonomskih gubitaka u proizvodnji i smrti jedinke. Iracionalna
upotreba antimikrobnih agenasa u veterinarskoj medicini dovodi do
selektivnog pritiska na diverzitet mikroorganizama kod farmskih životinja,
pojave rezistentnih sojeva različitih patogenih mikroorganizama
od značaja za lanac proizvodnje mesa, horizontalnog transfera gena
rezistencije i razvoja niza mutacija kod mikroorganizama, što uslovljava
pojavu rezistentnih, nepatogenih mikroorganizama koji se dalje
šire kroz lanac proizvodnje hrane, sve do krajnjeg potrošača. Fenotipska
i genotipska karakterizacija rezistentnih sojeva patogenih mikroorganizama,
uz primenu naprednih molekularnih tehnika, sekvenciranja
celog genoma i metagenomsku analizu, omogućavaju otkrivanje
izvora i puteva transmisije rezistentnih sojeva patogenih bakterija,
uz determinaciju prisustva rezistencije na nivou celokupnog diverziteta
prisutnih mikroorganizama, kroz prepoznavanje gena rezistencije.
Kategorizacija farmi i klanica zasnovana na prepoznatim, usklađenim
epidemiološkim indikatorima, shodno definisanom riziku, uz unapređenje
biosigurnosnih mera na farmama, poboljšanju procesne higijene
na nivou klanica, praćenju upotrebe antibiotika i nadzoru nad pojavom
AMR bi mogla unaprediti koncept proizvodnje hrane, odnosno
javnog zdravlja.Zbornik predavanj
Izazovi i prilike u akreditaciji laboratorija i kontrolnih tela u veterinarskoj medicini
No full textAkreditacija laboratorija i kontrolnih tela predstavlja jedan od
ključnih mehanizama za obezbeđivanje poverenja u rezultate ispitivanja,
merenja i kontrolisanja u savremenom sistemu bezbednosti hrane
i veterinarskom javnom zdravlju. Standardi ISO/IEC 17025 i ISO/IEC
17020 predstavljaju međunarodne standarde koji omogućavaju harmonizaciju
praksi, međusobno priznavanje rezultata i jačanje poverenja
u sektor laboratorija i kontrolisanja. Akreditacija laboratorija i kontrolnih
tela u veterinarskoj medicini predstavlja dva jasna i odvojena,
ali uzajamno povezana stuba za unapređenje usluga i zaštitu zdravlja
životinja i ljudi, kao i bezbednosti hrane.Zbornik predavanj
Klebsiella-associated mastitis and elevated SCC in a small dairy herd
No full textMastitis remains one of the most economically important diseases
in dairy cattle and often represents a complex herd-level challenge. This case
series describes an investigation conducted on a small family dairy farm with 12
lactating cows, characterized by recurrent mastitis and persistently elevated
somatic cell count (SCC). Initial microbiological examination identified Klebsiella
oxytoca in one cow and Klebsiella pneumoniae in another, whereas other cultures
were negative. Targeted antimicrobial therapy was administered according to
antibiogram results. Although subsequent cultures were negative, SCC values
remained markedly elevated but demonstrated a gradual decline over three
consecutive sampling rounds. Two Klebsiella-positive cows were also diagnosed
with reticular foreign bodies, and herd-level interventions included rumen
magnet administration in all cows and reinforcement of hygienic measures. No
new clinical mastitis cases were recorded during the follow-up period. These
findings suggest that Klebsiella mastitis in small dairy herds may reflect
substantial environmental bacterial pressure, while persistent SCC elevation
indicates ongoing inflammatory and structural alterations of the mammary
gland. Integrated management strategies are essential for long-term stabilization.Proceeding
Interdisciplinary collaboration as a path to the future of poultry production
No full textPeradarska proizvodnja u Bosni i Hercegovini suočava se sa značajnim izazovima, ali i velikim mogućnostima
za pozitivnu transformaciju. Karakteriziran snažnom vertikalnom integracijom, proizvodnja mesa i jaja peradi
jedinstveno zavisi od širokog spektra stručnosti, uključujući tehnologiju, ishranu životinja, veterinarsku medicinu,
javno zdravstvo, sigurnost hrane, laboratorijsku dijagnostiku, menadžment, ekonomiju i pristupe Jednog
zdravlja (One Health). Ova potreba za raznovrsnim, visoko kvalificiranim i kompetentnim stručnjacima
iz različitih oblasti stavlja veliki pritisak na obrazovni sektor. Također, industrija se suočava sa zahtjevima za
stručnjacima novih profila, što dodatno intenzivira potrebu za specijalizacijom i edukacijom u skladu sa tržišnim
potrebama.
Primjetni su globalni i regionalni trendovi povećane potrošnje mesa peradi i jaja, što dodatno otvara prilike za
razvoj i proširenje tržišta u Bosni i Hercegovini. Prema podacima FAO-a za 2023. godinu, globalna proizvodnja
mesa peradi dostigla je 146 miliona tona, što predstavlja povećanje od 1,9% u odnosu na prethodnu godinu,
dok je proizvodnja jaja iznosila 91 milion tona, što je rast od 41% u odnosu na 2010. godinu. Globalna
potrošnja mesa peradi porasla je sa 9,8 kg po osobi 2000. godine na 20,5 kg u 2024. godini, što predstavlja povećanje
od preko 50% u manje od dvije decenije. U istom periodu, potrošnja jaja po osobi također bilježi rast,
s prosjekom od 161 jaje godišnje po osobi 2018. godine.
Uprkos ovoj integriranoj snazi, sektor se suočava sa kritičnim problemima poput velike zavisnosti od uvozne
hrane za životinje, rastuće prijetnje od bolesti kao što je ptičja gripa, te strukturnim razlikama između velikih
industrijskih proizvođača i malih, porodičnih farmi. Strateški odgovori poput povećanja domaće proizvodnje
hrane za životinje, ulaganja u biosigurnost, podrške malim proizvođačima i usvajanja održivih i inovativnih
tehnoloških praksi ključni su za otpornost i konkurentnost ovog sektora.
Ovaj rad istražuje buduće pravce i konkretne strategije, ističući važnost interdisciplinarne saradnje i međunarodne
saradnje za postizanje održivog rasta i integraciju u evropska i globalna tržišta. Proizvodnju u sektoru
peradarstva dodatno će značajno oblikovati dva nova ključna trenda: primjena umjetne inteligencije i digitalizacije
kao zajednički faktor za unapređenje proizvodnih praksi i efikasnosti, te rastuća svijest i znanja potrošača
o nutritivnim potrebama, što će zahtijevati od industrije prilagodbu novim prehrambenim očekivanjima i
preferencijama.Poultry production in Bosnia and Herzegovina is facing significant challenges, but also substantial opportunities
for positive transformation. Characterized by strong vertical integration, the production of poultry meat and
eggs uniquely depends on a broad range of expertise, including technology, animal nutrition, veterinary medicine,
public health, food safety, laboratory diagnostics, management, economics, and One Health approaches.
This need for diverse, highly qualified, and competent professionals from various fields places considerable
pressure on the education sector. Furthermore, the industry faces demands for new professional profiles, which
further intensifies the need for specialization and education aligned with market needs.
Global and regional trends show increased consumption of poultry meat and eggs, which opens further opportunities
for market development and expansion in Bosnia and Herzegovina. According to FAO data for 2023,
global poultry meat production reached 146 million tons, marking a 1.9% increase compared to the previous
year, while egg production totaled 91 million tons—a 41% increase compared to 2010. Global per capita poultry
meat consumption rose from 9.8 kg in 2000 to 20.5 kg in 2024, representing an increase of over 50% in less
than two decades. During the same period, per capita egg consumption also increased, averaging 161 eggs per
person per year in 2018.
Despite this integrated strength, the sector faces critical issues such as high dependence on imported animal
feed, the growing threat of diseases like avian influenza, and structural disparities between large industrial producers
and small family farms. Strategic responses such as increasing domestic feed production, investing in
biosecurity, supporting small producers, and adopting sustainable and innovative technological practices are
key to the sector’s resilience and competitiveness.
This paper explores future directions and concrete strategies, emphasizing the importance of interdisciplinary
and international cooperation to achieve sustainable growth and integration into European and global markets.
The poultry sector will also be significantly shaped by two emerging key trends: the application of artificial intelligence
and digitalization as a combined driver of improved production practices and efficiency, and the increasing
consumer awareness and knowledge about nutritional needs, which will require the industry to adapt
to new dietary expectations and preferences.Zbornik sažetak
Upotreba biosenzora za detekciju mikroorganizama u mleku i proizvodima od mleka
No full textBiosenzori su analitički uređaji koji omogućavaju konverziju biološkog, hemijskog ili biohemijskog signala u merljiv fizički signal, najčešće električni. Sastoje se od biološkog elementa za prepoznavanje (receptora), kao što su enzimi, antitela ili nukleinske kiseline i pretvarača (transduktora) koji interakciju sa receptorom pretvara u merljiv signal. Podela biosenzora se vrši na osnovu vrste biološkog elementa koji se detektuje, tipa transduktora ili kombinacije ta dva. Komercijalna upotreba biosenzora u industriji hrane trenutno je ograničena na detekciju alergena, a upotreba biosenzora u prepoznavanju i brojanju mikroorganizama u hrani je tek u začetku.
Biosenzori se već koriste u dijagnostici mastitisa iz uzoraka mleka, a sve više se razvijaju i u svrhu procene ukupnog broja bakterija u sirovom mleku, kao jednog od najvažnijih parametara kvaliteta mleka i njegove pogodnosti za preradu. Konvencionalne metode podrazumevaju zasejavanje serijskih razblaženja uzoraka sirovog mleka na hranljive podloge, pri čemu je za dobijanje rezultata često potrebno nekoliko dana. Upotrebom biosenzora na bazi ATP biolumiscencije moguće je dobiti brze i pouzdane rezultate o ukupnom broju bakterija u sirovom mleku, bez potrebe za zahtevnijim i sporijim metodama. Bacillus cereus predstavlja poseban problem za industriju mleka, s obzirom na to da ima sposobnost produkcije toksina, ali i da stvara termorezistentne spore koje preživljavaju proces pasterizacije i često dovode do kvara pasterizovanih proizvoda. Spore Bacillus cereus je teško detektovati standardnim mikrobiološkim metodama, što dodatno komplikuje kontrolu ovog mikroorganizma. Razvijeni su različiti biosenzori specifični za detekciju Bacillus cereus, koji imaju veoma nizak prag detekcije i koji mogu sa uspehom da detektuju i spore, a ne samo vegetativne oblike ovog mikroorganizma.
Iako se termičkom obradom mleka uništavaju patogeni mikroorganizmi, oboljenja prenosiva hranom i dalje se mogu javiti nakon konzumacije mleka i proizvoda od mleka, najčešće kao posledica grešaka u proizvodnom procesu ili naknadne kontaminacije. Zbog značaja za javno zdravlje, mnoga istraživanja su usmerena na detekciju patogenih mikroorganizama u mleku i proizvodima od mleka uz pomoć biosenzora. Upotrebom biosenzora najčešće se detektuju antitela, nukleinske kiseline ili bakterofagi, specifični za neki patogeni mikroorganizam. Različiti tipovi biosenzora razvijeni su za detekciju Salmonella spp. u mleku, enterovirulentnih Escherichia coli, Cronobacter sakazakii, Listeria monocytogenes i Brucella spp. Takođe, biosenzori se mogu koristiti i za određivanje broja bakterijskih ćelija Staphylocococus aureus. Novija istraživanja fokusirana su na istovremenu detekciju (multipleks detekciju) više patogenih mikroorganizama od značaja za mleko i proizvode od mleka. Postoje biosenzori koji mogu da vrše istovremenu detekciju Salmonella spp. i Staphylocococus aureus u mleku; zatim Listeria monocytogenes i Staphylocococus aureus, pa čak i više od dva patogena mikroorganizma istovremeno.
Biosenzorska tehnologija ima potencijal da pruži veću efikasnost analitičkih metoda koje se koriste u cilju dobijanja bezbednih i kvalitetnijih proizvoda od mleka. Prednosti ovih tehnologija uključuju jednostavnu pripremu uzorka, kao i mogućnost obavljanja analiza u realnom vremenu. Jedna od glavnih prednosti ovih tehnologija je njihova potencijalna primena direktno u liniji proizvodnje. Međutim, za to je neophodno prevazići izazov postavljanja biosenzora u proizvodnu liniju, izvan strogo kontrolisanih uslova koje pruža laboratorijsko okruženje. Iako je detekcija i brojanje patogenih mikroorganizama korišćenjem biosenzora oblast sa velikim potencijalom, pouzdanost i široka prihvaćenost brojanja na hranljivim podlogama teško se može dostići. Međutim, biosenzori mogu imati bolji potencijal za procenu ukupnog broja mikroorganizama u realnom vremenu, u svrhu praćenja kontaminacije u samoj liniji proizvodnje.Zbornik radova i kratkih sadržaj
Hormonalne, metaboličke i histološke promene u procesima formiranja i odbacivanja rogovlja kod evropskog jelena
No full textEvropski jelen (lat. Cervus elaphus) pripada familiji Cervidae. Jelen naseljava veći deo Evrope, region Kavkaza, Malu Aziju, Iran, delove zapadne Azije i centralnu Aziju i pojedine regione naše zemlje. Jedinke muškog pola poseduju rogovlje koje ima sledeće periode u svom rastu: period formiranja rogovlja, period formiranja basta, period odbacivanja basta, period potpuno formiranog rogovlja i period odbacivanja rogovlja. Rast rogovlja otpočinje u proleće, a odbacivanje rogovlja dešava se u zimskom period. Proces odbacivanja i formiranja novog rogovlja je pod uticajem metaboličkih i hormonalnih faktora. Rogovlje raste iz rožišta koje predstavlja produžetak čeone kosti. Testosteron ima značajnu funkciju u rastu rogovlja, kada su najniže koncentracije testosterona tada rogovlje počinje sa rastom, a to se dešava u proleće. Sam proces odbacivanja rogovlja dešava se kada su koncentracije testosterona na bazalnom nivou. Odbacivanje basta je takođe pod uticajem testosterona, kako se bliži sezona parenja testosteron raste i ima uticaja na krvne sudove basta tako što dovodi do vazoknstrikcije što ima za posledicu nekrotične promene u samom bastu i njegovo odbacivanje i posledičnu mineralizaciju čitavog rogovlja. Pored testosterona u rastu rogovlja značajnu funkciju imaju i hormon rasta i parathormon.Mnogobrojne studije su dokazale da IGF-1 faktor ima značajnu ulogu u rastu rogovlja.Zbornik radova i kratkih sadržaj
Computational image analysis of kidney tissue samples of beagle dogs irradiated with 60Co gamma-rays
No full textThe advancements in the computational capabilities, over the past two decades, led to the intensification of
research and practical application in the fields of computational image analysis and data classification. In
particular, this approach is of interest in medicine, as it promises enhanced diagnostic accuracy and detection of
subtle features. Alterations and patterns in medical images can be detected and quantified with precision.
Additionally, the approach is markedly time saving and enabling of handling big amounts of data, giving new
insights into the disease mechanisms and progression through data patterns and correlations.
Given relatively large quantities of data collected from radiobiology megastudies conducted in the past, we
decided to subject some of these archival tissue specimens to computational image analysis in order to study in
more detail structural changes in particular organs due to exposures to ionizing radiation. Here, we analyzed
solid tissue samples of kidneys in beagle dogs irradiated with 60Co gamma-rays. We performed multifractal
analysis, of the arrangements and shapes of cell nuclei, as well as tissue architecture in sections stained with
hematoxylin and eosin. Although the dosing patterns differed, as well as the resulting days of survival and causes
of death (not directly linked to the kidneys), we were able to quantify some of the structural changes present in
the analyzed specimens. With the further analyses and more systematic study, we hope to form a base of
knowledge on tissue structural modifications and typical values of tissue descriptors in various cases
Essential oils as a novel anti-biofilm strategy against Salmonella Enteritidis isolated from chicken meat
No full textSalmonella Enteritidis is a serious foodborne threat, being the most reported Salmonella
serovar in the past several years. Biofilm formation contributes significantly to its persistence
and resistance in food processing environments, making it harder to eliminate
using conventional disinfectants. Recently, essential oils have emerged as promising natural
alternatives due to their antimicrobial and anti-biofilm properties. In this study, the
biofilm-forming ability of Salmonella Enteritidis, isolated from chicken meat, was evaluated
under various nutrient conditions and temperatures. Furthermore, the anti-biofilm
activity of essential oils derived from oregano, cinnamon, rosemary, clove, and thyme
was assessed against strong and moderate biofilms formed by Salmonella Enteritidis. The
isolates demonstrated the capacity to form biofilms in tryptic soy broth, meat broth, and
Luria–Bertani broth at 37 ◦C, 15 ◦C, and 5 ◦C. All selected essential oils, at their minimum
bactericidal concentrations, effectively reduced preformed biofilms by between 36.98%
to 74.83%. The destructive effect of essential oils on Salmonella Enteritidis bacterial cells
was further confirmed through scanning electron microscopy analysis. In conclusion, the
selected essential oils exhibited promising anti-biofilm potential and may serve as effective
natural agents for controlling biofilm-associated contamination by Salmonella Enteritidis