Muş Alparslan University Institutional Repository
Not a member yet
6298 research outputs found
Sort by
Structural Characteristics of Small Ruminant Production in Muş, Türkiye: A Model for Organic Livestock on the Basis of Sustainability
No full textSmall ruminant farming enterprises in eastern T & uuml;rkiye have the potential to establish a sustainable model for organic livestock production but face structural challenges. This study aimed to develop an organic livestock model based on sustainability by examining the socio-demographic characteristics, management practices, and perceptions regarding animal health and the welfare of small ruminant farmers in the eastern province of Mu & scedil;, T & uuml;rkiye. A face-to-face survey was conducted with 364 randomly selected farmers, assessing parameters such as animal genotype, pasture conditions, forage cultivation, chemical fertilizer and pesticide use, nutrition, reproduction, health services, and shelter conditions. Results showed that small ruminants in Mu & scedil; were well adapted to local conditions and were disease-resistant. They were fed with forage grown without chemicals and had unlimited outdoor and pasture access. The production process avoided hormones, antibiotics, and growth promoters, with reproduction occurring through natural mating. Challenges included inadequate pasture productivity, insufficient animal welfare conditions, low record-keeping rates, lack of effective organization, and insufficient awareness of organic practices among farmers. Notably, 81.9% of farmers described their pasture quality as moderate or poor, while 63.2% stated that they had no knowledge of organic practices. In conclusion, the Mu & scedil; model offered concepts that could aid the transition to organic livestock farming and support sustainable extensive small ruminant farming globally. Farmers should be educated, informed, and organized, with support throughout the supply and marketing processes.MUS ALPARSLAN UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECTS COORDINATION UNIT (BAP) [BAP-21-UFB-4901-02]Huelya HANOGLU ORALThis research was funded by MUS ALPARSLAN UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECTS COORDINATION UNIT (BAP), grant number BAP-21-UFB-4901-02, and the APC was funded by Huelya HANOGLU ORAL
Industrial Kitchen Manufacturer Service Management
No full textAs in all production sectors, it is important to meet customer demands in a timely and accurate manner in the kitchen industry. This study is one of the rare studies that encourage the use of ERP system-based kitchen products, especially SAP, according to customer demands. In our study, a system that re-evaluates the customer communication approach for a company engaged in industrial production, covering the process from the sale of the product to the end user and the technical service process after the product sale, was discussed. Thanks to this system, the company will be able to deliver and sell the spare parts it owns or produces to service managers. At the same time, they will be able to report all commercial transactions in the system, create financial records and store them digitally in their own records. Our system works integrated with Google maps in order to reach the customer in a timely and cost-effective manner during spare parts supply processes. The system we will design; It includes call center application, spare parts application. The system generally consists of two parts: Front End and Back End. In our study, accuracy criteria were used to evaluate the performance of the system. Thanks to this system, product delivery times are shortened and customer satisfaction increases. Making some changes to the system we recommend will help many organizations in other sectors to improve their ERP systems and effectively prevent the problems encountered
The Relationship of Spiritual Orientation with Depression and Hopelessness in Patients Receiving Hemodialysis Treatment: A Descriptive and Correlational Study in Türkiye
No full textHemodialysis treatment, along with its therapeutic effects, can cause many physical, psychological, social, and spiritual problems including stress, anxiety and depression in patients. The aim of this study is to determine the relationship of spiritual orientation with depression and hopelessness in patients receiving hemodialysis treatment. This descriptive and correlation study included 72 patients undergoing hemodialysis. Data were collected using a patient information form, the Spiritual Orientation Scale, the Beck Depression Inventory, and the Beck Hopelessness Scale. It was determined that the depression and hopelessness levels of the patients were moderate and their spiritual orientation was high. A statistically significant negative correlation was observed between spiritual orientation and hopelessness (r = - 0.255, p = 0.030), while there was a statistically significant negative linear correlation between spiritual orientation and depression (r = - 0.432, p = 0.001). The regression analysis revealed that spiritual orientation and other independent variables accounted for 20.6% of the variance in depression (F: 4.348, p: 0.003) and spiritual orientation accounted for 6.5% of the total variance in hopelessness (F(1, 70) = 4.885, p < 0.05). It is recommended to evaluate patients undergoing hemodialysis in terms of spiritual orientation, hopelessness and depression, and to support their spiritual needs. Healthcare professionals should determine patients' hopelessness and depression levels and predictive factors and make interventions to reduce them. Patients' spiritual needs should be supported
MİLLET MEKTEPLERİNİN AÇILMASI VE DİYARBAKIR’DAKİ FAALİYETLERİ
Get PDFTürkiye Cumhuriyeti’nde tek parti dönemi eğitim politikaları dar manada Kemalist ideoloji, geniş manada ise modernleşme süreci tarafından belirlenmekteydi. Bu dönemde verilen eğitim hizmeti; bir yanıyla toplumsal kalkınmayı; diğer yanıyla, Kemalist ve milliyetçi bir ideolojinin yeni kuşaklarca benimsenmesini hedeflemekteydi. Bu nedenle Kemalist siyasal elitler kuruluştan itibaren eğitime oldukça önem vermiştir. Bahse konu önemin bir gereği olarak okullar ülkenin dört bir yanına inşa edilmiş ve okul çağına gelen çocukların okula kazandırılması için büyük efor harcanmıştır. Erken Cumhuriyet döneminde okullaşmaya verilen önemin yanı sıra okuryazar kitlenin de arttırılması amaçlanmıştır. Bu gaye doğrultusunda yaygın eğitim kurumları olarak tanımlanan Türk Ocakları, Halk Dershaneleri, Millet Mektepleri, Akşam Mektepleri, Köy Okuma Odaları, Halkevleri ve Halkodaları açılmıştır. Bu kurumlar, bilhassa yetişkinlere okuma yazma ve yurttaşlık eğitimi verilmesinde ve eğitimli bir nüfusun yetişmesinde büyük bir rol oynamıştır. 1928 yılında Latin alfabesinin kabul edilmesiyle birlikte halka yeni harfleri öğretecek bir yapılanmaya ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyaca binaen hem halka yeni harfleri öğretmek hem de okuma yazma bilmeyenlere okuma yazma öğretmek gayesiyle Millet Mektepleri kurulmuştur. Bu çalışmada, 1929-1950 yılları arasında A ve B Dershaneleri şeklinde hem şehirlerde hem de köylerde faaliyet gösteren ve 16-45 yaş arasındaki vatandaşların okuryazar olması misyonunu üstlenen Millet Mekteplerinin açılış gayeleri ile Diyarbakır’daki faaliyetlerine odaklanılmıştır. Çalışmanın temel kaynaklarını Maarif/Eğitim İstatistikleri, Millet Mektepleri Faaliyet İstatistikleri ve İlköğretim İstatistikleri ile dönemin arşiv belgeleri ve gazeteleri oluşturmaktadır. İçerik ve doküman analizi yöntemiyle kaleme alınan çalışma, Millet Mekteplerinin Diyarbakır’da okuryazar nüfusun arttırılmasında ve görece de olsa “makbul vatandaş”ların yetiştirilmesinde önemli roller oynadıklarını ortaya koymaktadır
Demographic and socioeconomic factors affecting relative poverty level of older adults in Turkiye
Get PDFBackground As Turkiye's older adult population grows rapidly, poverty among older adults has become a pressing social issue. This study aims to guide policymakers by examining the sociodemographic and economic factors influencing poverty levels among older adults. Methods Data from the Income and Living Conditions Survey (ILCS) of the Turkish Statistical Institute (TurkStat) were utilized in this study. Poverty thresholds were set at 40% and 50% of median household income, categorizing households into three distinct poverty levels. Accordingly, a generalized ordered logistic regression analysis was conducted to explore factors impacting poverty among older adults. Results Variables such as marital status, education level, age, gender, household size, homeownership, and social assistance usage were found to have significant relationships with relative poverty. Older adults, especially those aged 75 and older, exhibit a higher poverty risk. Moreover, older adults living in Turkiye's eastern regions experience higher poverty levels compared to those in the western regions. Conclusion Policies aiming to reduce poverty among older adults should not be limited to financial aids but should also adopt multidimensional approaches that improve older adults' access to healthcare services and strengthen social security networks. The high poverty risk in Turkiye's eastern regions and among individuals with lower education levels underscores the importance of targeted social policies that account for regional disparities. Policies addressing older adults should incorporate flexible solutions based on household structure, prioritize health issues, and enhance community support. In this context, it is recommended to develop comprehensive social support programs involving local governments and non-governmental organizations
Therapeutic potential of young plasma in reversing age-related liver inflammation via modulation of NLRP3 inflammasome and necroptosis
Get PDFThe phenomenon of inflammaging, characterized by an increase in low-grade chronic inflammation, is closely associated with diseases related to liver dysfunction. This study investigated daily plasma exchange between 5-week-old and 24-month-old Sprague Dawley rats for 30 days, focusing on protein secondary structures, NLRP3 inflammasome, and necroptosis. Conformation changes in protein secondary structures were identified by infrared spectroscopy-based pattern recognition analysis. Liver biopsies with histochemical and immunohistochemical staining were used to assess molecules associated with inflammation, necroptosis and NLRP3 inflammasome complex. Expression levels of NLRP3 components were determined by qPCR. Enhanced random coils, 310 helices, beta-turns, and loop structures were identified in old rats and young rats with old plasma. Young rats and old rats with young plasma displayed higher alpha-helices and beta-sheet structures. Young rats with old plasma showed increased NLRP3, ASC, caspase-1, IL-1 beta, and IL-18 mRNA levels, indicating an inflammatory response. Whereas old rats with young plasma exhibited lower inflammation levels. Histological evaluations revealed that young rats receiving aged plasma showed significantly increased levels of NLRP3, ASC, caspase-1, IL-1 beta, TNF-alpha, VEGFR2, RIPK1, and MLKL immunoreactivity, whereas decreased immunoreactivity in aged rats receiving young plasma. These findings suggest that young plasma reduces NLRP3 inflammasome activation and necroptosis in aged rats.Scientific and Technological Research Council of Turkiye (TUBITAK)Open access funding provided by the Scientific and Technological Research Council of Turkiye (TUBITAK). This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors
YAPAY ZEKA TABANLI CHATGPT'YE DAYALI ETKİNLİKLERİN 7. SINIF ÖĞRENCİLERİN METİN YAZMA, ELEŞTİREL VE YARATICI DÜŞÜNME BECERİLERİNE ETKİSİ
Get PDFBu araştırmanın amacı yapay zekâ tabanlı ChatGPT’ye dayalı oluşturulan etkinliklerin 7.sınıf öğrencilerinin metin yazma, eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada karma araştırma desenlerinden açıklayıcı ardışık desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023- 2024 yılında Muş ilinde resmi bir ortaokulda öğrenim gören 50 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma seçkisiz örnekleme ile yürütülmüş; öğrencilerin metin yazma, eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünme becerilerini analiz etmek için 8 haftadan oluşan bir uygulama yapılmıştır. Araştırma boyunca veriler öyküleyici metin yazma becerisi değerlendirme formu, Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği, Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistik ölçüleri, normallik dağılımı için çarpıklık ve basıklık istatistikleri, grupların ölçümleri arasındaki farkı belirlemek için bağımsız örneklemler t-testi ve aynı grubun farklı ölçümlerini karşılaştırmak için bağımlı örneklemler t-testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen nicel bulgulara göre deney gurubunun yaratıcı düşünme son test puanlarının kontrol grubunun son test puanlarından anlamlı olarak yüksek olduğu; eleştirel düşünme son test puanlarında deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu, benzer şekilde yazma becerisi son test ölçümlerinde de deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel bulgularına göre öğrenciler ChatGPT ile hazırlanan etkinliklerin yaratıcılıklarını arttırdığını, eleştirel düşüme becerilerine katkı sağladığını ve etkinlikler sayesinde metin yazma becerilerinde belirgin bir gelişme olduğunu ifade etmişlerdir. Sonuç olarak yapay zekâ destekli ChatGPT’ye dayalı oluşturulan etkinliklerin öğrencilerin metin yazma, eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesinde etkili olduğu bulgusuna ulaşılmıştır
Karâfî’nin Vaz‘ Teorisi ve Mahallî’nin Eleştirileri: Fıkıh Usulünde Kavramsal Bir Tartışma
Get PDFBu çalışma, Karâfî’nin (öl. 684/1285) vaz‘ anlayışını ve buna yönelik Mahallî’nin (öl. 864/1459) eleştirilerini ele alarak, her iki âlimin fıkıh usulü ve dil anlayışına katkılarını tahlil etmektedir. Karâfî, lafızların anlam kazanma sürecini lugavî, örfî ve şer‘î vaz‘ çerçevesinde değerlendirmiş ve bu tasnifle klasik fıkıh usulü anlayışından ayrılan bir yaklaşım ortaya koymuştur. Lugavî vaz‘ı kasıtlı bir tahsis olarak gören Karâfî, örfî vaz‘ı toplumun müşterek kullanımıyla belirlenen anlamlar, şer‘î vaz‘ı ise ilahî beyan ve Hz. Peygamber’in (s.a.v.) tayin ettiği lafızlarla ilişkilendirmiştir. Karâfî’nin bu tasnifi, lafızların anlam kazanım sürecini yalnızca dilsel bir çerçevede değil, aynı zamanda toplumsal ve dinî bir bağlam içinde değerlendiren bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır. Mahallî ise şer‘î ve lugavî vaz‘ arasında mahiyet farkı bulunmadığını, her ikisinin de bilinçli bir tayin sonucu oluştuğunu savunarak Karâfî’yi eleştirmiştir. Bu çerçevede çalışma, vaz‘ kavramının kasıt temelli bir değerlendirmeye tâbi tutulup tutulamayacağı meselesine odaklanmaktadır. Elde edilen bulgular, Karâfî’nin vaz‘ teorisinin, hakikat tasnifiyle belirli açılardan ilişkilendirilebilmekle birlikte lugavî vaz‘ı doğrudan kasıtlı bir tahsisle örfî ve şer‘î vaz‘ı ise kullanım sıklığıyla açıklaması bakımından fıkıh usulü literatürüne özgün bir katkı sunduğunu ortaya koymaktadır
Examining the relationship between coaches' self-efficacy levels and Crab Basket Syndrome
Get PDFBu araştırmanın amacı, rekabetin yoğun olduğu meslek gruplarından biri olan antrenörlük alanında, bireylerin kendilerinden üstün konumda olan kişileri kıskanarak onları aşağı çekmeye çalışması şeklinde tanımlanan Yengeç Sepeti Sendromunun varlığını incelemek; antrenörlerin öz yeterlik düzeyleriyle olan ilişkisini belirlemek ve demografik değişkenler bağlamında farklılıkları ortaya koymaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ile yürütülen çalışmada, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu, Yengeç Sepeti Sendromu Ölçeği (YSSÖ) ve Antrenör Öz Yeterlik Ölçeği (AÖYÖ) kullanılmıştır. Veriler, 71'i kadın, 99'u erkek olmak üzere toplam 170 antrenörden yüz yüze ve çevrim içi anket yöntemiyle toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilere yapılan normallik analizinde verilerin normal dağılım gösterdiği görülmüş ve parametrik testlerden İndipendent Sample T-test ve One-Way ANOVA testi kullanılmıştır. Ölçek alt boyutları arsındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla ise Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Analiz bulgularına göre, YSSÖ davranışsal alt boyutunda cinsiyet değişkenine göre erkeklerin; branş değişkenine göre duygusal, davranışsal alt boyutlar ve ölçek toplam puanında bireysel sporların; aylık gelir değişkenine göre ise bilişsel alt boyut ve ölçek toplam puanında geliri yüksek olan bireylerde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p0,05). Ölçekler arası ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan korelasyon analizinde ise, Yengeç Sepeti Sendromu ile antrenör öz yeterlilik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır (p>0,05). Bu bulgular, antrenörlerin mesleki dinamiklerinde Yengeç Sepeti Sendromunun bazı demografik değişkenlere bağlı olarak değişebildiğini, ancak bu sendrom ile öz yeterlik algısı arasında doğrudan bir ilişki olmadığını ortaya koymakta; bu yönüyle örgütsel davranış ve profesyonel gelişim literatürüne katkı sunmaktadır.The purpose of this study is to examine the existence of the Crab Basket Syndrome, which is defined as individuals trying to pull down those who are in a superior position by being jealous of them in the field of coaching, which is one of the professions with intense competition; to determine its relationship with the self-efficacy levels of coaches and to reveal the differences in terms of demographic variables. In the study conducted with the screening model, which is one of the quantitative research methods, the Demographic Information Form, the Crab Basket Syndrome Scale (CSS) and the Coach Self-Efficacy Scale (ACS) prepared by the researcher were used as data collection tools. Data were collected from a total of 170 coaches, 71 of whom were female and 99 of whom were male, via face-to-face and online survey methods. The obtained data were analyzed using the SPSS 25.0 program. In the normality analysis performed on the data, it was seen that the data showed a normal distribution and the Independent Sample T-test and One-Way ANOVA tests were used from the parametric tests. Pearson correlation analysis was performed in order to determine the relationship between the scale sub-dimensions. According to the analysis findings, significant differences were found in favor of men in the behavioral sub-dimension of YSSÖ according to the gender variable; in favor of individual sports in the emotional, behavioral sub-dimensions and scale total score according to the branch variable; and in favor of individuals with high income in the cognitive sub-dimension and scale total score according to the monthly income variable (p0.05). In the correlation analysis conducted in order to examine the relationship between scales, no statistically significant relationship was found between Crab Basket Syndrome and coach self-efficacy levels (p>0.05). These findings reveal that Crab Basket Syndrome may change depending on some demographic variables in the professional dynamics of coaches, but there is no direct relationship between this syndrome and the perception of self-efficacy; In this respect, it contributes to the organizational behavior and professional development literature
Narrative nursing as a holistic approach in modern healthcare: Integrating emotional and physical care
Get PDFNarrative nursing (NN) is emerging as a critical approach in modern healthcare, addressing the complex interplay between psychological well-being and physical recovery. This manuscript discusses a study on NN and its role in alleviating psychological distress in patients with acute pancreatitis, published in the World Journal of Psychiatry. Their research demonstrates that NN, through structured storytelling, significantly reduces anxiety and depression, thereby enhancing patient satisfaction and fostering emotional resilience. This therapeutic approach extends beyond symptom management, offering a comprehensive strategy that supports the mental and emotional recovery of patients facing severe health challenges. NN provides a unique framework for engaging patients in their care journey, promoting a sense of agency, and strengthening the patient-provider relationship. In this manuscript, we explore the broader implications of NN by synthesizing findings from various studies, showing that NN is effective not only in acute settings but also in oncology, chronic illness management, and palliative care. The evidence indicates that integrating NN into standard clinical practice could enhance healthcare outcomes by addressing the holistic needs of patients, supporting psychological resilience, and fostering a compassionate healthcare environment