Repository of the Institute for Contemporary History
Not a member yet
269 research outputs found
Sort by
Бурна времена: Косово и Метохија у државној политици Југославије 1966-1969
No full textŠifra projekta
Srbi i hrvati u Senatu Kraljevine Jugoslavije 1932-1941:
No full textIako je Senat Kraljevine Jugoslavije postojao kratko, formalno deset, a suštinski sedam godina, činjenica da je predstavljao gornji dom Narodnog predstavništva, način izbora i imenovanja senatora, kao i letimičan pogled na njihova imena kazuju nam da se radilo o ljudima koji su imali izuzetan ugled na ličnom, regionalnom ili državnom nivou i predstavljali elitu jugoslovenske međuratne države. Ipak, nedemokratski način nastanka te institucije, jasna namera vladara da kroz nju zadrži kontrolu nad zakonodavnom vlašću, kao i odabir režimu lojalnih ljudi, u početku su uzrokovali njeno neprihvatanje, odnosno bojkot od većine političkih predstavnika hrvatskog naroda. Ovakav odnos prema Senatu se menja tek nakon sporazuma Cvetković-Maček 26. avgusta
1939. godine. Autori u radu rekonstruišu sam nastanak i trajanje ustanove Senata u Kraljevini Jugoslaviji, statistički obrađuju profesionalnu, versku i obrazovnu strukturu senatora i analiziraju polemike na zasedanjima koje se tiču odnosa Srba i Hrvata, kao i stavove senatora o „hrvatskom pitanju“.PublishedŠifra projekta: 47030Članak je deo projekta Konflikti i krize: saradnja i razvoj u Srbiji i regionu u 19. i 20. veku (47030) koji finansira Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
Kaj o revolucionarnem terorju v letih 1944-1945 odkrivajo arhivi v Srbiji?:
Full text linkDostopni in objavljeni dokumenti iz arhivov tajnih služb v Srbiji, Sloveniji in na Hrvaškem povedo, da procesi »divjih čistk« kot tudi represije nad političnimi in razrednimi nasprotniki niso bili stihijni. Iz njih lahko jasno sklepamo, da je bila represija načrtna, izvedena po vnaprej pripravljenem scenariju. Prav tako da so obstajali podrobni spiski političnih in razrednih sovražnikov, ki so bili za odstrel, v vse pa je bila vpletena Komunistična partija, katere delovanje je bilo tesno povezano z varnostno službo. Umori so bili izredno množični in so imeli trojen motiv: obarvani so bili z maščevanjem, močan je bil ideološko-revolucionarni naboj, ponekod pa tudi osebni motivi. V dostopnih dokumentih je jasno vidno, da so bile označene cele družine, pa tudi da je partija vodila natančno dokumentacijo o umorjenih osebah. Posebna skrivnost so bili grobovi umorjenih, ki so jih skrivali desetletja.PublishedŠifra projekta
Srbija i plan lorda Karingtona na Mirovnoj konferenciji u Hagu 1991.:
Full text linkU tekstu se piše o Mirovnoj konferenciji za okončanje rata u Hrvatskoj koju je pokrenula Evropska ekonomska zajednica. Konferencija se održavala u Hagu, pod predsedništvom britanskog diplomate lorda Karingtona. U centru analize jeste njegov plan iz oktobra 1991. koji je državno rukovodstvo Srbije prvo prihvatilo a potom odbacilo na sastanku u Hagu održanom 18. oktobra
1991. godine. Opisuje se i razmimoilaženje između rukovodstava Srbije i Crne Gore povodom tog plana. Tekst je napisan na osnovu relevantnih izvora i memoarske literature.PublishedŠifra projekta
Royalist resistance movement in Yugoslavia during the Second World War:
No full textThe Royalist resistance movement during the Second World War was represented by the Yugoslav Army in the Homeland (YAH), led by General Mihailović. It was an anti-Nazi military alliance based on patriotic sentiments created after the catastrophic defeat in the April 1941 war. What started as a small group of officers and soldiers of the former Yugoslav royalist army (a total of 26 men) who gathered on Ravna Gora on May 11, 1941, became a resistance movement that symbolized Serbian national ideology. History has remembered them as “Chetniks”. The appearance of Mihailović and his men met with enthusiasm in the “free world” as the first sign of resistance in occupied Yugoslavia. Praised and glorified at the beginning, they would be excluded from
the Allied Coalition and stigmatized as “traitors” at the end of the war. The interpretation of the history of the YAH has been the most controversial issue of post–war Yugoslav historiography. Despite incontrovertible evidence of the YAH being a resistance movement, official narratives considered it Axis collaborators.PublishedŠifra projekta: 177016Article is part of project Srpsko društvo u jugoslovenskoj državi u 20. veku: između demokratije i diktature (177016) that is financed by the Ministry of Education, Science and Technological
development of the Republic of Serbia
Србија: прошлост и садашњост: преглед историје модерне српске државе
No full text47030Књига је део пројекта „Конфликти и кризе, сарадња и развој у Србији и региону у 19. и 20. веку“ (ИИИ 47030), који финансира Министарство просвете, науке и технолошког развоја Републике Србиј
Rat u Hrvatskoj: dokumenta Predsedništva SFRJ: Tom III (avgust–oktobar 1991)
No full textPublishedŠifra projekta: 4703
The ICTY Library: War Criminals as Authors, Their Works as Sources
Full text linkThe purpose of this contribution is to shed light on the literary output of persons indicted or sentenced for war crimes in the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY). Over one hundred books—autobiographies, studies, collections of documents, and even novels and poetry have been generated by no less than 22 persons in the detention unit of the ICTY in The Hague since 1993. Although some of these works did cause an occasional stir, as of yet there is no detailed overview of the entirety of this literary output. In order to fill this gap, this article assembles a full collection of works produced by ICTY inmates and analyzes this genre, the motivations of its authors, and the implications of their work. Examined as sources, these works can be used to study the collapse of the former Yugoslavia, the work of the ICTY, and its perception by the accused. I conclude by examining the corrosive role these works play in the process of coming to terms with the troubled past of the region.PublishedŠifra projekta: 17701
Materinsko udruženje - humani i socijalni aspekti delovanja 1904-1941:
No full textSocijalna politika u Kneževini i Kraljevini Srbiji nije bila regulisana na državnom nivou, već je staranje o napuštenoj deci, nemoćnima i starima bilo briga opštinskih i okružnih vlasti. Prvo privremeno prihvatilište za decu – ratnu siročad stvoreno je posle srpsko-turskih ratova 1877, ali je briga o ovoj deci vrlo brzo prešla u ruke Ženskog društva. Još jedan dom je osnovan
1881. godine, ali su u njega primana deca starija od pet godina. Najveći procenat smrtnosti dece je bio upravo u grupi odojčadi i dece do 5 godine, pa je zato stvaranje Materinskog udruženja 1904. godine predstavljalo prekretnicu u zdravstvenoj i socijalnoj nezi i zbrinjavanju napuštene dece i siročadi. Zahvaljujući posvećenom radu prve predsednice udruženja Sare Karamarković i potpredsednice dr Drage Ljočić, rezultati su bili vidljivi već u prvim godinama delovanja.Social politics of Principality and Kingdom of Serbia was not organized on a state level, as there was no ministry nor even a department which would systematically tackle any social issues. The care for the poor, the sick and the abandoned was reduced to single acts of mercy, however the municipalities were obliged to take care of abandoned children. The founding of the Maternity Society on the 4th December 1904 marked a beginning of organized care for young, abandoned children. The purpose of this society was to establish a hygienic
home for infants and children up to the age of 7 where they could bring up those deprived of parental care. The participation of almost all of Belgrade’s women doctors – dr Draga Ljočić, dr Marija Zibold, dr Ljubica Gođevac, dr Marija Vučetić, dr Marija Savić, provided necessary healthcare to these children. With the significant engagement of Maternity Society’s members and
collection of financial resources, they managed to establish the first Home for Foundlings in 1905/06 and maintain it for many years with great help from state authorities.
The purpose-built Home for Infants, populated in 1925, was well equipped and fulfilled the hygienic and medical regulations. In the beginning, the medical staff consisted of volunteer doctors with constant help from trained Society’s members, although later it also included permanently employed doctors and nurses. The Home turned into a modern, functional institution where
they brought many foreign state, diplomatic and professional delegations in order to present this form of social help in the best light. Other significant aspects of the Maternity Society were raising social awareness on women’s position in Serbian society. Breaking social stereotypes, they bravely fought for changing certain acts of the Civil law. Special attention was given to the most neglected social groups – the poor and single mothers, cast out from their families and the entire society. Society’s members helped them in hardest times – after they’ve given birth, often hiring them in the Home as wet nurses or helping them find jobs and accommodation. Although the work of these societies was limited to Belgrade territory, by taking care of abandoned and cast out children, their members did the greatest act of kindness – saving innocent lives.PublishedŠifra projekta: 47030Rad je deo projekta Konflikti i krize: saradnja i razvoj u Srbiji i regionu u 19. i 20. veku (47030) koji finansira Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
Saradnja naučnika Srbije i Hrvatske u okviru Jugoslavije 1945-1965.:
Full text linkU radu se na osnovu arhivske građe, objavljenih izvora i štampe posmatraju kontakti naučnika iz Srbije i Hrvatske u periodu 1945–1965. godine. Prvo su sagledani opšti podaci o razvoju nauke u Jugoslaviji posle Drugog svetskog rata i zakonski okviri koji su određivali ingerencije saveznih i republičkih organa u oblasti nauke, prosvete i visokog školstva i u velikoj meri uticali na oblike i intenzitet međurepubličke naučne saradnje, pa tako i na odnose između naučnika iz Srbije i Hrvatske. Posmatrani period je karakterističan po tome što su u njemu postojali određeni zajednički jugoslovenski institucionalni i programski okviri u razvoju nauke i visokog školstva, koji su od 60-ih godina sve više slabili i prelazili u nadležnost republičkih organa. U prvom
planu su naučnici i visokoškolski nastavnici koji su radili na Beogradskom univerzitetu i Zagrebačkom sveučilištu kao dve najveće i najstarije visokoškolske i naučne ustanove u zemlji. Pominje se i saradnja Srpske akademije nauka i Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti u okviru Akademijskog saveta FNRJ, kao i kontakti preko pojedinih naučnih instituta i naučnih društava.Publishe