Respectus Philologicus
Not a member yet
631 research outputs found
Sort by
Wierzbiński, Jarosław, 2012. Языковой монументализм в России ХХ века (диахроническая экспликация научных парадигм)
Get PDFWierzbiński, Jarosław, 2012. Языковой монументализм в России ХХ века (диахроническая экспликация научных парадигм). Łodz: Wydawnictwo UŁ. – 263 с.
Книга известного польского ученого-русиста интригует уже своим названием: это название отсылает к «Большому стилю» Сталина в изобразительных искусствах, призванному подчеркнуть, что мощная власть пришла всерьез и надолго, к культуре, именуемой после появления книги Паперного «Культура-2». «Культура-2» – это сталинские небоскребы, ВДНХ, кантата Исаковского о вожде, тяжеловесный канцелярит номенклатурного языка и другие подобные им явления» (Г. Хазагеров). Сам автор книги о языковом монументализме так объясняет ее название: «Заглавный термин монументализм использован нами как метафора, чтобы подчеркнуть громоздкость языка коммунистической системы. Выражение языковой монументализм отражает соцреалистическую гигантоманию в языке и предельную идеологизацию языковых структур» 
Olgi Tokarczuk gra z regułami powieści kryminalnej (na podstawie „Prowadź swój pług przez kości umarłych”)
No full textThis article presents the game Olga Tokarczuk plays with criminal narration as based on her novel, Plough Through the Bones of the Dead (2009). The main problem is that this famous writer, recipient of numerous prestigious awards, here disregards a series of “iron” rules that have guided detective novels for ages to write a pastiche of a criminal novel. The analysis reveals that Tokarczuk retreats from common frameworks of criminal novels, only making a delicate reference to the problem of an “island.” The writer also discards the rule that a murder has to be the starting point for the criminal plot. She not only delays the moment of introduction of the criminal motive, but also, contrary to the abovementioned “iron” rules, avoids presenting the prerequisites necessary to unmask the criminal. She is far more interested in the daily life of the protagonist/narrator than in the circumstances surrounding the four murders. In the world created by Tokarczuk, there is no detective who conducts an investigation. At the end of this quasi-criminal novel, the very perpetrator discloses the secret of the mysterious deaths. Tokarczuk’s rather free attitude toward the rules of the criminal novel is also manifested in her choice to leave the murderer unpunished. Moreover, the author introduces an improbable method of crime. In Plough Through the Bones of the Dead—a title which also provides proof that this is a pastiche of a criminal novel—one will not find any references to classical criminal novels, but quotations from William Blake’s mystic poetry.Artykuł przedstawia grę Olgi Tokarczuk z narracją kryminalną na podstawie jej powieści Prowadź swój pług przez kości umarłych (w dalszej części opracowania zastosowano skróconą nazwę powieści: Pług), wydanej w 2009 roku. Znana i uhonorowana wieloma prestiżowymi nagrodami pisarka zlekceważyła szereg „żelaznych” reguł, od wieków obowiązujących w powieści detektywistycznej, i stworzyła pastisz kryminału. W trakcie analizy zwrócono uwagę na to, że Tokarczuk odchodzi od frekwentywnych schematów fabularnych kryminału, delikatnie nawiązuje jedynie do problemu „wyspy”. Pisarka niweczy zasadę głoszącą, że punktem wyjścia kryminalnej fabuły musi być morderstwo. Autorka nie tylko zwleka z wprowadzeniem motywu zbrodni, ale również – znów wbrew wspomnianym „żelaznym” zasadom – rezygnuje z prezentacji przesłanek niezbędnych do zdemaskowania przestępcy. Daleko bardziej zajmuje ją codzienność bohaterki (a zarazem narratorki) niż okoliczności czterech morderstw. W świecie wykreowanym przez Tokarczuk brakuje detektywa prowadzącego śledztwo. W finale niby-kryminału sama sprawczyni zbrodni wyjawia tajemnicę zagadkowych śmierci. Dość swobodny stosunek Tokarczuk do reguł kryminału objawia się również tym, że pozostawia morderczynię bezkarną, ponadto wprowadza pozbawiony prawdopodobieństwa życiowego sposób zbrodni. W Pługu – co świadczy o pastiszowym charakterze utworu – nie znajdziemy odwołań do klasyków kryminału, są natomiast cytaty z mistycznej poezji angielskiego twórcy – Williama Blake’a
Tarptautinės mokslinės konferencijos „Tarp eilučių: lingvistikos, literatūrologijos, medijų erdvė“ TELL ME 2013 apžvalga
No full text2013 metų balandžio 11–12 dienomis Vilniaus universiteto Kauno humanitariniame fakultete vyko tarptautinė mokslinė konferencija Tarp eilučių: lingvistikos, literatūrologijos, medijų erdvėarba tiesiog TELL ME 2013. Šios konferencijos idėja ir akronimas gimė Anglų kalbotyros magistrančių grupėje. Tada, dar atrodytų ambicingi, jaunųjų lingvisčių užmojai buvo suburti bendraminčius mokslininkus pasidalinti savo įžvalgomis ir tyrimais kalbotyros, literatūrologijos ir medijų srityse. TELL ME (lietuviškai „pasakyk man“) kvietė dalyvauti kitokio formato konferencijoje, orientuotoje ne vien į teorinius pamąstymus, bet ir į praktinius pristatymus, studentų ir mokslininkų kuruojamų projektų idėjinę sklaidą. „Tradicinių mokslinių konferencijų konceptą priartinome prie studentiškos auditorijos ir į savo sekcijas įtraukėme keletą praktinių pranešimų ir studentiškų audiovizualinių darbų peržiūras. Toks sumanymas pasiteisino, nes kiekvienas konferencijos dalyvis tikrai surado sau įdomių temų, mokslinių pranešimų ir sėkmingų projektų pristatymų“, – teigė viena iš konferencijos organizatorių, Vilniaus universiteto Kauno humanitarinio fakulteto Germanų filologijos katedros vedėja, doc. dr. Danguolė Satkauskaitė. 
Sport w sztuce. Sport in Art. 2012. Eds. M. KozioŁ, D. Piekarska, M. A. Potocka
No full textSport w sztuce. Sport in Art. M. Kozioł, D. Piekarska, M. A. Potocka, eds. 2012. Kraków: Museum of Contemporary Art in Kraków. 200 pp. ISBN 978-83-62435-64-7.
Sport in Art, published by the Museum of Contemporary Art in Kraków, presents the most recent contemporary art, both Polish and international. To be more precise, the Museum focuses on exhibiting contemporary art of the last two decades. It was opened quite recently—in 2011.
Sport in Art was published to accompany an exhibition which took place between May and September 2012 in the Museum. It presents over forty artists and their unique perspectives and interpretations of sport. As Maria Anna Potocka stated, “The range and diversity of the artistic problems that arise under the influence of sporting inspiration are—even within the narrow scope of this exhibition—truly impressive.
Tematyka lwowska w polskiej prasie uchodźczej w Stanach Zjednoczonych po II wojnie światowej
Get PDFThe article discusses occurrences of topics related to Lviv in Polish opinion-forming newspapers in exile in the United States after World War II. The author followed the New Diaryin the years 1971–1999, together with its appendices, Polish Week (1971–1981) and Polish Review (1981–1999), published in New York. These titles had a wide scope of influence. The analysis of the newspapers’ contents revealed that a small, dispersed community from Lviv, who emigrated to the United States and centered around the Lviv Circle, made their works public regularly in the pages of the New Diary. However, compared with the incidence of the same themes in the Polish emigrants’ press in Western Europe during the same period, it was a marginal phenomenon about accidental topics. The texts mainly focused on unmasking the Soviet authorities’ actions to eliminate traces of Polish culture from Lviv, the devastation of the Lviv Eaglets Cemetery. Additionally, they posted pictures of the Poltva, poems devoted to the city, and anniversary reminiscences of the Lviv defense of 1918. Topics related to Lviv abroad were mostly the domain of its former citizens, who had been forced to leave the city without possibility of return (thanks to the provisions of the Yalta Conference)—journalists, academics, and activists in exile, regularly associated with magazines from the British Isles (the White Eagle, News, Polish Diary, and Soldier’s Diary) as well as Culture from Paris.Artykuł porusza zagadnienia występowania tematyki lwowskiej w polskiej opiniotwórczej prasie emigracyjnej w Stanach Zjednoczonych po II wojnie światowej. Autorka prześledziła publikacje w „Nowym Dzienniku” w latach 1971–1999 oraz jego dodatkach: „Tydzień Polski” (1971–1981) i „Przegląd Polski” (1981–1999), ukazujących się w Nowym Jorku, tytułach o dużym zasięgu oddziaływania. Analiza zawartości tych tytułów prasowych wykazała, że nieliczna i rozproszona społeczność lwowska, która wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, skupiona wokół Koła Lwowian, cyklicznie upubliczniała jego działalność na łamach „Nowego Dziennika”. Niemniej jednak, w porównaniu z częstością występowania tych zagadnień w polskiej prasie uchodźczej w Zachodniej Europie, były to zjawiska marginalne o przypadkowej tematyce. Demaskowano działania władz sowieckich w zacieraniu śladów polskości Lwowa, dewastację Cmentarza Orląt Lwowskich, zamieszczano zdjęcia miasta nad Pełtwią, wiersze poświęcane miastu, kilkakrotnie przypominano o rocznicy obrony Lwowa w 1918 roku. Za oceanem tematy lwowskie poruszali głównie sami lwowianie, którzy nie ze swej woli opuścili miasto i którym postanowienia jałtańskie odebrały możliwość powrotu – dziennikarze, uczeni, działacze organizacji emigracyjnych, na co dzień związani z pismami na Wyspach Brytyjskich – z „Orłem Białym”, „Wiadomościami”, „Dziennikiem Polskim i Dziennikiem Żołnierza” czy paryską „Kulturą”
Dziennikarze częstochowscy
Get PDFThis article characterises a local journalist environment. The analysis was conducted on the example of Częstochowa—a city that is identified with the Pauline monastery of Jasna Góra by most Europeans. Symbolically, that identification seems reasonable, but Częstochowa is also an independent urban organism carrying out not only religious tasks. The Częstochowa journalist environment, along with local press, arose in the late 19th century. Because the city at that time had a population of only a few thousand residents and was under Russian occupation, the environment was represented by just several people, mostly originating from other cities or the Catholic clergy. Journalists in Częstochowa became a separate professional group between 1918 and 1939. Their number at that time did not exceed one hundred. They were decimated during World War II. In the People’s Republic of Poland, the Częstochowa journalists were deprived of their independence and forced to engage in numerous propaganda activities. The uniformisation of the press also caused a significant reduction on the part of the examined group, which from 1945–1989 numbered less than one hundred. Thanks to sociological research, we know that between 1989–2007, over 200 journalists worked in the Częstochowa media. In the overwhelming majority of cases, they performed their journalist work in a regular and systematic manner, receiving a salary that was their primary or only source of income.W artykule scharakteryzowano lokalne środowisko dziennikarskie. Analiza została przeprowadzona na przykładzie Częstochowy – miasta, które znaczna część Europejczyków utożsamia z paulińskim klasztorem usytuowanym na Jasnej Górze. W sferze symbolicznej tożsamość ta wydaje się uzasadniona, ale wypada pamiętać, że Częstochowa jest samoistnym organizmem miejskim realizującym nie tylko zadania religijne.Częstochowskie środowisko dziennikarskie, tak jak tutejsza prasa, pojawiło się w końcu XIX w. Ponieważ miasto liczyło w owym czasie zaledwie kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców i było pod zaborem rosyjskim, środowisko to reprezentowało zaledwie kilkanaście osób wywodzących się z innych miast lub reprezentujących kler katolicki. Dziennikarze częstochowscy wyodrębnili się jako samodzielna grupa zawodowa w latach 1918–1939. W owym czasie było to nie więcej niż sto osób. Zdziesiątkowano ich podczas II wojny światowej.W Polsce Ludowej częstochowscy dziennikarze zostali pozbawieni samodzielności i włączeni do rozlicznych działań propagandowych. Uniformizacja prasy spowodowała ponadto znaczne ograniczenie wielkości badanej grupy, która w latach 1945–1989 liczyć mogła nie więcej niż sto osób. Dzięki badaniom socjologicznym wiemy, że w latach 1989–2007 w częstochowskich mediach pracowało 202 dziennikarzy. W przytłaczającej większości wypadków wykonywali oni pracę dziennikarską w sposób stały i systematyczny oraz otrzymywali z tego tytułu wynagrodzenie, które było jedynym bądź głównym źródłem ich dochodów
Mielczarek, Tomasz, 2012. Raport o śmierci polskich gazet
No full textMielczarek, Tomasz, 2012. Raport o śmierci polskich gazet. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 241 s. ISBN: 978-83-7545-337-9.
Wiosną 2012 roku ukazała się na polskim rynku wydawniczym książka autorstwa Tomasza Mielczarka pt. Raport o śmierci polskich gazet, która wpisała się w trwającą niemal na całym świecie dyskusję dotyczącą przyszłości i znaczenia prasy drukowanej. Niespełna rok wcześniej polscy czytelnicy mogli zapoznać się z głośną publikacją francuskiego dziennikarza i redaktora naczelnego m.in. „Courrier international” i „L’Expansion” Bernarda Pouleta pt. Śmierć gazet i przyszłość informacji.
Książka Mielczarka, jak sam stwierdził o „celowo nieco zwodniczym tytule”, jest moim zdaniem, charakterystyką i przeglądem najistotniejszych przemian, jakie dotknęły segment prasy codziennej po roku 1989. Składa się ze wstępu, ośmiu rozdziałów, zakończenia, bogatej bibliografii i indeksu czasopism
Embodiment of the Concept of Time in William Faulkner’s “As I Lay Dying” and Virginia Woolf’s “To the Lighthouse”
Get PDFThis article applies the theory of cognitive semantics as a framework for interpreting the embodiment of the concept of time in two modernist novels written using the stream-ofconsciousness technique: William Faulkner’s As I Lay Dying (1930) and Virginia Woolf’s To the Lighthouse (1927). Metaphorical projections of time are investigated as: being based on image schemas, structuring bodily experience, and cross-domain conceptual mappings. The motion of time in accordance with the life events and mental states of the characters is analysed as a reflection of cognitive structures containing the concept of time or referring to it metaphorically. We claim that time in To the Lighthouse is conceptualised by elaborating concepts of distance, space and water, while in As I Lay Dying time is conceptualised in a bidirectional in–out relation with the human body, as a destructive force and as spatial distance. Moreover, as the space of time proposes a model of a continuum in which a certain space may be active only in a certain moment of time, the important notion of being beyond time is discussed. Ultimately, the conclusion is drawn that the conceptualisation of time as distance, noticed in To the Lighthouse, is also found in As I Lay Dying. Both Woolf and Faulkner respond to elusive and obscure modern temporality and succeed in creating links between the past and the present.Straipsnio autorės siekia atskleisti laiko sampratą sąmonės srauto pasakojimo technika parašytuose amerikiečių literatūros kūriniuose. Taikant George’o Lakoffo kognityvinės semantikos principus, analizuojami XX amžiaus amerikiečių modernizmo klasikų sąmonės srauto romanai: Virginia’os Woolf Į švyturį (1927, liet. 2011) ir Williamo Faulknerio Kai aš gulėjau mirties patale (1930, liet. 1971). Kognityvinė semantika glaudžiai susijusi su percepcija, todėl laiko tėkmė, tiesiogiai veikianti veikėjų dvasines būsenas ir gyvenimo įvykius, interpretuojama kaip kognityvinių struktūrų atspindys, apimantis laiko sampratą, arba / ir yra metaforiškai su juo susijęs. Apibendrintina, kad, vaizduodami susikertančias laikinumo būsenas ir kurdami sąsajas tarp praeities ir dabarties, tiek V. Woolf, tiek W. Faulkneris savo kūriniuose meistriškai perteikia amneziškus modernizmo principus ir efektus. Laikas V. Woolf romane vaizduojamas sujungiant jį su erdvės ir vandens kategorijomis. Pagrindiniai kūrinio suvokimo aspektai yra metaforiniai žemėlapiai, konceptualieji junginiai ir mentalinės erdvės. Laiko ir erdvės konceptai W. Faulknerio romane perteikiami vienu modeliu. Tai nuolatinis Bandrenų šeimos kelionės kraštovaizdžio fonas. Kognityvinės semantikos principų taikymas leidžia geriau suprasti ir atskleisti tai, kaip veikėjai W. Faulknerio kūrinyje eina, važiuoja, juda per jiems skirtą laiką, kaip vaizduojamas jų vargų ir praradimų, pareigų ir priesaikų, tradicijų ir papročių pasaulis
Appropriation of Symbol as Disclosure of the World of the Play in Tennessee Williams’s “The Glass Menagerie”
Get PDFThis paper examines the symbol as a key to understanding the world of Tennessee Williams’s play The Glass Menagerie (1945) within the frame of hermeneutics offered by Paul Ricoeur. Various conceptions of the symbol are presented, and the impact of religion upon the playwright’s drama is discussed. The interest of the authors is particularly directed towards the role of Christian symbols and their power to present, in a distinctive and irreplaceable way, the interplay of sacred and profane contexts. The Christian images inspire and shape the narrative structure of the drama. The analysis of particular symbols reveals that the playwright artistically uses Christian iconographic and liturgical implications as the symbolic pattern of the play. The spiritual meanings are evoked by the symbol of the rose, which is traditionally regarded as an emblem of the Virgin Mary, while the symbolic representation of the unicorn is associated with the Annunciation.Straipsnyje, remiantis Paulio Ricoeuro hermeneutikos principais, analizuojamas simbolis kaip tam tikras raktas, atveriantis Tennessee’io Williamso pjesės Stiklinis žvėrynas (1945) pasaulį. Apžvelgiamos įvairios simbolio koncepcijos, svarstoma religijos įtaka rašytojo gyvenimui ir kūrybai. Daugiausia dėmesio skiriama krikščioniškųjų simbolių analizei, kuri leidžia atskleisti savitą sakralių bei profaniškų kontekstų sąveiką. Išanalizavus kūrinį, darytina išvada, kad autorius, pasitelkdamas krikščioniškus simbolius, remiasi Šventuoju Raštu kaip žanrine atmintimi ir stilizuoja biblinį pasaulėvaizdį. Varijuodamas skirtingus religinius motyvus, jis kuria religinę ir meninę personažų viziją. Bibliniai vaizdiniai motyvuoja ir formuluoja pjesės naratyvo struktūrą. Biblinės prasmės akcentai atsiskleidžia rožės simboliu, kurį galima interpretuoti kaip Mergelės Marijos simbolį, o vienaragis sietinas su liturgine Apreiškimo švente
“Middle Ground,” “Duality,” and “Diversimilarity” as Responses to Postcolonial and Global Challenges in Chinua Achebe’s “The Education of a British-Protected Child” and “No Longer at Ease”
No full textThis paper discusses two literary works by Chinua Achebe—No Longer at Ease (1960) and The Education of a British-Protected Child (2011)—in the context of the issue of diversity in the postcolonial setting. It aims to approach Achebe’s work from a new perspective, by applying a theoretical paradigm employed in business to the study of literature and culture. The “diversimilarity” paradigm, used for managing cultural diversity in organisations, is applied and shown to be pertinent to the investigation of literature, too. The methodology employed combines theoretical data with the practical implications of the conceptual framework on Achebe’s work. The paper starts with a discussion of the diversity concept and then moves on to tackle the diversimilarity paradigm in business. Then the investigation focuses on Achebe’s “duality” and “middle ground” concepts as they assist diversimilarity, concepts which work together at the levels of mentality, ideology, and identity. Finally, the paper focuses on language and the methods proposed by Achebe to manage and solve the existing linguistic diversity problems in Nigeria. The findings show that in the works explored, the diversimilarity paradigm is assisted by other concepts as solutions for the Nigerian people to cope with diversity. Moreover, Achebe shows that the other conceptions that support diversimilarity are still effective, even though they are rooted in the ancestral values of his Igbo people. The originality of the paper results from placing Achebe’s literary work in the context of contemporary concerns related to human identity in the postcolonial globalized environment and from expanding the scope and methods of literary research by employing concepts from other areas of human activity. Thus, the intersection between the worlds of the economy and culture seems fruitful for the investigation of cultural diversity.Straipsnyje pokolnijinės situacijų įvairovės kontekste aptariami du Chinua Achebe literatūros kūriniai – No Longer at Ease (1960) ir The Education of a British-Protected Child (2011). Siekiama pažvelgti į juos iš naujos perspektyvos, literatūros ir kultūros studijoms taikyti teorinę paradigmą, veikiančią versle. Atskleidžiama, kad panašumų ir skirtumų (diversimilarity) paradigma, taikoma kultūrinių organizacijų įvairovei valdyti, tinka ir literatūrai tirti. Metodologija, taikoma analizuojant Achebe darbus, leidžia derinti teoriją su konceptualiomis praktinėmis implikacijomis. Straipsnio pradžioje aptariamas skirtingumo konceptas, toliau diskutuojama panašumų ir skirtumų (diversimilarity) paradigma versle. Vėliau tiriami Achebe dualumo ir nuosaikios pozicijos konceptai, nagrinėjami panašumų ir skirtumų konceptai, kurie veikia intelekto, ideologijos ir identiteto lygmenyse. Galiausiai sutelkiamas dėmesys į kalbą ir Achebe siūlomus metodus siekiant valdyti ir spręsti kalbinės įvairovės problemas Nigerijoje. Tyrimo rezultatai rodo, kad panašumų ir skirtumų paradigmą nagrinėtuose kūriniuose lydi kiti konceptai, padedantys Nigerijos žmonėms susidoroti su skirtingumu. Achebe parodo, kad tos kitos koncepcijos, pagrįsdamos panašumų bei skirtumų konceptą, vis dar yra veiksmingos ir priklauso Igbo tautos protėvių vertybėmis. Straipsnis originalus tuo, kad Achebe literatūrinis darbas aptariamas šiuolaikinių interesų, susijusių su žmogaus tapatybe pokoloninėje globalizuotoje aplinkoje, kontekste. Autorė, į tyrimą įtraukdama kitų žmogaus veiklos sričių sąvokų, pasiūlo platesnę literatūros tyrimų ir metodų galimybių skalę. Ekonomikos ir kultūros pasaulių sankirta gali būti sėkmingai tiriama kaip kultūrinė įvairovė