UMinho Editora Revistas
Not a member yet
4046 research outputs found
Sort by
Geoecologia da Paisagem: uma ciência conexa e seus percursos metodológicos para a análise integrada
Landscape Geoecology is a multidisciplinary environmental science with a systemic approach, interested in environmental patterns and functions, correlating geographical, ecological as well as socio-productive systems, which conveys a certain complexity, often leading to theoretical and methodological inconsistency. Given it is a relatively recent study field in Brazil, there is still much work to be done until Geoecology is able to curb the existing contradictions in its application. The objective of the present study is to provide a methodological approach to Geoecology, focusing on its analytical and synthetic attributes for the cartographic identification of geoecological units at topological level. The methodological procedures for geoecological studies comprise two steps: analysis and diagnosis. The subsequent findings herein describe the delimitation of five geoecological units along with their differentiation at topological level.A Geoecologia da paisagem é uma ciência ambiental de caráter multidisciplinar e sistêmico, orientada para as questões dos padrões e funções ambientais, que combina relações entre os sistemas geográficos, ecológicos e socioprodutivos, lhe conferindo certa complexidade e muitas vezes confusões teóricas e metodológicas. Por ser relativamente nova no Brasil, a geoecologia necessita ainda de um longo caminho para aparar as confusões metodológicas existentes na sua aplicação. Objetiva-se apresentar o caminho metodológico da Geoecologia, com foco no seu caráter analítico e sintético, para a identificação cartográfica das unidades geoecológicas. A sequência metodológica para os estudos geoecológicos detém dois caminhos: a análise e o diagnóstico. Como resultados tem-se a delimitação de cinco unidades geoecológicas com sua diferenciação no nível local (localidade, comarcas e subcomarcas). Vale esclarecer que o procedimento proposto não é o único a ser seguido nos estudos geoecológicos
Diagnosis of heat spots in the triangle of Minas Gerais with emphasis on areas of forestry production
Forest fires have become more frequent and impactful due to the intensification of the climate emergency, causing significant losses to natural ecosystems. This study analyzed hotspots in the Triângulo Mineiro/Alto Paranaíba and forestry areas between 2019 and 2024. Data from the GOES-16, NOAA-21, NPP-375, Terra_M-M, and Aqua_M-T satellites were obtained from BDQueimadas from the National Institute of Spatial Research (INPE). They were analyzed in a GIS environment using the Kernel density estimator to create maps with five density classes. The results showed fluctuations in the concentration of hotspots throughout the period, with a higher incidence in 2021 (45,638 hotspots). Rainfall analysis revealed a correlation with the dry season. A high incidence was noted in forest crop areas, highlighting the need for integrated management, continuous monitoring, and population awareness to prevent fires and reduce socio-environmental damage, especially in productive and vulnerable regions.Os incêndios florestais têm se tornado mais frequentes e impactantes devido à intensificação da emergência climática, causando perdas significativas nos ecossistemas naturais. Este estudo analisou focos de calor no Triângulo Mineiro/Alto Paranaíba e áreas de silvicultura entre 2019 e 2024. Dados dos satélites GOES-16, NOAA-21, NPP-375, Terra_M-M e Aqua_M-T foram obtidos do BDQueimadas do Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais (INPE). Foram analisados em ambiente SIG, utilizando o estimador de densidade de Kernel para criar mapas com cinco classes de densidade. Os resultados mostraram oscilações na concentração de focos ao longo do período, com maior incidência (45.638 focos) em 2021. A análise pluviométrica revelou correlação com a estação seca. Notou-se elevada incidência em áreas de cultivos florestais, destacando a necessidade de manejo integrado, monitoramento contínuo e conscientização da população para prevenir incêndios e reduzir danos socioambientais, especialmente em regiões produtivas e vulneráveis
Beauty Tax: The Unfair Price Women Pay in Politics
This study examines the Brazilian President Dilma Rousseff’s (2011-2016) work of aesthetic change during her election campaign. Analyzing interviews with her image team and media coverage (Estadão, Folha, G1, O Globo, Veja), we reveal how Rousseff's strategic transformations – creating the “Dilmãe” matron image – to seduce their supporters and various sectors of society. Bourdieusian analysis shows her team negotiated: hair lightening for approachability, pearls for respectability, and softened tailoring for maternal authority. Yet post-election, these same choices were weaponized as either “hysterical” (excessively feminine) or “unlikable” (insufficiently feminine). We identify: (1) a competence-beauty paradox forcing impossible negotiations, and (2) how compulsory aesthetic labor sustains masculine domination (Bourdieu, 1998) by demanding women politicians perform contradictory bodily hexis. Ultimately, this case demonstrates how semiotic violence (Krook, 2020, 2022) structurally undermines women’s political legitimacy, exposing democracy’s gendered contradictions. The findings challenge meritocratic illusions in political fields, revealing scrutiny and aesthetic transformations as a mechanism for perpetuating female exclusion from democratic exercise.Este estudo analisa o trabalho de transformação estética da presidenta brasileira Dilma Rousseff (2011-2016) durante sua campanha eleitoral. A partir de entrevistas com sua equipe de imagem e da análise de cobertura midiática (Estadão, Folha, G1, O Globo, Veja), revelamos como as transformações estratégicas de Rousseff – criando a imagem matronal de “Dilmãe” – visavam conquistar eleitores/as e diversos setores da sociedade. A análise bourdieusiana demonstrou a negociação de sua equipe: clareamento dos cabelos para aproximação, pérolas para respeitabilidade e trajes suavizados para autoridade maternal. Entretanto, após a eleição, essas mesmas escolhas foram instrumentalizadas como “histeria” (feminilidade excessiva) ou “antipatia” (feminilidade insuficiente). Identificamos: (1) um paradoxo competência-beleza que impõe negociações impossíveis, e (2) como o trabalho estético compulsório sustenta a dominação masculina (Bourdieu, 1998) ao exigir performances contraditórias de hexis corporal. Este caso demonstra como a violência simbólica estética (Krook, 2020) mina estruturalmente a legitimidade política das mulheres, expondo contradições de gênero na democracia. Os resultados desafiam ilusões meritocráticas nos campos políticos, revelando o escrutínio e as transformações estéticas como mecanismo de perpetuação da exclusão feminina do exercício democrático
O entreolhar do movimento imóvel: uma análise comparativa entre o cinema e a poética de António Reis
This essay seeks to analyze, through a comparative approach, the cinema and poetics of António Reis, the Portuguese filmmaker and poet. Although these are two distinct artistic manifestations, it is argued that, within his body of work, they engage in a profound dialogue. To this end, the films Jaime (1974), Trás-os-Montes (1976), and Ana (1984) are examined. Regarding his poetic production, the selected corpus comprises eight poems from the collection Poemas Quotidianos (2017), an anthology that brings together the only one hundred poems published by the author. The discussion is structured primarily around four thematic axes: the relationship between cinema and poetry; immobility; the deconstruction of neorealism; and the invisibility and interiority in the representation of women—considering that both Reis’s cinema and poetry constitute a singular poetics. To explore the interaction between cinema and poetry, the essay draws on the reflections of João Batista de Brito (2006), Italo Calvino (1990), and Godoy Johnson (1982). For the analysis of Reis’s poetics, we convoke Eduardo Prado Coelho’s essay (1967), written as a preface to the first edition of Poemas Quotidianos in 1967, and Fernando J. B. Martinho’s preface (2017) from the edition published by Tinta-da-China fifty years later.O presente ensaio buscar analisar, de forma comparativa, o cinema e a poética de António Reis, cineasta e poeta português. Embora se trate de duas manifestações artísticas distintas, considera-se que, em sua obra, elas dialogam em si. Para tanto, são analisados os filmes Jaime (1974), Trás-os-Montes (1976) e Ana (1984). No que se refere à sua produção poética, foi selecionado um corpus composto por oito poemas que integram o livro Poemas Quotidianos (2017), antologia que reúne os únicos cem poemas publicados pelo autor. A discussão estrutura-se, principalmente, em quatro eixos temáticos: as relações entre cinema e poesia, a imobilidade, a desconstrução do neorrealismo, a invisibilidade e a interioridade na representação feminina, considerando-se que tanto o cinema quanto a poesia de Reis integram uma poética única. Para o estudo da interação entre cinema e poesia, recorre-se às reflexões de João Batista de Brito (2006), Italo Calvino (1990) e Godoy Johnson (1982). Já para a análise da poética de Reis, são utilizados o ensaio de Eduardo Prado Coelho (1967), escrito como prefácio da primeira edição dos Poemas Quotidianos em 1967, e o prefácio de Fernando J. B. Martinho (2017) presente na edição lançada pela Tinta-da-China cinquenta anos depois
Tutela Jurídica dos Caminhos de Santiago: Portugal e Galiza.
A institucionalização dos Caminhos de Santiago em Portugal ocorreu em 2019 com o Decreto-Lei nº 51/2019, de 17 de abril, que estabelece e regula esses percursos no país. A certificação funciona como um mecanismo de salvaguarda, valorização e promoção, garantindo reconhecimento oficial. Atualmente, quatro itinerários estão certificados: Caminho Português de Santiago Central – Alentejo e Ribatejo; Caminho Português de Santiago Interior; Caminho Português de Santiago – Caminho da Costa; e Caminho Português de Santiago Central – Região Centro. A partir da análise de uma seleção da legislação portuguesa e galega, será apresentada uma reflexão sobre o enquadramento normativo dos Caminhos, considerando os aspetos cultural e turístico.The institutionalization of the Caminhos de Santiago in Portugal took place in 2019 with Decree-Law No. 51/2019, of April 17, which establishes and regulates these routes in the country. Certification serves as a mechanism for safeguarding, enhancing, and promoting them, ensuring official recognition. Currently, four itineraries are certified: Caminho Português de Santiago Central – Alentejo and Ribatejo; Caminho Português de Santiago Interior; Caminho Português de Santiago – Caminho da Costa; and Caminho Português de Santiago Central – Região Centro. Based on the analysis of a selection from Portuguese and Galician legislation, a reflection will be presented on the regulatory framework of the Caminhos, considering cultural and touristic aspects
Noticias da homenaxe a Rosalía de Castro no Porto (1954)
After 70 years, Rosalía's sculpture resists as a place of memory in an environment that is now far from being the locus amoenus described in the speeches of the inaugural event held in 1954 in Galiza square. The perennity of the stone, in pink granite, seems to symbolize, beyond a shared landscape in the northwest of the peninsula, the fortress of the ties linking the North of Portugal and Galicia. A connection often related to culture, linguistics and literature, but also to politics and consequent instrumentalizations. This text proposes a look into the past through the news of the inauguration of the monument published in the main Galician newspapers and in the Portuguese Jornal de Notícias and O Comércio do Porto. Following several parameters of content analysis, the importance and relevance given to the event was compared in a total of 18 news articles. This first approach was further complemented by the study of discourse in relation to the political context, specifically the projection of the poet's image and the indoctrination of the peninsular fraternity.Transcorridos 70 anos, a escultura de Rosalía resiste como lugar de memoria nun entorno que hoxe dista de ser o locus amoenus descrito nos discursos do acto inaugural celebrado en 1954 na Praza da Galiza. A perennidade da pedra, en granito rosa, parece simbolizar, alén dunha paisaxe compartida polo noroeste peninsular, a fortaleza dos lazos que unen o Norte de Portugal e Galicia. Un vínculo, moitas veces vencellado ao ámbito cultural, ao lingüístico e ao literario, mais tamén ao político e as súas consecuentes instrumentalizacións. Este texto propón un ollar ao pasado a través das noticias da inauguración do monumento publicadas nos principais xornais galegos e nos portugueses Jornal de Notícias e O Comércio do Porto. Seguindo algúns parámetros da análise de contido, comparouse a importancia e relevancia dada ao acontecemento nun total de 18 noticias. Esta primeira abordaxe complementouse aínda co estudo do discurso en relación co contexto político a fin de investigar a proxección da imaxe da poeta e o adoutrinamento da fraternidade peninsular.Transcorridos 70 anos, a escultura de Rosalía resiste como lugar de memoria nun entorno que hoxe dista de ser o locus amoenus descrito nos discursos do acto inaugural celebrado en 1954 na Praza da Galiza. A perennidade da pedra, en granito rosa, parece simbolizar, alén dunha paisaxe compartida polo noroeste peninsular, a fortaleza dos lazos que unen o Norte de Portugal e Galicia. Un vínculo, moitas veces vencellado ao ámbito cultural, ao lingüístico e ao literario, mais tamén ao político e as súas consecuentes instrumentalizacións. Este texto propón un ollar ao pasado a través das noticias da inauguración do monumento publicadas nos principais xornais galegos e nos portugueses Jornal de Notícias e O Comércio do Porto. Seguindo algúns parámetros da análise de contido, comparouse a importancia e relevancia dada ao acontecemento nun total de 18 noticias. Esta primeira abordaxe complementouse aínda co estudo do discurso en relación co contexto político a fin de investigar a proxección da imaxe da poeta e o adoutrinamento da fraternidade peninsular
A formação da Constituição
A Constituição de 1976 radica na Revolução de 25 de Abril, nas eleições de 1975, e na Assembleia Constituinte com larga maioria de deputados identificado com a democracia tipo ocidental.The 1976 Constitution is rooted in the April 25 revolution, the 1975 elections, and the Constituent Assembly with a large majority of deputies identified with western-style democracy
Lieux reterritorialisés à l’ère technologique: notes sur les frontières entre le public et le privé dans l’environnement numérique
This text refers to the transformations that have taken place over the past two decades in the field of digital media and the communicative practices associated with them, with particular attention to the emergence and widespread adoption of the smartphone. The smartphone is highlighted as a paradigmatic example of a broader shift in everyday life and in the ways individuals perceive, interact with, and make sense of the world. Given that changes in how we relate to information technologies contribute to an increased permeability between the public and private spheres, this text revisits the (classical) debate concerning the boundaries between public and private—an issue we consider crucial for reflecting on the (digital) public sphere in contemporary society.Ce texte renvoie aux transformations survenues au cours des deux dernières décennies dans le domaine des médias numériques et des pratiques de communication qui y sont associées, en mettant l’accent sur l’utilisation du smartphone, dans la mesure où elle illustre un changement significatif dans le quotidien et dans les manières d’appréhender le monde. Considérant que les mutations dans la manière dont nous interagissons avec les technologies de l’information contribuent à une plus grande perméabilité de l’espace public aux aspects privés, nous choisissons de relancer la discussion (classique) sur les frontières entre le public et le privé - une question qui, à notre avis, est pertinente pour réfléchir à la sphère publique (numérique) dans la contemporanéité.Este texto remete para alterações ocorridas nas duas últimas décadas no domínio dos média digitais e das práticas comunicacionais que lhes estão associadas, optando-se por destacar a utilização do smartphone, na medida em que esta ilustra uma significativa mudança no quotidiano e nas formas de experienciar o mundo. Considerando que as mutações no modo como nos relacionamos com as tecnologias da informação contribuem para uma maior permeabilidade do espaço público aos aspetos privados, elege-se e recupera-se a discussão (clássica) sobre as fronteiras entre o público e o privado – uma questão relevante, em nosso entender, para pensar a esfera pública (digital) na contemporaneidade
A mediação e alguns assuntos que desafiam a paz global
Au début de ce siècle, nous avons été témoins de défis importants à la paix mondiale que le monde avait obtenue après la Guerre Froide. Les solutions proposées pour les gérer sont de plus en plus polarisées et peu ouvertes aux différentes perspectives. L’objectif de cette réflexion est de considérer le vaste champ d’action que la médiation pourrait intégrer à l’époque contemporaine afin de contribuer à une intervention plus compétente et efficace dans ces problèmes et conflits complexes. Notre prémisse est que la médiation en tant que méthodologie ne sert pas seulement à résoudre des conflits et des problèmes concrets, mais est également un moyen de promouvoir une culture de la paix dans un contexte mondial (de plus en plus) marqué par les conflits et les guerres.A principios de este siglo, hemos sido testigos de algunos desafíos importantes para la paz global que el mundo había logrado en el período posterior a la Guerra Fría, como los conflictos armados, la migración, el cambio climático y las pandemias.Las soluciones propuestas que a menudo han surgido para gestionar y tratar de poner fin a estos desafíos están cada vez más polarizadas y no son muy inclusivas desde diferentes perspectivas. En este sentido, abogamos por una mayor inversión en la mediación y en el desarrollo de mediadores (los “arquitectos de la paz”), por lo que el objetivo de la reflexión que aquí presentamos es considerar el vasto campo de acción que la mediación podría integrar en la época contemporánea para contribuir a una intervención más competente y eficaz en estos complejos problemas y conflictos.Nuestra premisa es que la mediación como metodología no sólo se utiliza para resolver conflictos y problemas específicos entre personas, sino que también es un medio para promover una cultura de paz en un contexto global (cada vez más) marcado por conflictos y guerras. De hecho, a través de la mediación, el conflicto no sólo puede ser un riesgo, sino que puede convertirse en un territorio de desarrollo para todos los involucrados.At the beginning of this century, we have witnessed important challenges to global peace that the world had achieved in the post-Cold War period. Solutions that have often emerged to manage these challenges are increasingly polarised and not very inclusive of different perspectives. The objective of this reflection is to consider the vast field of action that mediation could integrate in contemporary times to contribute to a more competent and effective intervention in these complex problems and conflicts. Our premise is that mediation as a methodology is not only used to solve conflicts and specific problems but is also a means of promoting a culture of peace in a global context (increasingly) marked by conflicts and wars.Desde o início deste século, temos testemunhado desafios importantes para a paz global que o mundo havia alcançado após o período da Guerra Fria. As soluções que surgiram para lidar com esses desafios estão cada vez mais polarizadas e pouco inclusivas de diferentes perspectivas. O objetivo desta reflexão é ponderar sobre o vasto campo de atuação que a mediação poderá integrar na contemporaneidade de modo a contribuir com uma intervenção mais competente e eficaz nesses complexos problemas e conflitos. A nossa premissa é a de que a mediação como metodologia não serve apenas para resolver conflitos e problemas concretos, mas também é um meio de promoção de uma cultura de paz num contexto global (cada vez mais) marcado por conflitos e guerras
Bibliometry of the environmental valuation of ecosystem services in shaded coffee cultivation
This study presents the first bibliometric analysis of the international scientific literature on the environmental valuation of ecosystem services in shaded coffee cultivation systems, covering the period from 1995 to 2023. Based on data retrieved from the Web of Science and analyzed using VOSviewer software, a total of 132 documents were examined. The results indicate that this is a recent and fragmented research field, with a significant increase in publications after 2019. The performance analysis revealed a concentration of studies in the fields of Environmental Sciences, Environmental Studies, and Agronomy, with the United States, Brazil, and several European countries as leading contributors. The network analyses (keyword co-occurrence, bibliographic coupling, and co-citation) identified three main research fronts: ecosystem service provision, agroforestry management, and sustainability certification mechanisms, while also highlighting research gaps in economic valuation, governance frameworks, and farmer decision-making processes. The study concludes by emphasizing the need for greater interdisciplinary integration to advance the field and guide future research.Este estudo apresenta a primeira análise bibliométrica da literatura científica internacional sobre a valoração ambiental dos serviços ecossistêmicos em sistemas de café sombreado, abrangendo o período de 1995 a 2023. A partir de uma busca na base Web of Science e utilizando o software VOSviewer, foram selecionados 132 documentos para análise. Os resultados evidenciam que o campo de estudo ainda é recente e fragmentado, com aumento expressivo de publicações a partir de 2019. A análise de desempenho apontou maior concentração de estudos nas áreas de Ciências Ambientais, Estudos Ambientais e Agronomia, com destaque para os Estados Unidos, Brasil e países europeus. As análises de rede (coocorrência de palavras-chave, acoplamento bibliográfico e co-citação) revelaram três principais frentes de pesquisa: provisão de serviços ecossistêmicos, gestão agroflorestal e mecanismos de certificação de sustentabilidade, além de indicar lacunas em temas como valoração econômica, governança e decisão dos produtores. O estudo conclui apontando a necessidade de maior integração interdisciplinar para fortalecer o campo e orientar futuras pesquisas