Kırıkkale University Institutional Repository
Not a member yet
21089 research outputs found
Sort by
2018, 2023 ve 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarının Karşılaştırılması
No full textTarihsel süreç içerisinde çeşitli yeniliklerin ve değişimlerin eğitim ortamlarına yansıması, eğitim programların güncellenmesini zorunlu hale getirmiştir. Bu araştırmada Milli Eğitim Bakanlığı’nın [MEB] yayınladığı 2018, 2023 ve 2024 sosyal bilgiler öğretim programlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile gerçekleştirilmiştir ve MEB tarafından yayınlanan son üç Sosyal Bilgiler Öğretim Programı araştırmada ele alınmıştır. Verilerin analizi için araştırmacılar tarafından Doküman İnceleme Formu oluşturulmuştur. Hazırlanan bu form üç öğretim programı için doldurulmuş ve ortaya çıkan üç form karşılaştırılarak yeni bir değerlendirme formu oluşturulmuştur. Veriler tablolar halinde verilmiş ve bu tablolar yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, sosyal bilgiler öğretim programlarının biçimsel karşılaştırması, içerik karşılaştırması, eğitim durumu karşılaştırması ve ölçme-değerlendirme karşılaştırması başlıklarında değerlendirilmiştir. Bu incelemeler doğrultusunda temel olarak; sosyal bilgiler öğretim programlarının içindekiler bölümünün 2018 ve 2023 programlarında aynı olduğu görülmüştür. 2024 programında ise, programın temel felsefesi ve özel amaçları açıklanmış, programın uygulanmasına yönelik esaslar düzenlenmiştir. Sosyal bilgiler öğretim programlarının içerik yapısında ise, 2018 ve 2023 öğretim programlarının temel beceriler ve değerler eğitimi ayrı başlıklar olarak yer almaktadır. Ancak 2024 programında ise içerikte yeni bir düzenlemeye gidildiği görülmektedir. Sosyal Bilgiler öğretim programlarında eğitim durumu ile ilgili bir açıklama olmadığı, 2024 programında ise eğitim durumu ile ilgili detaylı bilgiler yer aldığı görülmektedir. Son olarak, ölçme ve değerlendirmeye yönelik 2018 ve 2023 sosyal bilgiler öğretim programında bir başlığa yer verilmiştir. 2024 sosyal bilgiler öğretim programında ise, ölçme ve değerlendirmeye dair bir başlığa yer verilmemiş, ancak program detaylandırılmasında öğrenme kanıtları başlığı ile her bir öğrenme alanına dair ölçme ve değerlendirme açıklamalarına yer verilmiştir. Genel olarak, bu araştırmanın yakın zamanda yayınlanan yeni sosyal bilgiler öğretim programı ile ilgili çalışma yapacak araştırmacılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir
Riemann–Liouville fractional integral type exponential sampling Kantorovich series
No full textIn the present paper, we introduce a new family of sampling Kantorovich type operators using fractional-type integrals. We study approximation properties of newly constructed operators and give a rate of convergence via a suitable modulus of continuity. Furthermore, we obtain an asymptotic formula considering locally regular functions. Secondly, we deal with logarithmic weighted spaces. By using a certain weighted logarithmic modulus of continuity, we obtain a rate of convergence and give a quantitative form of Voronovskaja-type theorem considering the remainder of Mellin–Taylor's formula. Moreover, we give a relation between generalized exponential sampling operators and newly constructed operators. Finally, we present some examples of kernels satisfying the obtained results. The results are examined by illustrative numerical table and graphical representations. © 2023 Elsevier Lt
Doğumda Beklenen Yaşam Süresini Etkileyen Faktörler: Bir Dinamik Panel Veri Analizi Yaklaşımı
No full textThis study examined the factors affecting life expectancy at birth through dynamic panel data analysis techniques. The explanatory variables of the study were; per capita income, number of physicians, higher education graduate ratio, and greenhouse gas emissions. According to the analysis results, per capita income and higher education graduate ratio significantly increased life expectancy at birth (pBu çalışmada, dinamik panel veri analizi teknikleri ile doğumda beklenen yaşam süresini etkileyen faktörler araştırılmıştır. Çalışmanın açıklayıcı değişkenleri; kişi başına düşen gelir, hekim sayısı, yükseköğrenim mezunu oranı ve sera gazı emisyonudur. Analiz sonuçlarına göre, kişi başına düşen gelir ve yükseköğrenim mezunu oranı, doğumda beklenen yaşam süresini anlamlı şekilde artırmıştır (
Distribution and Genetic Structure of the Gray Wolf, Canis lupus in Türkiye
No full textBiyolojik çeşitliliği incelemede kullanılan gri kurt (Canis lupus L.), bulunduğu ekosistemde besin piramidinin en üst seviyesinde yer almakta ve yaşamını sürdürebilmek için çok geniş alanlara ve sağlıklı ekosistemlere ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle, şemsiye gösterge tür olarak değerlendirilen gri kurdun başarılı bir şekilde korunması tüm ekosistemin korunması için gereklidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de koruma altında olan yırtıcı memeli türü gri kurdun dağılımı ve popülasyonlarının genetik yapısı üzerine bugüne kadar gerçekleştirilen bilimsel araştırmaları değerlendirmek ve bu alandaki eksiklikleri ortaya koymaktır. Araştırmalara göre C. lupus’un genellikle 3 ila 5 bireyden oluşan sürüler halinde Türkiye’nin hemen her bölgesinde dağılış gösterdiği ve dağılımın büyük ölçüde yükseklik, av kaynaklarının zenginliği ve insan etkisine bağlı olduğu belirtilmiştir. Gri kurdun Türkiye popülasyonlarının genetik özellikleri, küçük örneklemler üzerinde mitokondriyal DNA (mtDNA) polimorfizmi ve çekirdek DNA (nDNA) lokus çeşitliliği gibi standart moleküler belirteçlere dayalı olarak incelenmiş ve elde edilen sonuçlar Türkiye’de kurdun yüksek genetik varyasyon gösterdiğini ortaya koymuştur. Bununla beraber hâlâ türe ait biyoekolojik ve genetik bilgilerin çok sınırlı olduğu ve türün bugünkü ve gelecekteki durumunu göstermede ve izlemede yetersiz kaldığı belirlenmiştir. Dolayısıyla, bu uç yırtıcı türün yüksek birey sayılarını içeren daha hassas analizlerle ve belirleyici nitelikte araştırma metotlarıyla (modern ekolojik ve moleküler genetik yaklaşımlar gibi) sahada ve laboratuvarda kapsamlı olarak incelenmesini öneriyoruz.The gray wolf (Canis lupus L.), used to examine biodiversity, is at the top level of the food pyramid in its ecosystem and needs very large areas and healthy ecosystems to survive. Therefore, successful conservation of the gray wolf, which is considered an umbrella indicator species, is essential for the protection of the entire ecosystem. The aim of this study is to evaluate the scientific research carried out to date on the distribution and genetic structure of the populations of the gray wolf, a predatory mammal species under protection in Türkiye, and to reveal the deficiencies in this field. According to research, it has been stated that C. lupus is distributed in almost every region of Türkiye, generally in packs consisting of 3 to 5 individuals, and that the distribution largely depends on altitude, richness of prey resources and human impact. The genetic characteristics of gray wolf populations in Türkiye were examined on small samples based on standard molecular markers such as mitochondrial DNA (mtDNA) polymorphism and nuclear DNA (nDNA) locus diversity, and the findings showed that the wolf in Türkiye has high genetic diversity. However, it has been determined that the bioecological and genetic information about the species is still very limited and is insufficient to show and monitor the current and future status of the species. Therefore, we recommend that this apex predator species be examined comprehensively in the field and in the laboratory, with more sensitive analyzes involving high individual numbers and indicative research methods (such as modern ecological and molecular genetic approaches)
BLOCKBOX: Blockchain based black box designing and modeling
No full textWith the development of technology, data has become more accessible. The storage of critical and valuable information is getting harder and harder with the increase of cyber attacks and vulnerabilities of network and internet. The centralized storage of data causes security and privacy problems. As a remedy to these problems, blockchain has occurred. The reliability, transparency, integrity and confidentiality of the data have been increased with the blockchain technology. Blockchain maintains the immutability of the data with cryptographic hash algorithms. The data is kept in distributed structures with the consensus algorithms so that it is not lost. Projects and studies using blockchain technology have shown that data stored in centralized structures is not as reliable as data that is distributed and secured by cryptographic algorithms, smart contracts, and consensus. The data of flights, which is a critical data, has a great place in world transportation. The parameters inside the black boxes guide us on why the aircrafts have crashed: whether the responsibility belongs to the manufacturer, to the pilot, or to the aircraft technicians. In this way, the real reasons of the accident may be determined and measures can be taken for the accidents that may occur afterwards. In addition, the safe delivery of all black box data to the interested parties and its storage in a way that is immutable will not only benefit to the manufacturer's self-development by processing the data, but also help flight companies to find optimum flight data. Both the flight companies and the manufacturer will be able to read the black box data, thus the suspicion of data manipulation will be eliminated and the data will become more transparent. In this study, a system is proposed in which an aircraft's black box data can be saved safely and securely with the help of blockchain technology
AB Ülkelerinde Dijital Dönüşümün Sürdürülebilir Kalkınmaya Yansımaları: Kamusal Politikalar Açısından Bir Değerlendirme
No full textDijital dönüşüm hem sürdürülebilir kalkınmanın bir hedefi hem de sürdürülebilir kalkınma sürecinde diğer hedeflere ulaşmanın önemli bir kaynağıdır. Bununla birlikte, dijital dönüşüm süreci sürdürülebilir kalkınma üzerinde hem olumlu hem de olumsuz sonuçlar ortaya koyan ikili bir etki yaratmaktadır. Bu amaçla hazırlanan çalışmada; 2017-2021 yıllarında 27 AB üye devleti için dijital dönüşümü temsilen Dijital Ekonomi ve Toplum Endeksi’ nin (DESI), akabinde ise toplamları DESI’ yi oluşturan göstergelerin sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkisi Covid-19 pandemisinin yansımaları da dikkate alınarak dinamik panel veri analiziyle tahmin edilmiştir. Analiz sonuçları; DESI ve DESI alt boyutlarının Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) üzerinde farklı şekillerde etkili olduğunu göstermektedir. Yani dijitalleşmenin SKH üzerinde olumsuz yansımaları da olabilmektedir. Bu çerçevede çalışmadan elde edilen bulgular göz önünde bulundurularak dijital dönüşümün sürdürülebilir kalkınma üzerinde olumlu yansımaları olabilmesini destekleyecek kamusal politika önerilerine yer verilmektedir
Ultrasonographic and histopathological investigation of the effect of N-acetylcysteine on doxorubicin-induced ovarian and uterine toxicity in rats
No full textBackground This study aimed to investigate the mitigating effect of N-acetylcysteine (NAC) on doxorubicin (DOX)-induced ovarian and uterine toxicity in rats using laboratory tests, ultrasonographic (US) imaging, and histopathology analysis. Methods Forty-eight rats were divided into six groups (n = 8) as follows: Group A (control) (0.5 mL saline administered intraperitoneally [IP]), Group B (a single 10 mg/kg dose of DOX administered IP on day 1), Group C (a single 10 mg/kg dose of DOX administered IP 24 h before sacrifice), Group D (100 mg/kg of NAC administered IP for 21 days), Group E ( a single 10 mg/kg dose of DOX administered IP on day 1 and 100 mg/kg of NAC administered IP for 21 days), and Group F (100 mg/kg of NAC administered IP for 21 days and a single 10 mg/kg dose of DOX administered IP 24 h before sacrifice). The ovaries were examined using B-mode US on days 1, 14, and 21, and the histopathological examinations of the ovaries and the uterus were undertaken after sacrifice on day 22. Results Histomorphological analyses showed that ovarian weight decreased after DOX administration in Group B but not in Group E. US revealed a transient increase in ovarian size in Group B and E, reverting to baseline levels over time, as well as a progressive increase in peritoneal fluid in Groups B and E. Group B exhibited a significant decrease in the thickness of the endometrium and myometrium and uterine cornual length, which was not observed in Group E. Histopathological examination showed that DOX caused a decline in follicular count, especially in primordial, secondary, and Graafian follicles, and resulted in follicular atresia, predominantly in Group B. Destructive degeneration/necrosis and vascular changes were most prominently seen in the corpus luteum of Groups C and B. In NAC-treated rats (Groups E and F), although germ cell damage was present, atretic follicles and vascular changes, such as hyperemia and congestion, were reduced. The anti-m & uuml;llerian hormone (AMH) level was the highest in Group F. Conclusions NAC, an antioxidant, attenuated DOX-induced gonadotoxicity in rats.Not applicable
Comparison of Ibn Haldun's opinions on state, society and state with classical western thinkers A. Comte, Karl Marx, E. Durkheim, M. Weber
No full textSosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Ana Bilim DalıToplum ve devlet konusu tarihin her safhasında tartışılan konuların başında gelmiş, birçok düşünür bu konuda çeşitli fikirler sunmuş ve toplum ve devlet üzerine açıklamalarda bulunmuştur. Bu kapsamda çalışmamızın temel amacı 14. yy.da yaşamış olan İbn Haldun'un toplum ve devlete dair Mukaddime'de ortaya koymuş olduğu özgün düşünceleri ele alarak, İbn Haldun'un entelektüel değerini hem İslam dünyası hem de batı dünyası açısından gözler önüne sermektir. Aynı zamanda İbn Haldun'un toplum ve devlet görüşlerini analiz ederek, İbn Haldun'un metodolojisine, özgün düşünce dünyasına benzer nitelikte düşünceler ortaya konulduğunu açığa çıkarmaktır. Bu doğrultuda İbn Haldun'un toplum ve devlet görüşlerinin, klasik batılı düşünürler olan Auguste Comte, Karl Marx, Emile Durkheim, Max Weber'e kaynaklık ettiğini analizlerle ortaya çıkarmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmada İbn Haldun'un hayatı, eserleri, temel kavramları toplum ve devlet hakkındaki görüşleri ana kaynak olan Mukaddime'den alıntılarla analiz edilerek bu görüşlerin klasik batı sosyologlarının görüşleri ile benzer olduğu eserleri doğrultusunda karşılaştırmalı analiz yapılarak bu eksen kapsamında konu irdelenmiş ve sınırlandırılmıştır. Aynı zamanda basılı ve elektronik kaynakların taranması ile teorik alt yapı ve kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Bu çalışmada veri toplama tekniği olarak nitel yöntemin belgesel kaynak taraması ve doküman incelemesi tekniği kullanılmış, Mukaddime ve batılı klasik sosyologların eserleri birincil kaynak olarak ele alınmış, ikincil olarak konu hakkında kitap, makale, tez vb. çalışmalar dikkate alınarak bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda çalışmada klasik batılı sosyologların İbn Haldun'un görüşlerine benzer görüşler sergilediği ve bu görüşlerle batıya ışık tuttuğu, adeta bu sosyologlara fener görevi gördüğü gözler önüne serilmiştirThe subject of society and state has been one of the most debated subjects in every stage of history, and many thinkers have presented various ideas on this subject and made explanations on society and state. In this context, the main purpose of our study is to examine the original thoughts of Ibn Khaldun, who lived in the 14th century, on society and state, put forward in his Muqaddimah, and to reveal Ibn Khaldun's intellectual value in terms of both the Islamic world and the Western world. At the same time, by analyzing Ibn Khaldun's views on society and state, it is to reveal that thoughts similar to Ibn Khaldun's methodology and original world of thought are put forward. In this direction, it is to prove that Ibn Khaldun's views on society and state are the source of classical Western thinkers such as Auguste Comte, Karl Marx, Emile Durkheim, and Max Weber. In this context, in this study, Ibn Khaldun's life, works, basic concepts, and views on society and the state were analyzed with quotes from the main source, Muqaddimah, and a comparative analysis was made in line with the works that showed that these views were similar to the views of classical Western sociologists, and the subject was examined and limited within this axis. At the same time, the theoretical infrastructure and conceptual framework were created by scanning printed and electronic resources. In this study, the documentary source scanning and document review technique of the qualitative method was used as the data collection technique, Muqaddimah and the works of Western classical sociologists were taken as primary sources, and this study was carried out by considering books, articles, theses, etc. studies on the subject as secondary sources. In this context, the study revealed that classical Western sociologists exhibited views similar to Ibn Khaldun's views and shed light on the West with these views, acting as a beacon for these sociologists
Atık bitkisel yağlarla muamele edilmiş İroko (Milicia excelsa Welw. C.C. Berg) odununda beyazlık indeksi, renk ve parlaklık değerlerinin belirlenmesi
No full textGünümüzde ahşap malzemenin sahip olduğu rengi değiştirmenin birçok farklı metotları (ısıl işlem, emprenye, ağartma, vb.) bulunmaktadır. Bu işlemler esnasında çevre dostu ürünlerin kullanılması gerek insan sağlığı gerekse ahşap endüstrileri için önem teşkil etmektedir. Bu çalışmada, atık bitkisel yağların (zeytinyağı, mısır yağı ve ceviz yağı) İroko (Milicia excelsa Welw. C.C. Berg) odunun yüzeylerine bir fırça ile uygulanması sonrasında meydana gelen bazı yüzey özellikleri araştırılmıştır. Uygulama öncesi ve sonrasında ahşap yüzeylerde beyazlık indeksi (WI*) [liflere dik (?) ve paralel (?)] değerleri, renk parametreleri (?L*, ?a*, ?b*, ?C*, ?H*, ?E*, a*, C*, L*, b* ve ho) ve parlaklık değerleri [20o, 60o ve 85o’lerde liflere dik (?) ve paralel (?)] belirlenmiştir. Bütün atık bitkisel yağ türleri uygulanmış deney örneklerinde a* ve C* değerleri artış gösterirken, L*, b* ve ho değerlerinde azalışlar elde edilmiştir. En düşük ?E* değeri atık mısır yağında (23.70) bulunurken, en yüksek değer atık zeytinyağında (24.48) tespit edilmiştir. Her iki yöne ait olan WI* değerlerinde atık yağların uygulandığı örneklere ait sonuçlar kontrol örneklerininkine nazaran daha düşük olarak tespit edilmiştir. Uygulanan atık yağlar ile WI* değerlerinde azalış belirlenmiştir. Bütün atık yağ türlerinde liflere dik ve paralel yönlerde parlaklık değerleri 20o ve 60o’lerde azalırken, 85o’de artmıştır. Kullanılan tüm atık yağların iroko odunu yüzeylerinde yüzey özelliklerini değiştirici etkide bulunduğu görülmüştür
Some Numerical Results of the Albedo Problem in Spherical Geometry with Linearly Anisotropic Scattering
No full textWe examine the effect of linear anisotropic scattering on the solution of spherical geometry transport problems. We consider the albedo problem of a solid homogeneous sphere with linearly anisotropic scattering and write two matrix equations to solve the albedo problem with the HN and SVD methods in pseudo slab geometry. These methods are based on Case method of singular eigenfunctions. The numerical results of both methods are in agreement with each other