Bayburt University Institutional Repository
Not a member yet
3703 research outputs found
Sort by
Mektup Yazma Sanatında Bir Karşılaştırma Örneği-Mey Ziyâde ve Fatma Aliye
No full textTürk ve Arap edebiyatı, Arapça ve Türkçe gibi yıllar boyunca aralarında dilbilim açısından yakınlık bulunmamasına rağmen belirli dönemlerde aynı topraklarda yaşam sürmeleri ve buna bağlı olarak medeniyetlerin yakınlaşmasıyla birbirlerinden etkilenmişlerdir. Her iki edebiyatta da divan edebiyatından başlayan yeni edebi türlerin gelişimi kendini göstermiştir. Mektup yazma sanatı da bu yeni edebi türler arasında olup yazının icadı ile başlamış olsa da edebi anlamda 19.yy’da vücut bulmuştur. Mektup yazma sanatı çerçevesinde resmi ve bireysel olarak erkek ya da kadın fark etmeksizin farklı konularda yazılar yayınlanmıştır. Çalışmada ön plana çıkarılmak istenen ise biri Arap edebiyatından Mey Ziyâde, diğeri Türk edebiyatından Fatma Aliye Hanım’ın mektup yazma sanatını kullanma şekilleridir. Aynı yüzyılın kadın edebiyatçılarından Mey Ziyâde ve Fatma Aliye Hanım mektup sanatında eser veren yazarlardan olup kadınları cesaretlendirme, bilgilendirme ya da kadının toplumdaki yerini vurgulamakla kalmaz, aynı zamanda kadınların kendi aralarında yazdıkları mektupları da ele almışlardır. Her iki kadın yazar da gerek eğitimleri ve kaleme aldıklarıyla gerekse edebi toplantılar düzenlemeleri, toplumsal kuruluşlarda öncü isim oluşları bağlamında Arap ve Türk edebiyatında önemli yere sahip olmuşlardır. Çalışma, mektup sanatından kısaca bahsedilen bir giriş bölümünden sonra her iki yazarın hayatlarını, edebi kişiliklerini ve eserlerini ele alan birinci bölüm ve adı geçen bu iki sanatçının mektup yazma sanatına katkılarını ve eserlerinde bunu nasıl işlediklerinden oluşan ikinci bölümden oluşmaktadır. Çalışmada Fatma Aliye Hanım’ın Levâyih-i Hayat’ı (Hayat Sahneleri), Mey Ziyâde’nin Resâilu Mey’i (Mey’in Mektupları) ana kaynak olarak ele alınmıştır. Levâyih-i Hayat’ta beş kadının kendi aralarında evlilik başlığı altında toplumdaki erkek-kadın kavramları, kız çocuklarının eğitiminin önemi, kadının toplumdaki saygınlığı, o dönemlerde evlilikte asıl beklentilerin ne olabileceği mektuplar vasıtasıyla aktarılmıştır. Resâilu Mey ise Mey Ziyâde’nin dostu Cibrân Halîl Cibrân’dan edebi hayranlık duyduğu Yakûb Sarrûf’a, Mısırlı yazar Melek Hanefi Nâsıf’e, Mısırlı felsefeci Lütfî es-Seyyid’e kadar birçok isimle mektuplaşmasını içermektedir. Mektuplarında Fatma Aliye Hanım gibi Doğulu kadınlarını ele almış, onlar adına edebi, felsefi ya da dini sorularını yöneltmiştir. Fatma Aliye Hanım ve Mey Ziyâde hakkında ferdi çalışmaların mevcut bulunmasıyla birlikte her iki edebiyatçının hayati ve edebi karşılaştırılmasının yapılmamış olması, eserler bağlamında da Levâyih-i Hayat ve Resâilu Mey’in mektup yazma sanatı çerçevesinde ele alınması ile çalışmanın edebi alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir
Tölögön Kasımbekov’un ‘Baskın’ Romanında Tarih Bilinci
No full textİnsanoğlu geçmiş, şimdi ve gelecek olmak üzere üç görüntü düzeyinden meydana gelen zaman algısına bütünsellik kazandırarak tarih bilinci oluşturur. Bu doğrultuda tarih bilinci, ataların deneyimsel belleğinden yola çıkarak şimdiyi, geçmiş düzleminde anlaşılır kılarken geleceğin farkındalıkla kurulmasını sağlar. Toplumlar için tutunma noktası oluşturan tarih bilinci, bir milletin varoluşundaki öncül koşullardan biri şeklinde kabul edilir. Tarih bilincini, anlatmaya dayalı edebî metinlerinde ana etimon olarak önceleyen Tölögön Kasımbekov, tarihsel romanlarıyla Kırgız edebiyatına yön verir. Yazar, tarihsel gerçeklikleri kurgusal düzleme aktarıp okuru bilgilendirmeyi amaçlarken ideolojisi doğrultusunda yönlendirmek ister. Bu bakış açısıyla yazarın tarihsel gerçeklerden yola çıkarak kaleme aldığı ‘Baskın’ romanında, Türkistan coğrafyasındaki Hokand Hanlığının, 1859-1898 yılları arasındaki sosyal, politik, ekonomik, askerî ve kültürel panoraması, özgürlük/ bağımsızlık mücadelesi şeklinde çıkarılırken tarih bilincinin önemine dikkat çekilir. İnsan- zaman- mekân ilişkisinin algısal düzlemde kurulduğu romanda, kolektif bilinçte yer alan kültürel bellek kodları, tarih bilincini belirginleştirmek üzere sıklıkla kullanılır. Bu açıdan çalışmada geçmiş, şimdi ve gelecek arasındaki döngüsel ilişki; atalar kültü, vatan bilinci ve müziğin büyüsü şeklinde değerlendirilecektir
Utilization of Fruit and Vegetable Wastes in Food Packaging
No full textToday, the most preferred materials used in food packaging are non-degradable petroleum-based plastic polymer materials due to their high barrier and mechanical properties. These polymer materials are not sustainable due to limited petroleum resources. These non-biodegradable materials pose a serious problem for the environment and affect the entire ecosystem. In recent years, as an alternative to traditional materials for food packaging, the demand for the development of environmentally friendly packaging materials has increased in order to reduce and/or limit the negative impact on the environment. The increasing interest in environmental issues and human health has led to the investigation of possible matrices for bio-packaging in the field of food packaging. In this context, there is an increasing interest in the utilization of fruit and vegetable wastes such as peels, pips, seeds, and leaves. Fruit and vegetables are among the most widely consumed products worldwide, and their waste is the most abundant food waste. These wastes, which are released after fruit and vegetable processing and contain valuable components, can cause environmental pollution if not managed properly. The management of this large amount of waste is difficult, and it is usually either disposed of in water sources and open storage areas or used as feed or compost. However, these wastes have the potential to be used as raw materials for the development of value-added products. Due to their abundant availability and biodegradability, these wastes can solve the major problems associated with conventional plastics used for food packaging and improve sustainable development and life cycles. A more sustainable and greener world can be targeted with these biodegradable materials. This chapter focuses on the conversion of fruit and vegetable waste into environmentally friendly food packaging systems. The chapter emphasizes the advantages and disadvantages of using fruit and vegetable waste as food packaging material and its potential applications. In this context, all mentioned aspects have been comprehensively reviewed, taking into account the literature reported in the last five years. Before processing fruit and vegetable wastes into packaging materials, some steps, such as extraction and purification, are necessary. Materials derived from these wastes have the potential to be used in food packaging with various advantages, such as non-toxicity, biodegradability, and abundant availability. However, there is also a great debate about the applications of these food packaging materials. Further research is needed to improve the barrier and mechanical properties of packaging materials derived from fruit and vegetable waste. Most bioplastics do not meet the basic requirements of food packaging in terms of barrier and mechanical properties, and various modifications are needed to improve their properties. Therefore, future studies should focus on the necessary research to improve the barrier and mechanical properties of materials derived from these wastes. Finally, the legal framework for the large-scale use of these biomaterials derived from fruit and vegetable wastes in food packaging is insufficient, and this may affect the commercialization and consumer acceptance of the products. © 2024 CRC Press
Yükseköğretim Öğreticileri Perspektifinden Uzaktan Eğitim: Bir Meta Sentez Çalışması
No full textÜlkemizde Covid-19 pandemisi öncesinde yaygın olarak kullanılmayan uzaktan eğitim, salgın sürecinde acil uzaktan öğrenme boyutuyla tüm yükseköğretim kurumlarında zorunlu olarak uygulanmıştır. Belirtilen bu zorunluluk yükseköğretim öğreticilerine ve öğrencilerine uzaktan eğitimi deneyimleme imkânı sağlamıştır. Bu araştırma, Türkiye’deki yükseköğretim öğreticilerinin deneyimlerine dayanarak uzaktan eğitimin sunduğu olumlu katkıları ve karşılaşılan engelleri meta sentez yöntemi ile mevcut çalışmalar çerçevesinde sunmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda arama kriterleri ve anahtar kelimeler belirlendikten sonra SCOPUS, TR Dizin ve ERIC veri tabanlarında 2021 yılı itibariyle yayınlanmış, Türkiye’de yükseköğretim düzeyinde yürütülmüş, öğreticilerin uzaktan eğitim deneyim ve görüşlerine odaklanan araştırmalar hedeflenmiştir. Ulaşılan makaleler dahil etme kriterlerine göre değerlendirilmiş ve 17 araştırma veri kaynağı olarak kabul edilmiştir. Meta sentez sonucunda uzaktan eğitimin olumlu katkıları ve öğreticilerin karşılaştıkları engeller belirlenmiştir. Teknik sorunlar, etkileşim eksikliği, ölçme değerlendirme sürecine yönelik kaygılar ve düşük katılım oranları öğreticilerin uzaktan eğitimde karşılaştıkları öne çıkan engellerdir. Öte yandan uzaktan eğitimin zaman ve mekân açısından esneklik sunması, kaydedilen derslerin tekrar izlenebilmesi, kolay erişim sağlanması ve kriz dönemlerinde eğitimin devamlılığını sağlaması ise öğreticiler tarafından olumlu katkı olarak değerlendirilmektedir. Araştırma sonucunda öğretici görüşlerinden hareketle yükseköğretim kurumları ve öğreticilere yönelik öneriler sunulmaktadır
367 crisis in Turkish politics: An evaluation through the parliament minutes
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim DalıCumhurbaşkanlığı devletler ve hükümet sistemlerinde önem arz eden bir makamdır. Bu sebeple cumhurbaşkanlığı seçim süreçlerinde siyasal krizlerin ortaya çıktığı görülmektedir. Siyasi ve bürokratik kadroların devlet yönetimi konusunda farklı düşüncelere sahip olmaları ve siyasal partilerin stratejik ve taktiksel davranışları, yaşanan krizlerin temel sebebini oluşturmaktadır. Türkiye örneğinde cumhurbaşkanının aynı zamanda başkomutan olması da orduyu sürece dâhil etmekte ve krizin taraflarından biri haline getirmektedir. Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinde Meclis içerisinde siyasal parti ve liderlerin, siyasi görüş faklılığı, siyasi kaygı veya siyasi çıkar nedeniyle ortaya koydukları söylem ve politikalar krizi derinleştirmektedir. Yaşanan siyasal krizler, parlamentoyu aşarak yargıdan medyaya, ekonomiden sosyal yaşama hayatın her noktasını etkilemektedir. 2007 yılında yapılan 11. Cumhurbaşkanlığı seçiminde, seçilme şartı tartışmalarıyla başlayan ve aday belirleme sürecinde yaşanan gelişmelerle devam eden bir siyasal kriz yaşanmıştır. Türk siyasetine "367 Krizi" olarak geçen bu siyasal kriz, Meclis'in toplantı yeter sayısı üzerinden isimlendirilmiştir. Bu süreçte, Cumhuriyet Mitingleri ile toplum, E-Muhtıra ile ordu, Anayasa Mahkemesi'nin seçimi iptal etmesi ile yargı siyasal krizin tarafları haline gelmiştir. Siyasal liderlerin ve partilerin esasen devlet krizine dönüşen bu süreç karşısında sine-i millete dönmek dışında bir seçeneği kalmamıştır. Bu kriz, cumhurbaşkanını halkın seçmesini öngören 2007 referandumuna sebebiyet vermiş ve bu yönüyle Türkiye'de hükümet sistemi değişikliğinin çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu çalışma, Türk siyasetinde 367 Krizi'ni konu edinmektedir. Çalışmanın amacı 11. Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinde yaşanan krizin nedenlerini, aktörlerini, sürecini ve siyasal hayata etkilerini Meclis tutanakları ışığında değerlendirmektir. Yaşanan kriz birincil kaynak olarak görülen Meclis tutanaklarının incelenmesi ve değerlendirilmesiyle birlikte daha anlaşılır hale gelmektedir. Bu çalışma nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Literatür taraması yapılarak kitaplar, bilimsel çalışmalar, yazılı iletişim araçları ve tutanak metinleri incelenmiştir.The Presidency is an important position in states and government systems. For this reason, it is seen that political crises arise during the presidential election processes. The fact that political and bureaucratic staff have different ideas about state administration and the strategic and tactical behaviors of political parties constitute the main reason for the crises experienced. In the case of Türkiye, the fact that the president is also the commander-in-chief involves the army in the process and makes it one of the parties to the crisis. During the presidential election process, the discourses and policies put forward by political parties and leaders within the Parliament due to differences of political views, political concerns or political interests deepen the crisis. Political crises go beyond the parliament and affect every aspect of life, from the judiciary to the media, from the economy to social life. In the 11th Presidential election held in 2007, there was a political crisis that started with the discussions on the eligibility criteria and continued with the developments in the candidate selection process. This political crisis, known as the "367 Crisis" in Turkish politics, was named after the quorum of the Parliament. In this process, the society with the Republic Rallies, the army with the E-Memorandum, and the judiciary with the Constitutional Court annulling the election have become parties to the political crisis. Political leaders and parties have no choice but to return to the nation in the face of this process, which has essentially turned into a state crisis. This crisis gave rise to the 2007 referendum, which envisaged the public electing the president, and in this respect, constituted the starting point of the change in the government system in Turkey. This study deals with the 367 Crisis in Turkish politics. The aim of the study is to evaluate the reasons, actors, process and effects of the crisis in the 11th Presidential election process in the light of the Parliament minutes. The crisis becomes more understandable by examining and evaluating the Parliament minutes, which are seen as the primary source. This study was conducted using the qualitative research method. By scanning the literature, books, scientific studies, written communication tools and minutes were examined
Sexual Developmental Characteristics of Intellectually Disabled Adolescents in Türkiye: A Cross-Sectional Analysis
No full textPurpose: This study aimed to examine the sexual development characteristics of adolescents with intellectual disability in terms of several variables. The data were collected with the Personal Information Form and the Sexual Development Characteristics Scale of Children with Adolescent Mental Disabilities. Method: Independent samples tests, one-way ANOVA tests, and Bonferroni post hoc analyses were conducted to compare the descriptive characteristics of the adolescents and parents with their scale scores. Multiple linear regression analysis was employed to examine the relationships between the dependent and independent variables. Significant differences were identified between certain subdimensions of the scale and the variables. Findings: The sexual arousal subdimension of the scale accounts for 12% of the variance in the dependent variable, the knowledge about physical development subdimension accounts for 10% of the variance in the dependent variable, the sexual satisfaction subdimension accounts for 6% of the variance in the dependent variable, and the sexual self-care subdimension accounts for 11% of the variance in the dependent variable. This difference was explained by the independent variables (R2 adjusted= .12, .10, .06, .11, respectively). Conclusion: In this study, it was found that the sexual development characteristics of adolescents with intellectual disability were affected by the educational status of the mother, the place of residence of the family, the help of the spouse in childcare, the gender of the child, the verbal communication status of the child, the degree of inadequacy of the child, and the ability to meet the personal needs of the child. © 2024 Nevzat Demirci. All rights reserved
Green entrepreneurship and sustainable economic growth: A conceptual research
No full textIn recent years, environmental and economic problems, such as financialcrises, global pandemics, natural disasters, and climate change, have revealed the importance of sustainable economic growth and green entrepreneurship within sustainability. Sustainable economic growth is an economic growth model that does not put significant pressure on the prices of goods and services, ensures that resources are consumed at a level that does not adversely affect future generations, allows the conscious use of natural resources and does not significantly harm the environment. Green entrepreneurship is a new type of entrepreneurship that aims to generate and implement solutions to environmental problemsand promote social change to prevent environmental damage. Research shows a close relationship between green entrepreneurship and sustainable economic growth. This study aims to reveal the link between green entrepreneurship and sustainable economic growth. In the study,the conceptual research technique is used within the scope of the qualitative research method. Based on academic research and currentdata, the relationship between green entrepreneurship and sustainable economic growth is examined. As a result, the study emphasizes that humanity can reach a sustainable future by promoting environment oriented economic growth with green initiatives. © 2024 Nova Science Publishers, Inc
Kronik Hastaların Metabolik Sendrom Bilgi Düzeyleri ve Farkındalıkları
No full textAmaç: Araştırma kronik hastaların metabolik sendrom bilgi ve farkındalıklarının incelenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntemler: Araştırma kesitsel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri 14 Kasım 2023- 12 Ocak 2024 tarihleri arasında ‘Hasta Tanıtım Formu’ ve ‘Metabolik Sendrom Bilgi ve Farkındalık Ölçeği’ (MSBFÖ) kullanılarak kartopu örnekleme yöntemiyle toplandı. Tanımlayıcı istatistikler için ortalama, standart sapma, min-maks değerler, sayı ve yüzde kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, independent samples t test, one-way ANOVA testi kullanıldı. Bulgular: Hastaların %31,7’si 50-79 yaş arası, %66,0’sı kadın, %38,3’ü üniversite ve üzeri mezunu, %53,1’i evli ve %66,0’sı şehir merkezinde yaşamaktadır. Katılımcıların %26,1’inin hipertansiyon, %21,5’inin diyabetes mellitus, %17,5’inin solunum hastalığının olduğu belirlendi. Ayrıca katılımcıların %35,6’sının hastalık süresinin 1-5 yıl arasında olduğu, %61,1’inin düzenli olarak ilaç kullandığı ve %58,4’ünün diyetine uymadığı bulundu. Hastaların MSBFÖ puan ortalaması 49,38±10,67 (min=14 ve max=70) olduğu saptandı. Hastaların yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, hastalık süresi, düzenli ilaç kullanma ve diyetine uyma durumu ile MSBFÖ toplam puan ortalaması arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Sonuç: Sonuç olarak kronik hastalığa sahip bireylerin metabolik sendrom bilgi ve farkındalıklarının orta düzeyin üzerinde olduğu tespit edildi. Yaşam tarzı değişiklikleri Metabolik sendrom (MetS) insidansını azaltmak için etkili bir strateji olduğundan, kronik hastalarda bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının artırılması, yaşam tarzlarının iyileştirilmesine yardımcı olabilir
Suleyman Ates's perspective on the Verses of the Rules
No full textLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tefsir Ana Bilim Dalı, Temel İslam Bilimleri Bilim DalıKur'ân-ı Kerim'in âyetlerini konularına göre itikad, ahlâk, ahkâm ve kıssalar olmak üzere temelde birkaç bölüme ayırabiliriz. Kur'an'ın ahkâma dair âyetleri de ibadât, muâmelât ve ukûbât olmak üzere fıkhî açıdan üç kısımda kategorize edilmiştir. Kur'an, İslâm tarihi boyunca çeşitli usullerde tefsir edilmiştir. Bu çalışmalar genel olarak rivâyet tefsiri ve dirâyet tefsiri olmak üzere iki ana başlık altında ele alınıp incelenmiştir. Tefsir alanında yaptığı çalışmalar ve yetiştirdiği öğrenciler açısından önemli ilim adamlarından birisi de Süleyman Ateş'tir. Bu çalışmada Süleyman Ateş'in "Kur'ân-ı Kerim Tefsiri" isimli eseri bağlamında ahkâm âyetlerine getirdiği yorumlar, âyetleri açıklama yöntemi ve bu âyetleri nasıl değerlendirdiği incelenmiştir. Süleyman Ateş, tefsirinde belli bir mezhebi taklit etmeyip, konu ile alakalı özgün görüşler zikretmiştir. Ateş, ahkâm âyetlerini tefsir ederken bazen önceki müfessirlerin görüşünü naklederek bu görüşlerden birini tercih etmiş bazen de kendisi geleneğin aksine farklı bir görüş ileri sürmüştür. Hadislere de temkinli yaklaşan Ateş, Kur'an'a aykırı rivâyetleri nedenleri ile tenkide tabi tutmuştur. Eserinde meselelerin fıkhî tafsilatına da yer vererek, ahkâm ile ilgili âyetlerin açıklamalarını yaptığı bölümlerde sadece âyetlerin fıkhî boyutunu ele almamış, aynı zamanda bu âyetlerden çıkarılabilecek mesajlara da yer vermiştir.We can basically divide the verses of the Holy Quran into several sections according to their subjects: belief, morality, provisions and stories. The verses of the Quran regarding the provisions are categorized in three parts in terms of fiqh: worship, transactions and punishment. The Quran has been interpreted in various ways throughout Islamic history. These studies were generally discussed and examined under two main headings: narration interpretation and rationa exegesis interpretation. One of the important scholars in terms of his studies in the field of exegesis and the students he educated is Süleyman Ates. In this study, Süleyman Ates's comments on the verses of the provisions, his method of explaining the verses and how he evaluated these verses were examined in the context of his work titled "Quran Interpretation". Süleyman Ates did not imitate a particular sect in his commentary, but expressed original views on the subject. While interpreting the verses of the provisions, Ates sometimes preferred one of these views by quoting the views of previous commentators, and sometimes he himself put forward a different view, contrary to tradition. Ates, who approached the hadiths cautiously, criticized the narrations contrary to the Quran for their reasons. By including the fiqh details of the issues in his work, in the sections where he explained the verses related to the rules, he not only discussed the fiqh dimension of the verses, but also included the messages that can be derived from these verses
The effect of bed exercises following major abdominal surgery on early ambulation, mobilization, pain and anxiety: A randomized-controlled trial
No full textThis randomized-controlled trial aimed to investigate the effect of bed exercises on postoperative anxiety, pain, early ambulation and mobilization. This study was conducted with a randomized-controlled trial design and in the general surgical clinic of a research and training hospital. A total of 120 patients (60 in the experimental group and 60 in the control group) scheduled for major abdominal surgery took part in the study. The data were collected using a patient information form, the Anxiety Specific to Surgery Questionnaire and the Visual Analog Scale through face-to-face interviews. The patients in the experimental group performed 15-min bed exercises on the day of their operation, as well as on the postoperative first and second days, and the control group underwent only the routinely performed procedures in the clinic. The data were analysed using descriptive statistics, analysis of variance and t-tests. The sample of our study included major abdominal surgery patients. Ambulation was achieved at a mean time of 4 h earlier in the experimental group. On the postoperative first and second days, the patients in the experimental group had mean mobilization durations that were approximately 2 h longer compared with the patients in the control group. Moreover, the postoperative pain and anxiety levels of the patients in the experimental group were significantly lower than those of the patients in the control group (p < 0.05). We recommend that bed exercises be performed to lower anxiety and pain severity, achieve early ambulation and increase the duration of mobilization among patients following major abdominal surgery