Zonguldak Bülent Ecevit University Institutional Repository
Not a member yet
9495 research outputs found
Sort by
TEDARİK ZİNCİRİ DAYANIKLILIĞI VE TEDARİK ZİNCİRİ ESNEKLİĞİ: DEĞİŞEN KURUMSAL DEĞER YAKLAŞIMLARI PERSPEKTİFİNDEN BİR YAZIN TARAMASI
No full textTedarik zincirleri müşteri değeri odaklı işbirlikçi ağlardır. Bu nedenle değer zincirlerinde esneklik ve dayanıklılık kavramlarının doğasının anlaşılması değişen değer perspektiflerinin anlaşılmasına bağlıdır. Müşteri odaklı değer yaklaşımlarının işletmelerin uzun vadeli performans düzeyleri üzerindeki etkileri, değer odaklı süreçlerin ve değer oluşum sürecinde kurulan ilişkilerin kritik hale gelmesine neden olmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı geleneksel olarak firma düzeyinde ele alınan kavramlar olan “Esneklik” ve “Dayanıklılık” kavramlarının tedarik zinciri düzeyinde ele alınmasının ardındaki teorik arka planı incelemek ve güncel yazında öne çıkan eğilimleri bu teorik arka plan ışığında değerlendirmektir. Bu sayede gelecekte alan yazında ön plana çıkması muhtemel konu başlıkları üzerine bir tartışma sahası oluşturmak amaçlanmıştır. Çalışma sonunda açıkça ortaya çıkmıştır ki işletme başarısını ve işletmelerin uzun vadeli amaçlarının ne olması gerektiğini inceleyen değer yaklaşımları geleneksel olarak firma düzeyinde yürütülmekte olan kavramlar olan esneklik ve dayanıklılık kavramının işbirlikçi yönetim yaklaşımları olan tedarik zincirleri düzeyinde ele alınmasını teşvik etmektedir.</jats:p
A Consensus-Based Likert–LMBP Model for Evaluating the Earthquake Resistance of Existing Buildings
No full textAlmost every year, earthquakes threaten many lives, so not only do developing countries suffer negative effects from earthquakes on their economies but also developed ones that lose significant economic resources, suffer massive fatalities, and have to suspend businesses and occupancy. Existing buildings in earthquake-prone areas need structural safety assessments or seismic vulnerability assessments. It is crucial to assess earthquake damage before an earthquake to prevent further losses, and to assess building damage after an earthquake to aid emergency responders. Many models do not take into account the surveyor’s subjectivity, which causes observational vagueness and uncertainty. Additionally, a lack of experience or knowledge, engineering errors, and inconspicuous parameters could affect the assessment. Thus, a consensus-based Likert–LMBP (the Levenberg–Marquardt backpropagation algorithm) model was developed to rapidly assess the seismic performance of buildings based on post-earthquake visual images in the devastating Kahramanmaraş earthquake, which occurred on 6 February 2023 and had magnitudes of 7.7 and 7.6 and severely affected 11 districts in Türkiye. Vulnerability variables for buildings are assessed using linguistic variables on a five-point Likert scale based on expert consensus values derived from post-earthquake visual images. The building vulnerability parameters required for the proposed model are determined as the top hill–slope effect, weak story effect, soft story effect, short column effect, plan irregularity, pounding effect, heavy overhang effect, number of stories, construction year, structural system state, and apparent building quality. Structural analyses categorized buildings as no damage, slight damage, moderate damage, or severe damage/collapse. Training the model resulted in quite good performance (mse = 7.26306 × 10−5). Based on the statistical analysis of the entire data set, the mean and the standard deviation of the errors were 0.00068 and 0.00852, respectively.</jats:p
Curcumin regulates inflammation and apoptosis through PARP-1 and NF-κB in ethanol-induced gastric ulcer model
No full textEffect of Reinforcement Corrosion on Structural Behavior in Reinforced Concrete Structures According to Initiation and Propagation Periods
No full textReinforced concrete (RC) structures lose performance over time. One of the most significant environmental factors causing performance degradation is reinforcement corrosion. Corrosion reduces the diameter of the reinforcement and degrades the mechanical properties of both the concrete and the steel. In order to determine the degradation of the structural performance caused by corrosion, it is essential to identify the time periods in which corrosion initiates and propagates, and to thoroughly analyze the parameters that govern these processes. In this study, the corrosion initiation and propagation times were calculated separately for an RC frame exposed to chloride ions. Factors contributing to the further reduction of these processes were identified. Analyses and comparisons were made to determine the structural performance of the calculated RC frame over its service life. The results showed that corrosion reduces the structural performance, especially in regions with high seismic potential, where preventive measures against corrosion are essential. The most important parameter influencing the corrosion mechanism is the corrosion rate, while another important factor is the formation of cracks on the element surface. In cases where cracks are present, the corrosion initiation time is shortened, which means that materials should be selected at the design stage that are suitable for the environment, and the years of maintenance required should be calculated by the design engineers. In addition, the surfaces of RC elements should be monitored, and crack tracking should be carried out.</jats:p
LOJİSTİK FİRMALARININ FİNANSAL PERFORMANSININ ELECTRE YÖNTEMİ İLE ANALİZİ
No full textBu çalışma, Borsa İstanbul'da işlem gören lojistik firmalarının finansal performansını çok kriterli karar verme tekniklerinden biri olan ELECTRE III yöntemini kullanarak değerlendirmektedir. Çalışmanın temel amacı, lojistik sektöründe faaliyet gösteren firmaların çeşitli finansal göstergelerini ELECTRE III metodolojisi çerçevesinde analiz etmek ve bu firmalar arasında bir performans sıralaması yapmaktır. Literatür araştırmasına göre belirlenen sekiz orandan oluşan veri seti 2018-2020 yıllarına ait mali oranları içermektedir. Çalışmada kullanılan kriterler CRITIC metoduyla ağırlıklandırılmıştır. Çalışmada, XULAS endeksinde yer alan yedi lojistik firmasının performans sıralaması, firmaların 2021 ve 2022 yıllarındaki ROA, ROIC, ROCE ve FD/NS göstergeleriyle karşılaştırılmıştır. Bulgular, XULAS endeksindeki firmaların finansal performansını ortaya koyarak, bu firmaların değişen piyasa koşullarına nasıl tepki verdiklerini yansıtmaktadır. Çalışma sonucunda elde edilen sıralama, belirlenen test göstergeleri ile karşılaştırıldığında genel olarak uyumlu çıktığı görülmüştür. Ortaya çıkan farklılıklar, firmaların hizmet verdikleri alt sektörlerin ve pandemi döneminin firmaların performansları üzerinde etkisi olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak; bu çalışma, lojistik sektöründeki finansal performans değerlendirme yöntemlerine metodolojik bir katkı sağlamakta ve sektördeki firmaların sürdürülebilir büyüme stratejilerini destekleme potansiyelini artırmaktadır.</jats:p
Study on the sensitivity of the Higgs boson couplings in photon–photon collision at CLIC and muon collider
No full textAbstract In a model-independent way, we explore the potential of photon-induced interactions with the process γ*γ* → ZZ to investigate CP-conserving and CP-violating dimension-six operators of Higgs-gauge boson couplings using the standard model effective field theory. The existence of anomalous H γ γ and HZZ couplings is discussed at 3 TeV compact linear collider (CLIC) and 10 TeV muon collider (MuC) with integrated luminosities of 5 and 10 ab−1, respectively. All signal and relevant background events are generated in MadGraph and passed through PYTHIA for parton showering and hadronization. The detector effects are evaluated using CLIC and MuC detector cards tuned in Delphes. We report the 95% confidence level limits on the Wilson coefficients c ¯ γ , c ¯ HB , c ¯ HW , c ̃ γ , c ̃ HB , and c ̃ HW and compare them with the experimental and phenomenological limits.</jats:p
Assessing EFL learners’ attitudes on Generative Artificial Intelligence: Development and validation of Generative Artificial Intelligence attitude scale for EFL learners (GenAIAS)
No full textKAYIT DIŞI İSTİHDAMIN SAĞLIK HİZMETLERİ FİNANSMANI ÜZERİNE ETKİLERİ
No full textKayıt dışı istihdam Türkiye ekonomisi için önemli ve hala önüne geçilememiş bir sorundur. Bu sorun bütçe üzerinde olumsuz etkiler yaratmakta ve bu da en başta Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) zarara uğraması anlamına gelmektedir. Bu manada ülke ekonomisini olumsuz etkileyen ilk sorun kayıt dışı istihdamın yol açtığı SGK prim kayıpları olmakta ve bu da sağlık hizmetleri finansmanı üzerinde önemli bir yük oluşturmaktadır. Çalışma, sağlık hizmetleri finansmanında kayıt dışı istihdamın devleti uğrattığı zarar boyutunu ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu amaç doğrultusunda 2023 yılı 4/a’lı asgari ücretli çalışanlar üzerinden kayıt dışı sigorta prim kaybı, İstihdam Yöntemiyle Kayıt dışı İstihdam Tahmini yöntemi ile hesaplanmıştır. Hesaplama sonucunda, 2023 yılı için kayıt dışılığın oluşturduğu 13.091.569.100,48 TL’lik prim kaybı Türkiye’de kayıt dışılığın büyüklüğünü ve sağlık hizmetleri finansmanı açısından önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Sonuç olarak, Türkiye’de kayıt dışı istihdam mücadele edilmesi gereken önemli bir sorundur ve bu sorunun önlenmesine yönelik etkili maliye politikalarına ihtiyaç vardır.</jats:p
KAHRAMAN KADIN ARKETİPİ OLARAK ZEYNA KARAKTERİ VE YALNIZ EFE
No full textBir eserin çeşitli inceleme yöntemleriyle tahlilini yapmak, incelenen eserin görünmeyen katmanlarını öne çıkarmaya yardımcı olmaktadır. Bireyin duygu ve düşünce dünyasına yönelen edebi eserler aynı zamanda kişinin bilinçaltını da sembolik ya da imgesel özelliklerde ortaya koyabilir. Geçmişten beri şiir ve roman incelemelerinde yazarın bakış açısına göre farklı yöntemler uygulanmaktadır. Bu bakış açıları okura, eseri anlamlandırmasında farklı pencereler açar. Bu inceleme metotlarından biri de “arketipsel inceleme”dir. Arketipler aracılığıyla mitlerin, masalların ve diğer halk edebiyatı ürünlerinin de çözümlemesi yapılmıştır. Ele alınan bu makalede arketipsel inceleme yöntemi ile dört eser incelenmiştir. Makale yedi ana başlık ve yedi alt başlıktan oluşmaktadır. Ana başlıklarda Türk edebiyatında kadına bakış, Savaşçı Prenses: Zeyna, Yalnız Efe, Vatan yahut Silistre, Domaniç Dağlarının Yolcusu adlı yapıtlardaki kahraman kadınlar tespit edilip incelenmiş ve arketip kavramı açıklanmıştır. Alt başlıklarda ise ele alınan eserlerdeki kadın kahramanların bağımsız, savaşçı ve cesur özellikler göstermesinden hareketle bu kahramanlar; kadın, anne, savaşçı-kahraman, yeniden doğuş, dağ, gölge ve animus arketipleriyle incelenmiştir.</jats:p
Gebelikte Anne Sağlığı Risk Gruplarının Tahminine Yönelik Makine Öğrenmesi Tabanlı Bir Karar Destek Sistem Tasarımı
No full textGebelik döneminde anne sağlığı risklerinin erken tespiti ve uygun müdahalelerin yapılması, anne ve bebek sağlığı açısından hayati bir önem taşımaktadır. Bu süreçte, büyük veri kümelerinden elde edilen karmaşık ilişkileri ve desenleri otomatik olarak analiz edebilen makine öğrenme (MÖ) algoritmalarının kullanımı son derece kritik bir rol oynamaktadır. MÖ algoritmaları, büyük veri setlerindeki gizli bilgileri açığa çıkararak, gebelikle ilişkili risk faktörlerini daha doğru bir şekilde belirleme imkanı sunmaktadır. Bu bağlamda gerçekleştirilen bu çalışmada, gebelik sürecinde anne sağlığı risk seviyelerinin özellikle yüksek riskli hamileliklerin tahmininde başarının arttırılmasına odaklanılmıştır. Bunun için öncelikle başarımı artıracak önemli (kritik) özellikler belirlenmiş ve altı farklı makine öğrenme algoritması kullanılarak en etkili bilgisayar temelli karar destek sistemi tasarlanmaya çalışılmıştır. Ki-Kare testi SelectKBest yöntemiyle birlikte uygulanarak, veri setindeki en kritik özelliklerin yaş, sistolik kan basıncı ve diyastolik kan basıncı olduğu tespit edilmiştir. Yanı sıra veri setindeki dengesizliği gidermek için sentetik azınlık aşırı örnekleme tekniğinden (SMOTE) yararlanılmıştır. Önerilen modelde kullanılan MÖ algoritmalarının başarımları hold-out performans değerlendirme yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, SMOTE tekniğinin kullanılmasının gebelikteki risk seviyelerinin tahmininde model başarımlarını artırmada olumlu bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Önerilen modelde her bir sınıflandırma algoritması için en yüksek sınıflandırma başarımı yüksek risk sınıfı için elde edilmiştir. Kullanılan algoritmalar arasında, %97 başarı oranıyla en üstün performansa sahip olanının ekstrem gradyan arttırma algoritması olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak elde edilen sonuçlar, önerilen modelin yüksek risk taşıyan gebeliklerin tespitinde son derece etkili olduğunu doğrulamaktadır. Bu bulgu, önerilen MÖ temelli karar destek sisteminin uzman hekimlere gebelik sürecinde daha doğru teşhisler koyma ve gerekli müdahaleleri daha hızlı bir şekilde gerçekleştirme konusunda önemli bir destek sağlama potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.</jats:p