Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
Ahmed Fethi Pasha: His life, diplomatic and military activities (1801-1858)
Full text linkDoktora TeziTanzimat dönemi, Osmanlı Devleti’nde modernleşme sürecinin başlangıcını simgeleyen ve 1839 yılında Gülhane Parkı’nda okunarak ilan edilen Tanzimat Fermanı ile başlamıştır. Avrupa devletlerinin askerî, teknik ve ekonomik alanlardaki ilerleyişi karşısında çaresiz kalan Osmanlı kaybettiği gücü kazanabilmek ve varlığını sürdürebilmek için birtakım reform hareketlerine girişmiştir. Böylelikle başlayan reform atılımı ile Osmanlıda genel anlamda devlet ve toplum yeniden yapılandırılmaya çalışılmıştır. Yenileşme sürecinde bürokratlar devlet yönetiminde etkili bir konuma gelmişlerdir. Söz konusu olan bu dönemde Tanzimat Paşaları olarak bilinen Mustafa Reşid, Mehmed Emin Âli ve Fuad Paşalarla gücünü artıran Bâb-ı Âli karşısında gücünü korumaya çalışan muhafazakâr-saray grubunun özellikle hanedan damatlarının çetin mücadeleleri krize neden olmuştur. Osmanlı tarihinin bu döneminde reformist cenahın lideri Mustafa Reşit Paşa’nın siyasi iktidarının zirvede olduğu yıllarda muhalif grup içinde yer alan ve Sultan II. Mahmud’un kızı Atiyye Sultan ile yaptığı izdivaç ile Osmanlı Devlet geleneğinde etkin ve önemli bir ünvan olan damad-ı şehriyari sıfatını alan Ahmed Fethi Paşa bu çalışmanın konusu olacaktır. Çok kültürlü, ileri görüşlü, yenilikçi bir kişiliği olan Ahmed Fethi Paşa, Enderun’da eğitim alarak yıllarca devlet hizmetinde bulunmuş ve Batı da sefaret görevlerinde bulunduğu süreçte kültür, sanat ve eski eserler konusunda bilgi ve görgüsünü artırmış bir şahsiyettir. Paşa, Batı kültürüne olan hâkimiyetiyle dönemin diğer damatlarından farklı bir çizgide, yenilikçi bir anlayışa sahiptir. Ahmed Fethi Paşa, Meclis-i Vâlâ azalığı, reisliği, ölünceye kadar sürdürdüğü tophane müşirliği görevine üç defa atanmış çok yönlü devlet adamlarımızdandır. Bu çalışmada, Fethi Paşa’nın Tanzimat dönemi içerisinde devlet kademesindeki yurtiçi ve yurtdışı görevleri; görev esnasındaki faaliyetleri, modernleşme alanındaki katkıları dönem içerisinde ele alınmıştır.The Tanzimat period began with the Tanzimat Edict, which symbolized the beginning of the modernization process in the Ottoman Empire and was proclaimed in Gülhane Park in 1839. The Ottoman Empire, helpless in the face of the European states military, technical, and economic advances, embarked on several reform movements to regain its lost power and maintain its existence. Thus, with the reform initiative that started, an attempt was made to restructure the state and society in the Ottoman Empire in general. During the renewal process, bureaucrats gained an effective position in the state administration. In this period, the fierce struggles of the conservative palace group, especially the dynasty sons-in-law, who tried to maintain their power against the Bâb-ı Âli, which was increasing its power with Mustafa Reşid, Mehmed Emin Âli, and Fuad Pashas known as the Tanzimat Pashas, caused a crisis. During this period of Ottoman history, the leader of the reformist wing, Mustafa Reşid Pasha, was in the opposition group when his political power was at its peak, and Ahmed Fethi Pasha, who received the title of ‘damat-ı şehriyari’, a practical and essential title in the Ottoman State tradition, with his marriage to Sultan Mahmud II's daughter, Atiyye Sultan, will be the subject of this study. Ahmed Fethi Pasha, who had a multicultural, forward-thinking, and innovative personality, was a person who received education at Enderun and served the state for many years and increased his knowledge and experience in culture, art, and ancient artifacts during his embassy duties in the West. Pasha has an innovative understanding that is different from that of other sons-in-law of the period, with his dominance in Western culture. Ahmed Fethi Pasha is one of our versatile statesmen, appointed three times as a member of the Meclis-i Vâlâ, the president and the field marshal of the tophane, and he continued until his death. In this study, Fethi Pasha's domestic and international duties at the state level during the Tanzimat period, his activities during his duty, such as his role in the modernization of the military and his contributions to the restructuring of the state administration, and his contributions to modernization are discussed during the period
Comparison of receptor activator of Nuclear Factor Kappa-B ligand, osteoprotegerin levels and other serum biomarkers in the assessment of bone homeostasis in patients living with HIV
Full text linkAMAÇ: Bu çalışmanın amacı, İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV) ile yaşayan bireylerde kemik homeostazisinin değerlendirilmesinde RANKL (Nükleer Faktör Kappa-B Ligandının Reseptör Aktivatörü), OPG (Osteoprotegerin) ve RANKL/OPG oranı gibi serum biyobelirteçlerinin rolünü incelemek ve bu belirteçlerin kemik mineral yoğunluğu (KMY) ile olan ilişkisini ortaya koymaktır.
YÖNTEM: Çalışmaya 80 HIV pozitif birey dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, yaşam tarzı alışkanlıkları, antiretroviral tedavi (ART) rejimleri ve laboratuvar parametreleri kayıt altına alındı. Serum RANKL, OPG, vitamin D, paratiroid hormonu, inflamatuar belirteçler ve immün sistem parametreleri ile KMY ölçümleri değerlendirildi.
BULGULAR: Hastaların yaşlarının ortanca değeri 37 yıl olup, yaş ile RANKL (r=-0,381, p0,05). CD4/CD8 oranı ile RANKL (r=0,311; p=0,005) ve OPG (r=0,333; p=0,003) düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Başvuru anı HIV RNA düzeyi ile RANKL (r=–0,232; p=0,038) ve OPG (r=–0,263; p=0,018) düzeyleri arasında anlamlı negatif korelasyon bulundu. Hemoglobin (r=–0,250; p=0,025) ve albümin (r=–0,268; p=0,016) düzeyleri RANKL/OPG oranı ile negatif korelasyon gösterdi. İnflamatuar belirteçler (C-reaktif protein, interlökin-6, eritrosit sedimantasyon hızı) ve vitamin D düzeyleri ile RANKL, OPG ve RANKL/OPG oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0,05). SONUÇ: HIV ile yaşayan bireylerde kemik döngüsü; immünolojik durum, viremi düzeyi, ART ve yaş gibi çok sayıda faktörün etkileşimiyle şekillenen karmaşık bir süreçtir ve RANKL/OPG sistemi bu sürecin yalnızca bir parçasını oluşturmaktadır. Bu nedenle biyobelirteçlerin hem sistemik hem de lokal düzeyde birlikte değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.OBJECTIVE: This study aimed to investigate the role of serum biomarkers such as RANKL (Receptor Activator of Nuclear Factor Kappa-B Ligand), OPG (Osteoprotegerin), and the RANKL/OPG ratio in the assessment of bone homeostasis among individuals living with human immunodeficiency virus (HIV), and to explore their relationship with bone mineral density (BMD).
METHOD: A total of 80 HIV-positive individuals were included in the study. Sociodemographic characteristics, lifestyle habits, antiretroviral therapy (ART) regimens, and laboratory parameters of the participants were recorded. Serum levels of RANKL, OPG, vitamin D, parathyroid hormone, inflammatory markers, and immune system parameters were assessed along with BMD measurements.
RESULTS: The median age of the patients was 37 years. A significant negative correlation was found between age and RANKL (r=–0.381, p0.05). The CD4/CD8 ratio showed a significant positive correlation with both RANKL (r=0.311, p=0.005) and OPG (r=0.333, p=0.003). Initial HIV RNA levels were significantly negatively correlated with RANKL (r=–0.232, p=0.038) and OPG (r=–0.263, p=0.018) levels. Hemoglobin (r=–0.250, p=0.025) and albumin (r=–0.268, p=0.016) levels were negatively correlated with the RANKL/OPG ratio. No statistically significant association was found between inflammatory markers (c-reactive protein, interleukin-6, erythrocyte sedimentation rate), vitamin D levels, and RANKL, OPG, or the RANKL/OPG ratio (p>0.05).
CONCLUSION: Bone remodelling in individuals living with HIV is a complex process shaped by multiple factors, including immunological status, viral load, ART, and age. The RANKL/OPG system constitutes only a part of this process. Therefore, it is suggested that biomarkers be evaluated comprehensively at both systemic and local levels
The usul-furu relationship in the hanafi sect: The case of Badai al-sanai
Full text linkDoktora TeziAkademik çevrelerde, usul ilkeleri ile fürû arasındaki ilişki tartışılmaktadır. Kimi akademisyenler bunların ayrı ele alınması gerektiğini savunurken, diğerleri ayrılmaz bir bütün olduğunu ileri sürmektedir. Araştırmamız, fıkıh usulünün fürû kitaplarındaki pratik yansımalarını inceleyerek bu tartışmaya katkı sunmaktadır. Hanefî fürûsunun usul üzerine inşa edilip edilmediği, usul-fürû ilişkisinin teorik veya pratik boyutları ve fürûnun kendine has özellikleri gibi temel sorulara cevap aramaktadır. Bu kapsamda, Hanefî mezhebinin temel fürû kitaplarından Bedâʾiʿu’ṣ-ṣanâʾiʿ’nin Tahâret, Beyʿ ve Sirkat bölümlerindeki fıkhî meselelerde usul kaidelerinin kullanımı ve konumu analiz edilmiştir. Araştırma içerisinde görüldüğü üzere usul ve fürû arasında birbirinden ayrılmasını engelleyen güçlü bir ilişki tespit edilmiştir. Kâsânî’nin bu ilişkiye verdiği önem, değerli bir fıkıh eseri ortaya koymasını sağlamıştır. Bu bağlamda fıkıh usulü işlevselliğini korumakta ve görevini etkin biçimde sürdürmektedir. Nitekim Kâsânî, fıkıh usulünü eserinde bazı amaçlar çerçevesinde kullanmıştır. Bunlardan bazıları şunlardır: Farklı mezhep imamlarının görüşlerine itiraz etmek, mezhebin kurucu imamlarının görüşlerini değerlendirmek, kendi görüşünü desteklemek, farklı görüşler arasında tercih yapmak, meşâyihin kavillerini elemek, Hanefî âlimlerinin görüşlerini eleştirmek ve birbiriyle çelişkili görünen rivayetlerdeki teâruzu gidermek. Ayrıca hüküm istinbatında da fıkıh usulünden yararlanmış, Hanefî usulü kaidelerini genellikle aynen uygulamış ve bunlara ek olarak farklı usul kaidelerinden de istifade etmiştir. Hakkında nas bulunmayan meselelerde gösterdiği tavır da gerçekten dikkat çekici olmuştur. Araştırmamızın sonuçları, fıkıh usulünün genel konumu ve işlevine dengeli yaklaşılması gerektiğini göstermektedir. Bu metodolojinin sadece tarihsel bir araç olduğunu düşünmek yanlış olduğu gibi, günümüz meselelerinin çözümünde tek başına yeterli olduğunu iddia etmek de hatalıdır. Dengeli yaklaşım, hem usul hem de fürûdan yeterince ve birlikte istifade etmektir. Bu sebeple, usul ile fürû arasındaki güçlü ve dinamik bağ bu araştırmada vurgulanmıştır.In academic circles, the relationship between methodological principles and derivative rulings is being debated. While some academics argue that these should be treated separately, others maintain that they form an inseparable whole. Our research contributes to this discussion by examining the practical reflections of Islamic legal methodology in books of derivative rulings. It seeks to answer fundamental questions such as whether Hanafi derivative rulings were built upon methodology, the theoretical or practical dimensions of the methodology-derivative relationship, and the distinct characteristics of derivative rulings. In this context, the usage and position of methodological principles have been analyzed in the juristic issues found in the Purification, Sales, and Theft chapters of Badāʾiʿ al-ṣanāʾiʿ, one of the fundamental books of Hanafi derivative rulings. As seen in the research, a strong relationship that prevents separation has been identified between methodology and derivative rulings. Kāsānī’s emphasis on this relationship enabled him to produce a valuable work of Islamic jurisprudence. In this context, legal methodology maintains its functionality and continues its role effectively. Indeed, Kāsānī used legal methodology in his work for several purposes, including: objecting to the views of different school leaders, evaluating the opinions of the founding imams of the school, supporting his own view, making choices between different opinions, filtering the sayings of the al-Mashāyikh, criticizing the views of Hanafi scholars, and resolving apparent contradictions in conflicting narrations. Additionally, he benefited from legal methodology in deriving rulings, generally applied Hanafi methodological principles as they were, and also made use of different methodological principles. His approach to matters lacking explicit textual evidence was particularly noteworthy. Our research results indicate that a balanced approach to the general position and function of legal methodology is necessary. It is wrong to think of this methodology as merely a historical tool, just as it is erroneous to claim that it alone is sufficient in solving contemporary issues. The balanced approach is to make adequate and combined use of both methodology and derivative rulings. Therefore, the strong and dynamic connection between methodology and derivative rulings has been emphasized in this research
Assessment of the prevalence of malnutition and its associated risk factors among children under 5 years of age at SOS hosiptal Mogadishu, Somalia
No full textYüksek Lisans TeziMalnütrisyon, vücudun yeterli enerji, protein ve besin öğelerini alamaması sonucu ortaya çıkar. Beş yaş altındaki çocuklar, malnütrisyon riski en yüksek grup olup, dünya genelindeki çocuk ölümlerinin üçte biri yetersiz beslenmeye bağlıdır. Somali, iç savaşlar ve kuraklık nedeniyle akut malnütrisyon oranlarının yüksek olduğu ülkelerden biridir. Bu çalışmada, Somali Mogadişu’daki SOS Hastanesi’nde 5 yaş altı çocuklarda malnütrisyon sıklığı ve etkileyen risk faktörleri değerlendirilmiştir. Mart-Nisan 2024 tarihlerinde yapılan kesitsel çalışmada, 0-59 ay arasındaki 222 çocuk rastgele seçilmiş ve veriler, demografik bilgiler, sağlık durumu, beslenme alışkanlıkları ve çevresel faktörler içeren bir anketle toplanmıştır. Analizler SPSS 27 ile yapılmış, normal dağılım Kolmogorov Smirnov/Shapiro-Wilk testleriyle değerlendirilmiştir. Sayısal veriler ortalama, standart sapma ve ortanca ile, kategorik veriler frekans ve yüzdelerle, karşılaştırmalar ise Mann-Whitney U ve Ki-kare testleriyle yapılmıştır (p<0,05). Araştırmaya dahil edilen çocukların %57,2’si kız, %42,8’i erkek, %37,4’ü düşük doğum ağırlığıyla doğmuş ve %14,4’ü hiç anne sütü almamıştır. Annelerin %49,5’i okuryazar değil, %95,9’u çocuk beslenmesi eğitimi almamıştır. Ailelerin %80,2’sinin gelir düzeyi 200 Amerikan Doları’nın altındadır. Çocukların %87,8’i temiz suya erişememekte, %77,0’ı sağlık hizmetlerine ulaşmakta zorlanmaktadır. En sık bildirilen sağlık sorunları öksürük (%79,3), ateş (%62,6), kusma (%58,1) ve ishal (%37,4) olmuştur. Beslenme durumu; boya göre ağırlık (BGA), yaşa göre boy (YGB) ve yaşa göre ağırlık (YGA) ile değerlendirilmiş; BGA ortalaması -2,13 olup %51,4’ü zayıf, YGB ortalaması -2,15 ve bodurluk oranı %55,0, YGA ortalaması -2,69 olup %65,3’ü düşük kilolu bulunmuştur. Ki-kare testiyle yapılan analizde doğum ağırlığı, emzirme, anne eğitimi, gelir, suya erişim ile malnütrisyon türleri arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Çalışma, SOS Hastanesi’nde malnütrisyonun yaygın olduğunu ve düşük doğum ağırlığı, emzirilmeme, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişim eksikliği, annenin eğitimsizliği ve düşük gelirle ilişkili olduğunu göstermiştir. Emzirmenin teşviki, sağlık ve su hizmetlerinin yaygınlaştırılması, kadın eğitiminin desteklenmesi ve yoksul ailelere yardımlar önerilmektedir.Malnutrition is a condition that arises when the body does not receive adequate amounts of energy, protein, and other essential nutrients. Children under the age of five are considered the most at-risk group for malnutrition. It is one of the leading causes of child mortality. According to the World Health Organization, approximately 13 million children worldwide die each year before reaching the age of five, and nearly one-third of these deaths are attributed to undernutrition. Somalia is among the countries with the highest rates of acute malnutrition due to civil wars and drought. This study aims to assess the prevalence of malnutrition and the associated risk factors among children under five at SOS Hospital in Mogadishu, Somalia. This cross-sectional study was conducted at SOS Hospital in Mogadishu, Somalia, during March–April 2024. The sample size was calculated as 222 using Slovin’s formula at a 5% significance level and was selected through random sampling. Data were collected from parents of children aged 0–59 months after obtaining written informed consent. Data was collected through a questionnaire covering demographic data, health status, dietary habits, and environmental factors. Data were analyzed using SPSS version 27. Normality was tested with Kolmogorov-Smirnov/Shapiro Wilk tests. Descriptive statistics included mean, standard deviation, and median for numerical data, and frequency and percentages for categorical data. Comparisons were made using the Mann-Whitney U test and Chi-square test. A p-value <0.05 was considered statistically significant. A total of 222 children with a median age of 24 months were included in the study. Of the participants, 57.2% were girls and 42.8% boys; 37.4% had low birth weight, and 14.4% had never been breastfed. Among the mothers, 49.5% were illiterate, and 95.9% had not received any training on child nutrition. In 80.2% of households, the monthly income was below 200 USD. Additionally, 87.8% lacked access to clean drinking water, and 77.0% experienced difficulties in accessing health services. The most frequently reported health problems in the past six months were cough (79.3%), fever (62.6%), vomiting (58.1%), and diarrhea (37.4%). Nutritional status was assessed using weight-for-height (WHZ), height-for-age (HAZ), and weight-for-age (WAZ) indicators. The mean WHZ was -2.13 with 51.4% classified as wasted; the mean HAZ was -2.15 with 55.0% stunted; and the mean WAZ was -2.69 with 65.3% underweight. Chi-square tests revealed significant associations between types of malnutrition and birth weight, breastfeeding status, maternal education, household income, and access to clean water (p<0.05). The study found that malnutrition is prevalent at SOS Hospital and is significantly associated with low birth weight, lack of breastfeeding, limited access to clean water and health services, low maternal education, and poor household income. Promotion of breastfeeding, expansion of health and water services, support for women's education, and provision of aid to low-income families are recommended
The issue of awliya disposition in the context of Shihābuddin ai-Hamawī's work named Nafahāt al-qurb
No full textYüksek Lisans TeziTasavvuf, İslam dininin zahir ve batın hükümlerinin birlikte yaşandığı manevî, rûhânî ve derûnî hayat tarzının ve buna ait ilmin genel adıdır. Cibril hadisinde ifadesini bulan ve insanın dini içselleştirmesini sağlayan tasavvuf her ne kadar ilk dönemlerde bu isimle anılmamış olsa da ihsan kelimesinde anlamını bulan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun bir neticesi olarak İslam temelli tasavvuf yolunu izleyenler, bu ilimde Allah’ın dostu olarak kabul edilmiş başkalarına ikram edilmeyen harikuladelere mazhar oldukları söylenmiştir. Kerâmet dediğimiz bu harikuladeler İslam’ın ilk yıllarından günümüze kadar çağlar boyu anlatılagelmiştir. Bu harikulade haller Kur'ân’da başta mucizeler olmak üzere pek çok ayette yer almıştır. Bunlarla imana gelen insanların bela ve musibetlere karşı sabır ve tahammülleri ziyadeleşmiş, imanları, manevi moral, motivasyonları ve ibadetleri artmıştır. Sahabe Hz. Peygamberin pek çok mucizesine şahit olmuşlar, vefatından sonra da onun yolunu tutan veliler de bu harikulade haller kerâmet olarak devam etmiştir. Kerâmet dediğimiz bu haller o zamandan günümüze kadar hatta kıyamete kadar da canlılığını ve önemini devam ettirecektir. Tezimizin konusu olan evliyanın öldükten sonraki tasarrufu mevzusu da bu kerametin çeşitlerinden ve en çok tartışılan konularından biridir. Eserini inceleyeceğimiz Hamevî’nin yaşadığı XVII. yüzyılda da bu konuda lehte ve aleyhte tartışmalar çıkınca kendisi fıkıh alimi ve Ezher Üniversitesinde hoca olmasına rağmen bu konuda bir risale yazarak cevap verme ihtiyacı hissetmiş ve “Nefehâtu’l-kurbi ve’l-ittisâl li evliyâillâhi ba’de’l-intikâl” adlı risaleyi kaleme almıştır. Biz de bu çalışmamızda Hamevî’nin kerâmet başta olmak üzere evliyanın tasarrufu konusundaki görüşlerini incelemeye çalışacağız. Tasarruf konusuna başlamadan önce birinci bölümde Hamevî’nin hayatı, eserleri, hocaları, talebeleri ve yaşadığı çağda Mısır’daki tasavvufî hayata dair genel bilgiler arz edecek “Nefehât”ın genel bir özetini yapıp, yazılma sebebini ve metodunu aktaracağız. İkinci bölümde başta kerâmetin ana kaynağı olan harikuladelerin çeşitlerinden bahsedecek, ardından Hamevî’nin keramete dair eserine aldığı görüşlere yer vereceğiz. Üçüncü ve son bölümde ise asıl konumuz olan evliyanın öldükten sonraki tasarruflarını delilleriyle aktardıktan sonra sonuç bölümünde Hamevî’nin eserindeki tasavvufi görüşlerini özetleyerek tezimizi sona erdireceğiz.Mysticism, spiritual and spiritual and where the zahir and batin provisions of Islam are experienced together It is the general name of the ound way of life and the science pertaining to it. Sufism, which finds its expression in the hadith of Gabriel and enables people to internalize religion, appears as a concept that finds its meaning in the word İhsan, even though it was not mentioned with this name in the early periods. As a result of this gift, people who live by permeating religion to the depths of their souls have had the honor of being friends of Allah, and as a result, they have been blessed with wonders that are not offered to others by Allah. These wonders, which we call karamahs, have been described throughout the ages, from the first years of Islam. These wonderful states are mentioned in many verses of the Quran, especially miracles. Thanks to these, the patience and tolerance of people who came to faith against troubles and calamities increased, and their faith, spiritual morale, motivation and worship increased. Hz. The companions witnessed many miracles of the Prophet, and these wonderful situations continued as karamah for Awliya who followed his path after his death. These states, will continue their vitality and importance from that time until today and even until the end of time. The subject of our thesis, the disposition of Awliya after their death, is one of the types of this wonder and one of the most discussed topics. Hamawi, whose work we will examine, lived in 17th century. When there were discussions for and against this issue in the century, he felt to respond by writing and treatise on this subject, even though he was a fiqh scholar and a teacher at Al-Azhar University, and wrote this treatise. In this study, we will try to examine Hamawi's views on the dispositions of awliya, especially on miracles. Before starting the topic of dispositions in the first chapter we will provide general information about Hamawi's life, his works, his teachers, his students and the sufi life in Egypt during his time. In the second part, we will make a general summary of the work we will study, "Nafahat", and explain the reason and method of writing it. In the third part, we will first talk about the types of wonders that are the main source of the karamah, and then we will touch on karamah. In the last chapter, we will conclude our thesis by presenting the types of awliya's dispositions after their death, which is our main subject, with evidence, and by summarizing Hamawi's mystical views in his work in the conclusion
The changing usul views of Imam Shafi'i and their reflections in the madhhab
No full textDoktora TeziŞâfiî’ye ait görüşlerin kadîm-cedîd şeklindeki tasnifi mezhep yapısı açısından önemli bir meseledir. Bu ayrıma dikkat etmeden mezhep hakkında bir görüş ileri sürmek doğru görülmemiştir. Nasların zâhirine sıkıca bağlı kalınması ve ihtiyat ilkesinin gözetilmesi kavl-i cedîdin, meşakkat ve güçlüğü gidermenin ön planda tutulması ise kavl-i kadîmin öne çıkan özelliklerindendir. Mezhebe temel teşkil eden cedîd grubuna giren görüşlerdir. Şâfiî’nin cedîdde hilâfına hükümde bulunup vazgeçtiğini zikrettiği kavl-i kadîmin Şâfiî’yi temsil etmediği tartışma konusu olmamıştır. Muârızı bulunmayan sahih bir hadisle desteklenen kavl-i kadîm, kavl-i cedîdin kendisine aykırı olmadığı kavl-i kadîm ve kavl-i cedîdde temas edilmeyen kavl-i kadîmin de Şâfiî’yi temsil ettiği hususu tartışma konusu olmamıştır. Ancak Şâfiî’nin cedîdde vazgeçtiğini zikretmediği veya vazgeçtiğine delâlet eden bir ifade kullanmadığı, kavl-i cedîde aykırı kavl-i kadîm hakkında ise mezhep çevrelerinde ihtilaf vaki olmuştur. Şâfiî’nin fürû‘unda görülen değişime; fürû mesâili ile ilintili cüz’î meselelerin değişimi, üzerine fürû mesâili bina edilen fıkhî kâide/dâbıtların değişimi, usûl-i fıkıh kâidelerindeki değişim, tercihteki değişim ve usûldeki değişim olmak üzere başlıca beş hususun neden olduğu tespit edilmiştir. Şâfiî’nin usûl anlayışında on altı meselede değişim gerçekleştiği iddia edilse de fürû fıkhının aksine değişimin usûlde dört konuyla sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Nitekim Iraklı râvilerin hadisleriyle ihticâc edilmemesi, sahâbe kavlinin kıyasa öncelenmesi, Medine ehli uygulamasının hücciyeti konularında kadîmden cedîde, tâbiîn’in ‘bu Sünnettendir’ ifadesinin delil değeri konusunda ise cedîd içinde değişimin yaşandığı görülmektedir.The classification of Shafi'i's views into "qadim" (old) and "jadid" (new) is a significant issue for the structure of the Shafi'i madhhab (school of Islamic jurisprudence). It is considered improper to propose an opinion about the madhhab without considering this distinction. Strict adherence to the literal meaning of the Quran and Sunnah (nass) and the prioritization of the principle of precaution are prominent features of the jadid view. In contrast, the qadim view emphasizes the alleviation of hardship and difficulty. The jadid opinions form the foundation of the madhhab. It is undisputed that the qadim view, which Shafi'i explicitly stated he abandoned and replaced with the jadid view, does not represent his mature legal thought. There is also no dispute regarding the authority of qadim opinions supported by authentic hadith without any opposing views, qadim opinions that do not contradict the jadid view, and qadim opinions not addressed in the jadid view all are considered representative of Shafi'i's legal thought. However, disagreement exists within the Shafi'i school concerning qadim opinions that Shafi'i did not explicitly abandon or indicate abandoning, and those qadim opinions that contradict the jadid view. The changes observed in Shafi'i's fiqh (Islamic jurisprudence) are primarily attributed to five factors: changes in specific issues related to detailed rulings (furu' masa'il); changes in the legal principles/rules (qawa'id/dawabit) upon which detailed rulings are based; changes in the principles of usul al-fiqh (legal methodology); changes in legal preferences (tarjih); and changes in the usul itself. While it has been claimed that Shafi'i's usul underwent changes in sixteen areas, this study has determined that, unlike furu' fiqh, the changes in usul are limited to four specific areas. These changes include: a shift from not relying on hadiths narrated by Iraqi narrators in the qadim view to accepting them in the jadid view; prioritizing the opinions of the Companions over analogical reasoning (qiyas) in the jadid view; recognizing the legal authority of the practices of the people of Medina in the jadid view; and a shift within the jadid view regarding the evidentiary value of the statement "This is from the Sunnah" made by the Successors (Tabi'un)
PREVALENCE OF POLYENDOCRINOPATHY iN CHILDREN AND ADOLESCENTS WITH TYPE 1 DIABETES MELLITUS
Full text linkTip 1 diyabetes mellitus (T1DM), çocukluk çağı diyabetlerinin büyük kısmını oluşturan kronik, metabolik bir endokrin hastalıktır. Kendi başına otoimmün bir bozukluk olan T1DM’ye, sıklıkla bir veya daha fazla otoimmün hastalığın eşlik edebileceği bilinmektedir. Araştırmalar, T1DM’li bireylerde otoimmün hastalıkların görülme sıklığının genel popülasyona göre daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Bu nedenle, eşlik eden hastalıklar sınıflandırılarak otoimmün poliglandüler sendromlar (OPS) başlığı altında incelenmiştir.
Bizler bu çalışmada hastalığa eşlik eden diğer otoimmün hastalıkları klinik ve laboratuvar tetkiklerini inceleyerek temelde OPS sıklığını tespit etmeyi ve tıp literatürüne katkı sunmayı amaçladık. Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Polikliniğinde Ocak 2010 ve Aralık 2022 tarihleri arasında takip edilen T1DM’li hastaların dosyaları retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların tanı yaşı, tanı anındaki klinik sınıflaması, rutin laboratuvar tetkikleri ve mevcut ek hastalıkları incelendi. İstatiksel analizler için SPSS 22.0 programı kullanıldı ve p<0,05 olması anlamlı kabul edildi. Çalışmamız için Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi 20/06/24 tarihli ve 244 numaralı kararı doğrultusunda etik kurul onayı alındı.
Çalışmaya %47,2’si kız, %52,8’i erkek olan 108 T1DM’li hasta dahil edildi. Hastaların %16,7’sinde eşlik eden en az bir otoimmun hastalık vardı.Tip 1 diyabeti olan 108 hastanın %6,5’inde (n=7) tip 3a OPS, %1,9’unda (n=2) tip 3b OPS vardı.
Bu çalışmada, T1DM’li çocuklarda OPS sıklığını belirlemek ve tanı anı ile takip sürecinde semptomdan bağımsız olarak otoimmün hastalıklar açısından düzenli taramanın gerekliliğine dikkat çekmek amaçlanmıştır.Type 1 diabetes mellitus (T1DM) is a chronic metabolic endocrine disorder that constitutes the majority of childhood diabetes cases. While it is an autoimmune disease itself, T1DM is frequently associated with other autoimmune conditions. Studies have shown that the prevalence of autoimmune diseases is higher in individuals with T1DM compared to the general population. Therefore, these coexisting conditions have been classified under the term autoimmune polyglandular syndromes (APS).
This study aimed to determine the frequency of APS in pediatric T1DM patients by evaluating their clinical and laboratory findings, and to emphasize the importance of routine screening for autoimmune comorbidities, regardless of symptoms. Medical records of patients followed at Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Endocrinology, between January 2010 and December 2022, were retrospectively analyzed. Data on age at diagnosis, clinical presentation, laboratory results, and coexisting autoimmune diseases were collected. Statistical analyses were performed using SPSS version 22.0, with p<0.05 considered significant. Ethical approval was obtained from the Ethics Committee of Necmettin Erbakan University (Decision No: 244, dated 20/06/2024).
A total of 108 children with T1DM were included; 47.2% were female and 52.8% male. At least one accompanying autoimmune disease was present in 16.7% of patients. Among them, 6.5% (n=7) met criteria for APS type 3a, and 1.9% (n=2) for APS type 3b.
Our findings underline the need for regular screening for autoimmune diseases in children with T1DM from diagnosis onward, given their increased susceptibility even in the absence of clinical symptoms
Experiences of social workers who served after the earthquakes of February 6, 2023: The case of Hatay
Full text linkYüksek Lisans TeziBu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında Hatay'da görev yapan sosyal hizmet uzmanlarının deneyimlerini incelemektir. Araştırma nitel araştıra yöntemi fenomenolojik desen ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi deprem sonrası Hatay’da görev yapan 17 sosyal hizmet uzmanından oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile Aralık 2024-Şubat 2025 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen verilerin tematik analizinde MAXQDA 2020 programı kullanılmıştır. Araştırma bulguları sürece dair gözlem ve deneyimler ana teması altında ele alınmıştır. Araştırma sonucunda; sosyal hizmet uzmanları, özellikle afet bölgesindeki temel ihtiyaçların karşılanmasındaki yetersizlikler, koordinasyon eksiklikleri, psikososyal destek ihtiyacı ve kurumsal işleyişteki aksaklıklarla karşı karşıya kaldıkları, özellikle dezavantajlı gruplarla (çocuklar, yaşlılar, engelliler ve kadınlar) çalışırken daha fazla kaynak ve destek mekanizmasına ihtiyaç duydukları tespit edilmiştir. Ayrıca, kriz anlarında karar alma, vaka yönetimi, psikososyal destek sağlama ve sahada uygulanabilecek stratejilere yönelik eğitimlerin afet öncesinde artırılması gerektiği belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları, afet yönetiminde sosyal hizmet uzmanlarının rolünün daha iyi tanımlanması, psikososyal destek hizmetlerinin kurumsal düzeyde güçlendirilmesi ve uzmanların mesleki dayanıklılıklarını artıracak eğitim ve süpervizyon mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonucunda gelecekteki afet müdahalelerinde sosyal hizmet uzmanlarının daha etkin ve sürdürülebilir bir şekilde görev alabilmeleri için politika yapıcılar, akademisyenler ve uygulayıcılar için öneriler sunulmuştur.The aim of this study is to examine the experiences of social workers working in Hatay after the Kahramanmaraş-centered earthquakes that occurred on February 6, 2023. The research was conducted with qualitative research method phenomenological design. The sample of the research consists of 17 social workers working in Hatay after the earthquake. The data were collected through face-to-face interviews between December 2024 and February 2025 with a semi-structured interview form. MAXQDA 2020 program was used in the thematic analysis of the data obtained because of the research. Research findings were analyzed under the main theme of observations and experiences related to the process. As a result of the research, it was determined that social workers faced inadequacies in meeting basic needs, coordination deficiencies, psychosocial support needs and institutional functioning, especially in the disaster area, and that they needed more resources and support mechanisms, especially when working with disadvantaged groups (children, the elderly, the disabled and women). In addition, it was determined that trainings on decision-making in times of crisis, case management, providing psychosocial support and strategies that can be applied in the field should be increased before the disaster. The results of the study reveal that the role of social workers in disaster management should be better defined, psychosocial support services should be strengthened at the institutional level, and training and supervision mechanisms should be developed to increase the professional resilience of experts. As a result of the research, recommendations are presented for policy makers, academicians and practitioners to enable social workers to take part in future disaster interventions in a more effective and sustainable manner
Advanced exergy and exergo-economic analysis of a power system using cold energy of LNG
Full text linkYüksek Lisans TeziBu çalışma, jeotermal enerjiyi ısı kaynağı ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) soğuk enerjisini ısı giderici olarak kullanan bir yeniden sıkıştırmalı süperkritik CO₂ (S-CO₂) çevriminin tasarımını sunmaktadır. Sistem performansı, ileri ekserji tabanlı analiz teknikleri kullanılarak değerlendirilmiş ve NSGA-II yöntemi ile çok amaçlı optimizasyon gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, doğal gaz türbini (T-2), ısı değiştirici-2 (ID-2), ısı değiştirici-3 (ID-3) ve sıvılaştırılmış doğal gaz pompasının (P-1), ekserji yıkımı açısından en yüksek iyileştirme potansiyeline sahip bileşenler olduğunu göstermektedir. Sistem için toplam ekserji yıkım iyileştirme potansiyeli %14 olarak hesaplanmıştır. Ekserji yıkım maliyeti açısından sistemin iyileştirme potansiyeli %46’dır ve doğal gaz türbini (T-2), sıvılaştırılmış doğal gaz pompası (P-1) ve jeotermal türbin (T-3), maliyet azaltımı için kilit bileşenler olarak belirlenmiştir. İleri eksergo-çevresel analiz, ekserji yıkımına bağlı en yüksek çevresel iyileştirme potansiyelinin doğal gaz türbini (T-2), jeotermal türbin (T3) ve sıvılaştırılmış doğal gaz pompasında (P-1) olduğunu ve toplam çevresel iyileştirmenin %22 seviyesinde gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, çok amaçlı optimizasyon; enerji verimliliği, ekserji verimliliği, maliyet ve çevresel etki faktörleri dahil tüm performans kriterlerinde iyileşmelere yol açmış, sistem genelinde %7.15’e kadar iyileştirme sağlanmıştır. Bu bulgular, S-CO₂ çevrim sisteminin ekserji, maliyet ve çevresel etki açısından optimize edilmesi için önemli bir potansiyel sunduğunu göstermektedir.This study presents the design of a recompression supercritical CO₂ (S-CO₂) cycle, utilizing geothermal energy as the heat source and liquefied natural gas (LNG) cold energy as the heat sink. The system's performance was evaluated using advanced exergy-based analysis techniques, and multi-objective optimization was carried out using the NSGA-II method. The results show that the natural gas turbine (T2), heat exchanger-2 (ID-2), heat exchanger-3 (ID-3), and the liquefied natural gas pump (P-1) have the highest improvement potential in terms of exergy destruction. The total exergy destruction improvement potential for the system is calculated as 14%. In terms of exergy destruction cost, the system's improvement potential is 46%, with the natural gas turbine (T-2), liquefied natural gas pump (P-1), and geothermal turbine (T-3) identified as key components for cost reduction. The advanced exergo-environmental analysis reveals that the highest environmental improvement potential due to exergy destruction is found in the natural gas turbine (T-2), geothermal turbine (T-3), and liquefied natural gas pump (P-1), with a total environmental improvement of 22%. Additionally, multi-objective optimization led to improvements in all performance criteria, including energy efficiency, exergy efficiency, cost, and environmental impact factors, with overall system improvements of up to 7.15%. These findings demonstrate the significant potential for optimizing the S-CO₂ cycle system in terms of exergy, cost, and environmental impact
Proximity-based hybrid attendance system support with ESP32 module
No full textYüksek Lisans TeziDijital yoklama, genellikle eğitim alanında öğrencilerin derse katılım kontrolünü belirlemek, devamsızlıklarını izlemek ve gerekli durumlarda öğrencilerin devam durumlarını raporlamak amacıyla kullanılan teknolojik bir çözümdür. Dijital çağa geçiş ile teknolojinin kullanımı her alanda olduğu gibi eğitim alanında da önemli etkiyi ve değişikliği beraberinde getirmiştir. Geleneksel yöntemler kullanılarak kâğıt tabanlı alınan yoklama yerine, dijital teknolojilere dayalı yoklama alma yöntemlerinin kullanılmaya başlanması bir dizi avantaj sunmaktadır. Bu sayede, zaman ve kâğıt tasarrufunun sağlanması, iş gücü kaybının önüne geçilmesi, eğitimde kalite ve verimliliğin yükselmesi, verilerin dijital ortamda doğru ve güvenli bir şekilde depolanması ve gerekli durumlarda da raporlanması mümkün olmaktadır. Bu tez çalışmasında, öğrencilerin devam takibini hızlı ve doğru bir şekilde sağlamak amacıyla bir dijital yoklama sistemi tasarlanmıştır. Geliştirilen sistem, doğru katılım verisi elde etmek, kâğıt tüketimini azaltmak ve zaman tasarrufu sağlamak amacıyla hem web hem de mobil platformlarda çalışabilen üç çeşit dijital yoklama alma yöntemi barındırmaktadır. Bu yöntemler, QR Kod, Yoklama Kodu (PIN) ve ESP32 modülü ile yoklama alma yöntemleridir. Hem mobil hem de web platformlarının kullanılması, öğrencilerin katılım durumlarının takip edilmesi ve akademisyenlerin, yoklama verilerini kolay bir şekilde yönetmesini mümkün kılmıştır. Akademisyen, ders seçimi yaparak, seçilen derse ait yoklama alma yöntemini belirleyerek web tabanlı platformda yoklamayı başlatmaktadır. Öğrenci ise, mobil tabanlı platformu kullanarak akademisyen tarafından belirlenen yönteme uygun bir şekilde yoklamasını vermektedir. QR kod ile yoklama alma yöntemi için, cihazların kamera ile kodu tarama özelliği kullanılmıştır. Bu yönteme ek alternatif bir yöntem olan ve ekrana yansıtılan yoklama kodunun öğrenci tarafından sisteme manuel olarak girilmesiyle, öğrencinin yoklama listesine dahil edilmesi uygulamada kullanılan diğer etkili yöntemlerden bir tanesidir. ESP32’nin Wi-Fi ve düşük enerji tüketen Bluetooth Low Energy (BLE) özelliklerinden faydalanılarak, sinyal tabanlı yoklama alma yöntemi de sisteme entegre edilmiş ve böylece sistemin kullanılabilirliği artırılmıştır. Wi-Fi ve Bluetooth aracılığıyla yoklama alma yöntemi için, cihazlarda bu özelliklerin açık olması ve öğrencinin sinyal alanı içerisinde bulunması yeterlidir. Sinyal ile yoklama alma işleminde Öğrencinin yoklama vermesi için, diğer yöntemler de olduğu gibi QR Kod taratmak veya PIN kodu girmek gibi bir işlem yapması gerekmemektedir. Bilinen literatürde ESP32 modülü kullanılarak gerçekleştirilen bir yoklama sistemi bulunmamaktadır ve bu tez çalışması, ilk kez ele alınarak önerilmiş ve sunulmuştur. Sistem, çok katmanlı mimari kullanılarak ve belirli katmanlara ayrılarak tasarlanmıştır. Bu katmanlı tasarım, her katmanın kendi süreçlerini bağımsız olarak yürütmesiyle uygulamanın net bir sorumluluk dağılımına sahip olmasını sağlamıştır. LDAP (Lightweight Directory Access Protocol) altyapısının var oluşu, sağladığı esneklik ve standartlara uyumluluğu sayesinde kurum sistemlerine entegrasyon sürecini kolaylaştırmaktadır. Sistem, kullanıcının kimlik doğrulama ve yetkilendirme işlemini veri tabanı ve LDAP üzerinden merkezi bir alandan gerçekleştirecek şekilde tasarlanmıştır. Kimlik doğrulama işleminin ardından kullanıcının sahip olduğu rol tanımına uygun rol paneli erişime açılır. Böylece kullanıcı, rol tanımına uygun olan görev ve yetkilere göre sisteme erişim sağlamaktadır. Önerilen sistemde ESP32 modülü ile elde edilen sinyal verilerin analiz edilmesi için, sinyal değer aralıklarına göre renklendirme işlemi yapılmıştır. Belirlenen renk değerleri aralığında yer alan öğrenciler, sinyal uyumluluğuna sahip olarak değerlendirilmiş, renk değerleri dışında kalanlar ise farklı bir renkler ile ifade edilmiştir. Bu kapsamda, 90 öğrenci ile yapılan test sonucunda, 0 ile -70 değer aralığında yer alarak mavi ile renklendirilmiş olan öğrenci sayısı 55, -70 ve -90 aralığında yer alarak turuncu ile renklendirilen öğrenci sayısı 27, belirtilen aralıkların dışında ve -90 sinyal değerinin üzerinde olan, kırmızı ile renklendirilmiş ve uyarı durumu oluşturmuş öğrenci sayısı 8 olarak tespit edilmiştir. Ölçülen sinyal değerleri, dersliğin fiziksel ve geometrik özelliklerinden kaynaklanan etkiler doğrultusunda değişkenlik göstermektedir. Sistemin doğruluğunun ve performansının ölçülmesi amacıyla yapılan deneysel çalışma neticesinde, sistemin doğruluk oranı, hız ve kullanıcı memnuniyeti gibi performans kriterleri açısından beklentileri karşıladığı gözlemlenmiştir.Digital attendance is a technological solution generally used in education to determine student attendance control, monitor their absences, and report their attendance when necessary. Education has been significantly impacted and changed, as has every other field, by the shift to the digital age and the use of technology. There are several benefits to using digital technology-based attendance-taking techniques rather than traditional paper-based methods. This allows for accurate and secure data storage in a digital environment, the prevention of labor loss, the improvement of educational quality and efficiency, the saving of time and paper, and the reporting of data when needed. In this thesis, a digital attendance system was created to precisely and swiftly track students' attendance. Three different digital attendance techniques are included in the developed system, which can be used on web and mobile platforms to collect precise attendance data, cut down on paper use, and save time. These techniques include attendance using the ESP32 module, attendance codes (PIN), and QR codes. Both web and mobile platforms have made it feasible for academics to handle attendance data with ease and for students to monitor their attendance. The academician starts the attendance on the web-based platform by selecting a course and determining the attendance method for the selected course. The student begins the online attendance process by choosing a course and figuring out the attendance method for that course. Using the camera-equipped devices' code scanning capability, the QR code attendance method was implemented. An alternate technique that works well in practice is adding the student to the attendance list by manually entering the attendance code that appears on the screen into the system. Utilizing the Bluetooth Low Energy (BLE) and Wi-Fi capabilities of the ESP32, the signal-based attendance technique has been incorporated into the system, improving its usability. The student only needs to be in the signal area and have Wi-Fi and Bluetooth enabled on their devices to take attendance via these technologies. When using signal-based attendance taking, students can submit their attendance without having to enter a PIN or scan a QR code, unlike other methods. This thesis study has been suggested and presented for the first time, and no attendance system uses the ESP32 module in the body of existing literature. A multi-layered architecture was used to design the system, which was then separated into distinct layers. Each layer carried out its procedures independently thanks to the application's layered design, which guaranteed a clear separation of duties. vii The LDAP (Lightweight Directory Access Protocol) infrastructure's flexibility and standard compliance make it easier to integrate into corporate systems. The system is made to use LDAP and a database to handle user authorization and authentication from a central location. The role panel that corresponds to the user's role definition is displayed following the authentication procedure. As a result, the user uses the system by the responsibilities and permissions specified in the role definition. A coloring procedure was carried out based on the ranges of signal values to analyze the signal data acquired using the ESP32 module in the suggested system. Different colors represented students who fell outside of the designated color range, while those who fell within the range were assessed as having signal compatibility. In this case, the test with 90 students showed that 55 students were in the range of 0 to -70 and were colored in blue, 27 students were in the range of -70 and -90 and were colored in orange, and 8 students were outside the designated ranges and above the -90 signal value, colored in red and created a warning status. The classroom's geometrical and physical characteristics influence the measured signal values. As a consequence of the experimental investigation carried out to assess the system's accuracy and performance, it was found that the system fulfilled the requirements concerning performance metrics like accuracy rate, speed, and user satisfaction