Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
Cyber security awareness in the digital transformation process: A research on smes operating in the it sector in Konya
No full textYüksek Lisans TeziBilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT), bireylerin ve kurumların yaşamlarını dönüştürmeye devam etmektedir. Bu teknolojiler, küresel çapta hızla yayılmakta ve çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Özellikle dijitalleşmeyle birlikte, BİT’ler eğitim, sağlık, ekonomi ve kişisel yaşam gibi pek çok alanda kullanılmaktadır. Teknoloji kullanımı, işletmelere rekabet avantajı ve yenilikçi fırsatlar sunarken, yanlış yönetim ise güvenlik tehditlerine yol açabilmektedir. Kötü niyetli kişiler, dijital ortamları siber suçlar ve veri hırsızlığı gibi faaliyetler için kullanabilmektedir. Bu nedenle, işletmelerin teknolojiyi stratejik bir şekilde yönetmesi ve siber güvenliği güçlendirmesi, dijital dönüşümde kritik bir rol oynamaktadır. Bu araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem benimsenmiştir. Bu araştırmanın temel amacı, Konya ilinde bilişim sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerin siber güvenlik farkındalık seviyelerini belirlemek ve bu farkındalık seviyelerinin katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Araştırmanın nicel veri toplama aracı olarak "Siber Güvenlik Farkındalığı Ölçeği" kullanılmıştır. Konya ilindeki bilişim sektöründeki KOBİ'lere, kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılmış ve 228 çalışanın katılımıyla veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler, IBM SPSS Statistics 23 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel veri toplama yöntemi ise yarı yapılandırılmış mülakat tekniği olup, bu çerçevede işletme yöneticileri ve/veya müdürlerinden oluşan 18 katılımcı, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Yüzyüze toplanan nitel veriler, MAXQDA 2020 programı ile analiz edilmiştir. Nicel bulgular, KOBİ'lerin siber güvenlik farkındalık düzeylerinin, katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Nitel veriler ise, siber güvenlik farkındalık seviyesinin genel olarak düşük olduğunu ve ayrıca teknik altyapının yetersizliği, eğitim ve bilgilendirme ihtiyacı, planlama ve önleme süreçlerindeki eksiklikler ile güvenlik politikalarının geliştirilmesinde önemli boşluklar bulunduğunu göstermektedir.Information and Communication Technologies (ICT) continue to transform the lives of individuals and institutions. These technologies are rapidly spreading globally and are used in various areas. Especially with digitalization, ICTs are used in many areas such as education, health, economy and personal life. While the use of technology provides businesses with competitive advantage and innovative opportunities, mismanagement can lead to security threats. Malicious individuals can use digital environments for activities such as cybercrime and data theft. Therefore, strategic management of technology and strengthening cybersecurity by businesses plays a critical role in digital transformation. This study adopted a mixed method in which quantitative and qualitative research methods are used together. The main objective of this research is to determine the cyber security awareness levels of SMEs operating in the IT sector in Konya province and to examine whether these awareness levels differ according to the demographic characteristics of the participants. "Cyber Security Awareness Scale" was used as the quantitative data collection tool of the research. SMEs in the IT sector in Konya province were reached by convenience sampling method and data were collected with the participation of 228 employees. The obtained data were analyzed by IBM SPSS Statistics 23 program. The qualitative data collection method of the research is the semi-structured interview technique, and in this framework, 18 participants consisting of business managers and/or directors were determined by purposive sampling method. The qualitative data collected face-to-face were analyzed by MAXQDA 2020 program. Quantitative findings revealed that the cyber security awareness levels of SMEs differ according to the demographic characteristics of the participants. Qualitative data show that the level of cybersecurity awareness is generally low, and there are also inadequate technical infrastructure, need for training and information, deficiencies in planning and prevention processes, and significant gaps in the development of security policies
Cash waqfs in Islamic law and their contemporary applications
No full textDoktora TeziBu tez, vakıf kavramını ve uygulamalarını, özellikle para vakıfları bağlamında, tarihsel, mukayeseli ve çağdaş bir perspektifle ele almaktadır. Çalışma, araştırmanın konusu, önemi ve amacı ile başlamakta; ardından Türkiye ve yurt dışında yapılan ilgili literatür taramasıyla devam etmektedir. Birinci bölümde, İslam hukukunda vakıf hukuku incelenmiş; vakfın tanımı, Kur’ân, sünnet ve icmâ ile meşruiyeti, özellikleri, hikmeti ve bağlayıcılığı ele alınmıştır. Ayrıca, vakfın tarihsel gelişimi, İslam öncesi uygulamalar, İslam dönemindeki evrimi ve Batı’daki benzer sistemlerle mukayesesi detaylandırılmıştır. Bu bölümde vakıflar; amaç, süre, kurucu ve malvarlığı türlerine göre sınıflandırılmıştır. İkinci bölüm, para vakıflarına odaklanarak, meşruiyeti, şerʿî amaçları ve fıkhî temellerini ele almıştır. Menkul malların vakfına ilişkin hükümler, mücevher ve nakit vakıflarına dair tartışmalar, tarihi perspektif ve İslam hukukundaki yerleri ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Para vakıflarının ortaya çıkışı, gelişimi, duraklama dönemleri ve yeniden canlanışı özellikle Osmanlı dönemi uygulamaları çerçevesinde analiz edilmiştir. Ayrıca, literatür taraması yapılarak geleneksel ve modern dönem yazınındaki önemli eserler değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, günümüzdeki para vakfı uygulamaları incelenmiştir. Endonezya’daki sukuk tabanlı vakıf modelleri, İslam Kalkınma Bankası’na bağlı uluslararası vakıf fonları ve tekâfül (katılım sigortası) gibi yenilikçi yaklaşımlar detaylandırılmıştır. Bunun yanı sıra, Batı’daki benzer modeller arasında Harvard Üniversitesi’nin vakıf yönetimi uygulamaları ele alınmış; bu modellerin finansal performansı, risk yönetimi ve sürdürülebilirlik açısından analizi yapılmıştır. Tez, para vakıflarının modern sosyo-ekonomik sorunları çözmedeki potansiyelini değerlendirmekte ve bu kurumların yönetişim, hukuki çerçeve ve küresel finans sistemleriyle entegrasyonunu optimize etmeye yönelik öneriler sunmaktadır. Tarihsel gelenekleri modern finansal araçlarla birleştiren bu çalışma, vakıfların sosyal refah ve ekonomik kalkınmada etkin bir mekanizma olarak rolünü güçlendirmeyi amaçlamaktadır.This dissertation explores the concept and applications of waqf (Islamic endowments), with a specific focus on cash waqfs, through a comparative, historical, and contemporary lens. The research begins by outlining the subject, significance, and objectives of the study, followed by a review of the existing literature, including studies conducted both in Türkiye and abroad. Employing a multidisciplinary methodology, the study integrates Islamic jurisprudence, historical analysis, and contemporary practices. The first section examines waqf law in Islamic jurisprudence, discussing its definition, legitimacy based on Qur'anic verses, Prophetic traditions, and scholarly consensus, as well as its characteristics, wisdom, and binding nature. The historical development of waqf, including preIslamic practices, Islamic era evolution, and comparisons with Western systems, is also explored. This section categorizes waqfs based on purpose, duration, founder, and assets. The second section delves into cash waqfs, addressing their legitimacy, objectives, and jurisprudential underpinnings. It examines the rulings regarding the endowment of movable assets, including scholarly debates and historical perspectives on precious metals and cash. Additionally, the emergence, growth, decline, and revival of cash waqfs are analyzed, with a focus on Ottoman practices and their influence on modern implementations. The section also provides a detailed review of related literature and traditional applications as documented in Islamic legal texts. The third section investigates contemporary cash waqf models, including sukuk-based waqf practices in Indonesia, international waqf funds linked to organizations like the Islamic Development Bank, and innovative approaches such as waqf-based participation insurance (takaful). Furthermore, Western counterparts, such as the endowment management practices of Harvard University, are analyzed to highlight parallels and contrasts with Islamic waqfs. Specific attention is given to financial performance, risk management, and sustainability in modern waqf practices. The study concludes with an evaluation of cash waqfs' potential to address contemporary socioeconomic challenges. Recommendations are proposed to optimize their governance, legal framework, and integration with global financial systems. By bridging historical traditions and modern financial tools, this research aims to enhance the role of waqfs as a vital mechanism for social welfare and economic development
Health tourism employee profile and evaluation of care competence: The case of public and private hospitals
No full textDoktora TeziHasta merkezli bakım, bireysel hasta tercihlerine saygı duyarak, hasta değerlerinin klinik kararlara rehberlik etmesini sağlayan bir bakım şeklidir. Hasta hareketliliğinin bir parçası olan sağlık turizmi ise, bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi ve iyileşme amaçlı seyahat etmeleridir. Çalışmanın amacı, Türkiye’de sağlık turizmi yetki belgesi almış sağlık tesislerinde çalışan sağlık turizmi birim personelinin profilini ortaya koymak, sağlık çalışanlarının demografik ve mesleki özellikleri ile hasta merkezli bakım yetkinliğini değerlendirmektir. Ayrıca, sağlık çalışanlarına göre sağlık turistlerinin hastaneleri tercih sebeplerini incelemek çalışmanın alt amacıdır. Buna göre bu değişkenler arasındaki farklılıkların kamu hastanesi, kamu üniversite hastanesi ve özel hastanelerin sağlık turizmi birimlerinde çalışan sağlık personeli üzerindeki etkileri incelenmiştir. Birincil veriler anket yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırmada veriler yüz yüze toplanmış, istatistik paket programına aktarılmış ve analizler yapılmıştır. Bulgular, sağlık çalışanlarının hasta merkezli bakım yetkinliği ve sağlık turizmi tercih sebepleri ile cinsiyet, medeni durum, yaş, gelir, hastanenin türü, hastanenin bulunduğu il, mesleki pozisyon, mesleki tecrübe, birimde tecrübe, meslek odası üyeliği, yabancı dil bilme durumları ve sağlık turizmi kapsamında aldıkları çeşitli eğitim değişkenlerine göre değerlendirilmiştir. Araştırma, sağlık turizmi hizmetlerinde görev alan sağlık çalışanlarını temsil eden katılımcı profili, sektörde kadın çalışanların ağırlığını ve evli bireylerin yüksek temsil oranını ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışanların büyük ölçüde genç ve eğitimli bireylerden oluşması, sektörün nitelikli ve dinamik bir iş gücüne sahip olduğunu göstermektedir. Hasta merkezli bakım yetkinliğinin cinsiyet, çalışma şekli, yabancı dil bilgisi ve uluslararası eğitim gibi faktörlerden anlamlı şekilde etkilendiğini göstermektedir. Kadın, tam zamanlı, çok dilli, yükseköğrenim görmüş ve yüksek gelir grubunda yer alan çalışanlar daha yüksek hasta merkezlidir. Öte yandan, sağlık turistlerinin hastane tercih sebeplerinde de sağlık çalışanlarının demografik ve mesleki özelliklerine göre algısal farklılıklar gösterdiği bulgusuna erişilmiştir. Kadın ve özel hastane çalışanları kalite ve standartlara daha fazla vurgu yaparken, büyükşehirlerde görev yapan personel maliyet ve erişilebilirlik faktörlerini öne çıkarmaktadır. Bulgular, sağlık turizmi alanında insan kaynağına yönelik stratejik planlamaların önemine işaret etmektedir.Patient-centered care is a form of care that respects individual patient preferences and allows patient values to guide clinical decisions. Health tourism, which is part of patient mobility, refers to individuals traveling for the purpose of accessing healthcare services and recovery. The aim of this study is to reveal the profile of health tourism unit personnel working in healthcare facilities that have obtained a health tourism license in Turkey, and to evaluate the demographic and professional characteristics of healthcare workers and their competence in patient-centered care. Additionally, the sub-objective of the study is to examine the reasons why health tourists choose hospitals according to healthcare workers. Accordingly, the effects of differences between these variables on healthcare personnel working in the health tourism units of public hospitals, public university hospitals, and private hospitals were examined. Primary data were obtained through a survey method. In the study, data were collected face to-face, transferred to a statistical package program, and analyzed. The findings were evaluated according to the healthcare workers' patient-centered care competence and reasons for choosing health tourism, as well as variables such as gender, marital status, age, income, type of hospital, province where the hospital is located, professional position, professional experience, experience in the unit, membership in a professional association, knowledge of foreign languages, and various trainings received within the scope of health tourism. The study reveals that the participant profile represents healthcare workers involved in medical tourism services, highlighting the high proportion of female workers and married individuals in the sector. In addition, the fact that the workforce consists largely of young and educated individuals indicates that the sector has a qualified and dynamic workforce. It shows that patient-centered care competence is significantly influenced by factors such as gender, work type, foreign language proficiency, and international education. Female, full-time, multilingual, highly educated, and high income employees are more patient-centered. On the other hand, it was found that health tourists' perceptions of hospital preferences vary according to the demographic and professional characteristics of healthcare workers. Female and private hospital workers emphasize quality and standards, while personnel working in large cities emphasize cost and accessibility factors. The findings point to the importance of strategic planning for human resources in the field of health tourism
The effect of mask use on halitozis awareness among medical faculty students
No full textDoktora TeziKötü ağız kokusu olarak tanımlanan halitozis; insanlığın var oluşundan beri toplumlar için sorun olan, çözümü için yollar aranan, bireyleri fizyolojik sosyal ve psikolojik olarak etkileyebilen yaygın bir rahatsızlık olarak karşımıza çıkmaktadır. Her birey günün bazı saatlerinde, tükettiği besinler sebebiyle, kronik hastalıkları ya da kullandığı ilaçlar nedeniyle bu problemle karşı karşıya kalmıştır. Ancak; Covid-19 pandemisi döneminde zorunlu olarak kullanılan yüz maskeleri, kişilerin kendi nefesini koklamasına neden olarak halitozis açısından ilave bir farkındalık oluşmasını sağlamıştır. Bu araştırmanın amacı; Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesinde öğrenim görmekte olan tıp fakültesi öğrencilerinin kendi değerlendirmeleri ile ağız kokusu farkındalıklarının ölçülmesi ve pandemide maske kullanımının öğrenciler ve çevrelerindeki bireylerde halitozis farkındalığına etkisinin belirlenmesidir. Araştırmamıza fakültenin 1., 2. ve 3. sınıflarından 291 öğrenci dâhil edilmiştir. Hazırladığımız anket formu Google Anket uygulaması üzerinden katılımcılara ulaştırılmıştır. Anket soruları ile katılımcılardan kendi ağız kokularını öz değerlendirme ile 0-5 arası skorlamaları istenmiştir. Anket sorularımızın cevaplarından elde ettiğimiz kategorik veriler kikare bağımsızlık testi ile incelenmiş, bu veriler frekans (yüzde) olarak ifade edilmiştir. Araştırmamızdan elde ettiğimiz sonuçlara göre; katılımcıların kendi değerlendirmelerine göre halitozis farkındalığı çok yüksektir. Anketi cevaplandıranların yaklaşık 1/3'ü halitozis sorunu yaşadığını ve bunların yarısına yakını ağız kokusu olduğunu ilk pandemide maske kullanmaya başlayınca fark ettiğini ifade etmiştir. Maske kullanmak öğrencilerin 3/4' ünde farkındalık oluştururken, çevrelerindekilerin yaklaşık yarısı maske kullanırken kendi ağız kokusundan rahatsız olduğunu söylemiştir. Ağız kokusu seviyesinde cinsiyete göre anlamlı farklılık yoktur ancak bayanların ağız bakımına gösterdikleri özen erkeklerden daha yüksektir. Sorunun çözümü için hekime başvuru oranları çok düşüktür. Pandemi hayatımıza birçok yenilik getirmiştir, araştırmamızın sonuçlarına göre halitozis farkındalığı oluşturduğu da açıktır. Ağız kokusu sorununun farkına varmak sebebin bulunarak tedavi edilmesine yardımcı olacaktır.Halitosis, defined as bad breath, has been a common issue affecting societies physiologically, socially, and psychologically since the beginning of human existence. Every individual may experience this problem at certain times of the day, due to consumed foods, chronic diseases, or medications. However, during the COVID19 pandemic, mandatory face mask usage has made individuals more aware of their breath odor, contributing to increased halitosis awareness. The aim of this study is to evaluate the self-assessed halitosis awareness of medical faculty students at Necmettin Erbakan University's Meram Faculty of Medicine and to determine the effect of mask usage during the pandemic on halitosis awareness among students and individuals in their surroundings. The study included 291 students from 1., 2. and 3. grades of the faculty. Data were collected through a survey form prepared via Google Forms. Participants were asked to self-assess their breath odor using a scoring scale of 0 to 5. Categorical data obtained from the survey responses were analyzed using the chi-square independence test, and the results were expressed as frequencies (percentages). According to the findings, participants reported high awareness of halitosis based on self-assessment. About one-third of the respondents experienced halitosis, and nearly half of them recognized it for the first time when they started using masks during the pandemic. Mask usage increased awareness in three-fourths of the students, while approximately half of the individuals in their surroundings felt uncomfortable with their own breath odor while wearing a mask. There was no significant gender-based difference in halitosis levels, but women demonstrated better oral hygiene practices compared to men. The rate of seeking medical advice for resolving the issue was very low. The pandemic has brought many innovations to our lives, and the study's results indicate that it has also heightened awareness of halitosis. Recognizing and addressing breath odor issues can aid in identifying the cause and providing effective treatment
Relationship between energy market and energy, environment and economy within the framework of EKC hypothesis: Panel data analysis for the European Union and Türkiye
No full textDoktora TeziFosil enerji kaynaklarının kullanımı çevresel tahribata sebep olmakta ve küresel ısınma sorununu tetiklemektedir. Diğer taraftan ülkelerin ekonomik kalkınma seviyelerini yükseltebilmeleri için enerji kaynaklarını kullanmaları gerekmektedir. Enerji ihtiyacının artması gelişmişlik seviyesinin ilerlediğini gösteren bir faktördür. Fakat enerji ihtiyacını yerel kaynakları ile karşılama konusunda yeterli kaynağa sahip olmayan ülkeler ithalat yoluyla bu ihtiyacını gidermeye çalışmaktadır. Bu durumda da ülkelerin enerji maliyetleri de yükselmektedir. Bu çalışmada enerji, ekonomi ve çevre arasındaki ilişkiyi AB üye ülkeleri ve birliğe aday ülke olan Türkiye özelinde irdelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi’nin geçerliliğini ortaya koymak hedeflenmiştir. Çalışmanın teorik kısmında enerji kaynakları, bu kaynakların piyasadaki durumu incelenmiştir. Ardından enerji, çevre ve ekonomi ilişkisinden bahsedilerek Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi üzerinde durulmuştur. Hipotezin geçerliliğine dair literatür incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın hedefine yönelik olarak yapılan ön testler sonucunda panel veri analizinin yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan inceleme kapsamında araştırmanın amaç ve hedeflerine uygun olacak şekilde bağımlı ve bağımsız değişkenler belirlenerek hipotezler oluşturulmuştur. Çalışmada Ortalama Grup Dinamik En Küçük Kareler (DOLSMG) Tahmincisi ile model tahmin edilmiştir. Araştırma sonucunda enerjiden kaynaklanan CO2 emisyonlarının, nüfusun, enerji ithalatına bağımlılık oranının ve fosil yakıt tüketiminin ekolojik ayak izini artırdığı sonucuna ulaşılırken yenilenebilir enerji tüketiminin ekolojik ayak izini azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi’nin geçerliliği kabul edilmiştir.The use of fossil energy resources causes environmental destruction and triggers the problem of global warming. On the other hand, countries need to use energy resources in order to increase their level of economic development. The increase in the need for energy is a factor indicating that the level of development is progressing. However, countries that do not have sufficient resources to meet their energy needs with their local resources try to meet this need through imports. In this case, energy costs of countries also increase. In this study, it is aimed to examine the relationship between energy, economy and environment in EU member states and Türkiye as a candidate country for the union. For this purpose, it is aimed to reveal the validity of the Environmental Kuznets Curve Hypothesis. In the theoretical part of the study, energy resources and the situation of these resources in the market are analyzed. Then, the relationship between energy, environment and economy is mentioned and the Environmental Kuznets Curve Hypothesis is emphasized. A literature review was conducted on the validity of the hypothesis. As a result of the preliminary tests for the objective of the study, it was decided to conduct panel data analysis. Within the scope of the analysis, hypotheses were formulated by determining the dependent and independent variables in accordance with the aims and objectives of the study. In the study, the model was estimated with the Dynamic Least Squares Mean Group (DOLSMG) Estimator. As a result of the research, it was concluded that CO2 emissions from energy, population, energy import dependency ratio and fossil fuel consumption increase the ecological footprint, while renewable energy consumption decreases the ecological footprint. Finally, the validity of the Environmental Kuznets Curve Hypothesis is accepted
Contemporary Algerian Ibadiyya
No full textDoktora Teziİslam tarihinde mezhepler, genel itibariyle insanların din algılayışlarının ve dînî metinleri yorumlama farklılıklarının sonucu ortaya çıkmış ve zamanla kurumsallaşmış beşeri yapılar olarak tanımlanır. Dolayısıyla mezhepler, beşer aklının idrak edebildiği ve düşünebildiği kadar yorumladığı ve ifade edebildiği olgulardan ve koyduğu kurallardan oluşan bir yol olarak tarif edilir. İslam tarihinde erken dönemde ortaya çıkan İbâzıyye, hicrî birinci asrın sonlarından itibaren oluşmaya başlamış ve zamanla fırka hüviyeti kazanmıştır. Erken dönemde merkez üssü Basra olan ve daha sonra Uman ve Kuzey Afrika bölgesine yerleşen İbâzîler, tarih süreci içerisinde, birçok evreden geçerek günümüze kadar dünyanın birçok yerinde varlıklarını muhafaza etmeyi başarmışlardır. Kaynaklarımızın birçoğunda “Hâricîlerin, Ehl-i Sünnet’e en yakın kolu” olarak tanıtılan İbâzîlerin, günümüzde Cezayir, Uman, Zengibar, Tunus ve Libya gibi ülkelerde hâlâ varlıklarının devam ediyor olması mezhebin kendi kaynaklarından tekrar okunmasının ve gözden geçirilmesinin zaruretini ortaya koymuştur. Ayrıca İbâzîlerin merkezi konumunda bulunan Uman’ın son yıllarda İbâzîlere ait birçok iv kaynak eser yayımlayarak İbâzî mezhebini her yönden tanıtmaya çalışması İbâzîlere olan ilgi ve alakayı artırmıştır. İbâzî topluluğu, İbâzî Rüstemî devletinin yıkılmasından sonra bir daha devlet kuramamıştır. Rüstemîlerin yıkılışından sonra civar bölgelere dağılan İbâzîler varlıklarını muhafaza edebilmek için Azzâbe teşkilatını kurmuşlardır. Bu teşkilat sayesinde ayakta kalmayı başaran İbâzîler, İslam coğrafyasının çeşitli bölgelerinde varlıklarını hâlâ devam ettirmektedirler. Günümüz Cezayir İbâzîleri de ülkenin birçok şehrine yayılmış olmakla birlikte merkezî ikamet yerleri Mizâb bölgesinin Gardâye vilayetinde bulunan mahalleler, Garâra ve Berriyân şehirleridir. Bu şehirlerin kurulduğu dönemdeki yapısın korunmuş olması ve bu otantik yapının hala ayakta durması Günümüz Cezayir İbâzî toplumunun sosyal hayat biçimi hakkında önemli bilgiler sunar. Bu topluluk, ulaşılan kaynaklar ve bölgeye yapılan seyahatten elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda tanıtılmıştır.In Islamic history, sects are generally defined as human institutions that emerged as a result of differences in people's perceptions of religion and interpretations of religious texts, eventually becoming institutionalized over time. Hence, sects are described as paths formed by the rules established by human intellect, encompassing phenomena that are interpreted and expressed to the extent that they can be comprehended and reasoned. The Ibāḍiyya, which emerged in the early period of Islamic history, began to take shape toward the end of the first century AH and gradually evolved into a distinct faction. Initially centered in Basra, the Ibāḍī community later settled in regions such as Oman and North Africa. Over time, they went through various phases and managed to preserve their presence across different parts of the world to this day. Often vi described in historical sources as “the branch of the Khārijites closest to Ahl alSunnah,” the fact that the Ibāḍīs continue to exist in countries like Algeria, Oman, Zanzibar, Tunisia, and Libya highlights the necessity of revisiting and reevaluating the sect through its own sources. Moreover, Oman's recent efforts to publish numerous works related to the Ibāḍī tradition and promote it from various perspectives have increased interest and attention toward the Ibāḍīs. After the fall of the Ibāḍī Rustamid state, the Ibāḍī community could not establish another state. Following the Rustamids' collapse, the dispersed Ibāḍīs established the Azāba organization to sustain their existence. Thanks to this organization, they managed to survive and continue their presence in various parts of the Islamic world. The contemporary Ibāḍī community in Algeria, although spread across many cities in the country, has its central settlements in the neighborhoods of Mizab region's Ghardaïa province, particularly in the towns of Guerrara and Berriane. The preservation of the architectural structure from the time these cities were established and the survival of this authentic form provide significant insights into the social lifestyle of the modern Algerian Ibāḍī community. This community has been introduced based on available sources and information obtained from trips to the region
Investigation of turbine blade cooling using computational fluid dynamics method
Get PDFDoktora TeziTürbin kanatları, çalışma koşulları gereği son derece yüksek sıcaklıklara maruz kaldıklarından, yapısal bütünlüklerini korumaları ve performanslarını sürdürebilmeleri için etkin bir şekilde soğutulmaları gerekmektedir. Ancak, uygulanan soğutma yöntemleri genellikle ilave basınç kayıplarına neden olmakta ve bu durum çevrim verimini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu nedenle, türbin kanatlarının soğutulmasına yönelik tasarım süreçlerinde ısı transferi performansı ve basınç kayıpları birlikte değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, NASA C3X türbin kanadı üzerinde üç farklı soğutma tekniği incelenmiştir: jet çarpması ile soğutma, nervür türbülatörler ile soğutma ve iğne-kanat türbülatörler ile soğutma. Yapılan kapsamlı literatür taramasına göre, söz konusu üç soğutma yönteminin aynı türbin kanadı üzerinde entegre şekilde uygulandığı bu çalışma, literatürde ilk olma özelliği taşımaktadır. Çalışmada akış ve ısı transferi analizleri, Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği (HAD) yöntemi kullanılarak ANSYS Fluent© yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Kullanılan sayısal yöntem ve türbülans modeli, literatürde yer alan bir çalışmaya ait deneysel ve sayısal sonuçlarla karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Ayrıca, en uygun soğutma tasarımının belirlenmesi amacıyla ANSYS içerisinde yer alan optimizasyon araçları kullanılarak kapsamlı bir optimizasyon çalışması yürütülmüştür. Farklı optimizasyon yöntemlerinin karşılaştırılması sonucunda, Yanıt Yüzeyi Optimizasyonu (RSO) yöntemi en uygun yöntem olarak seçilmiştir. Elde edilen sonuçlar, yalnızca soğutma kanalı kullanılan kanat modeli ve soğutma kanalına nervür türbülatör yerleştirilmiş kanat modeli sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Buna göre: Boş kanal (yalnızca soğutma kanalı) modelinde, kanat yüzey sıcaklığında %8.9 azalma olurken, soğutucu akışta %0.25 basınç kaybı ortaya çıkmıştır. Nervür türbülatörlü modelde, sıcaklık düşüşü %11.2, basınç kaybı ise %2.5 olarak belirlenmiştir. Optimum kanat yüzeyinde %16.8 ile en yüksek sıcaklık düşüşü elde edilirken, bu kanatta jet çarpması ile soğutma %12.8, nervür türbülatör ile soğutma %4.5 ve iğne-kanat türbülatör ile soğutma %3 oranında basınç kaybına neden olmuştur. Bu çalışma, türbin kanatlarında çoklu soğutma yöntemlerinin entegre uygulanmasının ısı transferi performansına etkilerini ve beraberinde getirdiği basınç kayıplarını kapsamlı şekilde ortaya koyması bakımından literatüre önemli katkılar sunmaktadır.Turbine blades are exposed to extremely high temperatures due to operating conditions, and therefore must be effectively cooled to maintain their structural integrity and sustain their performance. However, the cooling methods applied often result in additional pressure losses, which can adversely affect cycle efficiency. For this reason, both heat transfer performance and pressure losses are evaluated together during the design processes of turbine blade cooling systems. In this study, three different cooling techniques were investigated on a NASA C3X turbine blade: jet impingement cooling, rib turbulator cooling, and pin-fin turbulator cooling. According to extensive literature review, the integrated application of these three cooling methods on the same turbine blade represents a novel approach in the literature. Flow and heat transfer analyses were performed using the Computational Fluid Dynamics (CFD) method with ANSYS Fluent© software. The numerical method and turbulence model employed were validated by comparing them with the experimental and numerical results reported in a study from the literature. Furthermore, a comprehensive optimization study was conducted using the optimization tools available in ANSYS to determine the most suitable cooling design. As a result of comparing different optimization methods, the Response Surface Optimization (RSO) method was selected as the most appropriate approach. The results obtained were compared with those of two other turbine blade models: one cooled only by an internal cooling channel, and another incorporating rib turbulators within the cooling channel. Accordingly, in the plain cooling channel model, a 8.9% reduction in blade surface temperature was achieved and a 0.25% pressure drop in the coolant flow was observed. In the rib turbulator model, a temperature reduction of 11.2% and a pressure drop of 2.5% were determined. The optimum blade design achieved the highest temperature reduction of 16.8%. In this model, the individual pressure drops were measured as 12.8% for jet impingement cooling, 4.5% for rib turbulator cooling, and 3% for pin-fin turbulator cooling. This study makes a significant contribution to the literature by comprehensively presenting the effects of applying multiple cooling techniques in an integrated manner on turbine blade heat transfer performance and the associated pressure losses
The investigation of the effects of ketogenic diet and western diet on hippocampal autophagy in rats induced with post-traumatic stress disorder
Get PDFAmaç: Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) nun patof"zyoloj" yapılan çok sayıda
araştırmaya rağmen tam olarak aydınlatılamamıştır. Çalışmamız farklı d"yetler"n TSSB model"
oluşturulan ratlar üzer"nde otofaj", nöro"nflamasyon ve anks"yete davranışları üzer"ndek"
etk"ler"n" "nceleyerek TSSB’n"n patof"zyoloj"s" ve tedav"s" hakkında l"teratüre katkı sağlamayı
hedeflemekted"r.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Necmett"n Erbakan Ün"vers"tes" Deneysel Tıp Uygulama ve
Araştırma Merkez"’nden (KONÜDAM) tem"n ed"len 120-250 gr yet"şk"n 32 adet erkek W"star
ırkı sıçan 4 gruba ayrılarak 3 gruba Akut Uzatılmış Stres (AUS) protokolü "le TSSB model"
oluşturulmuştur. Hayvanlar 28 gün süreyle standart, ketojen"k ve western olmak üzere 3 farklı
şek"lde beslenm"şt"r. AUS model"n"n ve d"yetler"n ratlar üzer"ndek" etk"ler"n" ölçmek "ç"n 8. Ve
28. Günlerde Yükselt"lm"ş Artı Lab"rent (YAL) test" uygulanmıştır. H"pokampal değ"ş"kl"kler"
değerlend"rmek "ç"n enz"m bağlı "mmünosorbent test" (ELISA) yöntem" "le tümör nekroz faktör
alfa (TNF-α), "nterlök"n 10 (IL-10), haf"f z"nc"r 3- II (LC3-II), haf"f z"nc"r 3- I (LC3-I), bey"n
kaynaklı nörotrof"k faktör (BDNF) düzeyler" ölçülmüş ve "mmunoh"stok"myasal yöntemle
becl"n-1, "yon"ze kals"yum bağlayıcı adaptör molekül 1 (Iba-1) düzeyler" saptanmıştır.
Bulgular: TSSB sonrası h"pokampal dokuda "ba-1 düzey"n"n arttığı, bel"rlend". Ketojen"k d"yetle
beslenme sonrası YAL test"nde açık kollarda geç"r"len süre d"ğer gruplara göre fazla "d".
Ketojen"k d"yetle beslenen grupta "ba-1 düzey"n"n arttığı, western d"yetle beslenen grupta "ba-1
ve becl"n-1 düzeyler"n"n kontrol grubuyla benzer olduğu, ketojen"k d"yet ve western d"yetle
beslenen grupta IL-10 düzeyler"n"n arttığı ve TNF alfa düzeyler"n"n azaldığı bulundu.
Sonuç: Bu çalışma m"krogl"al akt"vasyonun TSSB patof"zyoloj"s"nde yer aldığını göstermekted"r.
Aynı zamanda ketojen"k d"yet"n anks"yete davranışlarını azaltıcı etk"ler gösterd"ğ" ve "nflamatuar
parametreler" olumlu yönde değ"şt"rd"ğ" bulunmuştur. Otofaj" mekan"zmalarının TSSB’de akt"ve
olduğuna da"r bulguların daha kapsamlı araştırmalarla "ncelenmes"ne "ht"yaç vardır. Stres sonrası
western d"yet"n akut dönemde olumlu etk"ler" olab"leceğ" bulunmuştuObject"ve: Post-Traumat"c Stress D"sorder (PTSD) pathophys"ology rema"ns "ncompletely
understood desp"te numerous stud"es. Th"s study a"ms to contr"bute to the l"terature on PTSD's
pathophys"ology and treatment by exam"n"ng the effects of d"fferent d"ets on autophagy,
neuro"nflammat"on, and anx"ety-l"ke behav"ors "n rats subjected to a PTSD model.
Method: In our study, 32 adult male W"star rats, we"gh"ng 120-250 g, were obta"ned from the
Necmett"n Erbakan Un"vers"ty Exper"mental Med"c"ne Research and Appl"cat"on Center
(KONUDAM) and d"v"ded "nto four groups. A PTSD model was "nduced "n three groups us"ng
the Acute Prolonged Stress (APS) protocol. The an"mals were fed for 28 days w"th three d"fferent
d"ets: standard, ketogen"c, and Western. To assess the effects of the APS model and d"ets on the
rats, the Elevated Plus Maze (EPM) test was conducted on days 8 and 28. H"ppocampal changes
were evaluated by measur"ng tumor necros"s factor alpha (TNF-α), "nterleuk"n-10 (IL-10),
m"crotubule assoc"ated prote"n 1 l"ght cha"n 3-II (LC3-II), m"crotubule assoc"ated prote"n 1 l"ght
cha"n 3-I (LC3-I) and bra"n der"ved neurotroph"c factor (BDNF) levels us"ng enzyme l"nked
"mmunosorbent assay (ELISA) method, and Becl"n-1 and "on"zed calc"um b"nd"ng adapter
molecule 1 (Iba-1) levels were determ"ned through "mmunoh"stochem"cal analys"s.
Results: Follow"ng ketogen"c d"et feed"ng, the t"me spent "n the open arms dur"ng the EPM test
was found to be h"gher compared to other groups. An "ncrease "n Iba-1 levels was observed "n
h"ppocampal t"ssue after PTSD "nduct"on, w"th elevated Iba-1 levels also detected "n the
ketogen"c d"et group. In the Western d"et group, Iba-1 and Becl"n-1 levels were s"m"lar to the
control group. Add"t"onally, IL-10 levels "ncreased, and TNF-α levels decreased "n both the
ketogen"c and Western d"et groups.
Conclus"on: Th"s study demonstrates that m"crogl"al act"vat"on plays a role "n the
pathophys"ology of PTSD. Add"t"onally, "t has been found that the ketogen"c d"et exerts anx"etyreduc
"ng effects and pos"t"vely "nfluences "nflammatory parameters. Further comprehens"ve
research "s needed to "nvest"gate the act"vat"on of autophagy mechan"sms "n PTSD. Moreover,
the Western d"et may have benef"c"al effects dur"ng the acute phase follow"ng stress
Comparison of adsorption capacities of various activated carbons produced by chemical activation method
Get PDFYüksek Lisans TeziEvsel, sanayi vb. sektörlerin atıksularının doğaya zarar vermeden kullanılması gittikçe önemli hale gelmiştir. Kullanmış olduğumuz ve atıksu haline gelmiş olan suların geri kullanımı ya da doğaya zarar vermeyecek şekilde doğaya salınması önem arz etmektedir. Bu çalışmada atıksu tesisi girişinden alınan numuneler üzerinde kimyasal aktivasyonla ile üretilmiş olan 5 farklı aktif karbon ile 2 dakika 150 devir/dak, 20 dakika 40 devir/dak karıştırılıp 60 dakika bekletilerek deneyler yapılmıştır. Hazırlanan bu numuneler üzerinde Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ), pH, elektrik iletkenliği, bulanık ve renk değerlerinin tespiti için deneyler yapılmıştır. Ayrıca Yüzey Analiz ve Porozite (BET ), yoğunluk, Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FT-IR) analizi, Alan Emisyonlu Taramalı Elektron Mikroskopu (FE-SEM) görüntüleri yorumlanmıştır. Yüzey analiz sonuçlarına göre yüzey alanı en geniş olan OT ( Karakavak Tuz) numunesidir. Bunları sırasıyla OA (Karakavak Asit), AKT (Atık Kağıt Tuz), AKA (Atık Kağıt Asit) ve hazır aktif karbon izlemiştir. Gözenek hacim analizine göre mikro gözenekler arası sıralama yapıldığında hazır aktif karbon (% 63), OA (% 69), OT (% 84), AKA (% 74) ve AKT (% 91) numunelerinde olduğu görülmüştür. FE-SEM görüntülüleri incelendiğinde, numunelerin yüzeylerinde farklı gözenek yapıları ve morfolojik özellikler olduğu görümektedir. OA ve OT numunleri incelendiğinde daha belirgin net bir şekilde gözeneklerin oluştuğunu ve daha homojen bir şekilde dağıldığı görülürken, hazır aktif karbon AKT ve AKA numunelerinde daha az belirgin makro gözenekler ortaya koymuştur. Aktif karbonların yoğunluk analizleri incelendiğinde, gözeneklilik oranı ile yoğunluk arasında ters bir ilişki olduğu görülmüştür. En düşük yoğunluğa sahip numune OT iken, bunu sırasıyla OA, AKA, AKT ve hazır aktif karbon numuneleri takip etmiştir. Atıksu arıtımı çalışmaları, OT numunesinin KOİ gideriminde % 19, bulanıklık gideriminde % 61 ve renk gideriminde % 13 ile en yüksek verimi sağladığını göstermiştir. OA ve AKA numunelerinde adsorpsiyon kapasitesinin düşük olması, fosfat türlerinin gözenekleri tıkamasıyla ilişkilidir. Bununla birlikte, pH ve elektrik iletkenliği değerlerinde tüm numunelerde anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir. Bu çalışma sonuçları, çinko klorür ile aktivasyonun mikro ve mezo gözenek yapısını geliştirmede fosforik aside kıyasla daha etkili bir yöntem olduğunuda ortaya koymuştur. Özellikle OT numunesi, yüksek mikro gözenekliliği ve geniş yüzey alanı sayesinde atıksu arıtımı için en uygun numune olarak öne çıkmıştır. Bu bulgular, aktif karbon üretiminde kullanılan aktivasyon ajanlarının ve süreç parametrelerinin malzeme özellikleri üzerindeki kritik etkisini bir kez daha göstermiştir. Ayrıca bu çalışma kapsamında atık ürünlerin daha ekonomik ürünlere dönüşmesi sağlanmış olup üretilen aktif karbonların ticari aktif karbonlara kıyasla daha kullanılabilir olduğu ortaya konulmuştur.The use of wastewater from domestic, industrial, and other sectors without harming the environment has become increasingly important. It is crucial to reuse used wastewater or release it back into the environment in a manner that does not harm the environment. In this study, experiments were conducted on samples taken from the inlet of a wastewater plant using five different activated carbons produced through chemical activation: mixing for 2 minutes at 150 rpm, 20 minutes at 40 rpm, and then holding for 60 minutes. Experiments were conducted on these prepared samples to determine Chemical Oxygen Demand (COD), pH, electrical conductivity, turbidity, and color values. Additionally, Surface
Analysis and Porosity (BET), density, Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FT-IR) analysis, and Field Emission Scanning Electron Microscope (FE-SEM) images were interpreted. According to the surface analysis results, the OT (Karakavak Salt) sample had the largest surface area. These were followed by OA (Black Oak Acid), AKT (Waste Paper Salt), AKA (Waste Paper Acid), and prepared activated carbon, respectively. When micropores were sorted according to pore volume analysis, it was seen that these were present in prepared activated carbon (63%), OA (69%), OT (84%), AKA (74%), and AKT (91%) samples. When FE-SEM images were examined, it was seen that the samples had different pore structures and morphological features on their surfaces. When OA and OT samples were examined, it was seen that pores were more clearly formed and more homogeneously distributed, while prepared activated carbon AKT and AKA samples revealed less pronounced macropores. When the density analyzes of activated carbons were examined, it was observed that there was an inverse relationship between porosity ratio and density. OT had the lowest density sample, followed by OA, AKA, AKT, and prepared activated carbon samples, respectively. Wastewater treatment studies showed that the OT sample provided the highest efficiency in COD removal with 19%, turbidity removal with 61%, and color removal with 13%. The low adsorption capacity in the OA and AKA samples was related to pore blockage by phosphate species. However, no significant changes were observed in pH and electrical conductivity values in all samples. The results of this study also demonstrated that activation with zinc chloride is a more effective method than phosphoric acid in improving micro- and mesoporous structures. The OT sample, in particular, stood out as the most suitable sample for wastewater treatment due to its high microporosity and large surface area. These findings once again demonstrated the critical impact of the activation agents and process parameters used in activated carbon production on material properties. Furthermore, this study enabled the transformation of waste products into more economical products, and demonstrated that the produced activated carbons are more usable compared to commercially available activated carbons
Comparative evaluation of anatolian mevlevîhânes with Âsitâne-i Âliyye in the context of spatial fiction
Get PDFYüksek Lisans Teziİnsanın en temel ihtiyaçlarından biri olan inanma ihtiyacının mîmârî tezâhürleri olan dînî yapılar tarih boyunca çok çeşitli yapı sınıflarına ayrılmışlardır. Bunlardan biri olan tarîkat yapıları, Anadolu’nun kapılarının Türklere açıldığı dönemden itibaren özellikle XIII. yüzyılda göçler vasıtasıyla bu coğrafyaya gelen mutasavvıflar aracılığıyla kendini göstermeye ve coğrafya içerisinde yayılmaya başlamışlardır. Bu dönemin en etkili tarîkatlarından biri olan Mevlevîlik, Mevlânâ Celâleddîn Rumî Hazretleri’nin (k.s.) yolundan giden ve onun görüşlerini benimseyen kimselerin intisab ettiği tarîkattır. Bu tarîkatın âdâb ve usûlü çerçevesince şekillenen mîmârî yapılar olarak karşımıza çıkan mevlevîhâneler, Mevlevîliğin eğitim, ibâdet ve yaşam mekânlarını barındırmakla birlikte daha pek çok fonksiyonu karşılamaktadırlar. Mevlevî âdâb ve erkânı doğrultusunda ortaya çıkmış yaşayışa uygun biçimlerle tezâhür etmiş ve sonucunda meydana gelen “Mevlevîliğe özgü mîmârî gereklilikler”le şekillenmiş mevlevîhâne yapılarında diğer tarîkat yapılarında görülmeyen bazı özelleşmiş mekânların varlığı gözlemlenmektedir. Bu özelleşmiş mekânlar ve gereklilikler vasıtasıyla Osmanlı coğrafyasının her bir tarafında bulunan mevlevîhâne yapılarında bazı ortak noktalarla okunan kültürel ve geleneksel birliğin varlığından söz etmek mümkündür. İlk tesis edilen mevlevîhâne olan Âsitâne-i Âliyye yani Konya Mevlevîhânesi ardıllarına mîmârî gibi pek çok hususta örnek teşkil etmesi bakımından önem arz etmektedir. Anadolu coğrafyası içerisinde bulunan Afyonkarahisar, Kütahya ve Bursa Mevlevîhâneleri üzerinden mevlevîhâneler arasındaki söz konusu kültürel birliğin plan bazında mekâna tezâhürlerini gözler önüne sererek Mevlevîliğe özgü mîmârî gerekliliklerin mekânsal kurgu bağlamında Âsitâne-i Âliyye ile karşılaştırmalı değerlendirmesinin yapılması çalışmanın amacı olarak belirlenmiştir. Bu amaçla ilk olarak geniş çaplı bir literatür taramasıyla birlikte “mevlevîhâne” kavramı üzerinde durulup ardından mevlevîhânelerdeki mekânsal gereklilikler detaylı bir şekilde irdelenmiştir. Sonrasında çalışma kapsamı içerisinde bulunan üç Anadolu mevlevîhânesi hakkında tafsîlâtlı bilgi edinilmiştir. Son olarak değerlendirme kısmında ise literatürden gelen başlıklar altında Âsitâne-i Âliyye ile üç Anadolu mevlevîhânesi karşılaştırmalı değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu kısımda kullanılan başlıkların tamamı literatür taraması esnasında yapılan okumalardan gelen bilgiler doğrultusunda ortaya konan başlıklardır. Başlıklar altında plan şemaları üzerinden detaylı olarak incelenen üç Anadolu mevlevîhânesinin, Âsitâne-i Âliyye ile değerlendirilmesi karşılaştırmalı tablolarda sunulmuştur. Bunun sonucunda mevlevîhâne yapılarının Mevlevî âdâb ve erkânından gelen esasları koruduğu ve mekânlarının arkasında bu esasların yattığı görülmekle birlikte zikredilen esasların mekânların biçimsel oluşumundan ziyade işlevsel oluşumunda etken olduğu sonucuna varılarak Anadolu mevlevîhânelerinin Âsitâne-i Âliyye ile mekânsal kurgu bağlamında karşılaştırmalı değerlendirmesinin literatüre mütevâzı bir katkı olması temennî edilmiştir.Religious buildings, which are the architectural manifestations of one of the most basic human needs, the need to believe, have been divided into various classes throughout history. The buildings of tariqats, which are one of them, started to appear and spread within the geography through the Sufis who came to this geography through migrations, especially in the XIIIth century, starting from the period when the gates of Anatolia were opened to the Turks. Mevleviism, one of the most influential tariqats of this period, is the tariqat to which people who follow the path of Mevlânâ Celâleddîn Rumî Hazretleri (k.s.) and adopt his views belong. Mevlevîhânes, which appear as architectural structures shaped within the framework of this tariqat’s rules and observances, fulfill many other functions as well as housing the education, worship and living spaces of Mevlevism. In mevlevîhâne buildings, which are shaped by the “architectural requirements specific to Mevlevism” that have emerged in line with the Mevlevî etiquette and manners and manifested in forms suitable for the life that emerged as a result, the existence of some specialized spaces that are not seen in other tarîqat buildings is observed. Through these specialized spaces and requirements, it is possible to talk about the existence of a cultural and traditional unity that is read with some common points in mevlevîhâne buildings located all over the Ottoman geography. Asitâne-i Âliyye, which was the first mevlevîhâne established, is important in terms of setting an example for its successors in many aspects such as architecture. The aim of this study is to reveal the spatial manifestations of the cultural unity between Mevlevîhânes in Afyonkarahisar, Kütahya, and Bursa, located within the geography of Anatolia, and to make a comparative evaluation of the architectural requirements specific to Mevleviism in the context of spatial design. To this end, the concept of “mevlevîhâne” was first examined through an extensive literature review, followed by a detailed analysis of the spatial requirements of Mevlevîhânes. Subsequently, detailed information was obtained about the three Anatolian Mevlevîhânes included in the scope of the study. Finally, in the evaluation section, the Âsitâne-i Âliyye and the three Anatolian Mevlevîhânes were subjected to a comparative evaluation under headings derived from the literature. All of the headings used in this section are based on information obtained from readings during the literature review. The three Anatolian Mevlevîhânes, which were examined in detail using plan diagrams under the headings, are evaluated in comparison with the Âsitâne-i Âliyye in comparative tables. As a result, it was concluded that Mevlevîhânes preserved the principles derived from Mevlevi etiquette and rituals, and that these principles underlay the design of the buildings. However, it was also concluded that these principles were more influential in the functional design of the buildings than in their formal design. It is hoped that this comparative evaluation of the Anatolian Mevlevîhânes in the context of spatial design with the Âsitâne i Âliyye will make a modest contribution to the literature