Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
Evaluation of the future outlook of research assistant physicians in a university hospital
No full textAmaç: Araştırma görevlisi hekimler, uzmanlık eğitimleri süresince yoğun iş yükü, nöbet zorunlulukları ve stres gibi çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadır. Sağlıkta şiddet, ekonomik belirsizlikler ve hekim göçü gibi faktörlerin, hekimlerin mesleki tatmini ve geleceğe bakış açıları üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, bir üniversite hastanesinde görev yapan araştırma görevlisi hekimlerin geleceğe dair bakış açılarının, iyimserlik ve kötümserlik düzeylerinin ve umut duygularının incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Bu araştırma, tanımlayıcı nitelikte olup evreni Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Tıp Fakültesi dahili ve cerrahi bölümlerinde görev yapan toplam 690 araştırma görevlisi hekim oluşturmaktadır. Gönüllük temelinde 274 araştırma görevlisi hekim çalışmaya dahil edilmiştir. Uygulanan anket formunun ilk bölümünde; sosyodemografik bilgi formu, ikinci bölümünde; Gelecek Vizyonları Ölçeği (GVÖ) yer aldı. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 20.0 programı kullanılarak analiz edildi. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan 274 araştırma görevlisi hekimlerin yaş ortalaması 28,46±2,89 yıl, (min=24; maks=42) %60,2’si erkek (n=165) idi. Katılımcıların %45,6’sı evli idi (n=125). Hekimlerin %69,7’si (n=191) dahili bölümlerde iken, %30,3’ü (n=83) cerrahi bölümlerde görev yapmaktaydı. Araştırma sonuçlarına göre, erkek araştırma görevlilerinin (10,39±4,36) kötümserlik alt boyut puanları kadınlar hekimlere (9,12±3,58) göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p=0,012). 29 yaş ve üzeri hekimlerin (20,73±4,17), 29 yaş altı hekimlere göre (19,48±4,83) iyimserlik düzeyleri daha yüksek tespit edildi (p=0,028). Geliri giderinden az olan araştırma görevlilerinin (12,35±4,70) kötümserlik alt boyut puanları geliri giderine göre fazla araştırma görevlisi hekimlere (9,21±3,82) göre daha yüksekti. Geliri giderinden fazla olan hekimlerin (22,78±5,85) umut alt boyut puanları geliri giderinden az olan hekimlere 17,86±5,43) göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p=0,012 p=0,006). Tıp fakültesini isteyerek seçen katılımcıların, kararsız veya isteyerek seçmeyen katılımcılara kıyasla iyimserlik alt boyut (sırasıyla 20,51±4,45, 18,44±3,27, 16,95±6,37) ve GVÖ toplam puanlarının (sırasıyla 64,00±10,98, 57,24±8,79, 56,10±17,22) anlamlı derecede daha yüksek olduğu, buna karşın kötümserlik alt boyut puanlarının (sırasıyla 9,12±3,73, 11,76±3,84, 11,60±4,82) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu tespit edildi (p<0,05). Üniversite tercihlerinde tıp fakültesi ilk tercihi olan katılımcıların kötümserlik alt boyut puanlarının (9,46±3,84), tıp fakültesi ilk tercihi olmayanlara (12,53±4,82) göre daha düşük olduğu saptandı (p=0,003). TUS’a girmeyi düşünmeyen hekimlerin kötümserlik alt boyut puanları (9,01±3,63), TUS’a girmeyi planlayan hekimlere (11,65±4,30) göre daha düşüktü ve istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Katılımcılar arasında branş tercihi açısından farklılıklar gözlemlenmiş, özellikle branşları aile hekimi olan hekimlerin iyimserlik düzeylerinin (21,53±4,07) cerrahi branşlardaki asistanlara (19,35±4,21) kıyasla daha yüksek olduğu görüldü (p=0,019). Mesleki gelecek ile ilgili en büyük kaygının sağlık sistemindeki aksaklıklar olduğu saptandı (%59,5, n=163). Mesleki kaygı kaynağı olarak sağlık sistemindeki aksaklıkları belirten hekimler (19,47±4,59), hekimlere şiddeti belirten hekimlere (21,17±4,45) göre daha iyimserdi (p=0,048). Ayrıca, branş memnuniyeti ile GVÖ toplam puanı arasında pozitif yönde güçlü ve anlamlı bir korelasyon tespit edildi (r=0,556; p<0,001). GVÖ alt boyutları ile branş memnuniyeti arasındaki ilişkiler incelendiğinde, umut alt boyutunda pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir korelasyon (r=0,437; p<0,001), iyimserlik alt boyutunda pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir korelasyon (r=0,494; p<0,001) ve kötümserlik alt boyutunda negatif yönde orta düzeyde anlamlı bir korelasyon (r=-0,421; p<0,001) olduğu saptandı.
Sonuç: Araştırma sonuçları, araştırma görevlisi hekimlerin geleceğe yönelik bakış açılarının mesleki deneyimleri, ekonomik koşulları, çalışma ortamı ve sağlık sistemine dair algıları ile ilişkili olabileceğini göstermektedir. Mesleğe yönelik isteklilik, gelir durumu, branş seçimi ve kariyer planlamasının hekimlerin gelecek vizyonlarını ve psikolojik iyi oluşlarını etkileyebilecek faktörler arasında yer aldığı görülmüştür. Sağlık politikalarının, araştırma görevlisi hekimlerin mesleki tatminini ve psikolojik iyi oluşunu destekleyecek şekilde düzenlenmesi, onların geleceğe dair daha olumlu bir bakış açısı geliştirmelerine katkı sağlayabilir. Bu tür düzenlemeler, mesleki motivasyonu artırarak sağlık hizmetlerinin kalitesine de olumlu yansıyabilir.Aim: Research assistant physicians face various difficulties such as intense workload, on-call obligations and stress during their speciality training. It is thought that factors such as violence in health, economic uncertainties and physician migration may have an effect on physicians' professional satisfaction and future perspectives. In this study, it was aimed to examine the future perspectives, optimism and pessimism levels and feelings of hope of research assistant physicians working in a university hospital. Materials and Methods: The population of this descriptive study consisted of 690 research assistant physicians working in the internal and surgical departments of Necmettin Erbakan University (NEU) Faculty of Medicine. On the basis of volunteerism, 274 research assistant physicians were included in the study. In the first part of the questionnaire form; sociodemographic information form, in the second part; Visions About Future (VAF) was included. The data obtained were analysed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 20.0 software. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: The mean age of the 274 research assistant physicians who participated in the study was 28.46±2.89 years (min=24; max=42), 60.2% were male (n=165). 45.6% of the participants were married (n=125). While 69.7% (n=191) of the physicians were working in internal departments, 30.3% (n=83) were working in surgical departments. According to the results of the study, the pessimism subscale scores of male research assistants (10.39±4.36) were significantly higher than those of female physicians (9.12±3.58) (p=0.012). Physicians aged 29 years and over (20,73±4,17) had higher optimism levels than physicians under 29 years (19,48±4,83) (p=0,028). The pessimism sub-dimension scores of research assistants (12,35±4,70) whose income was less than their expenses were higher than those of physicians (9,21±3,82) whose income was more than their expenses. The hope sub-dimension scores of physicians whose income was higher than their expenses (22,78±5,85) were significantly higher than those of physicians whose income was lower than their expenses (17,86±5,43) (p=0,012 p=0,006, respectively). The optimism sub-dimension (20,51±4,45, 18,44±3,27, 16,95±6,37, respectively) and total scores of the GVO (64,00±10,98, 57,00±10,98, 57,00±10,98, respectively) of the participants who chose the medical school willingly were significantly higher than the undecided or unwilling participants, 24±8.79, 56.10±17.22) were significantly higher, whereas pessimism subscale scores (9.12±3.73, 11.76±3.84, 11.60±4.82, respectively) were statistically significantly lower (p<0.05). It was found that the pessimism sub-dimension scores (9,46±3,84) of the participants who had medical school as their first choice in their university preferences were lower than those who did not have medical school as their first choice (12,53±4,82) (p=0,003). The pessimism sub-dimension scores of physicians who did not plan to enter TUS (9,01±3,63) were lower than those of physicians who planned to enter TUS (11,65±4,30) and were statistically significant (p<0,001). Differences were observed between the participants in terms of branch preference, and it was observed that the optimism levels of physicians whose branches were family medicine (21,53±4,07) were higher than those of residents in surgical branches (19,35±4,21) (p=0,019). It was found that the biggest concern about the professional future was the disruptions in the healthcare system (59.5%, n=163). Physicians who reported disruptions in the healthcare system as a source of professional anxiety (19.47±4.59) were more optimistic than physicians who reported violence against physicians (21.17±4.45) (p=0.048). In addition, a strong and significant positive correlation was detected between branch satisfaction and the total score of the GVO (r=0.556; p<0.001). When the relationships between the sub-dimensions of the SWLS and branch satisfaction were analysed, it was found that there was a positive, moderately significant correlation in the hope sub-dimension (r=0,437; p<0,001), a positive, moderately significant correlation in the optimism sub-dimension (r=0,494; p<0,001) and a negative, moderately significant correlation in the pessimism sub-dimension (r=-0,421; p<0,001).
Conclusion: The results of the study show that research assistant physicians' future perspectives may be related to their professional experiences, economic conditions, working environment and perceptions of the health system. It was observed that enthusiasm for the profession, income status, branch selection and career planning are among the factors that may affect physicians' future visions and psychological well-being. Organising health policies in a way to support the professional satisfaction and psychological well-being of research assistant physicians may contribute to their development of a more positive perspective on the future. Such arrangements may also have a positive impact on the quality of health services by increasing professional motivation
Investigation of the effects of 12 weeks of isokinetic resistance exercise on women individuals with prediabeties
No full textDoktora Teziİzokinetik direnç egzersizi (İDE) farklı açısal hızlarda dinamometre kullanılarak uygulanabilen etkili ve güvenilir bir egzersiz yöntemidir. Egzersiz dünyada hızla artan diyabet hasta popülasyonunu gelişimini engellemek ve azaltmak için etkili bir reçete olarak kullanılmaktadır. Önlenemeyen prediyabetin ilerleyen zaman içinde her açıdan yüksek maliyetli tip 2 diyabet hastalığına dönüşmesi üzücü bir durumdur. Direnç temelli İDE eğitiminin prediyabetli bireyler üzerinde nasıl etkiler oluşturduğu bilinmemektedir. Etkili bir şekilde uygulanan izokinetik egzersizlerin prediyabet tanısı almış bireyler üzerinde diyabet gelişimini nasıl etkileyeceği hakkında bilgi mevcut değildir. Bundan dolayı yürütmüş olduğumuz tez kapsamında 18-45 yaş aralığındaki prediyabetli kadın bireylerin İDE eğitimi sonucunda; glikoz metabolizma parametreleri, vücut kompozisyonu, serum kan parametreleri, kas kuvveti ve anaerobik güç parametreleri, denge fonksiyonları ve damar sağlığı göstergelerindeki değişimleri açıklamayı hedefledik. Prediyabetli kadın bireyler (n=15) üzerinde 12 hafta boyunca haftada 3 gün olacak şekilde ilerleyici olarak izokinetik egzersiz uygulandı. Toplamda 36 seansı maksimum performansla gerçekleştiren prediyabetli bireylerin sonuçları başlangıç ölçümleri ile karşılaştırıldı. Çalışmamıza endokrinoloji ve metabolizma uzman hekimi tarafından prediyabet tanısı almış kadın bireyler katıldı. Endokrinolog tarafından istenilen kan tahlilleri İDE başlangıcında ve sonunda olacak şekilde hastane ortamında alındı. Vücut yağ ve kas kompozisyonu biyoelektrik empedans analiz yöntemi kullanılarak yapıldı. Kas kuvvet testi izokinetik dinamometre ile 60°/s ve 180°/s açısal hızlarda ölçüldü. Bireylerin anaerobik güç ve performansları Wingate bisiklet ergometre ile değerlendirildi. Denge fonksiyonları izokinetik denge ölçüm sistemi kullanılarak test edildi. Endotel fonksiyonları (FMD) ve damar yapıları (KİMK) yüksek çözünürlüklü ultrasonografi yöntemi ile değerlendirildi. İstatistiksel analiz için tek yönlü repeated measurement varyans analizi ve Friedman testi kullanıldı. Sonuçlar ortalama±standart hata olarak verilmiş olup p<0,05 seviyesinde istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Uygulanan İDE eğitimi bireylerin bel, karın, kalça, sağ ve sol uyluk çevresinde azalma sağladı. Ek olarak vücut kitle indeksi (VKİ) ve yağ yüzdesi azalırken alt ekstremite kas kütlesi ve yağsız küte değerleri arttı. İzokinetik egzersiz prediyabetlilerin açlık kan glikozu (AKG) ve HbA1c değerlerini sağlıklı bireylerin seviyesine indirdi. Bunun yanında C-peptit ve HOMA-IR skorunu düşürdü. Kan analizindeki hemoglobin ve potasyum (K+) değerlerini artırmanın yanında ALT ve yağ profili parametrelerinde aşağıya doğru bir kırılma sağladı. Her iki alt ekstremite ana kas gruplarında kas kuvvetini her iki açısal hızda artırdı. Egzersiz bireylerde anaereobik güç ve performansı geliştirdi. Vücut kompozisyonu ve kas kuvvetindeki artış denge fonksiyonlarında iyileşmeye sebep olarak bireylerin postürlerini düzenledi. İzokinetik egzersiz FMD değerlerinde artış sağlayarak endotel fonksiyonlarını iyileştirdi. KİMK değerinde azalma sağlayarak damar sağlığını olumlu yönde etkiledi. Çalışma sonuçlarımız İDE eğitiminin prediyabeti önleyip glikoz metabolizmasında iyileşme sağlayabileceğini göstermektedir. İzokinetik egzersiz vücut yağlanmasını azaltıp kas kuvvet ve kalitesini artırarak vücut sağlığına katkı sağlayabilir. Doku oksijenlenmesine, endotel fonksiyonlarına ve enzimler üzerine muhtemel olumlu etkiler ortaya çıkarabilir. Tüm bunlar İDE eğitiminin prediyabetli bireylerde etkili sonuçlar ortaya çıkarmak için kullanılabileceğini göstermektedir.Isokinetic resistance exercise (IRE) is an effective and reliable exercise method that can be applied using a dynamometer at different angular velocities. Exercise is used as an effective prescription to prevent and reduce the development of the rapidly increasing diabetes patient population in the world. It is a sad situation that unpreventable prediabetes can turn into type 2 diabetes, which is costly in every respect, over time. It is unknown how resistance-based IRE training affects individuals with prediabetes. There is no information available on how effectively applied isokinetic exercises will affect the development of diabetes in individuals diagnosed with prediabetes. Therefore, within the scope of our thesis, we aimed to explain the changes in glucose metabolism parameters, body composition, serum blood parameters, muscle strength and anaerobic power parameters, balance functions and vascular health indicators as a result of the IRE training of prediabetic women aged between 18-45. Progressive isokinetic exercise was applied to prediabetic women (n=15) 3 days a week for 12 weeks. The results of prediabetic individuals who performed a total of 36 sessions with maximum performance were compared with the initial measurements. Women individuals diagnosed with prediabetes by an endocrinology and metabolism specialist participated in our study. Blood tests requested by the endocrinologist were taken in the hospital environment at the beginning and end of the IRE. Body fat and muscle composition were determined using bioelectrical impedance analysis. Muscle strength test was measured with an isokinetic dynamometer at 60°/s and 180°/s angular velocities. Anaerobic power and performance of individuals were evaluated with a Wingate bicycle ergometer. Balance functions were tested using the isokinetic balance measurement system. Endothelial functions (FMD) and vascular structures (CIMT) were evaluated by high-resolution ultrasonography. One-way repeated measures analysis of variance and Friedman test were used for statistical analysis. The results were given as mean±standard error and were considered statistically significant at p<0.05. The applied IRE training provided a reduction in the waist, abdomen, hip, right and left thigh circumferences of the individuals. Additionally, body mass index (BMI) and fat percentage decreased, while lower extremity muscle mass and lean mass values increased. Isokinetic exercise reduced fasting blood glucose (FBG) and HbA1c values of prediabetics to the levels of healthy individuals. In addition, it reduced C-peptide and HOMA-IR scores. In addition to increasing the hemoglobin and potassium (K+) values in the blood analysis, it provided a downward break in the ALT and fat profile parameters. Both lower extremity major muscle groups increased muscle strength at both angular velocities. Exercise improved anaerobic power and performance in individuals. The increase in body composition and muscle strength led to improved balance functions and improved posture. Isokinetic exercise improved endothelial functions by increasing FMD values. It positively affected vascular health by reducing CIMT values. Our study results show that IRE training can prevent prediabetes and improve glucose metabolism. Isokinetic exercise can contribute to body health by reducing body fat and increasing muscle strength and quality. It may have possible positive effects on tissue oxygenation, endothelial functions and enzymes. All these show that IRE training can be used to produce effective results in individuals with prediabetes
Analysing the constructivist approach of primary school Turkish course supplementary resources: A focus group interview
No full textYüksek Lisans TeziAraştırmada ilkokul Türkçe dersine yönelik Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan yardımcı kaynak kitapların yapılandırmacı yaklaşıma uygunluğunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 2022-2023 eğitim-öğretim yılında ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıfta kullanılan yardımcı kaynak kitaplar nitel araştırma desenlerinden durum çalışması modeline dayanarak incelenmiştir. Araştırmanın verileri odak grup görüşmesi metoduyla elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, devlet okulunda görev yapan her bir sınıf düzeyinden ikişer öğretmen (ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğretmenleri) olmak üzere toplam altı sınıf öğretmeninden ve iki ilkokul yöneticisinden oluşmaktadır. Araştırmada odak grup görüşmeleri beş oturumda gerçekleştirilmiştir. Her bir oturumunda odaklanılan konu doğrultusunda açık uçlu sorular katılımcılara yöneltilmiştir. Oturumlarda görüşme soruları ele alınan yardımcı kaynak kitaba göre düzenlenmiş ve yaklaşık yedi ile dokuz sorudan oluşmuştur. Fakat görüşme sırasında konunun gidişatına göre araştırmacı ek sorulara da yer vermiştir. Sınıf öğretmenlerinin ve yöneticilerin farklı yerleşim birimlerinde görev yapmaları nedeniyle görüşmeler çevrimiçi ortamda gerçekleştirilmiştir. Verilerin elde edilişinde video kayıtlarından yararlanılmıştır. Verilerin analizinde tematik analizden yararlanılmıştır. Araştırmada analizler sonucunda yardımcı kaynak kitaplara dair; öğrenci düzeyine uygunluk, bireysel farklılıklar, sorgulama, araştırma, inceleme ve başka kaynaklara yönlendirme, üst düzey düşünme becerilerine yönelik etkinlikler, Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarını gerçekleştirme, disiplinler arası ilişkilendirme, kitabın güçlü ve geliştirilmesi gereken/zayıf yönleri alt temaları ortaya çıkmıştır. Sınıf öğretmenleri ve okul yöneticilerinden elde edilen veriler doğrultusunda, yardımcı kaynak kitapların genel durumuna, yapılandırmacı yaklaşıma uygunluğu açısından ve Türkçe öğrenme alanına yönelik sonuçlar elde edilmiştir. Kitapların genel olarak öğrenme alanlarına yönelik kazanımları desteklediği ancak tasarım, içerik ve yapılandırmacı öğrenme ilkelerine uygunluk açısından iyileştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların önerilerinde bireysel farklılıkları destekleyecek şekilde içeriklerin hazırlanması, üst düzey düşünme becerilerini geliştiren etkinliklere daha fazla yer verilmesi, dinleme ve konuşma alanlarının zenginleştirilmesi, görsel tasarımların öğrencilerin ilgisini çekecek şekilde iyileştirilmesi yer almaktadır. Bu düzenlemeler, kitapların yapılandırmacı yaklaşıma uygunluk düzeyini artırarak Türkçe eğitiminin daha etkili hale getirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.The purpose of this study was to examine the compatibility of the supplementary resource books prepared by the Ministry of National Education for the Turkish primary school course with the constructivist approach. In this direction, the supplementary resource books used in the second, third, and fourth grades in the 2022-2023 academic year were examined based on the case study model, which is one of the qualitative research designs. The data of the study were obtained through focus group interviews. The study group consisted of six primary school teachers, two teachers from each grade level (second, third, and fourth grade teachers), and two primary school administrators. The focus group interviews were conducted in five sessions. In each session, the participants were asked open-ended questions in accordance with the focus topic. In the sessions, the interview questions were organized according to the reference book and consisted of approximately seven to nine questions. However, the researcher included additional questions during the interview as the topic progressed. Since primary school teachers and administrators worked in different settlements, the interviews were conducted online. Video recordings were used to collect data. The data were analyzed using thematic analysis. As a result of the analysis, the following sub-themes emerged about the supplementary resource books: suitability for the students’ level, individual differences, questioning, research, investigation and referral to other resources, activities for higher level thinking skills, achievement of the Turkish curriculum objectives, interdisciplinary association, strengths and weaknesses of the book. In line with the data obtained from the primary school teachers and school administrators, results were obtained regarding the general situation of the supplementary resource books, their suitability to the constructivist approach and the Turkish learning field. It was concluded that books generally support the learning outcomes for the learning areas, but need to be improved in terms of design, content and compliance with constructivist learning principles. Participants’ suggestions include preparing content to support individual differences, including more activities that develop higher order thinking skills, enriching listening and speaking areas, and improving visual designs to attract students’ attention. It is believed that these arrangements will contribute to making Turkish education more effective by increasing the level of conformity of the books with the constructivist approach
Vegetable milk production using modern technologies and the use of vegetable milk powders obtained by drying with different techniques in cake production
Get PDFDoktora TeziSon yıllarda tüketicilerin sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme eğilimlerinin artmasıyla, bitkisel bazlı süt alternatiflerine olan ilgi büyümüştür. Bu çalışmada, yulaf, nohut ve bademden elde edilen bitkisel sütlerin enzim ilavesi ve süte uygulanan farklı yöntemler (geleneksel, ultrason, mikrodalga) ile fizikokimyasal stabilite ve duyusal özellikler üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Elde edilen bitkisel sütler, farklı kurutma teknolojileri (dondurarak kurutma ve kırınım pencereli kurutma gibi) ile kurutularak bitkisel süt tozu elde edilmiş ve kek üretiminde kullanılarak duyusal ve fonksiyonel özellikler açısından inek sütü tozu ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, uygun şekilde işlenen bitkisel süt tozlarının fırıncılık ürünlerinde başarılı bir süt ikamesi olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Çalışma 3 aşamadan oluşmuş olup, ilk aşamasında yulaf, badem ve nohut gibi 3 farklı bitkisel kaynaktan elde edilen süte; 4 farklı yönteminin uygulanması (kontrol, ultrason, mikrodalga ve geleneksel yöntem) ve enzim ilavesi (enzimli ve enzimsiz) ile bitkisel sütler elde edilmiştir. Amilaz enzimi ilavesi yulaf sütü; proteaz enzimi badem sütü pHsını düşürmüş, fitaz enzimi ise nohut sütünde pHyı artırmıştır. Süte uygulanan tüm yöntemler pHyı düşürmüştür. Enzim ilavesi yulaf ve nohut sütlerinde suda çözünür madde miktarını ve stabiliteyi artırırken badem sütünde düşüşe sebep olmuştur. Nohut sütünde uygulanan tüm yöntemler kontrole kıyasla stabiliteyi artırmıştır. Enzim ilavesi tüm bitkisel sütlerde katı parçacık sedimantasyonunun artmasına neden olmuştur. Uygulanan tüm yöntemler yulaf ve badem sütlerinde kontrole oranla sedimantasyonun düşmesini sağlamıştır. Enzim uygulaması ve ultrason uygulaması, partikül boyutunu azaltarak homojen yapılar elde edilmesini sağlamış, protein ve polisakkarit yapılarını modifiye ederek mikro yapıda değişikliklere sebep olmuştur. Enzim ilavesi tüm bitkisel sütlerde ekstraksiyon verimini artırmıştır. Duyusal açıdan en beğenilen süt örnekleri ultrason uygulaması ile elde edilen yulaf, nohut ve badem sütleri olmuştur. Çalışmanın ikinci aşamasında ise; yulaf, nohut ve bademden üstün özellikler gösteren 3 farklı yöntem ve 2 farklı kurutma yöntemi (kırınım pencereli kurutma ve dondurarak kurutma) ile kurutularak toz haline getirilmiş, bitkisel süt tozları elde edilmiştir. Bitkisel süt tozu örneklerinin yığın yoğunluğu ve sıkıştırılmış yoğunluk değerleri dondurarak kurutma yöntemi (DK) ile düşüş, kırınım pencereli kurutma yöntemi (KPK) ile artış göstermiştir. Geleneksel yöntem; ultrason ve mikrodalga uygulamasına göre daha yüksek Hausner oranı değerleri vermiştir. DK yöntemi; Hausner oranı, Carr indeks, porozite, su absorpsiyonu, yağ absorpsiyonu, köpük kapasitesi ve emülsiyon kapasitesi değerlerini KPK yöntemine göre daha fazla artırmıştır. Geleneksel uygulama köpük ve emülsiyon kapasitesinin düşmesine, ultrason uygulaması ise artışına neden olmuştur. Ultrason genellikle daha yüksek zeta potansiyeli değerleri ile daha stabil ürünler elde edilmesini sağlamışır. FTIR analizleri sonucunda 3300 cm⁻¹ bölgesinde O-H (hidroksil) gruplarına ait geniş bantlar, 2900 cm⁻¹'de C-H gerilme titreşimleri, 1700 cm⁻¹'de karbonil (C=O) gerilme titreşimleri ve 1600-1500 cm⁻¹ arasında amid grupları belirlenmiştir. Ultrason işlemi, partikül boyutunun küçülmesine ve protein ile karbonhidrat çözünürlüğünün artmasına neden olmuştur. Geleneksel yöntemle üretilen yulaf, nohut ve badem sütü tozlarında partiküller büyük, düzensiz ve kümelenmiş yapıda gözlenmiştir. Mikrodalga, partikül boyutunda küçülmeye neden olmuş ve yüzey morfolojisinde daha düzenli yapılar ortaya çıkarmıştır. Ultrason uygulaması ile elde edilen örneklerde partiküller en küçük boyutlara ulaşmış, yüzey pürüzsüzleşmiş ve homojen bir dağılım sağlanmıştır. Çalışmanın üçüncü aşamasında ise üstün özellikler gösteren yulaf, nohut ve badem sütlerinin ultrason ve mikrodalga yöntemi ile edilen 6 farklı bitkisel süt tozu ve inek sütü tozu (kontrol) ile karşılaştırılmak üzere kek formulasyonuna eklenmiş ve kek örneklerinde fiziksel, tekstürel ve besinsel özellikleri incelenmiştir. Bitkisel süt tozu ikamesiyle kek hamurunda pH genel olarak düşerken, özgül ağırlıkta hafif bir artış gözlenmiştir. Bitkisel süt tozu ikamesi, keklerin sertlik ve elastikiyet değerlerini anlamlı düzeyde etkilememiştir. Hacim, simetri ve tekdüzelik indeksleri açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmazken, simetri indeksi yulaf sütü tozu içeren keklerde daha düşük ölçülmüştür. Kek örnekleri kimyasal bileşim açısından incelendiğinde; yulaf sütü tozu eklenen keklerde yağ içeriğinin düştüğü, badem ve nohut sütü tozu ilavesiyle yağ içeriğinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Badem sütü tozu eklenen keklerde protein içeriği daha yüksek, yulaf sütü tozu eklenenlerde daha düşük bulunmuştur. Badem ve nohut sütü tozu ilavesi fenolik madde miktarında artışa neden olmuştur. Antioksidan aktivite değerlerinde yulaf, badem ve nohut sütü tozu ilavesiyle artış gözlenmiştir. Yulaf sütü ikameli keklerde fitik asit en yüksek, kontrol grubunda en düşük seviyede tespit edilmiştir. En yüksek magnezyum, potasyum, demir ve çinko değerleri N-US içeren keklerde, En yüksek kalsiyum içeriği N-MW örneğinde tespit edilmiştir. Kek örnekleri duyusal açıdan değerlendirildiğinde; N-MW, B-MW ve N-US örnekleri en çok beğenilmiştir. Bitkisel süt tozu ilavesiyle kekler, duyusal açıdan kontrol grubuna göre daha çok tercih edilmiştir. Sonuç olarak ultrason yöntemiyle üretilip dondurarak kurutulan bitkisel süt tozları, daha küçük partikül boyutu ve daha stabil yapı sayesinde kek kalitesi üzerinde olumlu etkiler sağlamıştır. Bu çalışma, bitkisel bazlı sütlerin geleneksel süt tozuna sağlıklı ve fonksiyonel bir alternatif olabileceğini göstermektedir.In recent years, with the growing consumer trends toward healthy and sustainable nutrition, interest in plant-based milk alternatives has significantly increased. In this study, the effects of enzyme addition and different processing methods (conventional, ultrasound, and microwave) on the physicochemical stability and sensory properties of plant-based milks obtained from oat, chickpea, and almond were evaluated. The resulting plant-based milks were then dried using different drying technologies (such as freeze-drying and refractance window drying) to produce plant-based milk powders. These powders were used in cake production and compared with cow milk powder in terms of sensory and functional properties. The results demonstrated that properly processed plant-based milk powders can serve as successful milk substitutes in bakery products. The study was consisted of three stages. In the first stage, plant-based milks were produced from three different sources—oat, almond, and chickpea—by applying four different processing methods (control, ultrasound, microwave, and conventional) and with or without enzyme addition. The addition of amylase enzyme decreased the pH of oat milk, while protease reduced the pH of almond milk. In contrast, the addition of phytase increased the pH of chickpea milk. All processing methods applied to the plant-based milks resulted in a decrease in pH. Enzyme addition increased the soluble solid content and stability in oat and chickpea milks, whereas it caused a decrease in almond milk. All methods applied to chickpea milk improved its stability compared to the control. Enzyme addition led to an increase in solid particle sedimentation in all plant-based milks. All applied methods reduced sedimentation in oat and almond milks compared to the control. Enzyme addition and ultrasound application decreased particle size, resulting in more homogeneous structures and modifying protein and polysaccharide structures, which caused changes in the microstructure. Enzyme addition enhanced the extraction yield in all plant-based milks. Sensory evaluation revealed that the most preferred milk samples were those obtained by ultrasound treatment for oat, chickpea, and almond milks. In the second stage of the study, plant-based milk powders were produced by selecting the three most promising extraction methods for oat, chickpea, and almond milks, followed by two different drying techniques: refractance window drying (RWD) and freeze-drying (FD). The bulk and tapped density values of the plant-based milk powder samples decreased with freeze-drying, whereas they increased with refractance window drying. The conventional extraction method resulted in higher Hausner ratio values compared to ultrasound and microwave treatments. Freeze-drying led to greater increases in Hausner ratio, Carr index, porosity, water absorption capacity, oil absorption capacity, foaming capacity, and emulsion capacity compared to refractance window drying. The conventional extraction method caused a decrease in foaming and emulsion capacities, while ultrasound treatment resulted in an enhancement of these functional properties. Ultrasound-assisted extraction generally yielded products with higher zeta potential values, indicating improved stability. FTIR analysis revealed broad bands around 3300 cm⁻¹ corresponding to O–H (hydroxyl) groups, C–H stretching vibrations at approximately 2900 cm⁻¹, C=O stretching vibrations near 1700 cm⁻¹, and amide group absorptions between 1600 and 1500 cm⁻¹. Ultrasound treatment contributed to a reduction in particle size and an increase in the solubility of proteins and carbohydrates. In powders produced via the conventional method, particles were observed to be large, irregularly shaped, and prone to agglomeration. Microwave treatment led to a decrease in particle size and generated more uniform surface morphologies. In samples obtained through ultrasound treatment, the particles exhibited the smallest sizes, smoother surfaces, and more homogeneous distributions. In the third stage of the study, six different plant-based milk powders obtained from oat, chickpea, and almond milk processed by ultrasound and microwave methods were incorporated into cake formulations and compared to a control sample prepared with cow's milk powder. The physical, textural, and nutritional properties of the resulting cake samples were evaluated. The substitution of plant-based milk powders generally led to a decrease in the pH of the cake batters, while a slight increase in specific gravity was observed. The replacement of cow's milk powder with plant-based alternatives did not significantly affect the hardness or elasticity values of the cakes. No significant differences were found among the groups regarding volume, symmetry, and uniformity indices, although the symmetry index was measured to be lower in cakes containing oat milk powder. In terms of chemical composition, cakes supplemented with oat milk powder showed a reduction in fat content, whereas those containing almond and chickpea milk powders had higher fat levels. Protein content was highest in cakes with almond milk powder addition and lowest in those containing oat milk powder. The incorporation of almond and chickpea milk powders led to an increase in total phenolic content. An enhancement in antioxidant activity was also observed with the addition of oat, almond, and chickpea milk powders. Phytic acid content was found to be highest in cakes formulated with oat milk powder and lowest in the control group. Cakes containing chickpea milk powder produced via ultrasound (N-US) exhibited the highest magnesium, potassium, iron, and zinc levels, while the highest calcium content was detected in cakes formulated with chickpea milk powder produced by microwave treatment (N-MW). Sensory evaluation indicated that cakes containing N-MW (chickpea milk powder via microwave), B-MW (almond milk powder via microwave), and N-US (chickpea milk powder via ultrasound) were the most preferred by panelists. Overall, cakes prepared with plant-based milk powders were preferred over the control sample in sensory assessments. In conclusion, plant-based milk powders produced using ultrasound-assisted extraction followed by freeze-drying exhibited smaller particle sizes and more stable structures, resulting in improved cake quality. This study demonstrates that plant-based milks can serve as healthy and functional alternatives to conventional milk powders in bakery products.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 23DR19006 numaralı proje ile desteklenmiştir
Comparative study of the printed orders of Sheikh Safī
No full textYüksek Lisans TeziAlevîlik, özellikle son 35-40 yılda akademik çevrelerde yoğun şekilde ele alınan bir çalışma konusu olmuştur. Ancak Alevîliğin özgün kaynaklarının yeterince tanınmaması ve genellikle sözlü kültüre dayalı bilgilere itibar edilmesi, çeşitli bilgi kirliliklerine yol açmıştır. Bu bilgi kirliliğinin önlenmesi ve Alevîliğin doğru anlaşılması, yazılı kaynaklara dayalı çalışmalara olan ihtiyacı ortaya koymaktadır. Alevîliğin temel yazılı kaynaklarından biri olan Buyruklar, inanç esaslarını, ahlaki ilkeleri ve toplumsal düzenlemeleri içermesi bakımından özel bir öneme sahiptir. Bu çalışmada, Şeyh Safî’ye nispet edilen Buyruk metinlerinin Türkiye Türkçesine yapılmış dört farklı çevirisi incelenmiştir. Söz konusu çeviriler; Doğan Kaplan, Rıza Yıldırım, Ahmet Taşğın ve Sönmez Kutlu tarafından yayımlanmış metinlerdir. Bu tezde çeviriler; içerik, dil özellikleri ve kullanılan yazma nüshalar açısından karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. İlk olarak Alevîliğin inanç ve sosyal yapısına dair genel bilgiler sunulmuş, ardından Buyruk metinlerinin tarihi ve içeriğine dair tanıtıcı bilgiler verilmiştir. Çalışmanın amacı, mevcut Buyruk çevirilerine dair genel bir bakış açısı kazandırmak, farklılıkları ortaya koymak ve bu metinleri kullanacak araştırmacı ve okuyuculara yol göstermektir.Alevîsm has been a subject of intense academic focus, especially over the past 35 to 40 years. However, the insufficient recognition of Alevîsm’s original sources and the tendency to rely primarily on information derived from oral culture have led to various forms of misinformation. Preventing such misinformation and achieving an accurate understanding of Alevîsm highlight the need for studies based on written sources. Among Alevîsm’s fundamental written sources, the Buyruks hold special significance, as they contain the essential tenets of faith, moral principles, and social regulations. This study examines three different Turkish translations of the Buyruk texts attributed to Sheikh Safi. These translations were published by Doğan Kaplan, Rıza Yıldırım, and Sönmez Kutlu. The thesis presents a comparative analysis of these translations in terms of content, linguistic features, and the manuscript versions used. It begins with a general overview of the religious and social structure of Alevîsm, followed by introductory information about the historical context and content of the Buyruk texts. The aim of this study is to provide a comprehensive perspective on the existing Buyruk translations, to highlight the differences among them, and to offer guidance to researchers and readers who intend to engage with these texts
Design proposal to improve the quality of life of pediatric inpatients in hospitals
No full textYüksek Lisans TeziHastaneler; teşhis, tedavi ve işleyiş açısından işlevsel organizasyonun önemli olduğu, teknik donatı yönünden özellik gösteren ve tıbbi teknolojinin takibi, bakım anlayışlarının farklılık göstermesi ile değişimlerinin gözlemlenebildiği sağlık yapılarıdır. Kullanıcıları yapılarla buluşturan hastalık kavramının kaygı ve korku kavramıyla birlikte düşünülmesi gerektiği kanser vakalarında, hastalar tedavi sürecinin büyük bir kısmını hastane ortamında geçirmektedir. Özellikle çocuk kullanıcılar için hastanede geçirdikleri sürecin daha travmatik etkilerinin olmasını engellemek adına bulundukları iç mekânının yaşanılabilir şekilde tasarlanmış olması, gündelik yaşamlarını fazla değiştirmelerine gerek kalmadan sosyalleşebilecekleri alanların da dâhil edilmesi gerekmektedir. Çocuklar fiziksel alanlarını çok hızlı ve ayrıntılı bir biçimde algıladıklarından dolayı mekânlara olan yaklaşımları yetişkinlere göre çok daha doğrudan ve enerjik olabilmektedir. Çocuğun hastalık durumuna odaklanmaktan ziyade çocuğun gereksinimlerine yönelmek, yapılması düşünülen tasarımın metotlarının ve tekniklerinin bilinmesi açısından önemli bir noktadır. Bu sebeple hastane ortamlarında çocuklara yönelik uygulanan etkileşimli tasarım çalışmaları ve bu çalışmaların çocuk hastalar üzerindeki etkilerini incelemek iyileştirici yaklaşımı oluşturacak unsurlardan biridir. Bu tez çalışmasında, seçilen hastanenin kullanıcı alanlarının son dönemde gelişen hastane tasarım anlayışı ile incelenmesi amaçlanmaktadır. İncelenmiş alanlar doğrultusunda kullanıcısına hitap edebilecek basitlikte ve etkileşimli tasarımlarla birlikte, olumlu bir hastane deneyimi sağlayabilmek için iyileştirici mimari çözüm önerileri geliştirmek amaçlanmaktadır. Yapı bünyesinde yer alan mekân ölçüleriyle birlikte geliştirilen etkileşimli görsel bir tasarım önerisi sunulmuştur.Hospitals are health structures where functional organization is important in terms of diagnosis, treatment and operation, which are special in terms of technical equipment and where we can observe changes with the follow-up of medical technology and different care approaches. In cancer cases, where the concept of disease that brings users together with the structures should be considered together with the concept of anxiety and fear, patients spend a large part of the treatment process in the hospital environment. Especially for child users, in order to prevent the process they spend in the hospital from having more traumatic effects, the interior space they are in should be designed in a livable way and areas where they can socialize without having to change their daily lives too much should be included. Since children perceive their physical spaces very quickly and in detail, their approaches to spaces can be much more direct and energetic than adults. Focusing on the child's needs rather than focusing on the child's disease status is an important point in terms of knowing the methods and techniques of the design to be made. For this reason, examining the interactive design studies applied to children in hospital environments and the effects of these studies on child patients is one of the elements that will create a healing approach. In this thesis, it is aimed to examine the user areas of the selected hospital with the recently developed hospital design approach. In line with the examined areas, it is aimed to develop improving architectural solution suggestions in order to provide a positive hospital experience with simple and interactive designs that can appeal to the user. An interactive visual design proposal developed with the space measurements within the structure is presented
Evaluation of the use of artificial intelligence in pediatric emergency triage
No full textBu çalışma, çocuk acil servisine başvuran hastalarda yapay zekâ (YZ) tabanlı triyaj sistemlerinin performansının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Eylül 2023 ile Eylül 2024 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Acil Servisinden rastgele seçilen 1478 çocuk hasta çalışmaya dâhil edildi. Veri toplama sürecinde basit rastgele örneklem yöntemiyle haftanın pazartesi ve perşembe günleri belirlendi. Seçilen günlerde acil servise başvuru sırasına göre üç ve üçün katlarındaki (3,6,9…) numaralı hastalar sistematik olarak örnekleme alındı ve günlük 15 hasta (45. hasta) sınırına ulaşıldığında kayıt sonlandırıldı. Bu yöntemle haftalık 60 hasta üzerinden, 52 hafta boyunca toplam 1560 hastalık bir örneklem oluşturuldu. Daha sonra hasta grubu içerisinden yenidoğan hastaları spektrum önyargısı ve sınıf dengesizliği oluşturduğundan çıkarıldı ve 1478 hasta belirlendi. Tüm hastalar yalnızca sıra numarası ile kodlanarak çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, vital bulguları, riskli durumları ve başvuru şikâyetleri kaydedildi. Triyaj, çocuk acil konusunda deneyimli bir araştırmacı hekim tarafından yapılmış ve hekim tarafından verilen triyaj kararları, DeepSeek V3.1, Gemini 2.5 Pro ve ChatGPT Plus modellerinin tahminleri ile karşılaştırıldı. Tanısal performans; duyarlılık, özgüllük, pozitif ve negatif tahmini değerler, doğruluk ve F1 skoru ile değerlendirildi.
YZ modelleri, özellikle kırmızı alan sınıflandırmasında yüksek doğruluk gösterdi. Sarı ve yeşil alanlarda ise doğru sınıflandırma oranları daha düşük bulundu. Riskli hasta grubunda modeller arasında belirgin performans farklılıkları gözlendi.
YZ tabanlı modeller, çocuk acil triyajında karar destek aracı olarak kullanılabilir. Ancak sarı ve yeşil alan sınıflandırmalarındaki sınırlı doğruluk nedeniyle klinik deneyimle birlikte değerlendirilmelidir.This study aimed to evaluate the performance of artificial intelligence (AI)-based triage systems in patients presenting to the pediatric emergency department.
Between September 2023 and September 2024, 1,478 pediatric patients randomly selected from the Pediatric Emergency Department of Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine Hospital were included in the study. During the data collection process, Mondays and Thursdays were determined using a simple random sampling method. On the selected days, patients were systematically sampled in order of arrival at the emergency department at intervals of three and multiples of three (3, 6, 9, etc.), and recording was terminated when the daily limit of 15 patients (45th patient) was reached. Using this method, a sample of 1,560 patients was formed over 52 weeks, based on 60 patients per week. Subsequently, patients in the neonatal period were excluded from the patient group due to spectrum bias and class imbalance, resulting in 1,478 patients. All patients were anonymized by coding them only with their queue number. The patients' age, gender, vital signs, risk factors, and presenting complaints were recorded. Triage was performed by a researcher physician experienced in pediatric emergency medicine, and the triage decisions made by the physician were compared with the predictions of the DeepSeek V3.1, Gemini 2.5 Pro, and ChatGPT Plus 4o models. Diagnostic performance was evaluated using sensitivity, specificity, positive and negative predictive values, accuracy, and F1 score.
AI models demonstrated high accuracy in red zone classification, while yellow and green zones had lower correct classification rates. Significant performance differences were observed among models in the high-risk patient group. AI-based models may serve as decision-support tools in pediatric emergency triage. However, due to the limited accuracy in yellow and green zone classifications, AI predictions should be interpreted in conjunction with clinical expertise
Determination of university students' metaphorical perceptions regarding the concept of minerals
No full textYüksek Lisans TeziBu araştırmanın amacı, mineral kavramına yönelik üniversitede aktif öğrenim gören öğrencilerin kavramsal yapılarını belirleyerek mineral kavramını zihinlerinde nasıl organize ettiklerini ve alternatif kavramlarını belirlemektir. Bu çalışmada mineral kavramına yönelik öğrenci görüşleri de belirlenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden “Olgubilim” kullanılmıştır. 2023-2024 eğitim öğretim yılında yapılmış olan bu çalışma Necmettin Erbakan Üniversitesinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma Eğitim Fakültesinden Biyoloji Eğitimi öğrencileri ile Fen Fakültesinden Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğrencileri ve Biyoteknoloji Bölümü öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada her 3 bölümden de öğrencilerin farklı sınıf seviyelerinde katılımları sağlanmış ve elde edilen veriler bölüm, sınıf ve cinsiyete göre listelenmiştir. Veri toplama aracı olarak metafor formu ve yapılandırılmış form kullanılmıştır. Veriler, içerik analiz tekniğinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada üniversite öğrencilerinin mineral kavramına yönelik metaforik algıları “Mineral……. gibidir. Çünkü; …” şeklindeki bir metafor form aracılığıyla belirlenmiştir. Bu formda öğrencilerin 3 farklı metafor oluşturmaları istenmiştir. Oluşturulan metaforlar da belirlenen kategorilerden öne çıkan 2 kategori “besin” ve “görev” kategorileri olmuştur. En fazla kullanılan metaforlar su, vitamin ve taş olmuştur. Çalışmada geçersiz metaforlar değerlendirmeye katılmamıştır. Analiz sonucunda üniversite öğrencilerinin metafor formundan elde edilen veriler toplam 305 çeşit metafor ürettikleri belirlenmiştir. Üniversite öğrencilerinin görüş formunda elde edilen veriler analiz edildiğinde 5 kategori belirlenmiştir. Bu kategorilerde en fazla cevap alan 2 kategori “mineral tanımı” ve “mineral örneği” kategorileri olmuştur. Yapılan çalışmada Metafor formu ve yapılandırılmış formdaki verilen cevaplar öğrencilerin mineral kavramına yönelik kavram yanılgıları olabileceği yönündedir, eksik ve yanlış bilgileri bulunmaktadır. Lise biyoloji dersinde görmüş oldukları mineral kavramını yeterli düzeyde hatırlamayan öğrencilerin olduğu belirlenmiştir. Öğretim sırasında öğrencilerin daha somut ve akılda kalıcı yöntemlerle mineral kavramını öğrenmelerinin daha yararlı olacağı düşünülmektedir.The aim of this research is to determine the conceptual structures of students who are actively studying at the university towards the concept of mineral and how they organize the concept of mineral in their minds and determine their alternative concepts. In this study, student opinions on the concept of mineral are also determined. "Phenomenology”, which is one of the qualitative research designs, is used in the research. This study, which has been conducted in the 2023-2024 academic year has been carried out at Necmettin Erbakan University. This study is carried out in the students of Biological Education from Faculty of Education and, students of the department of Molecular Biology and Genetics and students of the department of Biotechnology from Faculty of Science. In this study, the participation of students from all 3 departments at different class levels are ensured and the obtained data is listed according to department, class, and gender. Metaphor form and structured form are used as data collection tools. The data are analysed by using the content analysis technique. In the study the metaphorical perceptions of university students towards the concept of mineral has been investigated. "Mineral is like ….” and “because it is ………” are determined through a metaphor form. In this form, students are asked to create three different metaphors. The two categories that stood out from the categories are "nutrient" and "task". The most used metaphors are water, vitamin and stone. Invalid metaphors are not included in the evaluation. As a result of the analysis, it is determined that university students produced a total of 305 different metaphors from the data obtained from the metaphor. As the data obtained from the university students' opinion form is analysed, five categories are determined. The two categories that received the most answers in these categories are “mineral definition” and “mineral sample". In the study, the answers given in the Metaphor form and structured form indicate that students may have misconceptions about the concept of mineral and have incomplete and incorrect information. It is determined that there are students who do not remember the concept of mineral sufficiently which they had seen in high school biology class. It is thought that it would be more beneficial for students to learn the concept of mineral with more concrete and memorable methods during education
Evaluation of music festivals within the scope of festival tourism: The case of International Konya Mystic Music Festival
No full textDoktora TeziDestinasyon pazarlaması ve turizmin geliştirilmesi için önemli olan festivaller, son yıllarda giderek kentsel politika için etkili araçlar olarak görülmeye başlanmıştır. Festivallerde başarıya ulaşmanın temel yollarından biri, katılımcılarda sadakat oluşturmaktır. Birincisi 2004 yılında, Mevlâna’nın doğum yıldönümü anısına düzenlenen ve bugün otoriteler tarafından dünyanın mistik ve geleneksel müzikler alanındaki en saygın festivallerinden biri olarak gösterilen Uluslararası Konya Mistik Müzik Festivali’nin araştırma alanı olarak belirlendiği bu çalışmada, hangi faktörlerin katılımcı sadakatine yol açabileceğini daha iyi anlamak için; festivale sadakatin yordayıcıları olarak otantiklik, kalite, değer, memnuniyet ve güvenin etkilerinin test edilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca araştırmada yordayıcılar arasındaki ilişkiler de incelenmiştir. Karma yöntemler araştırması desenlerinden eş zamanlı/paralel desen kullanılan araştırmada; festival ziyaretçilerinden elde edilen nicel verilerle festivali düzenleyenler ve turizm paydaşlarından elde edilen nitel veriler kullanılarak araştırmanın amacına yönelik zengin veriler elde edilmiş ve ortaya konmak istenen resim tüm ayrıntılarıyla sunulabilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda; 22-30 Eylül 2021 tarihlerinde düzenlenen 18. Uluslararası Konya Mistik Müzik Festivali ziyaretçilerinden basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 570 kişiye anket uygulanmıştır. Nitel boyutta ise kartopu örnekleme yoluyla belirlenen, festivali düzenleyenler ve turizm paydaşlarından oluşan 19 kişiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Nicel veriler KEKK-YEM yöntemi kullanılarak, nitel veriler ise tematik analiz ve içerik analizi yöntemleri çerçevesinde incelenmiştir. Nicel bulgular; festival otantikliğinin kalite, değer, memnuniyet, güven ve sadakati etkilediğini göstermiştir. Festival kalitesinin değer ve memnuniyet üzerinde anlamlı pozitif bir etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Festival değerinin memnuniyet ve güveni anlamlı biçimde etkilediği görülmüştür. Memnuniyetin sadakat ve güveni anlamlı biçimde etkilediği, aynı şekilde güvenin de sadakat üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. En fazla etkinin festival değeri→festivalden memnuniyet ilişkisinde, en düşük etkinin ise festival kalitesi→festivalden memnuniyet ilişkisinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca, nicel sonuçların nitel analiz verileri ile de desteklendiği görülmüştür.Festivals, which are important for destination marketing and tourism development, have increasingly begun to be seen as effective tools for urban policy in recent years. One of the key ways to achieve success at festivals is to build loyalty in attendees. International Konya Mystic Music Festival, which was first held in 2004 to commemorate the birth anniversary of Mevlana, is today considered by the authorities to be one of the most respected festivals in the world in the field of mystical and traditional music. In this study, in which Mystic Music Festival is determined as the research area, it is aimed to test the effects of authenticity, quality, value, satisfaction and trust as predictors of festival loyalty in order to better understand which factors may lead to attendee loyalty. Furthermore, the relationships among the predictors were also examined in the study. Convergent/parallel design, one of the mixed methods research designs, was utilized in the research. By making use of the quantitative data obtained from the festival visitors and the qualitative data obtained from the festival organizers and tourism stakeholders, rich data for the purpose of the research were acquired and the desired picture could be presented in full detail. In the quantitative aspect of the research; a survey was conducted to 570 people selected by simple random sampling method from the visitors of the 18th International Konya Mystic Music Festival held on 22-30 September 2021. In the qualitative aspect, semi-structured interviews were conducted with 19 people, including festival organizers and tourism stakeholders, who were determined through snowball sampling. Quantitative data were analyzed using PLS-SEM and qualitative data were analyzed using thematic analysis and content analysis methods. Quantitative findings showed that festival authenticity affected quality, value, satisfaction, trust and loyalty. Festival quality was found to have a significant positive effect on value and satisfaction. It was observed that festival value significantly affected satisfaction and trust. Satisfaction significantly affected loyalty and trust and likewise, trust had a significant effect on loyalty. The highest effect was in the relationship of festival value→satisfaction with the festival and the lowest effect was in the relationship of festival quality→satisfaction with the festival. Moreover, the findings indicated that quantitative results were supported by qualitative data
Biological improvement of sands having different chemical pore fluids
No full textYüksek Lisans TeziSunulan tez çalışması ile farklı kimyasal boşluk sıvısına sahip kumlu zeminler biyolojik esaslı Mikrobiyal Kalsiyum Karbonat Çökelmesi (MKKÇ) yöntemiyle iyileştirilmiştir. Farklı konsantrasyonlardaki temiz su (çeşme suyu), tuzlu su (NaCl), sülfatlı su (MgSO4) ve asitli su (HCl) ortamlarındaki iyileştirilmiş zeminlerin fiziksel, mekanik ve mineralojik özellikleri belirlenmiştir. Temiz su ortamındaki kumlu zeminlerde, sıkılık derecesi (%30-50-70), ortam sıcaklığı (20-30- 45°C) ve bakteri yoğunluğunun (107 -108 -10⁹ hücre/ml) iyileştirilmiş zemin performansına etkileri incelenmiştir. %50 sıkılık derecesi, 20°C ortam sıcaklığı ve 10⁹ hücre/ml bakteri yoğunluğu optimum parametreler olarak belirlenmiştir. Temiz su ortamındaki iyileştirilmiş kum zeminlerde CaCO3 miktarı %11.3-18.1 arasında olurken, basınç dayanımı 1.7-4.1MPa arasında değişmektedir. Tuzlu su (1-100 g/lt) ortamındaki iyileştirilmiş kum zeminlerin CaCO3 miktarı %16.1-20.7 arasında ve basınç dayanımı 2.6-4.5MPa arasında değişmektedir. Sülfatlı su (0.3-2g/lt) ortamındaki iyileştirilmiş kum zeminlerin CaCO3 miktarı %18.0-23.6 arasında iken basınç dayanımı 4.0-5.2MPa arasında değişmektedir. Asitli su (pH=4.6-6.6) ortamındaki kumlarda, CaCO3 miktarı %22.1-26.2 arasında iken basınç dayanımı 4.9-5.4MPa arasında değişmektedir. Kumlu zeminlerin mekanik özelliklerindeki iyileşme, MKKÇ sürecinde çökelen kalsit miktarıyla doğru orantılıdır. Serbest basınç dayanımı (qu) ile çökelen kalsit (CaCO3) miktarı arasında qu=260(%CaCO3)-984.5 (R2=0.93) şeklinde bir ilişki kurulmuştur. Temiz, tuzlu ve sülfatlı su ortamlarında sekant modülü E50, 45qu-70qu arasında iken, asitli su ortamlarında 25qu-45qu arasında olmaktadır. SEM ve FTIR analizleri ile MKKÇ süreci sonunda tespit edilen kalsit ve vaterit kristallerinin miktarı ve boyutu boşluk sıvısının kimyasal özelliğine göre değişmektedir. Temiz su ortamında daha büyük boyutlu ama az miktarda biyo-çimentolanma ürünleri oluşurken, ortamın sırasıyla tuzlu, sülfatlı ve asitli olması halinde biyo-çimentolanma ürünlerinin boyutlarının küçüldüğü ama miktarlarının arttığı belirlenmiştir. Tez çalışması ile Sporosarcina pasteurii bakterisinin tuzlu, sülfatlı veya asitli boşluk sıvısının olduğu kumlu zeminlerde hücresel faaliyetlerini devam ettirebildiği, yüksek oranda kalsit çökeltisi oluşturabildiği ve yeterli mukavemete ulaşıldığı (qu>1MPa) belirlenmiştir. Etkili bir MKKÇ süreci için, zemin-bakteri enjeksiyonu karışımında başlangıç pH değerinin 6.7-6.9 arasında olması gerektiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, farklı kimyasal boşluk sıvısının olduğu kumlu zeminlerin MKKÇ tekniği ile iyileştirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.In the presented thesis study, sandy soils with different chemical pore fluids were improved using the bio-based Microbially Induced Calcium Carbonate Precipitation (MICP) method. The physical, mechanical, and mineralogical properties of soils treated in environments containing fresh water (tap water), saline water (NaCl), sulfate-rich water (MgSO4), and acidic water (HCl) at various concentrations were determined. In sandy soils treated in a fresh water environment, the effects of relative density (30-50-70%), ambient temperature (20-30-45°C), and bacterial concentration (10⁷–10⁸–10⁹ cells/ml) on the performance of the treated soils were investigated. A relative density of 50%, ambient temperature of 20°C, and bacterial concentration of 10⁹ cells/ml were identified as the optimum parameters. The amount of CaCO3 ranged between 11.3% and 18.1%, while unconfined compressive strength varied from 1.7 MPa to 4.1 MPa. In sandy soils treated in saline water (1–100 g/L), the CaCO3 content ranged between 16.1% and 20.7%, with compressive strength values between 2.6 MPa and 4.5 MPa. For soils treated in sulfate-rich water (0.3–2 g/L), the CaCO3 content was between 18.0% and 23.6%, and compressive strength ranged from 4.0 MPa to 5.2 MPa. In acidic water environments (pH = 4.6–6.6), CaCO3 content varied between 22.1% and 26.2%, and compressive strength between 4.9 MPa and 5.4 MPa. A correlation between unconfined compressive strength (qu) and precipitated calcite (CaCO3) was established as qu=260(%CaCO3)–984.5 (R²=0.93). In fresh, saline, and sulfate-rich water environments, the secant modulus E₅₀ ranged from 45qu to 70qu, while in acidic environments it ranged from 25qu to 45qu. SEM and FTIR analyses showed that the quantity and size of calcite and vaterite crystals formed during the MICP process varied depending on the chemical properties of the pore fluid. While fewer but larger bio-cementation products were formed in fresh water, it was observed that the crystal size decreased but the quantity increased in saline, sulfate-rich, and acidic environments, respectively. The study demonstrated that Sporosarcina pasteurii bacteria could maintain cellular activity in sandy soils with saline, sulfate-rich, or acidic pore fluids, precipitate significant amounts of calcite, and achieve adequate strength (qu>1 MPa). It was also concluded that an initial pH value between 6.7 and 6.9 in the soil–bacteria injection mixture is essential for an effective MICP process. As a result, it was concluded that sandy soils with different chemical pore fluids can be effectively improved using the MICP technique