Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
Investigation of the effect of nerve growth factor on PAK4 regulation in glioblastoma cells
No full textYüksek Lisans TeziGlioblastoma Multiforme (GBM) malignitesi yüksek ve kötü prognoz gösteren beyin tümörüdür. Tümör, beyin dokusunun glial hücrelerinden köken alır ve hızlı bir şekilde gelişip yayılabilir. GBM gelişiminde birçok büyüme faktörü rol oynamaktadır. Bunlar arasında sinir büyüme faktörü (NGF), hem periferik hem de merkezi sinir sisteminde hücre büyümesi, gelişmesi, hayatta kalması ve farklılaşması için gereklidir. NGF, hücrelerde TrkA ve p75NTR reseptörleri ile etkileşime girerek hücre içi sinyalizasyonunu başlatır ve nöroprotektif etkilere neden olur. GBM hücreleri düşük glikoz varlığında NGF üretimini artırarak sağkalımlarını destekler. p21 aktive kinaz (PAK)’lar hücre döngüsünün düzenlenmesi, hücre hareketliliği ve apoptoz gibi hücresel süreçlerde rol oynayan ve 6 üyeden oluşan (PAK1-6) bir enzim ailesidir. Günümüzde, GBM ile ilişkili olarak özellikle PAK4’ün anormal şekilde aktive olması sonucunda hücre proliferasyonunu ve kanser gelişimini destekleyebildiği gösterilmiştir. Ayrıca, GBM hücrelerinin göç ve invazyon yeteneklerini arttırarak tümörün çevre dokulara yayılmasına yardımcı olmaktadır. Bu bağlamda çalışmamızda, NGF-aracılı GBM gelişiminde PAK4’ün olası katkısının ortaya konması amaçlanmıştır. Tez çalışmamızda, GBM hücre hattı olan U-87 MG hücrelerinin farklı glikoz konsantrasyonlarındaki NGF üretim düzeyi belirlendi. Hücreler NGF ile uyarılarak ve beraberinde PI3K inhibitörü (LY294002), MEK inhibitörü (PD0325901), bir flavonoid olan Apigenin ve PAK4 inhibitörü (PF3758309) ile muamele edilerek oluşturulan deney setinde AKT, ERK ve PAK4 sinyal yolaklarının aktivasyon durumları belirlendi. Ayrıca, NGF stimülasyonu ve PAK4 inhibitörü varlığında PAK4 aktivasyon durumu ile ilişkili olarak, hücrelerin sağkalım, proliferasyon, koloni ve 3D sferoid oluşturma, ayrıca hücre migrasyon kabiliyetleri, epitelyal-mezenkimal geçiş (EMT) sürecinin belirteçleri olan E-kadherin, Twist ve Vimentin’in ifade düzeyleri belirlendi. Elde edilen sonuçlara göre, artan glikoz konsantrasyonu hücre canlılığını artırdı, ancak düşük glikoz konsantrasyonu NGF üretimini artırdı. NGF, PAK4’ün fosforilasyon ve aktivasyon düzeyini artırırken, PF3758309 ajanı anlamlı bir şekilde bu etkiyi baskıladı. PAK4 inhibisyonu, NGF uyarımına rağmen hücrelerde, AKT ve ERK sinyal yolaklarını blokladı, hücre canlılığını, migrasyonunu, koloni oluşturma kabiliyetini ve EMT sürecini baskıladı. Dikkat çekici bir şekilde NGF uyarımı ile PAK4 aktivasyonu 3D in vitro oluşturulan sferoidin dağılmasını kolaylaştırdı. PAK4 inhibe edildiğinde ise söz konusu sferoidin yapı bütünlüğüne katkı sağladığı, ancak kontrole göre büyümediği saptandı. Sonuç olarak, PAK4’ün NGF-aracılı GBM gelişiminde moleküler düzeyde önemli roller oynadığı ve GBM tedavisine yönelik olarak NGF-PAK4 aksisinin terapötik hedef olarak ele alınabileceği söylenebilir.Glioblastoma multiforme (GBM) is a highly malignant brain tumor with a poor prognosis, originating from glial cells in brain tissue and capable of rapid growth and spread. Numerous growth factors are implicated in the development of GBM, with nerve growth factor (NGF) being essential for cell growth, development, survival, and differentiation in both the peripheral and central nervous systems. The interaction of NGF with TrkA and p75NTR receptors in cells initiates intracellular signaling, leading to neuroprotective effects. GBM cells support their survival by increasing NGF production in the presence of low glucose. p21 activated kinases (PAKs) are a family of enzymes consisting of six members (PAK1-6) that play a role in cellular processes such as cell cycle regulation, cell motility, and apoptosis. Recent studies have indicated that aberrant activation of PAK4, particularly in the context of GBM, can promote cell proliferation and cancer development. Additionally, it has been reported to enhance the migration and invasion capabilities of GBM cells, facilitating the tumor's progression to surrounding tissues. Here, we sought to elucidate the potential role of PAK4 in NGF-mediated GBM progression. In the present study, an investigation was undertaken to ascertain the NGF production level of U87 MG cells, a glioblastoma multiforme (GBM) cell line, under varying glucose concentrations. The activation status of AKT, ERK, and PAK4 signaling pathways was determined in a series of experiments in which cells were stimulated with NGF and treated with PI3K inhibitor (LY294002), MEK inhibitor (PD0325901), Apigenin, a flavonoid, and PAK4 inhibitor (PF3758309). Furthermore, the effects of NGF stimulation and PAK4 activation status in the presence of a PAK4 inhibitor on various parameters were investigated. These parameters included cell survival, proliferation, colony and 3D spheroid formation, as well as cell migration abilities. Additionally, the expression levels of E-cadherin, Twist, and Vimentin, which are markers of the epithelial-mesenchymal transition (EMT) process, were determined. The obtained results indicated that increasing glucose concentration increased cell viability, while low glucose concentration increased NGF production. NGF increased the level of phosphorylation and activation of PAK4, while the PF3758309 agent significantly suppressed this effect. PAK4 inhibition blocked AKT and ERK signaling pathways, suppressed cell viability, migration, colony forming ability, and EMT process in cells despite NGF stimulation. Notably, PAK4 activation by NGF stimulation facilitated the dispersal of 3D spheroids formed in vitro, while PAK4 inhibition resulted in the spheroid contributing to its structural integrity without significant growth compared to the control. In light of the evidence presented, it can be concluded that PAK4 plays an essential role in NGF-mediated GBM development at the molecular level. The NGF-PAK4 axis can be considered as a potential therapeutic target for GBM treatment
Country image in terms of attitude theory, the effect of product image on consumer purchase intention: Turkiye brand in djibouti
No full textYüksek Lisans TeziTüketici yakınlığı ve ürün yargıları, ülke imajı ile satın alma niyeti arasındaki ilişkiye aracılık etmektedir. Ancak son zamanlarda tutum teorisi, ülke imajının ürünlerin tüketici değerlendirmeleri üzerindeki etkilerini ortaya koymak için en ideal model olarak önerilmektedir. Bu çalışma, Türkiye'nin dış pazarlarından biri olan Cibuti'deki tüketicilerin sahip olduğu Türkiye imajının, Türk ürünlerinin imajı ve tüketicilerin Türk ürünlerini satın alma niyeti üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle 300 Cibutili tüketiciyle bir anket gerçekleştirilmiştir. Bu analiz, Cibutili tüketicilerin Türkiye imajının ölçeğinin ve Türk işçiliğinin kalitesine ilişkin inançlarının Türk ürünlerine yönelik tutumlarını etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, ülke ürünlerine ilişkin imajın ve satın alma niyetinin, tutumların bilişsel ve duyuşsal bileşenlerinden ayrı ayrı etkilendiği gösterilmiştir. Bilişsel ve duygusal bileşenler satın alma niyetini hem doğrudan hem de ürün imajı aracılığıyla dolaylı olarak etkilemektedir. Ancak duygusal imajın etkisi nispeten zayıftır. Bu veriler ışığında, Cibutili perakendecilerin Türk malı ürünlere yönelik pazarlama faaliyetlerinde ulus, ürün ve ülkeye ilişkin bilişsel ve duyuşsal imajları kullanmalarının hedef kitle üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılabilmektedir.Consumer affinity and product judgments mediate the relationship between country image and purchase intention. However, recently, attitude theory has been proposed as the most ideal model to reveal the effects of country image on consumer evaluations of products. This study aims to examine the impact of the image of Turkey held by consumers in Djibouti, one of Turkey's foreign markets, on the image of Turkish products and consumers' intention to purchase Turkish products. Therefore, a survey was conducted with 300 Djiboutian consumers. This analysis shows that the scale of Djiboutian consumers' image of Turkey and their beliefs about the quality of Turkish workmanship influence their attitudes towards Turkish products. It is also shown that the image and purchase intention of the country's products are separately influenced by the cognitive and affective components of attitudes. Cognitive and affective components affect purchase intention both directly and indirectly through product image. However, the effect of emotional image is relatively weak. In the light of these data, it can be concluded that Djiboutian retailers' use of cognitive and affective images of nation, product and country in their marketing activities for Turkish products has a significant impact on the target audience
Spatial organization in the clinical units of the faculty of veterinary medicine and determination of architectural qualities
No full textYüksek Lisans TeziÜniversiteler eğitim ve araştırmaların önem kazanmasıyla beraber gelişmekte ve fakültelerde, farklı alanlarda meslek adamları yetiştirilmektedir. Tarımsal faaliyetlerde ve hayvan sağlığında önemli rol oynayan veteriner fakülteleri, işlev ve mekan bakımından diğer fakültelerden farklılık göstermektedir. Veterinerlik Fakültesi mimari kurgusunu ortaya koymak ve özellikle klinik alandaki mekan organizasyonu belirlemek tez çalışmasının amacını oluşturmaktadır. Veteriner Fakültesi mekan kurgusu bağlamında veteriner fakültelerinin gelişimi, veteriner tesisleriyle ilgili yönetmelik ve çalışmalar, veteriner fakültelerinde temel fonksiyon grupları, veteriner fakültesi mekan özelleşmeleri, veteriner fakültesi kullanıcıları, veteriner fakültesi iç mekan tasarım girdileri araştırılmış, veterinerlik fakültesini diğer fakülte binalarından farklı kılan, eğitim ve hizmet amaçlı kullanılan klinik birimlerin, mekan örgütlenmesinde tasarımsal girdileri incelenmiştir. “Veteriner Fakültesi mekan ihtiyaçları nelerdir, Veteriner Fakültesi klinik birimlerinde işlevselliği belirleyen unsurlar nelerdir, klinik birimlerde iş akışı nasıldır, kullanıcılar mekanları ve mekan özelleşmesini nasıl etkilemektedir?” sorularına cevap aranmıştır. Alan çalışması Selçuk, Bursa Uludağ ve Atatürk Üniversitelerinin Veteriner Fakültelerinde gerçekleştirilmiştir. Amaç doğrultusunda yerinde tespit ve incelemelerde bulunulmuş, teknik çizimler ve fotoğraflar çalışmanın materyallerini oluşturmuştur. Tespit ve yerinde incelemeler ile kullanıcılar, eylemler ve ekipmanlara ilişkin faktörler belirlenmiştir. Mekan dizimi ile (“depthMapX” programı kullanılarak) klinik alanların mekan örgütlenmesi analiz edilmiş ve bağlanabilirlik, bütünleşme ve derinlik değeri analizleri eyleme ilişkin faktörler kapsamında belirlenmiştir. Veteriner fakültesi klinik birimi; i laboratuvar, ii.otopsi salonu, iii.muayene salonu, iv.tedavi ve konaklama birimleri (at, büyük hayvan ve küçük hayvan bölümleri) olmak üzere dört başlıkta ele alınmıştır. Sonuç olarak; at, büyük hayvan ve küçük hayvan bölümlerinin bağımsız girişleri bulunmaktadır. Her bir birim kendi içinde organize edilmekte ve hayvan büyüklüklerine göre özelleşen mekanları içermektedir. Hayvanlara göre özelleşen bu birimlerde hijyen, koku, gürültü ve erişim faktörleri mekan örgütlenmesinde önem arz etmekte, mekanların hiyerarşisini ve niteliğini belirlemektedir. Ameliyathane birimi; at, büyük hayvan ve küçük hayvan kliniklerinde farklı özellikler taşımakta ve farklı düzenleme gerektirmektedir. Radyoloji ünitesinde büyük hayvan ve küçük hayvan olmak üzere iki farklı alan bulunmakta; otopsi salonu kendi içinde özelleşmektedir. Teknik ve donanımsal anlamda, travay sistemi, su tesisatı, hortum düzeneği ve havalandırma sistemi olması gerektiği, duvar ve zeminlerin açık renkte ve kolay temizlenebilir olması, girişlerde kot farkı olması durumunda rampa düzenlenmesi, at ve büyük hayvan alanlarında kaymaz nitelikte zemin bulunması, drenaj sisteminin olması, kapıların hayvan boyutlarına uygun ve sürgülü olması gibi düzenlemeleri içermesi gerektiği belirlenmiştir.Universities are developing with the importance of education and research and in faculties, professionals are trained in different fields. Veterinary faculties, which play an important role in agricultural activities and animal health, differ from other faculties in terms of function and space. The aim of this thesis is to reveal the architectural fiction of the Faculty of Veterinary Medicine and to determine the spatial organisation especially in the clinical area. The development of veterinary faculties, regulations and studies related to veterinary facilities, basic function groups in veterinary faculties, veterinary faculty space specialisations, veterinary faculty users, veterinary faculty interior design inputs were investigated in the context of the spatial setup of the Faculty of Veterinary Medicine, and the design inputs of the clinical units used for education and service purposes, which make the veterinary faculty different from other faculty buildings, were examined in space organisation. Answers to the questions ‘What are the space needs of the Faculty of Veterinary Medicine, what are the elements that determine functionality in the clinical units of the Faculty of Veterinary Medicine, how is the work flow in the clinical units, how do users affect the spaces and space specialisation?’ were sought. The field study was carried out at the Veterinary Faculties of Selçuk, Bursa Uludağ and Atatürk Universities. For the purpose of the study, on-site surveys were carried out, and technical drawings and photographs constituted the materials of the study. Factors related to users, actions and equipment were identified through the identification and on-site investigations. The spatial organisation of the clinical areas was analysed by spatial layout (using the ‘depthMapX’ program) and connectivity, integration and depth value analyses were determined within the scope of action-related factors. The clinical unit of the veterinary faculty was analysed under four headings: i. laboratory, ii. autopsy hall, iii. examination hall, iv. treatment and accommodation units (horse, large animal and small animal departments). As a result; horse, large animal and small animal departments have independent entrances. Each unit is organised within itself and includes spaces specialised according to animal sizes. In these units specialised according to animals, hygiene, odour, noise and access factors are important in space organisation and determine the hierarchy and quality of the spaces. The operating theatre unit has different characteristics and requires different arrangements in equine, large animal and small animal clinics. The radiology unit has two different areas, one for large animals and one for small animals, and the autopsy hall is specialised in itself. In terms of technical and equipment, it was determined that there should be a trauma system, water installation, hose system and ventilation system, the walls and floors should be light coloured and easy to clean, ramps should be arranged in case of elevation difference at the entrances, non-slip floors should be available in horse and large animal areas, drainage system should be available, doors should be suitable for animal sizes and sliding
Thematic review of Fedvâ Tûkan's poems
No full textYüksek Lisans TeziBu çalışma, Filistin direniş şairlerinden Fedvâ Tûkân'ın hayatını, eserlerini ve Filistin Edebiyatı'ndaki yerini incelemektedir. Çalışma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Filistin edebiyatında önemli bir konuma sahip olan Fedvâ Tûkân ve doğup büyüdüğü Filistin hakkında genel bilgiler sunulmuştur. Birinci bölümde şairin hayatı, eserleri, ödülleri ve edebî kişiliği hakkında incelemeler yapılmıştır. İkinci bölümde, Fedvâ Tûkân'ın şiirlerinde genel olarak Filistinlilerin mücadelesini konu alan ''Kadın'', ''Çocuk'', ''Gurbet ve Yabancılaşma'', ''Toprak'' ve ''Direniş ve Özgürlük'' başlıkları altında beş ana tema çerçevesinde bir inceleme yapılmıştır.This study examines the life, works and place of one of the Palestinian resistance poets, Fedvâ Tûkân, in Palestinian Literature. The study consists of an introduction and two parts. In the introduction, general information is presented about Fedvâ Tûkân, who has an important position in Palestinian literature, and Palestine, where he was born and raised. In the first part, studies were made about the poet's life, works, awards and literary personality. In the second part, an analysis was made within the framework of five main themes in Fedva Tûkan's poems, which are generally about the struggle of Palestinians, under the headings of "Woman", "Child", "Homelessness and Alienation", "Land" and "Resistance and Freedom"
Investigation of the effect of iron diffusion on fluidity, mechanical properties, and microstructure in A356 aluminum casting alloy
Get PDFDoktora TeziAlüminyum döküm alaşımları, yüksek mukavemetleri, iyi dökülebilirlik özellikleri ve üstün korozyon dirençleri sayesinde otomotiv ve havacılık sektörlerinde yaygın şekilde tercih edilmektedir. Bu alaşımların mekanik performansını (çekme dayanımı, uzama, yorulma ömrü gibi) artırmak için gözeneklilik ve yapısal kusurların en aza indirilmesi büyük önem taşır. Alüminyum alaşımları, üretim sürecinden kaynaklanan veya bilinçli olarak eklenen çeşitli elementler içerebilir. Bu elementler arasında demir, mekanik özellikler üzerinde olumsuz etkileri olan en zararlı safsızlıklardan biri olarak ön plana çıkar ve miktarı kritik bir rol oynar. Demirin alüminyum içindeki sıvı fazdaki çözünürlüğü yüksek olmasına karşın, katı fazdaki çözünürlüğü oldukça düşüktür. Bu durum, demirin çoğunlukla diğer safsızlıklarla veya alaşımdaki farklı elementlerle intermetalik bileşikler oluşturarak alaşım içerisinde birikmesine yol açmaktadır. Bu tez çalışmasında, alüminyum döküm alaşımlarında demir (Fe) elementinin difüzyon etkisi, döküm sıcaklığı ve sıvı metal temizliği işlemlerinin mekanik özellikler, mikroyapı ve kimyasal bileşim üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmada A356 alüminyum alaşımı kullanılmış ve deneysel çalışmalar 700°C ve 750°C döküm sıcaklıklarında gerçekleştirilmiştir. Fe difüzyon etkisini incelemek amacıyla sade karbonlu çelik ve paslanmaz çelik çubuklar sıvı metal içine 1, 2 ve 5 saat süreyle daldırılmıştır. Ayrıca bazı numunelere gaz giderme yöntemiyle sıvı metal temizliği uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; mekanik özelliklerde (sertlik, çekme dayanımı) düşüşe ve mikroyapıda daha iri dentrit oluşumuna neden olmuştur. Fe difüzyonuna bağlı olarak β-AlFeSi ve π-AlFeSiMg gibi kırılgan intermetalik fazların oluştuğu gözlemlenmiş; bu fazların özellikle paslanmaz çelik kullanılan numunelerde daha fazla olduğu belirlenmiştir. Difüzyon süresinin artması da hem intermetalik yapıların hem de gözenek miktarının artmasına yol açmıştır. Kimyasal analizlerde, artan sıcaklık ve süreyle birlikte %Fe oranının yanı sıra paslanmaz çelik kullanımında %Cr ve %Ni oranlarında da artış tespit edilmiştir. XRD ve SEM/EDS analizleri, farklı difüzyon sürelerinin ve sıcaklıkların mikroyapıdaki faz dağılımı üzerinde belirgin etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Gaz giderme işlemi gözenekliliği azaltmış, mekanik özellikleri iyileştirmiş, ancak intermetalik faz oluşumu üzerinde sınırlı etki göstermiştir. Sonuç olarak, Al alaşımlarında Fe difüzyonunun dikkatle kontrol edilmesi gerektiği; difüzyon süresi, çubuk tipi ve döküm sıcaklığı gibi parametrelerin, alaşımın mekanik ve yapısal özelliklerini doğrudan etkilediği belirlenmiştir.Aluminum casting alloys are widely used in the automotive and aerospace industries due to their high strength, good castability, and excellent corrosion resistance. To achieve superior mechanical properties—such as tensile strength, elongation, and fatigue life—it is crucial to minimize porosity and structural defects within the alloy. These alloys may contain various elements either intentionally added or introduced as impurities during the manufacturing process. Among these, iron stands out as one of the most detrimental impurities affecting mechanical performance, with its concentration playing a significant role. Iron exhibits high solubility in the liquid phase of aluminum but has very limited solubility in the solid phase. Consequently, most of the iron in the alloy forms intermetallic compounds by combining with other impurities or alloying elements, rather than remaining in solid solution. In this thesis study, the diffusion effect of iron (Fe) element in aluminum casting alloys, the effects of casting temperature and liquid metal cleaning processes on mechanical properties, microstructure and chemical composition were investigated. A356 aluminum alloy was used in the study and experimental studies were carried out at casting temperatures of 700°C and 750°C. In order to investigate the Fe diffusion effect, plain carbon steel and stainless steel rods were immersed in liquid metal for 1, 2 and 5 hours. In addition, liquid metal cleaning was applied to some samples by degassing method. According to the obtained results; It caused a decrease in mechanical properties (hardness, tensile strength) and coarser dendrite formation in the microstructure. It was observed that brittle intermetallic phases such as β-AlFeSi and π-AlFeSiMg were formed due to Fe diffusion; it was determined that these phases were more in samples using stainless steel. The increase in diffusion time also led to an increase in both intermetallic structures and porosity. In chemical analyzes, along with the increasing temperature and time, an increase in %Fe ratio as well as %Cr and %Ni ratios in stainless steel usage was detected. XRD and SEM/EDS analyzes revealed that different diffusion times and temperatures had significant effects on the phase distribution in the microstructure. Degassing reduced porosity and improved mechanical properties but had minimal impact on intermetallic phases. Thus, controlling Fe diffusion—through time, rod type, and casting temperature—is crucial for optimizing alloy properties.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 23DR19002 numaralı proje ile desteklenmiştir
A technical and thematic examination of Limen Hadhihi al-Dumya, a novel by Jordanian author Taghrid al-Najjar
Get PDFYüksek Lisans TeziArap çocuk edebiyatı, geleneksel mit ve masallardan günümüze uzanan süreçte, 1979 Dünya Çocuk Yılı ile birlikte hızla gelişen bir disipline dönüşmüştür. Ürdün, bu alana geç dâhil olsa da Tagrîd Ârif en-Neccâr’ın öncü çabalarıyla önemli bir ivme kazanmıştır. Yazar, eserlerinde gündelik yaşam, özgürlük, eşitlik, kültürel miras ve toplumsal cinsiyet rolleri gibi temaları işleyerek çocuk okuru hayal kurmaya, çözüm odaklı düşünmeye ve özsaygı geliştirmeye yönlendirmiştir. Bu çalışmada Limen Hâẕihi’d-Dumye romanı teknik ve tematik olarak incelenmiştir. Çalışma bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte araştırmanın konusu, önemi, amacı, yöntemi, kaynakları ve Ürdün çocuk edebiyatının teşekkül sürecine değinilmiştir. Birinci bölümde yazarın hayatından ve edebi kişiliğinden bahsedilmiş, çalışma konusu dışındaki eserlerinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde ise romanın tematik incelemesi yapılmış, vatan özlemi, kültür çatışması, kimlik krizi, yabancılaşma, kadın temsili ve toplumsal cinsiyet rolleri gibi temaları, yetmiş yıllık toplumsal değişim edebî bir çerçevede incelenmiştir.Arab children’s literature, evolving from traditional myths and folktales to the present day, rapidly developed into a distinct discipline with the declaration of the International Year of the Child in 1979. Although Jordan joined this field later, it gained significant momentum through the pioneering efforts of Taghrid Arif Al-Najjar. In her works, the author addresses themes such as daily life, freedom, equality, cultural heritage, and gender roles, encouraging young readers to dream, think solution-oriented, and develop self-respect. This study examines the novel Limen Hadhihi al-Dumya both technically and thematically. The study consists of an introduction and three chapters. The introduction discusses the subject, significance, objectives, methodology, sources, and the formation process of Jordanian children’s literature. The first chapter focuses on the author’s life and literary personality, as well as her other works outside the scope of this study. The third chapter presents a thematic analysis of the novel, exploring themes such as longing for homeland, cultural conflict, identity crisis, alienation, female representation, and gender roles within a literary framework of seventy years of social transformation
Zorunlu uzaktan eğitimin öğrencilerin kelime öğrenimi için öz-düzenleme becerilerinin gelişimi üzerindeki etkisi
No full textYüksek Lisans TeziThis study investigates whether compulsory distance education (CDE) fosters students' usage of selfregulated vocabulary learning strategies (SRVLS) during the fall semester of the 2023-2024 academic year. The primary aim of this research is to explore how VLS are influenced by different educational settings (online and face to face) with a focus on fostering self-regulated VLS in undergraduate Turkish ELT students. A mixedmethods approach was adopted, combining both quantitative and qualitative data collection methods. Quantitative data were gathered using The Strategies Inventory for Vocabulary Learning (SIVL), and analyzed through SPSS21 Program. Content analysis was performed for qualitative data obtained from semi-structured interviews and presented in themes. The findings suggest that students engage in self-regulated VLSs more in a traditional faceto-face setting when compared to an online setting. While there was no significant difference between genders in online setting about their usage of SRVLS, female students showed higher rate of SRVLS practice in traditional face-to-face setting. Finally, our data analysis also showed that cognitive and memory sub-factor strategies are practiced the most by students while metacognitive and socio/affective strategies were not used as much both in online and face-to-face settings. The qualitative data obtained from the semi-structured interviews further corroborates the quantitative findings. This research highlights the importance of strategy instruction in vocabulary learning during online education providing recommendations on how to do so.Bu çalışma, 2023-2024 akademik yılı güz döneminde zorunlu uzaktan eğitimin öğrencilerin özdüzenleyici kelime öğrenme stratejilerinin kullanmalarını teşvik edip etmediğini araştırmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, kelime öğrenme stratejilerinin farklı eğitim ortamlarından (çevrimiçi ve yüz yüze) nasıl etkilendiğini araştırmak ve Türk İngilizce öğretmenliği lisans öğrencilerinde öz-düzenleyici kelime öğrenme stratejilerini teşvik etmeye odaklanmaktır. Hem nicel hem de nitel veri toplama yöntemlerini birleştiren karma bir yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. Nicel veriler Kelime Öğrenme Stratejileri Envanteri kullanılarak toplanmış ve SPSS-21 Programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen nitel veriler için içerik analizi yapılmış ve temalar halinde sunulmuştur. Bulgular, öğrencilerin çevrimiçi ortama kıyasla geleneksel yüz yüze ortamda öz-düzenleyici kelime öğrenme stratejilerini daha fazla kullandıklarını göstermektedir. Çevrimiçi ortamda cinsiyetler arasında öz-düzenleyici kelime öğrenme stratejilerinin kullanımı açısından anlamlı bir fark bulunmazken, kız öğrenciler geleneksel yüz yüze ortamda daha yüksek oranda öz-düzenleyici kelime öğrenme stratejileri uygulaması göstermiştir. Son olarak, veri analiziler ayrıca bilişsel ve bellek alt faktör stratejilerinin öğrenciler tarafından en çok uygulandığını, üstbilişsel ve sosyal/duyuşsal stratejilerin ise hem çevrimiçi hem de yüz yüze ortamlarda çok fazla kullanılmadığını göstermiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen nitel veriler de nicel bulguları desteklemektedir. Bu araştırma, çevrimiçi eğitim sırasında kelime öğreniminde strateji öğretiminin önemini vurgulamakta ve bunun nasıl yapılacağına dair öneriler sunmaktadır
Retrospective analysis of forensic cases with extremity injuries presenting to the forensic medicine outpatient clinic of Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine Hospital for forensic reports due to occupational accidents between 2019 and 2023
No full textİş kazaları, çalışanların sağlığını tehdit eden ve ciddi ekonomik ve sosyal sonuçlar doğuran önemli bir sorundur. Türkiye, ölümlü iş kazaları açısından Avrupa ortalamasının oldukça üzerinde yer almakta olup, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin geliştirilmesi gerekmektedir. İş kazalarında en sık etkilenen bölgeler ekstremiteler olup, bu tür yaralanmalar fonksiyon kaybı ve uzun süreli tedavi gerektirebilmektedir. Çalışmamızda, iş kazalarına bağlı ekstremite yaralanmaları sosyodemografik özellikleri (yaş, cinsiyet, yaralanma yaşı), yaralanma türleri, anatomik dağılımları (üst ve alt ekstremite), mevsimsel ve aylık dağılımları ile adli tıp açısından değerlendirilmesi (basit tıbbi müdahale, yaşamı tehlikeye sokan durum, duyu veya organ işlev kaybı, kemik ağırlığı etkisi) detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Ayrıca, yaralanma türleri ile anatomik bölgeler arasındaki ilişki, eşlik eden diğer vücut bölgesi yaralanmaları ve ampütasyon olgularının özellikleri de incelemeye dahil edilmiştir. Çalışmamız iş kazalarına bağlı ekstremite yaralanmalarının sıklığını ve sonuçlarını ortaya koyarak, önleyici tedbirlerin belirlenmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca, adli tıp perspektifinden yaralanmaların değerlendirilmesiyle hukuki süreçlere rehberlik edecek veriler sunmayı ve iş sağlığı ve güvenliği politikalarının geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.
Yöntem:
Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp Polikliniği’nde 2019-2023 yılları arasında iş kazası nedeniyle adli rapor düzenlenmiş 128 olgunun retrospektif analizi ile gerçekleştirilmiştir.Veriler hasta dosyaları ve adli raporlardan elde edilmiş olup, SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 22 programı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerle (ortalama±standart sapma, ki-kare testi, Pearson ki-kare testi ve fisher exact testi, Mann-Whitney U testi, çoklu gruplarda Kruskal Wallis-H testi ) değerlendirilmiş ve p<0,05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir.
Bulgular:
Olguların yaş ortalaması 37,67±13,22, yaralanma yaşı ortalaması 34,38±12,65 olarak bulunmuştur. En sık yaralanma 25-35 yaş grubunda (%28,7) gözlenmiş, olguların %93’ü erkek, %7’si kadınlardan oluşmuştur. Başvuru süresi ortalaması 0,22±0,54 yıl olarak hesaplanmıştır. Yaralanmalar en sık yaz mevsiminde (%29,7) ve temmuz ayında (%11,72) meydana gelmiştir. Yaralanmaların %35,2’si kesici alet, %28,1’i yüksekten düşme kaynaklı olup, üst ekstremite %53,9 ile en sık etkilenen bölge, alt ekstremite ise %39,8 oranında yaralanma göstermiştir. Üst ekstremitede el parmakları (%28,9), alt ekstremitede bacak (%18) en fazla etkilenen bölgelerdir. Kemik yaralanmaları %47,7 ile en sık görülen yaralanma tipi olmuş, alt ekstremitede kemik hasarı oranı (%60,8) üst ekstremiteye (%37,7) göre anlamlı derecede yüksektir (p=0,012). Adli tıp değerlendirmelerinde, olguların %15,6’sında yaralanmalar basit tıbbi müdahale ile giderilebilir bulunmuş, %14,1’inde yaşamı tehlikeye sokan durum saptanmış, %46,9’unda duyu/organ işlev kaybı olmadığı belirlenmiştir. Ampütasyon olguları %21,1 oranında görülmüş, bunların %75,9’u üst ekstremitede, %24,1’i alt ekstremitededir. Üst ekstremite ampütasyonlarında en fazla el parmakları etkilenmiş olup, en sık olarak ikinci ve üçüncü parmaklar (%27,5) etkilenmiştir. Sağ ve sol elde parmak ampütasyon dağılımı eşittir.
Sonuç:
Bu çalışma, iş kazalarının genç ve erkek çalışanlarda, yaz aylarında, kesici alet ve yüksekten düşme kaynaklı olarak daha sık gerçekleştiğini, üst ekstremitenin en çok etkilenen bölge olduğunu ve alt ekstremitede kemik hasarının daha fazla olduğunu ortaya koymuştur. Adli tıp değerlendirmeleri, yaralanmaların çoğunlukla basit tıbbi müdahale ile giderilemez nitelikte olduğunu ve ciddi fonksiyon kayıplarına yol açabileceğini göstermiştir. Bulgular, iş güvenliği önlemlerinin özellikle üst ve alt ekstremiteyi korumaya yönelik geliştirilmesi gerektiğini vurgulamakta olup, adli tıp uzmanlarının nedensellik ilişkisini belirlemedeki rolü, mağdurların hak kayıplarını önlemede kritik bir öneme sahiptir. Gelecekte yapılacak çok merkezli çalışmalar, bu verilerin genellenebilirliğini artırarak iş kazalarının önlenmesine ve adli tıp uygulamalarına katkı sağlayabilir.Objective:
Occupational accidents represent a significant issue that threatens workers' health and leads to substantial economic and social consequences. Turkey ranks considerably above the European average in terms of fatal occupational accidents, underscoring the urgent need to enhance occupational health and safety measures. Among the most frequently affected areas in such incidents are the extremities, with injuries often resulting in functional loss and necessitating prolonged treatment. This study comprehensively analyzes extremity injuries caused by occupational accidents, focusing on sociodemographic characteristics (age, gender, age at the time of injury), types of injuries, anatomical distribution (upper and lower extremities), seasonal and monthly patterns, and their forensic evaluation (simple medical intervention, life-threatening conditions, loss of sensory or organ function, and the impact of bone weight). Furthermore, the relationship between injury types and anatomical regions, concurrent injuries to other body parts, and the characteristics of amputation cases have been incorporated into the analysis. This study aims to elucidate the frequency and outcomes of extremity injuries resulting from occupational accidents, thereby contributing to the development of preventive measures. Additionally, by evaluating these injuries from a forensic medicine perspective, it seeks to provide data to guide legal processes and support the advancement of occupational health and safety policies. Method:
A retrospective analysis was conducted on 128 cases for which forensic reports were issued due to occupational accidents at the Forensic Medicine Outpatient Clinic of Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine Hospital between 2019 and 2023. Data were retrieved from patient files and forensic reports and analyzed using the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences for Windows) version 22 software. Statistical evaluations were performed using methods such as mean ± standard deviation, chi-square test, Pearson chi-square test, Fisher’s exact test, Mann-Whitney U test, and Kruskal-Wallis H test for multiple groups, with a significance level of p<0.05.
Results:
The mean age of the cases was 37.67 ± 13.22 years, with a mean age at the time of injury of 34.38 ± 12.65 years. The highest incidence of injuries was observed in the 25-35 age group (28.7%), with 93% of the cases being male and 7% female. The mean time to presentation was 0.22 ± 0.54 years. Injuries occurred most frequently during the summer season (29.7%) and in July (11.72%). Among the injuries, 35.2% were caused by sharp instruments and 28.1% by falls from height. The upper extremity was the most affected region (53.9%), followed by the lower extremity (39.8%). Within the upper extremity, the fingers (28.9%) were most commonly injured, while in the lower extremity, the leg (18%) was the most affected area. Bone injuries were the most prevalent type of injury (47.7%), with a significantly higher rate of bone damage in the lower extremity (60.8%) compared to the upper extremity (37.7%) (p=0.012). Forensic assessments indicated that 15.6% of injuries were treatable with simple medical intervention, 14.1% were life-threatening, and 46.9% resulted in no loss of sensory or organ function. Amputations occurred in 21.1% of cases, with 75.9% affecting the upper extremity and 24.1% the lower extremity. Among upper extremity amputations, the fingers were most frequently involved, with the second and third fingers being the most affected (27.5%). The distribution of finger amputations was equal between the right and left hands.
Conclusion:
This study demonstrates that occupational accidents predominantly occur among young male workers, during the summer months, and are commonly caused by sharp instruments and falls from height. The upper extremity was the most affected region, while bone damage was more prevalent in the lower extremity. Forensic evaluations revealed that most injuries were not amenable to simple medical intervention and could result in significant functional impairment. These findings highlight the need to enhance occupational safety measures, particularly targeting the protection of the upper and lower extremities. The role of forensic medicine specialists in determining causality is crucial in preventing victims’ loss of rights. Future multicenter studies could enhance the generalizability of these findings, thereby contributing to the prevention of occupational accidents and the advancement of forensic medicine practices
Demand forecasting with artificial intelligence algorithms an application in the electricity retail sector
Get PDFYüksek Lisans TeziTürkiye’de elektrik enerjisinin üretim, iletim, dağıtım ve perakende ağının önemi, yaşanan teknolojik gelişmeler ve tüketim anlayışının değişmesi ile birlikte son yıllarda üzerinde en çok durulan konulardan birisi haline gelmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'nin saatlik elektrik enerjisi tüketim miktarını tahmin etmek için farklı yapay zeka (YZ) modellerinin performansını karşılaştırmaktır. Enerji talebinin doğru bir şekilde öngörülmesi, enerji arz güvenliği, şebeke yönetimi ve kaynak planlaması açısından kritik öneme sahiptir. Çalışmada, EPİAŞ (Enerji Piyasaları İşletme A.Ş.) tarafından sağlanan Nisan 2024 ve Nisan 2025 arasındaki saatlik tüketim verileri kullanılmıştır. Tüketim tahmini için Çoklu Doğrusal Regresyon (MLR), Karar Ağaçları (DT), Rassal Orman (RF), Gradyan Artırma Makineleri (GBM), Extreme Gradient Boosting (XGBoost) ve Yapay Sinir Ağları (YSA) gibi yaygın kullanılan algoritmalar uygulanmıştır. Modellerin performansları, Ortalama Mutlak Hata (MAE) ve Kök Ortalama Karesel Hata (RMSE) metrikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, sonuçlar birbirine yakın olsa da, en iyi tahmini Keras kütüphanesinden kullanılan Yapay Sinir Ağları Çok Katmanlı Algılayıcı (MLP) modeli sağlarken en düşük performanslı tahmini Scikit Learn kütüphanesinden kullanılan Yapay Sinir Ağları MLP modeli sağlamıştır.The importance of Türkiye’s electricity generation, transmission, distribution, and retail network has become one of the most emphasized topics in recent years, driven by technological advancements and changes in consumption behavior. The primary aim of this study is to compare the performance of different artificial intelligence (AI) models in forecasting Türkiye’s hourly electricity consumption. Accurate prediction of energy demand is critically important for energy supply security, grid management, and resource planning. The study utilizes hourly consumption data provided by EPİAŞ (Energy Markets Operation Corporation) for the period between April 2024 and April 2025. Commonly used algorithms such as Multiple Linear Regression (MLR), Decision Trees (DT), Random Forest (RF), Gradient Boosting Machines (GBM), XGBoost, and Artificial Neural Networks (ANN) were applied for consumption forecasting. The performance of the models was evaluated using the Mean Absolute Error (MAE) and Root Mean Square Error (RMSE) metrics. According to the results, although the models yielded similar outcomes, the Random Forest model provided the best prediction, while the Artificial Neural Networks showed the lowest performance
The approaches of Russian orientalists E. A. Belyaev, I. M. Filshtinsky and O. G. Bolshakov to the Umayyad caliphs
Get PDFDoktora TeziEmevîler dönemi, İslâm tarihinin önemli safhalarından biridir. Hz. Peygamber ve Hulefâ-i Râşidîn devrine özgü olan seçim esaslı yönetim anlayışından ilk olarak Emevîler vazgeçmiş, hilâfeti saltanata dönüştürmeleri sebebiyle yönetimleri tartışma konusu oluşmuştur. Emevîler hakkında mevcut bilgilerin büyük ölçüde Abbâsî dönemi müellifleri tarafından aktarılması, bu döneme dair önyargılı değerlendirmelerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Çağdaş araştırmalar, bu önyargılı yaklaşımın varlığını açıkça ortaya koymaktadır. Benzer şekilde Rus oryantalizminin de Emevîler üzerine yapılan çalışmalara özel dikkat gösterdiği görülmektedir. Bu çalışmada, Rus oryantalistlerin Emevî halifelerine dair yaklaşımları incelenmiştir. Araştırma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Rus oryantalizminin oluşumu ve gelişimi ele alınmış, Rus oryantalistleri E. A. Belyaev, I. M. Filshtinsky ve O. G. Bolshakov hakkında genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, adı geçen üç Rus oryantalistin Emevî Devleti’nin kuruluşuna, Süfyânîler dönemine ve Süfyânî iktidarının sona ermesine dair görüşleri incelenmiştir. İkinci bölümde, Emevîler’in yükseliş devri çerçevesinde Abdülmelik b. Mervân ve Velîd b. Abdülmelik’e dair değerlendirmelerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Emevîler’in Velîd b. Abdülmelik’ten sonraki dönemleri ve yıkılışına ilişkin görüşleri ele alınmıştır.The Umayyad period represents one of the most significant phases in Islamic history. The Umayyads were the first to abandon the election-based system of governance characteristic of the Prophet and the Rightly Guided Caliphs, transforming the caliphate into a hereditary monarchy. This transformation has been the subject of considerable debate. Since much of the information on the Umayyads was transmitted by Abbasid-era authors, historical assessments of this period often bear traces of bias, a tendency also evident in modern scholarship. Russian orientalism, in particular, has devoted special attention to the study of the Umayyads. This thesis examines the approaches of Russian orientalists toward the Umayyad caliphs. The research is structured into an introduction and three main chapters. The introduction discusses the formation and development of Russian orientalism and provides general information about E. A. Belyaev, I. M. Filshtinsky and O. G. Bolshakov. The first chapter analyzes the views of Russian orientalists on the establishment of the Umayyad State, the Sufyanid period, and the end of Sufyanid rule. The second chapter focuses on the rise of Umayyad power, with particular attention to Abd al-Malik b. Marwan and Walid b. Abd al-Malik. The third chapter explores perspectives on the later Umayyad period following Walid b. Abd al-Malik and the eventual downfall of the dynasty