Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
Determination of health literacy and satisfaction levels of individuals receiving service from health cabinets
Full text linkYüksek Lisans TeziÜlkemizde son dönemlerde giderek artan sağlık kabinleri toplumun farklı popülasyonlarına yönelik temel sağlık hizmeti sunmaktadır. Bu çalışma sağlık kabinlerinden hizmet alan bireylerin sağlık okuryazarlığı ve memnuniyet düzeylerini belirlemeyi amaçlamıştır. Araştırmanın örneklemini Konya il merkezinde bulunan bir sağlık kabininden kendisi veya bir yakını için hizmet almış 265 birey oluşturmuştur. Veri toplamada sosyodemografik bilgi formu, Sağlık Hizmetleri Memnuniyet Anketi ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların %87.2'si 18-64 yaş aralığında, %61.9'u kadın, %69.4'ü evli, %34.3'ünün kronik hastalığı bulunmaktadır. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nin toplam puan ortalaması 111.28±7.81; Sağlık Hizmetleri Memnuniyet Anketi'nin toplam puan ortalaması 86.50±18.20 olarak bulunmuştur. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nin toplam puan ile sağlık kabini çalışanlarından beklenen hizmeti alma, sağlık kabininden alınan hizmeti bir yakınına önerme durumu anlamsızken (p>0.05); yaş, cinsiyet, medeni durum, kronik hastalık varlığı, kronik hastalık için ilaç kullanımı, Covid-19 aşı dozu, Covid-19 rahatsızlığı geçirme, eğitim durumu, sağlık kabininde hizmet almayı tercih etme nedeni, engellilik durumu, hizmet alan bireyin yaşı ile anlamlı bulunmuştur (p0.05); yaş, cinsiyet, kronik hastalık varlığı, kronik hastalık için ilaç kullanımı, eğitim durumu, sağlık kabininde hizmet almayı tercih etme nedeni, sağlık kabini çalışanlarından beklenen hizmeti alma, sağlık kabininde alınan hizmeti bir yakınına önerme durumu değişkenlerinde anlamlı fark bulunmuştur (p0.05). However, it was found to be significant with age, gender, marital status, presence of chronic illness, use of medication for chronic illness, COVID-19 vaccination dose, history of COVID-19 infection, educational status, reason for preferring to receive service from the health cabin, disability status, and the age of the individual receiving the service (p0.05). However, significant differences were found in the variables of age, gender, presence of chronic illness, use of medication for chronic illness, educational status, reason for preferring to receive service from the health cabin, expected service from health cabin employees, and recommending the service received from the health cabin to a relative (p<0.05). A very weak positive significant relationship was found between Health Literacy and Health Service Satisfaction (r=0.250, p<0.001). Plans and initiatives should be made to improve the levels of individuals with low health literacy and satisfaction among the populations receiving services from health cabins
Production of nano-sized biochar and evaluation of its effects on some soil enzyme activities
Full text linkYüksek Lisans TeziHer geçen gün artan insan nüfusuna bağlı olarak çevre kirliliği, gıda güvenliği, kaynak ve enerji kıtlığı gibi sorunlar artış göstermekte olup çözüm olarak sürdürülebilir, verimli, çevre dostu ve ekonomik çözümler üretmek zorunlu hale gelmektedir. Küresel tarımdaki en önemli sorunlardan biri ise toprak bozulması olarak ortaya çıkmış olup özellikle de verimlilikte meydana gelen düşüş ve erozyon önemli olmaktadır. Nanoteknoloji, nanomalzemelerin benzersiz özellikleri nedeniyle çevre, tarım, gıda ve enerji sektörlerinde geniş bir uygulama alanına sahiptir. Son yıllarda nano-biyokömür, biyokömürün fiziksel, kimyasal ve yapısal özelliklerini iyileştirmek ve böylece sınırlarını aşmak için bir teknik olarak ortaya çıkmış olup toprak ıslahı, kirletici iyileştirme ve atık su arıtımı için kullanımına yönelik çalışmalara ilgi artmıştır. Nano-biyokömür eldesinde tarımsal atıkların kullanılması sürdürülebilir bir çevre açısından da önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında Konya ilinde bulunan mısır artıkları biyokömür ve nano-biyokömürler eldesinde kullanılmıştır. Önce, 2 saat 450 °C piroliz sıcaklığına maruz bırakılan mısır saplarından elde edilen biyokömürler (BK) bilyalı öğütme tekniği ile nano boyuta indirgenerek nano-biyokömürlere (NBK) dönüştürüldü. Elde edilen BK ve NBK’lar Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR), alan emisyonlu taramalı elektron mikroskobu (FE-SEM) ve enerji dağılımı x-ışını spektroskopisi (EDX) ile karakterize edildi. Biyokömür ve nano-biyokömürler farklı oranlarda toprak örneklerine uygulanarak 30 gün ve 60 gün süre ile inkübasyona bırakıldıktan sonra toprağın pH, EC, kireç, organik madde (OM), agregat stabilitesi (AS), tarla kapasitesi (TK), solma noktası (SN) ve faydalı su kapasitesi (FS) üzerine etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca uygulamaların toprak dehidrogenaz ve alkalen fosfataz enzim aktivitesine olan etkisi incelenmiştir. NBK’nın pH ve EC değerlerinin BK’ya göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. FTIR analizleri, NBK ve BK'nın benzer piklere sahip olduğunu, ancak bazı pik şiddetlerinde farklılıklar olduğunu göstermiştir. FE-SEM analizi, BK'nın düzensiz ve makro gözenekli yapıda olduğunu, NBK'nın ise daha homojen bir dağılım gösterdiğini ortaya koymuştur. Partikül boyut analizi sonucunda, NBK'nın ortalama boyutunun 732 nm olduğu belirlenmiştir. Toprak pH ve EC değerlerinin NBK uygulama dozu arttıkça yükseldiğini, ancak toprak kireç değerinde kontrol ile uygulamalar arasında anlamlı bir fark bulunmadığını göstermiştir. Her iki inkübasyon süresinde de toprak organik maddesi ve agregat stabilitesinin en yüksek %5'lik NBK uygulamasında gözlemlendiği belirlenmiştir. Dehidrogenaz enzim aktivitesi, BK ve NBK uygulamalarında %1 ve üzeri dozlarda artış göstermiştir. NBK uygulamasında en yüksek aktivite %2 dozunda gözlemlenmiş, %5 dozunun etkinliği ise %2’den anlamlı bir fark göstermemiştir. 60 günlük inkübasyon sonucunda, her iki uygulamanın da alkalen fosfataz enzim aktivitesi üzerinde olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Bu bulgular, biyokömür ve nano-biyokömürün toprak özellikleri ve enzim aktiviteleri üzerindeki etkilerini ortaya koymaktadır.The increasing human population has led to a rise in environmental issues such as pollution, food security challenges, and resource and energy scarcity. Consequently, there is an urgent need to develop sustainable, efficient, environmentally friendly, and economically viable solutions. One of the most important problems in global agriculture is soil degradation, especially the decline in productivity and erosion. Nanotechnology has a wide range of applications in the environment, agriculture, food and energy sectors due to the unique properties of nanomaterials. In recent years, nano-biochar has emerged as a technique to improve the physical, chemical and structural properties of biochar and thus overcome its limitations, and there has been increased interest in its use for soil remediation, pollutant remediation and wastewater treatment. The use of agricultural wastes in the production of nano-biochar is also important for a sustainable environment. In this thesis, corn residues were used to produce biochar and nano-biochar in Konya province. First, biochar (BC) obtained from corn stalks exposed to 450 °C pyrolysis temperature for 2 hours was reduced to nano size by ball milling technique and converted into nano-biochar (NBC). Characterization of the produced biochar and nano-biochar was performed using Fouriertransform infrared spectroscopy (FTIR), field emission scanning electron microscopy (FE-SEM), and energydispersive X-ray spectroscopy (EDX). The effects of both biochar and nano-biochar on soil properties were evaluated by applying them to soil samples at varying ratios and incubating them for 30 and 60 days. Parameters such as pH, electrical conductivity (EC), lime content, organic matter (OM), aggregate stability (AS), field capacity (FC), wilting point (WP), and available water capacity (AWC) were assessed. Additionally, the impact of these amendments on soil enzyme activities, specifically dehydrogenase and alkaline phosphatase, was also investigated The findings revealed that the pH and EC values were significantly higher in NBC treatments compared to BC. FTIR analysis indicated that both BC and NBC exhibited similar peaks, although variations in peak intensities were noted. FESEM analysis showed that BC had an irregular and macro-porous structure, while NBC displayed a more homogeneous distribution. Particle size analysis confirmed that the average size of NBC was approximately 732 nm. As the application rate of NBC increased, both soil pH and EC values rose; however, no significant difference was observed in soil lime content between control and treated samples. The highest levels of soil organic matter and aggregate stability were recorded with the 5% NBC application across both incubation periods. Dehydrogenase enzyme activity increased with doses of 1% and above for both BC and NBC, with the highest activity observed at a 2% dose, while the 5% dose did not show a significant difference from the 2% dose. After 60 days of incubation, both amendments positively influenced alkaline phosphatase enzyme activity. These results underscore the beneficial effects of biochar and nano-biochar on soil properties and enzyme activities, highlighting their potential as effective soil amendments in agricultural practices
Mıcrobıologıcal, Epıdemıologıcal And Clınıcal Characterıstıcs Of Hospıtal-Acquıred Carbapenem-Resıstant Klebsıella Pneumonıae
No full textAmaç: Hastane kökenli enfeksiyonlar, dünya genelinde önemli halk sağlığı problemlerindendir. Hastanelerde giderek artan antibiyotik direncinin önlenmesine katkı sağlamak amacıyla hastanemiz yoğun bakım ünitelerindeki hasta numunelerinde üremiş Klebsiella pneumoniae suşlarındaki dirençten sorumlu karbapenemaz (NDM-1ve OXA-48) genlerinin belirlenmesi, mortalite üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Prospektif gözlemsel çalışma olarak planlanan çalışmada NEÜ Tıp Fakültesi Hastanesi yoğun bakım ünitelerinde tedavi alan 18 yaş üstü hastaların rutin klinik örneklerinden Ekim 2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında izole edilen karbapenem dirençli K.pneumoniae suşları tanımlanmıştır. Tigesiklin ve kolistin duyarlılıkları sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile; imipenem, meropenem, ertapenem, amikasin, seftazidim-avibaktam duyarlılıkları disk difüzyon yöntemi ile çalışılmıştır. Karbapenem dirençli bulunan izolatlarda karbapenem direnç genlerinden bla-OXA-48 ve blaNDM-1 real time polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) yöntemi ile çalışılmıştır. Veri girişi yapıldıktan sonra istatistiksel analiz SPSS for Windows version 18.0 (SPSS Inc. Chicago, IL, USA) paket programı kullanılarak yapılmıştır. İstatistiksel olarak p<0.05 olan durumlar anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 63,5±16,1 yıl olan 164 hasta dahil edildi. Hastaların %39,6’sı kadın, %60,4’ü erkekti. K.pneumoniae üremelerinin %67,1’i enfeksiyon etkeni, %32,9’u kolonizasyondu. Olguların %58,2’sinde katater ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu ve %28,2’sinde ventilatör ilişkili pnömoni en sık görülen enfeksiyonlardı. Hastaların en sık görülen ek hastalıkları kardiyovasküler hastalık (%40,9) ve hipertansiyondu (%39,6). Hastalar en sık %25,6 ile reanimasyon yoğun bakım ünitesinde takip edildi. Hastaların %49,4’ünde hastane yatışında geçirilmiş cerrahi işlem öyküsü vardı. Karbapenem dirençli K.pneumoniae üremeleri en sık %42,1 ile kandan, %39,6 ile bronkoalveolar lavajdan izole edildi.İzolatların %59,1’inde bla-OXA-48 geni, %52,4’ünde bla-NDM-1 geni, %39 ‘unda bla-OXA-48 ve bla-NDM-1 geni birlikte pozitif saptandı. Tüm izolatlardaki seftazidim avibaktam direnci %75,6, kolistin direnci %34,8, tigesiklin direnci %27,4, amikasin direnci %67,7 bulundu. Tüm hastalarda mortalite süresi ortancası 7 gündü, 7gün ve 30 günde mortalite görülme oranı sırasıyla;%23,2 ve%42,7 idi.Yedi ve otuz günde mortalite varlığı üzerinde etkili bağımsız değişkenlerin belirlenmesinde yapılan univariate regresyon analizine göre mortaliteyi arttıran tüm değişkenler multivariate lojistik regresyon analize dahil edildi.Multivariate analize göre 7 günde mortalite riskini yaştaki bir birimlik artışın 1 kat, entübasyon varlığının 3,7 kat, amikasin direnç varlığının 4,8 kat arttırdığı; 30 günde mortalite riskini yaştaki bir birimlik artışın 1 kat, entübasyon varlığının 6,4 kat, diğer invaziv işlem varlığının 5,2 kat arttırdığı saptandı.7 gün içinde veya 30 gün içinde mortalite görülen ve görülmeyen hastaların bla-OXA-48 pozitifliği ve bla-NDM-1 pozitifliği görülme oranları benzerdi. Sonuç: Karbapenem dirençli K.pneumoniae enfeksiyonları ve antibiyotik direnci yoğun bakım hastalarını etkileyen ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Çalışmamızda CRKP izolatlarındaki OXA-48 gen pozitifliği ülkemizde olduğu gibi yüksek orandaydı (% 59,1) ancak NDM-1 gen pozitifliği birçok çalışmadan farklı olarak yüksek oranda (%52,4) saptandı. Direnç gen analizlerinin lokal verilerinin bilinmesi uygun ampirik tedavinin başarı oranını arttıracağı gibi hastane mortalitesi üzerine de etkili olabilir.Aim: Hospital-acquired infections are important public health problems worldwide. In order to contribute to the prevention of increasing antibiotic resistance in hospitals, it was aimed to determine the carbapenemase (NDM-1 and OXA-48) genes responsible for resistance in Klebsiella pneumoniae strains grown in patient samples in our hospital's intensive care units and to evaluate their effects on mortality.
Method: In the study planned as a prospective observational study, carbapenem-resistant K.pneumoniae strains isolated from routine clinical samples of patients over 18 years of age who were treated in the intensive care units of NEÜ Faculty of Medicine Hospital between October 2023 and July 2024 were identified. Tigecycline and colistin susceptibilities were studied using the broth microdilution method; imipenem, meropenem, ertapenem, amikacin, ceftazidime-avibactam susceptibilities were studied using the disk diffusion method. In carbapenem-resistant isolates, bla-OXA-48 and blaNDM-1 from the carbapenem resistance genes were studied using the real time polymerase chain reaction (RT-PCR) method. After data entry, statistical analysis was performed using the SPSS for Windows version 18.0 (SPSS Inc. Chicago, IL, USA) package program. Cases with p<0.05 were considered statistically significant.
Results: The study included 164 patients with a mean age of 63.5±16.1 years. 39.6% of the patients were female and 60.4% were male. 67.1% of K. pneumoniae growths were due to infection and 32.9% were due to colonization. The most common infections were catheter-related bloodstream infection in 58.2% of the cases and ventilator-associated pneumonia in 28.2%. The most common additional diseases of the patients were cardiovascular disease (40.9%) and hypertension (39.6%). The patients were followed up most frequently in the resuscitation intensive care unit (25.6%). 49.4% of the patients had a history of surgical procedures during hospitalization. Carbapenem-resistant K.pneumoniae growth was most frequently isolated from blood (42.1%) and from bronchoalveolar lavage (39.6%). Bla-OXA-48 gene was detected as positive in 59.1% of isolates, bla-NDM-1 gene was detected as positive in 52.4%, and bla-OXA-48 and bla-NDM-1 gene was detected as positive together in 39%. Ceftazidime avibactam resistance was found as 75.6%, colistin resistance as 34.8%, tigecycline resistance as 27.4%, and amikacin resistance as 67.7% in all isolates. The median mortality period in all patients was 7 days, and the mortality rate at 7 days and 30 days was 23.2% and 42.7%, respectively. According to the univariate regression analysis performed to determine the independent variables effective on the presence of mortality at 7 and 30 days, all variables that increased mortality were included in the multivariate logistic regression analysis. According to the multivariate analysis, it was determined that the risk of mortality at 7 days increased by 1-fold with a unit increase in age, 3.7-fold with intubation, and 4.8-fold with amikacin resistance; and the risk of mortality at 30 days increased by 1-fold with a unit increase in age, 6.4-fold with intubation, and 5.2-fold with other invasive procedures. The rates of bla-OXA-48 positivity and bla-NDM-1 positivity were similar in patients with and without mortality within 7 or 30 days.
Conclusion: Carbapenem-resistant K.pneumoniae infections and antibiotic resistance are serious public health problems affecting intensive care patients. In our study, OXA-48 gene positivity in CRKP isolates was high (59.1%) as in our country, but NDM-1 gene positivity was detected at a high rate (52.4%), unlike many studies. Knowing the local data of resistance gene analyses will increase the success rate of appropriate empirical treatment and may also have an impact on hospital mortality
Investigation of conservatory students' perceptions of success, motivation and self-efficiency in the field of voice training in terms of psychosocial development
Full text linkDoktora TeziBu çalışmada Konservatuvar eğitiminde şan eğitimi alan öğrencilerin bu alanı seçmelerindeki başarı, öz yeterlilik algıları ve motivasyonlarının karşılaştırmalı olarak incelemesi yapılarak psikososyal gelişimlerinde meydana gelen değişimlere ilişkin bulguların saptanması amaçlanmıştır. Konservatuvar şan eğitimi alanını seçen öğrencilerin başarı yönelim seviyeleri ile ilgili olarak bireysel motivasyon seviyeleri ve bireysel çalışmalarına ilişkin alışkanlıkları arasındaki ilişki incelenmiştir. Müzik işlevi toplumsal, bireysel, kültürel ve kültürlerarası olarak farklı yönlerden ele alınmıştır. Konservatuvar eğitiminde şan eğitimi alanının önemine yer verilerek, Türkiye’de müzik eğitiminin tarihçesine ilişkin araştırma yapılmıştır. Ayrıca bu eğitimi sunan kuruluşlar ile ilgili açıklamalarda bulunulmuştur. Öğrencilerin şan eğitimi almasının önemi, amacı ve sergilediği performansa ilişkin incelemeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucuna göre Konservatuvar eğitimi alan öğrencilerin duyuşsal, bilişsel ve psikomotor davranışlar konusunda kazanım elde ettiği, müzikal algısında gelişimin mümkün olduğu ve müzik eğitimine ilişkin tüm alanları bir bütün olarak görmesini sağladığı görülmüştür. Konservatuvar eğitimi alan öğrencilerin bireysel şan dersi motivasyon düzeyleri ile bireysel şan çalışma alışkanlıklarının şan eğitimi başarısı üzerinde sağladığı etki tespit edilmiştir. Şan eğitimi alan öğrencilerin elde edilen başarının yanında çalışma disiplini, alışkanlıkları, yöntemi ve motivasyonu bakımından çok sayıda unsurdan etkilendiği anlaşılmıştır. Bu kazanımların sağlanması ile birlikte öz yeterlik algıları ve motivasyon düzeylerinin eğitim sırasında anlamlı bir fark oluşturduğu sonucuna varılmıştır.In this study, it is aimed to determine the findings related to the changes in their psychosocial development by comparatively examining the success, self-efficacy perceptions and motivations of the students who receive singing education in conservatory education in choosing this field. The relationship between the success orientation levels of the students who chose the field of vocal education in conservatory education, their individual motivation levels and their habits regarding their individual studies was examined. The music function has been discussed from different aspects as social, individual, cultural and intercultural. By giving place to the importance of vocal education in music education, research on the history of music education in Turkey has been made. In addition, explanations were made about the organizations that offer this training. Investigations were carried out on the importance, purpose and performance of the students' singing education. According to the results of the study, it was seen that the students who received conservatory education gained gains in affective, cognitive and psychomotor behaviors, it was possible to improve their musical perception and it enabled them to see all areas related to music education as a whole. It has been determined that the individual singing lesson motivation levels of the students who receive music education and the effect of individual singing study habits on the success of singing education. It has been understood that the students who receive music education are affected by many factors in terms of study discipline, habits, method and motivation as well as the success achieved. It was concluded that with the achievement of these gains, self-efficacy perceptions and motivation levels made a significant difference during the education
The examination of various etiological factors affecting the survival rates of periodontal splints
Full text linkBu tez çalışması, periodontal destek doku kaybı bulunan dişlere uygulanan splintlerin klinik durumları ile sağkalım oranlarını değerlendirmeyi; splintlere ve dişlere etki eden çeşitli faktörleri tanımlayarak bu faktörlerin splint sağkalımı üzerindeki etkilerini ayrıntılı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca çalışma, periodontal splint uygulamalarında uzun dönem başarıyı artırmaya yönelik kanıta dayalı stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlamayı hedeflemiştir. Çalışmamızda, 2014–2024 yılları arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Restoratif Diş Tedavisi Anabilim Dalı'nda periodontal destek doku kaybı olan dişlere splint tedavisi uygulanmış hastalar, retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Tedavi sürecinin üzerinden en az 12 ay geçmiş 71 birey arasından rastgele seçim yapılmış ve hedeflenen 42 kişilik örneklem büyüklüğüne ulaşılana kadar hasta değerlendirmelerine devam edilmiştir. Splinte dahil olan dişler tek bir istatistiksel ünite olarak, splint yapısı ise bütünsel olarak değerlendirilmiştir. Değerlendirme kriterleri; periodontal durum, mevcut splint yapısının durumu, oklüzyon ilişkisi, oral hijyen düzeyleri ve tedaviye ilişkin memnuniyet düzeyleri, hazırlanan form üzerinden değerlendirilmiştir. Tüm veriler IBM SPSS V23 yazılımı ile analiz edilmiştir. Veri analiz sürecinde Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov testleri, Mann-Whitney U testi, Bağımsız T testi, Pearson's Ki-Kare testi ve Yates'in Düzeltmeli Ki-Kare testi uygulanmıştır. Başarısızlık ile ilişkili risk faktörlerini belirlemek amacıyla lojistik regresyon analizi, splintlerin sağ kalım sürelerini belirlemek amacıyla ise Kaplan-Meier sağkalım analizi yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışma kapsamında 25 kadın (%59,5), 17 erkek (%40,5) olmak üzere toplam 42 katılımcı değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 49,81± 8,86 yaş ortanca değeri ise 50 olarak hesaplanmıştır. Hastaların tedaviye yönelik memnuniyet düzeylerini ölçmek amacıyla kullanılan VAS (Görsel Analog Skala) puanlarının ortalaması 6,95± 2,87 olarak belirlenmiştir. Bu değer, splint başarısızlığı gözlenen grupta 6 (1-10), başarısızlık görülmeyen grupta ise 9 (7-10) olarak tespit edilmiştir. İncelenen 42 splintten 15 (%35,7)'i maksilla, 27 (%64,3)'si ise mandibulada yer almıştır. Splintlerin ortalama sağkalım süresi 80,5 ay olarak hesaplanmıştır. Bu süre, %95 güven aralığında 68,2 ile 92,8 ay arasında değişmektedir. İnceleme sonucunda, değerlendirme kriterlerine göre 20 splint (%47,6) başarılı olarak sınıflandırılmış; başarısız olarak değerlendirilen 22 splintin (%52,4) ise 17'sinde adeziv başarısızlık (splintin kopması veya dişten ayrılması), 5'inde ise koheziv başarısızlık (kompozit tabaka içerisinde) tespit edilmiştir. Başarısız olarak değerlendirilen splintlerde, toplam 54 dişte ya da bu dişlerin komşuluğunda çeşitli komplikasyonlar tespit edilmiştir. Ayrıca, iki hastada toplam beş diş kaybı meydana gelmiştir. Tamir veya yenileme ihtiyacı yüksek oranda gözlenmiş olsa da yalnızca iki hastada beş diş kaybı yaşanması, periodontal splintlerin periodontal olarak tehlikeye girmiş dişlerin ağızda tutulmasına etkili şekilde katkı sağladığını göstermektedir. Bruksizm, grup fonksiyonlu oklüzyon, Sınıf II–III kapanış ve diastema varlığı başarısızlıkla ilişkili bulunmuştur. Düzenli diş hekimi kontrollerine katılan hastalarda splint başarısı daha yüksek saptanmıştır. Splintleme, mobiliteyi azaltarak hasta konforunu artırmakta ve periodontal stabiliteyi desteklemektedir; ancak uzun dönem başarı için düzenli takip ve etkili ağız hijyeni kritik öneme sahiptir.This thesis study aims to evaluate the clinical status and survival rates of splints applied to periodontally compromised teeth; to identify various factors affecting splints and teeth and to examine the effects of these factors on splint survival in detail. The study also aims to contribute to the development of evidence-based strategies to improve the long-term success of periodontal splinting. In this study, authors were retrospectively evaluated patients who underwent splinting treatment for periodontally compromised teeth at Necmettin Erbakan University, Faculty of Dentistry, Department of Restorative Dentistry between 2014 and 2024. A randomized selection was made among 71 individuals who had been on treatment for at least 12 months and patient assessments continued until the targeted sample size of 42 was reached. The teeth included in the splint were evaluated as a single statistical unit and the splint as a whole. Evaluation criteria: periodontal status, status of the existing splint structure, occlusion relationship, oral hygiene levels and satisfaction levels regarding the treatment were evaluated on the prepared form. All data were analyzed with IBM SPSS V23 software. Shapiro-Wilk and Kolmogorov-Smirnov tests, Mann-Whitney U test, Independent T test, Pearson's Chi-Square test and Yates' Chi-Square test with correction were applied in the data analysis process. Logistic regression analysis was used to determine the risk factors associated with failure and Kaplan-Meier survival analysis was used to determine the survival time of splints. Statistical significance level was accepted as p<0.05. A total of 42 participants, 25 women (59.5%) and 17 men (40.5%) were evaluated. The mean age of the participants was 49.81± 8.86 (Median 50 years). The mean VAS (Visual Analog Scale) score used to measure the satisfaction level of the patients with the treatment was 6.95± 2.87. This value was determined as 6 (1-10) in the group with splint failure and 9 (7-10) in the group without failure. Of the 42 splints examined, 15 (35.7%) were located in the maxilla and 27 (64.3%) in the mandible. The mean survival time of the splints was calculated as 80.5 months. The 95% confidence interval ranged between 68.2 and 92.8 months. According to the evaluation criteria, 20 splints (47.6%) were classified as successful; of the 22 splints (52.4%) evaluated as unsuccessful, 17 had adhesive failure (detachment or debonding of the splint from the tooth surface) and 5 had cohesive failure (within the composite layer). In the failed splints, various complications were detected in or adjacent to a total of 54 teeth. In addition, a total of five teeth were lost in two patients. Although a high rate of repair or replacement was observed, the fact that only five teeth were lost in two patients indicates that periodontal splints contribute effectively to maintaining periodontally compromised teeth in the oral cavity. Bruxism, group function occlusion, Class II–III molar relationships, and the presence of diastema were found to be associated with splint failure. Higher splint success rates were observed in patients who regularly attended dental check-ups. Splinting reduces mobility, increases patient comfort, and supports periodontal stability; however, regular follow-up and effective oral hygiene are critical for long-term success
Improving the grinding performance and energy consumption of boron ore with grinding aids
No full textYüksek Lisans TeziÇalışmada, farklı üç adet saf öğütme yardımcısının (Trietanolamin, Diethylene ve 1-Hexanol) bor cevherinin öğütme performansı ve enerji tüketimi üzerindeki etkilerinin gezegen tip değirmende araştırılması yapılmıştır. Belirlenen kimyasalların bor’un öğütülmesi üzerindeki etkileri tane boyutu, öğütme süresindeki değişimler, tüketilen enerji miktarları ve öğütülen ürünlerin taramalı elektron mikroskobu (SEM) görüntüleri (tane topaklanması olup olmadığını gözlemlemek için) ile tespit edilmiştir. Deney sonuçlarından, daha az enerji ile daha ince boyutlu ürünler elde edilebileceği belirlenmiştir. Bor cevherinin 240 saniyelik öğütme süresinde ve 0,5 wt% oranında TEA ilave edilerek gezegen tip değirmende öğütülmesi sonucu d50 35,15 µm boyutunda ürün elde edilmiştir. Bu ürünlerin elde edilebilmesi için ihtiyaç duyulan enerji miktarı ise 170 kwh/t tır. Böylece, az miktarda ilave edilen öğütme yardımcılarının öğütme yardımcısız yapılan deneylere kıyasla öğütülen ürünlerin d50 boyutlarında yaklaşık %50 oranında ve bununla orantılı olarak enerji tüketiminde de yaklaşık %50 oranında bir iyileştirme sağlanabildiği sonucuna ulaşılmıştır.In the study, the effects of three different pure grinding aids (Triethanolamine, Diethylene and 1- Hexanol) on the grinding performance and energy consumption of boron ore were investigated in planetary type mills. The effects of the determined chemicals on the grinding of boron ore were determined by grain size, changes in grinding time, energy amounts and scanning electron microscope (SEM) images of the milled products (to observe whether there was grain agglomeration). From the experimental results, it was determined that finer sized products could be obtained with less energy. Boron ore was ground in a planetary type of mill with a grinding time of 240 seconds and TEA added at a rate of 0,5 wt%, resulting in a product with a d50 of 35,15 µm. The amount of energy required to obtain these products is 170 kWh/t in a planetary mill. Thus, it was concluded that small amounts of added grinding aids could provide an improvement of approximately 50% in the d50 dimensions of the ground products and, accordingly, an improvement of approximately 50% in energy consumption compared to experiments conducted without grinding aids
Predicting BIST stock prices using artificial neural networks
No full textYüksek Lisans TeziBu çalışma, Yapay Sinir Ağları (YSA) kullanılarak BIST 30 ve BIST 100 endekslerine ait 2022-2023 yıllarındaki verilerle kapanış fiyatlarını tahmin etmeyi amaçlamaktadır. Veri ön işleme adımlarının ardından ileri beslemeli çok katmanlı algılayıcı (ÇKA) modeli geliştirilmiş ve fiyat tahmini gerçekleştirilmiştir. Modelin başarımı, Ortalama Kare Hata (OKH), Ortalama Mutlak Hata (OMH), Ortalama Mutlak Yüzde Hata (OMYH), R-kare (R²), Doğruluk, Kesinlik, Duyarlılık ve Yönsel Doğruluk Oranı (YDO) gibi çeşitli performans metrikleriyle değerlendirilmiştir. BIST 30 endeksi için modelin R² değeri %96,2 (0,962), OMH değeri 1,83 ve YDO %93,7 olarak elde edilmiştir. BIST 100 endeksi için ise R² değeri %95,5 (0,955), OMH değeri 2,05 ve YDO %92,4 bulunmuştur. Bu sonuçlar, YSA tabanlı ÇKA modelinin hem yön tahmininde hem de sayısal değer tahmininde yüksek doğruluk sunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, bu yöntem yatırımcılara veri temelli karar alma süreçlerinde etkili bir karar destek aracı sunarak finansal piyasalarda risk yönetimi ve portföy optimizasyonu açısından önemli bir katkı sağlamaktadır.This study aims to predict the closing prices of the BIST 30 and BIST 100 indices for the years 2022–2023 using Artificial Neural Networks (ANN). After completing data preprocessing steps, a feedforward Multilayer Perceptron (MLP) model was developed to perform price forecasting. The model's performance was evaluated using various metrics, including Mean Squared Error (MSE), Mean Absolute Error (MAE), Mean Absolute Percentage Error (MAPE), R-squared (R²), Accuracy, Precision, Recall, and Directional Accuracy (DA). For the BIST 30 index, the model achieved an R² score of 0.962, an MAE of 1.83, and a directional accuracy of 93.7%. For the BIST 100 index, the R² score was 0.955, MAE was 2.05, and directional accuracy reached 92.4%. These results demonstrate that the ANN-based MLP model offers high accuracy in both numerical price forecasting and directional movement prediction. Furthermore, the proposed method provides investors with an effective data-driven decision support tool, contributing significantly to financial market risk management and portfolio optimization
Matching of music, taste and plate presentation
No full textDoktora TeziGastronomi biliminde müzik, tat algısı ve tabak sunumu arasındaki ilişki, çoklu duyusal algının bir uzantısı olarak değerlendirilmektedir. Bu ilişki, özellikle müzik ve yemeğin görsel sunumunun tat algısı üzerindeki etkilerini araştıran çalışmalarla desteklenmiştir. Müzik, bir yemeğin nasıl algılandığını şekillendirme potansiyeline sahipken; tabak sunumu, yemeğin lezzetini ve cazibesini etkileyen önemli bir unsurdur. Bu çalışmanın amacı, müziğin ve tabak sunumunun temel tatlarla olan eşleşmesini ölçerek, temel tatlarla bu tatları çağrıştıran ezgilerin ilişkilerini ortaya koymaktır. Duyusal değerlendirme yöntemi kullanılarak yapılan çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşama çevrimiçi anket formu üzerinden uygulanmış olup, deneye 30 gastronomi öğrencisi katılmıştır. İkinci aşamaya ilk aşamada yer alan gastronomi öğrencileri katılarak noktasal, çizgizel ve dairesel formlarda hazırlanmış tabak sunumlu yiyeceklerin tadımı yaptırılmıştır. Katılımcılar tadım esnasında temel tat ezgilerini de dinleyerek çevrimiçi anket formu üzerinden puanlama yapmışlardır. Araştırmada, farklı tabak sunumlarıyla eşleştirilen tatlar ve müzik türlerinin, katılımcıların tat algılarındaki değişiklikleri nasıl şekillendirdiği analiz edilmiştir. Bulgular, belirli tabak sunumlarının belirli tatlarla ve müzik türleriyle güçlü bir uyum sağladığını ortaya koymaktadır. Dairesel tabak sunumu, tatlı tat ve tatlı müzikle; noktasal tabak sunumu, ekşi tat ve ekşi müzikle; çizgisel tabak sunumu ise tuzlu tat ve tuzlu müzikle en iyi şekilde eşleşmiştir. Bu bulgular tat, sunum ve müzik arasındaki duyusal etkileşimin önemini vurgulamakta ve gastronomi alanında tabak sunumunun ve müziğin, tat algısını etkileyen bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.In gastronomic science, the relationship among music, taste perception, and plate presentation is considered an extension of multisensory perception. This relationship is supported by studies investigating the effects of music and the visual presentation of food on taste perception. While music has the potential to shape how a dish is perceived, plate presentation is a significant factor influencing the flavor and appeal of the food. The aim of this study is to measure the pairing of music and plate presentation with basic tastes and to reveal the relationships between these fundamental tastes and the melodies that evoke them. The study, conducted using a sensory evaluation method, consists of two stages. The first stage was implemented through an online survey, in which 30 gastronomy students participated. In the second stage, the same gastronomy students took part, tasting foods presented on plates designed in point-based, linear, and circular forms. During the tasting, participants listened to melodies corresponding to basic tastes and rated their experiences through an online survey. The study analyzed how the tastes paired with different plate presentations and music genres shaped participants' taste perceptions. The findings revealed that certain plate presentations strongly aligned with specific tastes and music genres. The circular plate presentation was best matched with sweet taste and sweet music; the point-based plate presentation corresponded with sour taste and sour music; and the linear plate presentation aligned with salty taste and salty music. These findings highlight the importance of sensory interaction between taste, presentation, and music, demonstrating that plate presentation and music can be used as tools to influence taste perception in the field of gastronomy
A study on determining logistics village perceptions of logistics management students
No full textYüksek Lisans TeziLojistik köyler, çeşitli ulaştırma modlarına etkin bir şekilde bağlantısı olan, lojistik hizmetler ile ilgili resmi kurumları barındıran, lojistik hizmetleri düşük maliyetli, hızlı ve güvenli bir şekilde yürüten donanımlı bölgeler olarak ifade edilmektedir. Bu çalışma lojistik yönetimi bölümü lisans öğrencilerinin lojistik köylere yönelik algılarının belirlenmesine yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Lojistik yönetimi bölümü öğrencilerinin lojistik köylere yönelik algılarının belirlenmesi amacı ile yürütülen bu araştırma nicel bir araştırmadır. Araştırmanın modeli ise nicel araştırma desenlerinden biri olan tarama (survey) şeklinde dizayn edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu lojistik yönetimi öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma grubu kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Şekkeli ve Bakan (2021) tarafından geliştirilen “Lojistik Kümelerin Bölgesel Faydaları” ölçeği kullanılmıştır. Ölçek lojistik köylerin sektörel, sosyal, çevresel ve ekonomik faydalarına ilişkin toplam 15 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, lisans öğrencileri üzerinde uygulanmadığı için araştırmacı geçerlik ve güvenirlik çalışmaları lojistik yönetimi lisans bölümünde okuyan öğrenciler ile araştırma kapsamında tekrarlanmıştır. Yapılan güvenirlik analizi sonucu ölçeğin geneli için cronbach α değeri 0,94 olarak hesaplanmıştır. Veri toplama aracı için yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ölçeğin lisans öğrencileri için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Araştırma sonucunda lojistik yönetimi öğrencilerinin cinsiyetleri, lojistik yönetimi konulu yayınları takip etme durumları, lojistik sistemler ve yönetimine yönelik bilimsel toplantıya (konferans, seminer vb.) katılım durumları ve aylık hane gelirleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Araştırmada maddelere yönelik sonuçlar incelendiğinde lojistik yönetimi öğrencilerinin lojistik köylerin çevresel, ekonomik, sosyal ve sekötrel fayda ve avantaj sağlayacak yapılar olarak algıladıkları ortaya çıkmaktadır. Lojistik köylerin faydalarına yönelik maddeler içeren ölçme aracının her bir maddesi genel olarak yüksek düzeyde katılım oranına sahiptir. Bu sonuç araştırmacı tarafından lojistik yönetimi öğrencilerinin lojistik köylerin kuruldukları bölgeye sağlayacağı çevresel, ekonomik, sosyal ve sektörel faydalarına yönelik algı düzeylerinin yüksek olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Fakat maddeler içinde öğrencilerin %30’ lu oranlarda kararsızlık yaşadığı veya %19’ lu oranlarda katılım gösterilmeyen maddeler mevcuttur. Öğrencilerin lojistik köylerin sosyal, sektörel, çevresel ve ekonomik faydalarına ilişkin yaşadıkları kararsızlıkları veya katılım göstermedikleri durumları ortadan kaldırmak için sanayi-üniversite iş birlikleri, uygulamalı eğitim veya stajlar önerilmiştir.Logistics villages are defined as well-equipped regions that are effectively connected to various transportation modes, host official institutions related to logistics services, and carry out logistics services in a low-cost, fast and safe manner. This study was conducted to determine the perceptions of undergraduate students of logistics management department towards logistics villages. This research, which was conducted to determine the perceptions of logistics management department students towards logistics villages, is a quantitative research. The research model was designed as a survey, which is one of the quantitative research designs. The study group of the research consists of logistics management students. The study group was determined by convenience sampling method. The “Regional Benefits of Logistics Clusters” scale developed by Şekkeli and Bakan (2021) was used as a data collection tool in the study. The scale consists of a total of 15 items regarding the sectoral, social, environmental and economic benefits of logistics villages. Since the scale was not applied to undergraduate students, the researcher repeated the validity and reliability studies with students studying in the undergraduate department of logistics management within the scope of the research. As a result of the reliability analysis, cronbach α value for the overall scale was calculated as 0.94. The validity and reliability studies conducted for the data collection tool show that the scale is a valid and reliable measurement tool for undergraduate students. As a result of the research, no statistically significant difference was found between the gender of logistics management students, their status of following publications on logistics management, their participation in scientific meetings (conferences, seminars, etc.) on logistics systems and management, and their monthly household income. When the results of the items in the study are analyzed, it is revealed that logistics management students perceive logistics villages as structures that will provide environmental, economic, social and secular benefits and advantages. Each item of the measurement tool, which includes items related to the benefits of logistics villages, has a high level of participation rate in general. This result was interpreted by the researcher as the high level of perception of logistics management students towards the environmental, economic, social and sectoral benefits that logistics villages will provide to the region where they are established. However, among the items, there are items where students are undecided at a rate of 30% or disagreed at a rate of 19%. Industry-university collaborations, applied training or internships have been suggested to eliminate the ambivalence or non-participation of students regarding the social, sectoral, environmental and economic benefits of logistics villages
Evaluation of the effect of endogenous hypercortisolism on macular and optic nerve parameters related to glaucoma risk
Full text linkAmaç: Bu çalışmada, endojen hiperkortizolizme bağlı olarak gelişen Cushing sendromu hastalarında glokomla ilişkili oküler yapısal ve vasküler parametrelerin optik koherens tomografi (OKT) ve optik koherens tomografi anjiyografi (OKT-A) ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Özellikle retinal sinir lifi tabakası (RSLT), gangliyon hücre kompleksi (GHK), santral makula kalınlığı (SMK) ve peripapiller/maküler damar yoğunluğu (VD) gibi parametrelerdeki değişiklikler incelenmiş; Cushing sendromunun subklinik glokomatöz süreç üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Gereç Ve Yöntem: Çalışmaya, endojen hiperkortizolizm tanısı almış ve endokrin tedavisi tamamlanmış 36 Cushing hastası ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 40 sağlıklı kontrol birey dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara ön segment ve fundus muayenesi, en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK),standart göz içi basıncı (GİB) ölçümü,santral korneal kalınlık (SKK) ölçümü, Görme alanı (HFA), OKT ve OKT-A görüntüleme uygulanmıştır. SMK, RSLT, GHK alt segmentleri ile yüzeyel ve derin maküler/peripapiller damar yoğunlukları ölçülmüştür. Toplanan veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 23.0 paket programı ile analiz edildi. Tüm testler için istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Cushing grubunda GİB ortalaması anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (19.39 ± 4.36 mmHg vs. 14.28 ± 2.23 mmHg; p 0.05).
Sonuç: Cushing hastalarında SMK ve GHK alt segmentlerinde izlenen incelme, retinal gangliyon hücrelerinde subklinik düzeyde bir etkilenmenin varlığına işaret etmektedir. Ayrıca Cushing grubunda göz içi basıncı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuş, bu durum hastalarda steroid kaynaklı oküler hipertansiyon (OHT) gelişme riskini desteklemiştir. GİB artışı, glokomatöz sürecin ilk adımı olarak değerlendirildiğinden, bu hasta grubunda glokom açısından yakın takip gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
Bununla birlikte, beklenenin aksine bazı maküler bölgelerde damar yoğunluklarında artış gözlenmiştir. Bu bulgular, glokomatöz sürecin erken evrede veya kompansatuar fazda olabileceğini ve kortizol düzeylerinin kısa sürede tedaviyle baskılanmasının yapısal bozulmayı sınırlayabileceğini düşündürmektedir. Kortizolün vasküler geçirgenlik artırıcı etkisi, geçici vazodilatasyon ve reaktif hiperemi gibi faktörler de bu artışta rol oynayabilir. Bu nedenle, endojen hiperkortizolizmli bireylerde hem yapısal hem de mikrovasküler değişimlerin erken tanı ve düzenli takip açısından önemi büyüktür.Objective: This study aimed to evaluate ocular structural and vascular parameters associated with glaucoma in patients with Cushing’s syndrome due to endogenous hypercortisolism using optical coherence tomography (OCT) and optical coherence tomography angiography (OCT-A). Specifically, changes in parameters such as retinal nerve fiber layer (RNFL), ganglion cell complex (GCC), central macular thickness (CMT), and peripapillary/macular vessel density (VD) were examined, and the potential subclinical effects of Cushing’s syndrome on glaucomatous processes were investigated.
Materials and Methods: The study included 36 patients diagnosed with endogenous hypercortisolism who had completed endocrine treatment and 40 age- and sex-matched healthy control subjects. All participants underwent anterior segment and fundus examination, best corrected visual acuity (BCVA), standard intraocular pressure (IOP) measurement, central corneal thickness (CCT) measurement, visual field testing (HFA), OCT, and OCT-A imaging. Measurements of CMT, RNFL, GCC sublayers, and superficial and deep macular/peripapillary VD were performed. The data were analyzed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) version 23.0. A p-value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: In the Cushing group, the mean intraocular pressure (IOP) was significantly higher compared to the control group (19.39 ± 4.36 mmHg vs. 14.28 ± 2.23 mmHg; p 0.05)
Conclusion: The observed thinning in CMT and inferior GCC layers in Cushing patients suggests early subclinical involvement of retinal ganglion cells. Moreover, significantly elevated IOP values in the Cushing group support the potential for steroid-induced ocular hypertension (OHT), which may represent the first stage of a glaucomatous process. Therefore, close monitoring of these patients for glaucoma is crucial.
Interestingly, contrary to expectations, increased vessel density was observed in certain macular regions. This may indicate that the glaucomatous process is in an early or compensatory phase and that rapid suppression of cortisol levels through early treatment could have limited structural damage. Cortisol's effects on increasing vascular permeability, leading to transient vasodilation and reactive hyperemia, may also contribute to these findings. Thus, early identification and longitudinal follow-up of both structural and microvascular changes in patients with endogenous hypercortisolism are of paramount importance