Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
Attributes of the prophets in the context of their prayers in the Holy Quran
Get PDFYüksek Lisans TeziBu tez Kur’an-ı Kerim’deki Duaları Bağlamında Peygamberlerin Sıfatlarını araştırmaktadır. Çalışmamızda Kur’an-ı Kerim’deki peygamber dualarını kelami bir konu olan peygamber sıfatları bağlamında değerlendirmeye gayret göstereceğiz. Tezde, öncelikle Allah ile kul arasında doğrudan gerçekleşen, ibadetin özünü oluşturan dua kavramı ile peygamber, nebî, resul, kavramlarının anlamları nebî ve resul arasındaki farklılıklar üzerinde durulmuştur. Peygamber sıfatlarını oluşturan sıdk, emanet, ismet, fetânet ve tebliğ kavramları incelenmeye çalışılmıştır. İkinci, bölümde ise Kur’an-ı Kerim’deki peygamberlerin duaları peygamber sıfatları bağlamında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Tezin ana noktası peygamber sıfatlarını peygamber dualarındaki yansımalarına işaret etmeye çalışmaktır. Sonuç olarak bu tez Kur’an-ı Kerim’de geçen peygamber dualarını, peygamber sıfatları bağlamında sınıflandırmaya ve peygamber dualarını bu sıfatlar bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır.This thesis investigates the attributes of the prophets in the context of their prayers in the Holy Qur'an. In our study, we will endeavor to evaluate the prayers of the prophets in the Holy Qur'an in the context of the attributes of the prophets, which is a theological issue. In the thesis, first of all, the concept of prayer, which is realized directly between Allah and the servant and constitutes the essence of worship, and the meanings of the concepts of prophet, nebî, resul, and the differences between nebî and resul are emphasized. The concepts of sincerity, trust, ismet, fetânet and communiqué, which constitute the attributes of prophets, were tried to be analyzed. In the second part, the prayers of the prophets in the Holy Qur'an were tried to be evaluated in the context of prophetic attributes. The main point of the thesis is to try to point out the reflections of the prophetic attributes in the prayers of the prophets. As a result, this thesis aims to categorize the prayers of the prophets in the Qur'an in the context of prophetic attributes and to evaluate the prayers of the prophets in the context of these attributes
Perceptions of successful aging and health outcomes of individuals who walk in their leisure time (Example of Gönen district)
Get PDFYüksek Lisans TeziBu tez, Gönen ilçesinde serbest zamanlarında yürüyüş yapan bireylerin başarılı yaşlanma ve sağlık çıktıları üzerindeki algılarını incelemektedir. Araştırmada, bireylerin yürüyüş yapma alışkanlıklarının fiziksel, psikolojik ve sosyal sağlık algıları üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmanın örneklemi, kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 314 katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler, yüz yüze uygulanan anketler aracılığıyla toplanmış ve SPSS programında analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans dağılımları, normallik testleri, t-testleri, ANOVA ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, düzenli yürüyüş yapan bireylerin sağlık algılarının daha yüksek olduğunu ve başarılı yaşlanma sürecine olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları ile başarılı yaşlanma arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Haftalık yürüyüş sıklığı arttıkça bireylerin yaşam kalitesinde ve sağlık algılarında artış olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, sosyal destek ve bireysel özgürlüğün yaşlı bireylerin aktif yaşamlarını sürdürmelerinde önemli bir rol oynadığı ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçları, düzenli yürüyüş gibi serbest zaman aktivitelerinin teşvik edilmesinin, yaşlı bireylerin sağlık algılarını ve yaşam doyumlarını artırmada kritik bir unsur olduğunu göstermektedir. Çalışmada elde edilen bulgular, serbest zaman aktivitelerinin yaşlı bireylerin fiziksel ve zihinsel iyilik hallerini desteklediğini ve başarılı yaşlanma sürecine önemli katkılar sağladığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, sağlıklı yaşlanmayı desteklemek amacıyla düzenli yürüyüş gibi serbest zaman aktivitelerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.This thesis examines the perceptions of successful aging and health outcomes among individuals who engage in walking during their leisure time in the Gönen district. The study evaluates the impact of walking habits on physical, psychological, and social health perceptions. The sample consists of 314 participants selected using the convenience sampling method. Data were collected through face-to-face surveys and analyzed using the SPSS software. Frequency distributions, normality tests, t-tests, ANOVA, and correlation analyses were conducted. The findings indicate that individuals who engage in regular walking have higher health perceptions and contribute positively to the process of successful aging. Correlation analysis results show a significant positive relationship between perceived health outcomes in recreation and successful aging. It was observed that as the frequency of weekly walking increased, participants reported improvements in their quality of life and health perceptions. Additionally, social support and personal freedom play a significant role in helping elderly individuals maintain an active lifestyle. The study results highlight that promoting leisure activities, such as regular walking, is crucial in enhancing health perceptions and life satisfaction among elderly individuals. The findings indicate that leisure time activities contribute significantly to the physical and mental well-being of elderly individuals, promoting a successful aging process. In conclusion, the study suggests encouraging the widespread adoption of leisure activities such as walking to support healthy aging
Examination of variables affecting primary school students' epistemological beliefs
Get PDFYüksek Lisans TeziÇocukların epistemolojik inançlarının nelerden etkilendiği, nasıl oluşup şekillendiği konusunun oldukça önemli olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle bu araştırma ile ilkokul öğrencilerinin epistemolojik inançlarını etkileyen değişkenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin epistemolojik inançları ile demografik özellikleri (cinsiyet, ebeveynlerin eğitim düzeyi), bilime duymuş oldukları ilgi, belgesel izleme sıklıkları, büyüdüklerinde bilim insanı olma istekleri ve üstbilişsel farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Bingöl ilinde 3. ve 4. sınıfta öğrenim gören 514 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler istatistiksel analizlerle incelenmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin epistemolojik inançları ile cinsiyet, ebeveynlerin eğitim düzeyi, bilime duyulan pozitif ilgi ve belgesel izleme durumları ile anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Ancak ilkokul öğrencilerinin epistemolojik inançları ile bilim insanı olma istekleri ve üstbilişsel farkındalıkları arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çocukların epistemolojik inançlarının zaman içerisinde göstermiş olduğu değişikliğin incelendiği çalışmaların oldukça faydalı olacağı düşünülmektedir. Ayrıca somut işlemler döneminde yer alan çocuklar ile soyut işlemler döneminde yer alan çocukların, epistemolojik inançlarını etkileyen etmenlerin neler olduğunun ve bu etmenlerin hangi noktalarda farklılaştığının incelenmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.It is thought that the issue of what affects children's epistemological beliefs and how they are formed and shaped is very important. Therefore, this research aims to examine the variables that affect the epistemological beliefs of primary school students. It was aimed to examine the relationship between students' epistemological beliefs and demographic characteristics (gender, parents' education level), their interest in science, frequency of watching documentaries, their desire to become scientists when they grow up, and their metacognitive awareness in this context. Survey design, one of the quantitative research methods, was used in the study. The sample of the research includes 514 students that study in the 3rd and 4th grades in Bingöl. The data were examined with statistical analysis. As a result of the research, any significant relationship could not be detected between the epistemological beliefs of the students and their gender, parents' education level, positive interest in science and documentary watching situations. However, it has been determined that there is a significant relationship between the epistemological beliefs of primary school students and their desire to become scientists and their metacognitive awareness. It is thought that studies examining the changes in children's epistemological beliefs over time will be quite useful. It is also thought that it would be useful to examine the factors that affect the epistemological beliefs of children in the concrete operations period and children in the abstract operations period and at what points these factors differ
The mediating role of cognitive emotion regulation skills in the relationship between emotional dependence and obsessive-compulsive traits in romantic relationships
No full textYüksek Lisans TeziBu araştırmada romantik ilişkisi bulunan yetişkinlerin duygusal bağımlılıkları ile obsesif kompulsif özellikleri arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenleme becerisinin aracı rolü olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca duygusal bağımlılık, obsesif kompulsif özellikler ve bilişsel duygu düzenleme becerileri arasındaki ikili ilişkiler incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma modeli olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden katılan 18-32 yaş arasındaki 272 kadın (%65.8), 141 erkek (%34.1) olmak üzere toplam 413 kişi oluşturmuştur. Araştırma verilerini toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", " Duygusal Bağımlılık Ölçeği", "Maudsley Obsesif Kompulsif Belirti Ölçeği" ve " Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada toplanan verilerin analizi için SPSS 26 paket programı kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı, romantik ilişkisi bulunan yetişkinlerin duygusal bağımlılık, obsesif kompulsif yatkınlık ve bilişsel duygu düzenleme becerilerini demografik değişkenler açısından incelemek amacıyla Bağımsız Örneklemler için T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi, bilişsel duygu düzenleme becerilerinin aracılık analizi için IBM SPSS Process Macro 4.1 uygulaması kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre romantik ilişkisi bulunan yetişkinlerin duygusal bağımlılık düzeyleri cinsiyet, ilişki statüsü ve ilişki süresine göre anlamlı olarak farklılaşmıştır. Romantik ilişkisi bulunan yetişkinlerin obsesif kompulsif özellik gösterme düzeyleri bazı alt boyutlarda cinsiyet, ilişki statüsü ve ilişki süresine göre anlamlı olarak farklılaşmıştır. Romantik ilişkisi bulunan yetişkinlerin bilişsel duygu düzenleme becerileri bazı alt boyutlarda cinsiyet, ilişki statüsü ve ilişki süresine göre anlamlı olarak farklılaşmıştır. Kardeş sayısı ve doğum sırası bahsedilen değişkenlerin hiçbirinde anlamlı düzeyde farklılaşma göstermemiştir. Duygusal bağımlılık ile obsesif kompulsif bozukluğun sadece "Temizlik" alt boyutu arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Duygusal bağımlılık ile bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin "Pozitif tekrar odaklanma" ve "Plana tekrar odaklanma" alt boyutları arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Obsesif kompulsif bozukluk ve bazı alt boyutları ile bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin bazı alt boyutları arasında anlamlı düzeyde ilişkiler bulunmuştur. Duygusal bağımlılık ile obsesif kompulsif özellikler arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenleme becerisinin aracılık etkisine ise rastlanmamıştır.In this study, the mediating role of cognitive emotion regulation skills in the relationship between emotional dependence and obsessive-compulsive traits of adults in romantic relationships was examined. In addition, the dyadic relationships between emotional dependence, obsessive-compulsive traits and cognitive emotion regulation skills were examined. Relational explanatory survey model, which is a quantitative research model, was used in the study. The study group of the research consisted of a total of 413 people, 272 females (65.8%) and 141 males (34.1%) between the ages of 18-32, from different regions of Turkey. 'Personal Information Form', "Emotional Dependency Scale", "Maudsley Obsessive Compulsive Symptom Scale" and "Cognitive Emotion Regulation Scale" were used to collect the research data. SPSS 26 package programme was used for the analysis of the data collected in the study. Pearson Product Moment Correlation Coefficient was used to determine the relationship between variables, T-Test for Independent Samples and One-Way Analysis of Variance were used to examine the emotional dependence, obsessive-compulsive tendency and cognitive emotion regulation skills of adults in romantic relationships in terms of demographic variables, and IBM SPSS Process Macro 4.1 application was used for mediation analysis of cognitive emotion regulation skills. According to the results of the study, emotional dependence levels of adults in romantic relationships differed significantly according to gender, relationship status and relationship duration. Obsessive-compulsive trait levels of adults in romantic relationships differed significantly in some sub-dimensions according to gender, relationship status and relationship duration. Cognitive emotion regulation skills of adults in romantic relationships differed significantly in some sub-dimensions according to gender, relationship status and relationship duration. The number of siblings and birth order did not differ significantly in any of the mentioned variables. There was a significant relationship between emotional dependence and only 'cleaning' sub-dimension of obsessive-compulsive disorder. There was a significant relationship between emotional dependence and the 'Positive refocusing' and 'Plan refocusing' sub-dimensions of cognitive emotion regulation strategies. There were significant relationships between obsessive-compulsive disorder and some of its sub-dimensions and some sub-dimensions of cognitive emotion regulation strategies. The mediating effect of cognitive emotion regulation skills on the relationship between emotional dependence and obsessive-compulsive traits was not found
Microphone placement, equalizer and monitor applications of oud, one of the instruments of Turkish music, in live performances
No full textYüksek Lisans TeziBu çalışmada, Türk müziği çalgılarından Ud’un, canlı performanslardaki mikrofon plasmanı, ekolayzır ve monitör uygulamalarına yönelik; icra, estetik ve sanatsal açıdan en uygun formu belirlemek, eğitim-öğretim materyal eksikliğini gidermek ve Türk müziği canlı performansları ile müzik teknolojileri arasındaki etkileşimi güçlendirerek bu alanda standartlar oluşturmak amaçlanmış böylece, Türk müziği sahne performanslarının daha zengin ve teknolojik açıdan daha güçlü hale getirilmesi, stüdyo ile canlı performans ses üretimi arasındaki kaynak boşluğunun doldurulması ve canlı performans alanına katkı sağlanması hedeflenmiştir. Araştırma, bireysel olarak yaşanan ve yaşanmaya devam eden deneyimlerden yararlanmanın yanı sıra, aynı ortak deneyimi tecrübe eden uzmanların yorum ve önerilerini dikkate alarak bir sonuca ulaşmayı amaçladığı için, nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılarak yapılandırmacı dünya görüşü çerçevesinde fenomenolojik araştırma deseniyle tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında, Necmettin Erbakan Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuarı’nın konserlerini icra ettiği sahnede, estetik ve sanatsal kaygılar ön planda tutularak üç farklı mikrofon plasman tekniği ve ekolayzır uygulamaları kullanılarak ses örnekleri kaydedilmiştir. Bu ses örnekleri, canlı performans alanında uzman TRT profesyonellerine dinletilmiş ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yorum ve öneriler toplanmıştır. Bulgular, yorumlar ve öneriler doğrultusunda, Türk müziği canlı performanslarında Ud için dinamik elektrik yapıya sahip cardioid polar paternli bir mikrofonun yakın plasman tekniğiyle kullanıldığında ve tonlamada ise ekolayzır ile çalgının yoğun rezonans yapan frekanslarını zayıflatılıp, kaybolan tınılarına kazanç verildiğinde, ayrıca feedback oluşturan frekansların bastırılarak monitör edildiğinde canlı performans profesyonelleri ve icracılar tarafından kabul gördüğü sonucuna varılmıştır.This study aims to determine the most appropriate form of Microphone placement, equalizer and monitor applications of Oud, one of the instruments of turkish music, in live performances from the perspectives of performance, aesthetics, and artistic expression. Additionally, it seeks to address the lack of educational materials and to establish standards in this field by strengthening the interaction between Turkish music live performances and music technologies. In this way, it is intended to enrich Turkish music stage performances, enhance their technological capabilities, bridge the gap between studio and live performance sound production, and contribute to the field of live performance. The research is designed using a phenomenological research pattern within the framework of a constructivist worldview by employing qualitative research methods, as it aims to reach a conclusion by utilizing individually experienced and ongoing experiences, as well as considering the interpretations and recommendations of experts who have undergone the same shared experience. As part of the research, sound samples were recorded on the stage where Necmettin Erbakan University Turkish Music State Conservatory performs its concerts, with aesthetic and artistic concerns being prioritized. Three different microphone placement techniques and equalizer applications were utilized during the recordings. These sound samples were then presented to TRT professionals specializing in live performance, and feedback and recommendations were collected through a semi-structured interview form. In line with the findings, interpretations, and recommendations, it has been concluded that in Turkish music live performances, the use of a cardioid polar pattern microphone with a dynamic electrical structure for the Oud, when applied with the close placement technique, along with equalization to attenuate the instrument’s highly resonant frequencies while enhancing the lost tonal characteristics, and the suppression of feedback-inducing frequencies during monitoring, is acknowledged and accepted by live performance professionals and performers
The predictive value of Selenoprotein P in newly diagnosed Type 2 diabetes mellitus patients
Get PDFAmaç: Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM) dünya genelinde giderek artan bir halk sağlığı sorunu olup, erken tanı ve komplikasyonların önlenmesi açısından yeni biyobelirteçlerin araştırılması önem kazanmıştır. Bu çalışmada, karaciğer kaynaklı bir hepatokin olan Selenoprotein P (SeP)’nin yeni tanı almış T2DM hastaları ve kontrol grubundaki düzeylerinin değerlendirilmesi ve metabolik parametrelerle ilişkisi araştırılmıştır.
Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, yeni tanı T2DM tanısı almış 39 birey ve kontrol grubu olarak 41 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik verileri, antropometrik ölçümleri, biyokimyasal analizleri ve SeP düzeyleri değerlendirildi. SeP düzeyleri ile glisemik ve metabolik parametreler arasındaki ilişkiler istatistiksel analizlerle incelendi.
Bulgular: T2DM grubunda SeP düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.041). Yeni tanı T2DM hastalarında SeP ile VKİ (p= 0.021), trigliserit (P=0,008) arasında anlamlı korelasyon bulundu. Yeni tanı T2DM hastalarında SeP ile yapılan ROC Analizinde cut off 2.86, sensitivite %76.9 ve spesifite %53.7 bulunmuştur (p=0.041). Kontrol grubunda ailesinde DM tanısı olan ve olmayan hastaların SeP değerleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulundu (p=0,038). Kadın hastalarda kendi içinde değerlendirildiğinde SeP değeri yeni tanı T2DM hastalarında istatistiksel anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0,018).
Sonuç: Çalışmamız, SeP düzeylerinin yeni tanı T2DM hastalarında yükseldiğini ve bazı metabolik parametrelerle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, SeP’nin T2DM’nin erken tanısında potansiyel bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmektedir.Objective: Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) is an increasingly prevalent global public health concern, and the search for novel biomarkers for early diagnosis and prevention of complications has gained importance. This study aimed to evaluate the levels of Selenoprotein P (SeP), a liver-derived hepatokine, in newly diagnosed T2DM patients and to investigate its relationship with metabolic parameters.
Methods: This cross-sectional study included 39 individuals newly diagnosed with T2DM and 41 healthy volunteers as the control group. Sociodemographic data, anthropometric measurements, biochemical analyses, and SeP levels of the participants were evaluated. The relationships between SeP levels and glycemic and metabolic parameters were analyzed statistically.
Results: Serum SeP levels were significantly elevated in the T2DM group compared to the control group (p = 0.041). Among newly diagnosed T2DM patients, SeP levels demonstrated a significant positive correlation with both body mass index (p = 0.021) and triglyceride levels (p = 0.008). Receiver Operating Characteristic (ROC) analysis of SeP levels in this group identified a cut-off value of 2.86, with a sensitivity of 76.9% and a specificity of 53.7% (p = 0.041). In the control group, SeP levels differed significantly between individuals with and without a family history of diabetes mellitus (p = 0.038). Furthermore, subgroup analysis among female participants revealed significantly higher SeP levels in newly diagnosed T2DM patients compared to controls (p = 0.018).
Conclusion: Our study demonstrated that SeP levels are elevated in newly diagnosed T2DM patients and are associated with certain metabolic parameters. These findings suggest that SeP may serve as a potential biomarker for the early diagnosis of T2DM
Research of the relationship between psychological flexibility, cognitive flexibility, guilt and shame levels of families who have children with special needs
No full textDoktora TeziBu araştırmanın amacı özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerin psikolojik esneklik, bilişsel esneklik, suçluluk ve utanç düzeylerinin incelenmesidir. Bunun sonucunda özel gereksinimli bireylere sahip ailelerin yaşadıkları problemleri anlamlandırma ve ihtiyaç duydukları hizmetleri ortaya koyma amacındadır. Bu amaçla araştırma, hem nitel hem de nicel verilerin kullanıldığı karma yöntem desenlerinden biri olan açımlayıcı sıralı desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Karaman ilinde bağımsız özel eğitim ana okulları, özel eğitim uygulama okulu, kaynaştırma sınıflarında ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde öğrenim gören özel gereksinimli çocukların ebeveynleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutu 602 yetişkin ile gerçekleştirilmiştir. Nitel boyutta 20 veli ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Bulgulardan elde edilen sonuçlara bakıldığında, bilişsel esnekliğin psikolojik esnekliği anlamlı olarak pozitif yönde yordadığı, suçluluk ve utancın psikolojik esnekliği anlamlı olarak pozitif yönde yordadığı, bilişsel esneklik ile psikolojik esneklik arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca psikolojik esnekliğin ayrışma alt boyutunda erkeklerin ayrışma düzeylerinin kadınlardan daha yüksek olduğu, kadınların suçluluk ve utanç düzeylerinin erkeklerden daha yüksek olduğu, bilişsel esnekliğin kontrol alt boyutunda erkeklerin kontrol düzeylerinin kadınlardan daha yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Yaş değişkenine göre genç yaştaki bireylerin ileri yaşlardaki bireylere göre daha fazla suçluluk ve utanç duygusu yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim düzeyi değişkenine göre psikolojik esnekliğin ayrışma alt boyutunda; lise mezunlarının ayrışma düzeylerinin ilkokul mezunlarından daha yüksek olduğu, ön lisans mezunlarının ayrışma düzeylerinin ortaokul mezunlarından daha yüksek olduğu; lise mezunlarının genel bilişsel esneklik düzeylerinin ilkokul mezunlarından, lisans mezunlarının genel bilişsel esneklik düzeylerinin ilkokul ve ortaokul mezunlarından yüksek olduğu; lise ve ön lisans mezunlarının suçluluk düzeylerinin ilkokul mezunlarından yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çocuğu otizm tanısı alan ebeveynlerin suçluluk düzeyi çocukları dil- konuşma güçlüğü ve özel öğrenme güçlüğü tanısı alan ebeveynlerden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel bulgularına göre özel gereksinimli bir çocuğa sahip olmayı ebeveynler sürekli mücadele, yorucu, lütuf, imtihan, üzüntü ve ayrıcalık olarak ifade etmişlerdir. Ebeveynler sosyal hayatta özel gereksinimli çocuklarıyla ilgili “rencide eden bakışlar/ sorular”, “kısıtlanma”, “sosyal dışlanma” ve “kıyaslamalar yapılması” durumlarına maruz kaldıklarını ifade etmişlerdir. Ebeveynlerin büyük çoğunluğunun çocuklarının eğitim süreçlerinde profesyonel bir yaklaşım bekledikleri, çocuklarına yönelik aktivite alanlarına (sanatsal, sosyal, kültürel) ihtiyaç duyduklarını ve özellikle çocuklarına yönelik mesleki yönlendirme ve istihdam talepleri olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları teorik görüşler ve önceki araştırma bulgularına dayanılarak tartışılmış, gelecekte yapılabilecek teorik ve uygulamalı araştırmalar için öneriler sunulmuştur.The aim of this study is to examine the psychological flexibility, cognitive flexibility, guilt and shame levels of families with children with special needs. As a result, it aims to make sense of the problems experienced by families with individuals with special needs and to reveal the services they need. For this purpose, the study was conducted using an explanatory sequential design, which is one of the mixed method designs in which both qualitative and quantitative data are used. The study was conducted with the parents of children with special needs studying in independent special education kindergartens, special education practice schools, mainstreaming classes and special education and rehabilitation centers in Karaman province. The quantitative dimension of the study was conducted with 602 adults. In the qualitative dimension, face-to-face interviews were conducted with 20 parents. When the results obtained from the findings were examined, it was concluded that cognitive flexibility predicted psychological flexibility significantly positively, guilt and shame predicted psychological flexibility significantly positively, and there was a significant positive relationship between cognitive flexibility and psychological flexibility. In addition, in the dissociation sub-dimension of psychological flexibility, men's dissociation levels were higher than women's, women's guilt and shame levels were higher than men's, and in the control subdimension of cognitive flexibility, men's control levels were higher than women's. According to the age variable, it was concluded that younger individuals experienced more guilt and shame than older individuals. In the dissociation sub-dimension of psychological flexibility according to the education level variable, it was concluded that dissociation levels of high school graduates were higher than primary school graduates, dissociation levels of associate degree graduates were higher than secondary school graduates, general cognitive flexibility levels of high school graduates were higher than primary school graduates, general cognitive flexibility levels of undergraduate graduates were higher than primary school and secondary school graduates, and guilt levels of high school and associate degree graduates were higher than primary school graduates. It was concluded that the guilt level of parents whose children were diagnosed with autism was higher than parents whose children were diagnosed with speech and language difficulties and special learning disabilities. According to the qualitative findings of the study, parents expressed having a child with special needs as a constant struggle, exhausting, blessing, test, sorrow, sadness and privilege. Parents stated that they were exposed to “offending looks/questions”, “restriction”, “social exclusion” and “comparisons” about their children with special needs in social life. It was concluded that the majority of parents expect a professional approach in their children's education processes, they need activity areas (artistic, social, cultural) for their children, and they have vocational guidance and employment demands especially for their children. The findings of the study were discussed based on theoretical views and previous research findings, and suggestions for future theoretical and practical research were presented
Trauma informed care and secondary traume: The case of social workers
Get PDFYüksek Lisans TeziTravma bilgili bakım, bireyin travma geçmişinin farkında olunarak, yeniden travmatize edici yaklaşımlardan kaçınan ve güvenli ilişkiler kurmayı hedefleyen bir uygulama yaklaşımıdır. Bu yaklaşım, doğrudan travma tedavisinden farklı olarak, hizmet sunumunun her aşamasında travma etkilerini göz önünde bulundurmayı esas alır. Bu çalışma kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının travma bilgili bakım ve ikincil travma düzeylerini ölçmeyi ve bu düzeylerin bağımsız değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nicel araştırma olarak kurgulanan bu araştırmada, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Türkiye’nin farklı şehirlerinde ikamet eden ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan sosyal hizmet uzmanları ile çevrimiçi anket tekniği kullanılarak yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Travma Bilgili Bakım Ölçeği (TBBÖ) ve İkincil Travmatik Stres Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, çevrim içi anket yöntemiyle toplanmıştır. Elde edilen veriler, IBM SPSS 26.0 programına aktarılmış ve analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, TBBÖ ile İTSÖ arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Katılımcıların travma bilgili bakım düzeylerinde; cinsiyet, çalıştığı kurum ve hizmet verdiği müracaatçı grubu gibi değişkenlere göre anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Ek olarak katılımcıların ikincil travmatik stres düzeylerinde; yaş, cinsiyet ve çalıştığı kurum gibi değişkenlere göre anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda, Sosyal hizmet uzmanlarına yönelik travma bilgili bakım eğitimleri yaygınlaştırılmalı, psikososyal destek mekanizmaları güçlendirilmelidir. Kurumlar, travma farkındalığına dayalı liderlik ve çalışma ortamları geliştirmeli; müracaatçı gruplarına özel müdahale protokolleri oluşturmalıdır. Uzmanların ikincil travmatik strese dair bilinçlenmesi sağlanmalı, öz bakım vurgulanmalıdır. Gelecek araştırmalarda ise niteliksel yöntemlerle daha derinlemesine bulgulara ulaşılması önerilmektedir.Trauma-informed care is an approach that acknowledges individuals’ trauma histories, avoids re-traumatizing practices, and aims to establish safe and supportive relationships. Unlike direct trauma treatment, this approach emphasizes considering the impacts of trauma at every stage of service delivery. This study aims to assess the levels of trauma-informed care and secondary trauma among social workers employed in public institutions, the private sector, and non-governmental organizations, and to determine whether these levels differ according to certain independent variables. Designed as a quantitative study, the research employed a relational screening model. The sample consisted of social workers residing in various cities across Turkey who voluntarily participated via an online survey. Data were collected using the Socio-Demographic Information Form, the Trauma-Informed Care Scale (TICS), and the Secondary Traumatic Stress Scale (STSS). The collected data were analyzed using IBM SPSS 26.0 software. According to the research findings, no significant relationship was found between TICS and STSS scores. However, significant differences in trauma-informed care levels were identified based on variables such as gender, institution of employment, and the client group served. Additionally, significant differences in secondary traumatic stress levels were found based on age, gender, and the type of institution participants were employed in. Based on these findings, it is recommended that trauma-informed care training programs for social workers be expanded, and psychosocial support mechanisms be strengthened. Institutions should foster trauma-aware leadership and work environments and develop intervention protocols tailored to specific client groups. Social workers should be supported in developing awareness of secondary traumatic stress and encouraged to prioritize self-care. Future studies are advised to employ qualitative methods to obtain more in depth insights
Adults' leisure crafting and well-being levels: Current trends and differences
Get PDFYüksek Lisans TeziBu tezin amacı, yetişkin bireylerin serbest zaman becerikliliği ile psikolojik iyi oluş düzeylerini belirlemek ve demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Nicel araştırma desenlerinden tarama modeli kullanılarak yürütülen bu çalışma, kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen ve Konya ilinde yaşayan 423 yetişkin bireyden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Serbest Zaman Becerikliliği Ölçeği" ve "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" kullanılmıştır. Betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizleri ile veriler analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kadın katılımcıların serbest zaman becerikliliği düzeyleri erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Eğitim düzeyine göre lisans mezunlarının serbest zaman becerikliliği puanlarının lise mezunlarına göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Psikolojik iyi oluş düzeyleri açısından ise algılanan gelir düzeyi değişkeninde anlamlı farklılık tespit edilmiş; orta gelir grubundaki bireylerin psikolojik iyi oluş düzeyleri düşük gelir grubundakilere kıyasla daha yüksektir. Korelasyon analizi sonuçları, serbest zaman becerikliliği ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur (r = .465; p < .01). Regresyon analizi sonucunda ise serbest zaman becerikliliğinin psikolojik iyi oluşu anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuş (b = .675; p < .001) ve açıklanan varyans oranı R² = .217 olarak hesaplanmıştır. Bu durum, bireylerin serbest zamanlarını planlama, değerlendirme ve yapılandırma konusundaki becerilerinin, psikolojik iyi oluş düzeyleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları, serbest zaman etkinliklerinin bireylerin psikolojik iyilik hâline katkı sunduğunu vurgulamakta ve rekreasyon programlarının bireysel gelişimi destekleyecek şekilde yapılandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.The aim of this thesis is to examine the levels of leisure crafting and psychological well-being among adults and to determine whether these levels differ according to demographic variables. This quantitative research was conducted using the survey model, and the data were collected from 423 adults living in the city of Konya, selected through a convenience sampling method. The data were gathered using the “Leisure Crafting Scale” and the “Psychological Well-Being Scale.” The data were analyzed through descriptive statistics, t-tests, one-way ANOVA, Pearson correlation, and simple linear regression analyses. According to the findings, female participants reported significantly higher levels of leisure crafting than male participants. In terms of educational level, participants with a bachelor’s degree showed significantly higher leisure crafting scores than those with only a high school education. Regarding psychological well-being, a significant difference was observed based on perceived income; individuals in the middle-income group had higher psychological well-being scores than those in the low-income group. Correlation analysis revealed a positive and moderate relationship between leisure crafting and psychological well-being (r = .465, p < .01). Simple linear regression analysis showed that leisure crafting significantly predicted psychological well-being (b = .675, p < .001), with the model explaining 21.7% of the variance (R² = .217). These results suggest that individuals’ ability to effectively manage and structure their leisure time has a significant impact on their psychological well-being. The findings emphasize the contribution of leisure crafting to individuals’ mental health and highlight the need for recreation programs that support personal development and well-being
Determining the awareness of pain relief use among patients diagnosed with hypertension based on non-medical advice
No full textAmaç: Nonsteroid antienflamatuar ilaçların (NSAİİ) toplumda yaygın olarak ve
kolaylıkla temin edilebilmesi, buna karşın hipertansiyonun da sık görülen ve yaşla birlikte
prevalansı artan bir hastalık olması, hipertansiyon tanılı bireylerde NSAİİ kullanım sıklığını
artırmaktadır. Bu durum, akılcı olmayan ilaç kullanımına neden olabilmektedir. Bu nedenle bu
çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerinin temelini oluşturan aile hekimliği
disiplini çerçevesinde, hipertansiyon tanısı almış bireylerin hekim önerisi olmaksızın analjezik
(ağrı kesici) ilaç kullanımına ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek ve akılcı ilaç
kullanımı konusundaki farkındalık düzeylerini belirlemektir.
Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmanın evrenini hipertansiyon tanılı
hastalar oluşturdu. Örneklem büyüklüğü online hesaplama programı (sample size calculator)
ile belirlendi. Evreni bilinmeyen örneklem formülünde, hipertansiyon toplumda görünme
oranı %30 kabul edilerek en az 323 kişinin çalışmaya dahil edilmesi gerektiği hesaplandı.
Oluşturulan anket formu 18 yaş üzerindeki yetişkinlere Google Forms ile online ve araştırmacı
tarafından Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniğinde yüz
yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Hesaplanan örneklem büyüklüğüne 01/06/2023-
31/12/2023 tarihleri arasında ulaşıldı ve 355 verileri tam olan anket değerlendirmeye alındı.
Oluşturulan anket formunda; sosyodemografik bilgiler, bireylerin hipertansiyon hastalığıyla
ilgili bilgileri, ek hastalıkları, kullandığı ilaçları, ağrı kesici kullanımı, ağrı kesicilerin yan
etkileri hakkında bilgileri ve Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği (AİKÖ) yer aldı. Veriler Statistical
Package for Social Sciences for Windows (SPSS) 20.0 programı kullanılarak analiz edildi.
p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 355 katılımcının yaş ortancası 58 yıl (min:27;
maks:89 yıl) olup, %71,5’i (n=254) 65 yaş ve üzerinde, %51,3’ü (n=182) kadın, %87,3’ü
(n=310) evli, %47,9’u (n=170) ilköğretim düzeyinde eğitime sahipti. Katılımcıların %17,5’i
(n=62) sigara kullanıyordu. Hastaların %69,9’un (n=248) on yıl ve daha az süredir
hipertansiyon tanısı vardı, %82’si (n=291) ilk tanı aldıkları anda hekimleri tarafından
hipertansiyon hastalığı hakkında bilgilendirilmişti. Bilgilendirme içeriği
sorgulandığında %10,9’u ağrı kesicilerin tansiyon üzerine etkileri açısından
bilgilendirildiklerini belirtti. Katılımcıların %87,3’ü (n=310) düzenli antihipertansif
kullanmaktaydı fakat %26,0’ı (n=88) zaman zaman doktoruna danışmadan ilacını
kesmekteydi. Düzenli kan basıncı ölçümü yapanların oranı %49,0’ı (n=174) olup, %84,7’si
(n=155) evde kendi cihazıyla ölçüm yapmaktaydı. Katılımcıların %7,6’sı (n=27) ağrı kesici
kullanmadığını belirtirken, ağrı kesici kullananların %37,5’i (n=123) doktor önerisi olmadan
haftada birkaç kez ve daha fazla ağrı kesici kullanıyordu. Ağrı kesici kullananların %33,6’sı
(n=255) baş ağrısı ve %30,2’si (n=229) eklem ağrısı için kullandığını belirtti.
Hastaların %33,8’i (n=111) ise birden fazla farklı ağrı kesici kullandığını bildirdi. Ağrı
kesicileri %68,3’ü (n=224) reçeteli olarak temin etmekteydi. Çalışmaya dahil edilen
katılımcıların, ağrı kesicilerin yan etkileri konusunda %26,7’si (n=95) bilgi sahibiydi
ve %31,8’i (n=113) kişi ağrı kesicilerin kan basıncını yükseltebileceğinin farkındaydı. AİKÖ
ortalama puanı 36,9±5,22 ve ölçeğin Cronbach’s α değeri 0,811 olarak hesaplandı. AİKÖ
puanı 35 ve üzerinde olanların oranı %77,1 (n=274) olarak bulundu. AİKÖ puanları
incelendiğinde, 64 yaş ve altı grubun puanı (37,61±4,98), 65 yaş ve üzerinden (35,14±5,42)
anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). Üniversite mezunlarının AİKÖ puanı (38,40±5,07),
ilköğretim mezunlarından (35,82±4,94) yüksekti (p<0,001). Hipertansiyon süresi 10 yıl ve
altında olanların puanı (37,33±5,21), 11 yıl ve üzerindekilerden (35,91±5,14) yüksekti
(p=0,018). Düzenli antihipertansif kullananların AİKÖ puanı (37,28±4,79), ara sıra
kullananlardan (34,31±7,12) anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). Ağrı kesici kullanma
durumu ile AİKÖ puanı arasında anlamlı fark tespit edilmedi (p=0,145). Ağrı kesicilerin yan
etkileri konusunda bilgisi olanların AİKÖ puanı (37,92±4,94), bilgisi olmayanlardan
(35,00±5,95) anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). Ağrı kesiciyi halsizlik-yorgunluk için
kullananların AİKÖ puanı (35,55±5,67), bu sebeple kullanmayanlardan (37,16±5,10) düşük
bulundu (p=0,034).
Sonuç: Yapılan çalışmada yaklaşık %80 katılımcının akılcı ilaç kullanım bilgisine
sahip olduğu tespit edildi. Akılcı ilaç kullanım bilgisi düzeyi yaş, eğitim durumu, hastalık
süresi, tansiyon ilacını düzenli kullanım durumundan etkilenmekteydi. Hipertansiyon hastaları
ağrı kesicileri çoğunlukla reçeteli temin etmesine rağmen, hekim önerisi olmadan
yaklaşık %40 katılımcının düzenli ağrı kesici kullanması ilginç bir sonuçtur. Sadece dört
katılımcıdan birisi ağrı kesicilerin yan etkilerinden haberdardı ve bu kişilerin akılcı ilaç
kullanım bilgisi diğerlerine göre daha fazlaydı. Bu bulgular ışığında; ilk temas noktası olan ve
koruyucu sağlık hizmetinin ön planda olduğu aile hekimliği uygulamasında hasta eğitimi ve
danışmanlığın önemi birkez daha öne çıkmaktadır. Özellikle ileri yaş ve düşük eğitim
düzeyindeki bireylere yönelik hedeflenmiş eğitim programları hem hipertansiyon yönetimini
hem de akılcı ilaç kullanımını destekleyecek stratejik bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.Objective: The widespread availability and ease of access to non-steroidal antiinflammatory
drugs (NSAIDs) in society, coupled with the fact that hypertension is a common
disease whose prevalence increases with age, has led to an increase in the frequency of NSAID
use among individuals diagnosed with hypertension. This situation may lead to irrational drug
use. Therefore, the aim of this study is to evaluate the knowledge, attitudes, and behaviours of
individuals diagnosed with hypertension regarding the use of analgesic (painkiller) drugs
without a doctor's recommendation within the framework of family medicine, which forms the
basis of primary health care, and to determine their level of awareness regarding rational drug
use.
Materials and methods: The population of this descriptive study consisted of patients
diagnosed with hypertension. The sample size was determined using an online calculation
programme (sample size calculator). In the formula for an unknown population, the prevalence
of hypertension in the community was assumed to be 30%, and it was calculated that at least
323 people needed to be included in the study. The questionnaire form was administered online
via Google Forms to adults over the age of 18 and in person by the researcher at the Family
Medicine Clinic of Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine. The calculated sample
size was reached between 01/06/2023 and 31/12/2023, and 355 questionnaires with complete
data were evaluated. The questionnaire form included sociodemographic information,
information about individuals' hypertension, comorbidities, medications used, painkiller use,
information about the side effects of painkillers, and the Rational Medication Use Scale
(RMUS). The data were analysed using the Statistical Package for Social Sciences for
Windows (SPSS) 20.0 programme. A p-value < 0.05 was considered statistically significant.
Findings: The median age of the 355 participants included in the study was 58 years
(min: 27; max: 89 years), 71.5% (n=254) were aged 65 years or older, 51.3% (n=182) were
female, 87.3% (n=310) were married, and 47.9% (n=170) had primary education. Seventeen
point five per cent (n=62) of participants were smokers. Sixty-nine point nine per cent (n=248)
of patients had been diagnosed with hypertension for ten years or less, and eighty-two per cent
(n=291) had been informed about hypertension by their physicians at the time of initial
diagnosis. When asked about the content of the information provided, 10.9% stated that they
had been informed about the effects of painkillers on blood pressure. 87.3% of participants
(n=310) were taking antihypertensive medication regularly, but 26.0% (n=88) occasionally
stopped taking their medication without consulting their doctor. The proportion of those who
regularly measured their blood pressure was 49.0% (n=174), and 84.7% (n=155) measured it
at home with their own device. While 7.6% (n=27) of participants stated that they did not use
painkillers, 37.5% (n=123) of those who used painkillers ( ) used them several times a week or
more without a doctor's recommendation. Of those who used painkillers, 33.6% (n=255) stated
they used them for headaches and 30.2% (n=229) for joint pain. 33.8% of patients (n=111)
reported using more than one type of painkiller. 68.3% (n=224) obtained their painkillers with
a prescription. Among the participants included in the study, 26.7% (n=95) were aware of the
side effects of painkillers, and 31.8% (n=113) were aware that painkillers could raise blood
pressure. The mean AIKÖ score was 36.9±5.22, and the Cronbach's α value of the scale was
calculated as 0.811. The proportion of those with an AIKÖ score of 35 or above was found to
be 77.1% (n=274). When AIKÖ scores were examined, the score of the 64 years and under
group (37.61±4.98) was significantly higher than that of the 65 years and over group
(35.14±5.42) (p<0.001). The AIKÖ score of university graduates (38.40±5.07) was higher
than that of primary school graduates (35.82±4.94) (p<0.001). The score of those with
hypertension duration of 10 years or less (37.33±5.21) was higher than that of those with 11
years or more (35.91±5.14) (p=0.018). The AIKÖ score of those who regularly used
antihypertensive drugs (37.28±4.79) was significantly higher than that of those who used them
occasionally (34.31±7.12) (p<0.001). No significant difference was found between the use of
painkillers and the AIKÖ score (p=0.145). The AIKÖ score of those who were aware of the
side effects of painkillers (37.92±4.94) was significantly higher than that of those who were
unaware (35.00±5.95) (p<0.001). The AIKÖ score of those who used painkillers for fatiguetiredness
(35.55±5.67) was lower than those who did not use them for this reason (37.16±5.10)
(p=0.034).
Result: The study found that approximately 80% of participants possessed knowledge
of rational medication use. The level of knowledge of rational medication use was influenced
by age, educational status, duration of illness, and regular use of blood pressure medication.
Although hypertensive patients mostly obtain painkillers with a prescription, it is interesting
to note that approximately 40% of participants used painkillers regularly without a doctor's
recommendation. Only one in four participants was aware of the side effects of painkillers, and
these individuals had more knowledge about rational drug use than the others. In light of these
findings, the importance of patient education and counselling in family medicine practice,
which is the first point of contact and where preventive healthcare is at the forefront, is once
again highlighted. Targeted education programmes, especially for older individuals and those
with low levels of education, can be considered a strategic approach to support both
hypertension management and rational medication use