Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
Effect of manual lymphatic drainage and kinesio taping on delayed onset muscle soreness: Randomized-controlled study
No full textYüksek Lisans TeziBu çalışmanın amacı gecikmiş kas ağrısında (GKA), manuel lenf drenajı (MLD) ve kinezyo bantlamanın (KB) ağrı şiddetine, ağrı eşiğine, ödem miktarına, doku gerginliğine, algılanan yorgunluk düzeyine ve taktil duyusuna etkilerini karşılaştırmaktı. 48 katılımcı MLD, plasebo MLD, KB ve plasebo KB olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Katılımcıların egzersizden önce, egzersizden 24 saat ve 48 saat sonra ağrı şiddeti, basınç ağrı eşiği, ödem miktarı, doku gerginliği, algılanan yorgunluk düzeyi ve taktil duyusu değerlendirildi. Tedavi memnuniyeti bir kez olmak üzere egzersizden sonraki 48. saatte değerlendirildi. Ağrı için görsel analog skala (GAS), basınç ağrı eşiğinin değerlendirmesinde algometre, ödem miktarı için mezura ile çevre ölçümü, algılanan yorgunluk için GAS, taktil duyu için Baseline marka Semmes-Weinstein Monofilament Testi (SWMT) ve tedavi memnuniyeti için GAS kullanıldı. Ağrıda en yüksek seviyeye 48. saatte ulaştı ve gruplar arasında bir fark bulunamadı (p>0,05). Basınç ağrı eşiği en düşük seviyeye 48. saatte ulaştı ve grupların basınç ağrı eşiği benzerdi (p>0,05). Farklı zaman dilimlerinde ödemi değerlendirmek amacıyla yapılan çevre ölçümleri benzer sonuçları verdi ve gruplar arasında farklılık bulunamadı (p>0,05). Algılanan yorgunluk düzeyi tüm gruplarda zamanla arttı, 48. saatte en yüksek seviyeye ulaştı ve gruplar arasında bir farklılık bulunamadı (p>0,05). Farklı zaman dilimlerinde yapılan taktil duyu değerlendirmesinde tüm gruplarda benzer sonuçlar elde edildi ve gruplar arasında bir farklılık bulunamadı (p>0,05). Tedavi gruplarındaki katılımcıların tüm ölçümlerde konnektif doku gerginlikleri aynı olduğu tespit edildi ve gruplar arasında farklılık bulunamadı (p>0,05). Çalışmamızda gruplardaki katılımcıların tedavi memnuniyetleri arasında bir farklılık bulunamadı (p>0,05). Bu çalışmada, GKA üzerinde MLD ve KB uygulamalarının benzer düzeyde etkili olduklarını ve plasebo etkilerinin de olabileceğini göstermektedir. KB ve MLD uygulamaları ve plasebo gruplarının daha uzun süredeki (72. saatte) etkileri ileriki çalışmalarda araştırılabilir.The aim of this study was to compare the effects of manual lymph drainage (MLD) and kinesio taping (KT) on pain intensity, pain threshold, amount of edema, tissue tension, perceived level of fatigue and tactile sensation, perceived fatigue level and tactile sensation in delayed onset muscle soreness (DOMS). 48 participants were divided into 4 groups as MLD, placebo MLD, KT and placebo KT. Pain intensity, pressure pain threshold, amount of edema, tissue tension, perceived fatigue level and tactile sensation were assessed before exercise, 24 and 48 hours after exercise. Treatment satisfaction was assessed once at 48 hours after exercise. Visual analog scale (VAS) was used for pain, Algometer for the assessment of pressure pain threshold, circumference measurement with tape measure for the amount of edema, VAS for perceived fatigue, Semmes-Weinstein Monofilament Test (SWMT) for tactile sensation, skin rolling test for tissue tension and VAS for treatment satisfaction. The pain reached its highest level at hour 48 and no difference was found between the groups (p>0,05). The pressure pain threshold reached its lowest level at hour 48 and the pressure pain threshold of the groups was similar (p>0,05). Circumference measurements performed to evaluate edema at different time periods gave similar results and no difference was found between the groups (p>0,05). Perceived fatigue level increased over time in all groups and reached its highest level at hour 48 and no difference was found between the groups (p>0,05). In the tactile sensory assessment performed at different time periods, similar results were obtained in all groups and no difference was found between the groups (p>0,05). It was determined that the connective tissue tensions of the participants in the treatment groups were the same in all measurements and no difference was found between the groups (p>0,05). In our study, no difference was found between the treatment satisfactions of the participants in the groups (p>0,05). This study shows that MLD and KT applications are similarly effective on DOMS and that placebo effects may also exist. The effects of KT and MLD applications and placebo groups over a longer period (72 hours) can be investigated in future studies.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 24YL30003 numaralı proje ile desteklenmiştir
The effect of medial and lateral posterior tibial slope difference on lateral meniscus tear formation in patients with anterior cruciate ligament rupture
No full textAmaç: Günümüzde diz eklemi yaralanmalarının sıklığı giderek artmakta olup, belirli anatomik faktörler menisküs yırtıkları ve ön çapraz bağ (ÖÇB) rüptürleri için predispozan risk faktörleri arasında yer almaktadır. Tibia posterior eğimi (PTS), bu yaralanmaların oluşumunda önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, menisküs yırtığı veya ÖÇB rüptürü nedeniyle artroskopik cerrahi uygulanan hastalar yedi farklı gruba ayrılarak değerlendirilmiş ve posterior tibial eğim açısı (PTS) kontrol grubu ile kıyaslanarak menisküs yırtıkları ve ÖÇB rüptürüne olan etkisi araştırılmıştır.
Yöntem: Çalışma, 2015-2024 yılları arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinde, ön çapraz bağ (ÖÇB) rüptürü veya menisküs yırtıkları nedeniyle opere edilen 344 hastanın preoperatif radyolojik görüntülerinin retrospektif olarak değerlendirilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, diz şikayetleri ile başvuran ve manyetik rezonans görüntülemelerinde (MRG) eklem içi yapıları ve bağları doğal olarak tespit edilen 54 hasta kontrol grubu olarak belirlenmiş ve radyolojik görüntüleri retrospektif olarak analiz edilmiştir. Çalışmaya dahil edilme kriterleri arasında hastaların medial menisküs yırtığı, lateral menisküs yırtığı, lateral ve medial menisküs yırtığı, ön çapraz bağ rüptürü (ÖÇBR), ÖÇBR ve medial menisküs yırtığı, ÖÇBR ve lateral menisküs yırtığı veya ÖÇBR ve her iki menisküs yırtığı tanılarından birine sahip olması, tıbbi kayıtlarına ve radyolojik görüntülerine tam ve eksiksiz ulaşılabilir olması, 18-40 yaş arasında olması ve menisküs yırtığı ile ÖÇB rüptürü dışında ek bağ veya ligament yaralanmasının olmaması yer almaktadır. Çalışmadan dışlanma kriterleri ise diskoid menisküs varlığı, medial veya lateral menisküslerde kök yırtığı bulunması, menisküs yırtığına eşlik eden kemik kırıkları, bacak uzunluk eşitsizliği, alt ekstremite dizilim bozuklukları (varus,valgus deformitesi), patellofemoral instabilite, patellar tendon hasarı öyküsü, majör travma veya geçirilmiş alt ekstremite kırığı, daha önce alt ekstremite cerrahisi geçirmiş olmak, 18 yaş altı veya 40 yaş üstü olmak, revizyon ÖÇB rekonstrüksiyonu yapılan hastalar ve kontrol grubunda daha önce aynı dizinden cerrahi işlem geçirmiş bireyler olarak belirlenmiştir. Ayrıca, hastane görüntüleme (PACS) sisteminde eksik kayıt veya görüntüsü bulunan hastalar da çalışma dışı bırakılmıştır. Tibial posterior eğim ölçümleri, MRG kesitleri üzerinde tibial longitudinal eksenin tanımlanması ve bu eksen referans alınarak medial ve lateral tibial platoların posterior eğimlerinin ayrı ayrı değerlendirilmesine olanak tanıyan yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiş olup elde edilen veriler doğrultusunda gruplar arasındaki istatistiksel farklılıklar analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 398 hastanın 272’si (%68,3) erkek, 126’sı (%31,7) kadındı. Hastaların 173’ü (%43,5) sağ diz, 225’i (%56,5) sol dizdi. Yaş ortalaması 29,2 ± 6,9 olup, erkeklerde 28,7 ± 6,5, kadınlarda 30,2 ± 7,4 olarak hesaplandı. ÖÇB rüptürü bulunan gruplar (4, 5, 6 ve 7. gruplar) ile kontrol grubu karşılaştırıldığında, medial posterior tibial eğim (MPTS) ve lateral posterior tibial eğim (LPTS) açısından her iki parametre için de anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p = 0.000). Bu bulgu, ÖÇB yaralanmalarının tibial eğim ile ilişkisini desteklemektedir. Menisküs yırtıkları açısından değerlendirildiğinde, MPTS açısından kontrol grubu (8.40 ± 4.28) ile kıyaslandığında, medial menisküs yırtığı (MMY) (9.97 ± 3.57), lateral menisküs yırtığı (LMY) (10.39 ± 3.22) ve her iki menisküs yırtığını içeren grup (MMY + LMY) (10.98 ± 3.75) anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Özellikle MMY + LMY grubunda bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p = 0.002). Ayrıca MMY grubu (p = 0.046) ve LMY grubu (p = 0.009) da kontrol grubuna kıyasla anlamlı fark göstermiştir. LPTS açısından kontrol grubunun ortalama değeri 5.99 ± 3,46 olarak ölçülmüştür. MMY grubunda bu değer 6.93 ± 3.61 olup, kontrol grubuyla istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p> 0.05). Ancak LMY grubunda LPTS değeri 9.38 ± 4,01 olarak ölçülmüş ve kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p = 0.000). MMY + LMY grubunda ise LPTS değeri 7.42 ± 3.91 olup, kontrol grubuna göre anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p <0.05). MPTS-LPTS farkı değerlendirildiğinde, kontrol grubunun ortalama değeri 2.41 ± 3,38 olarak bulunmuştur. Buna karşın, ÖÇB rüptürü ve lateral menisküs yırtığı (ÖÇBR + LMY) bulunan grupta bu fark 0.66 ± 3.02, ÖÇB rüptürü ile birlikte medial ve lateral menisküs yırtığı (ÖÇBR + LMY + MMY) bulunan grupta ise 0.63 ± 2.59 olarak ölçülmüştür. Diğer gruplarda kontrol grubuna göre MPTS-LPTS açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Kontrol grubu ile 6. ve 7. gruplar arasında anlamlı derecede düşük olduğu gözlemlenmiştir. Bu farkın azalması, tibial platoların eğimlerinin birbirine yaklaştığını göstermekte olup, ÖÇB rüptürüyle birlikte lateral menisküs yırtıklarının varlığında bu farkın anlamlı derecede düşük bulunması çalışmamızın en önemli bulgusudur.
Sonuç: Çalışmamızda, MPTS-LPTS farkı açısından gruplar arasındaki değerlendirmede, özellikle ÖÇB rüptürü ile lateral menisküs yırtığının birlikte bulunduğu gruplarda (6. ve 7. gruplar) kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p = 0.007 ve p = 0.004). Ayrıca, lateral menisküs yırtığı (2. grup) ile kontrol grubu arasındaki farkın anlamlılığa yakın olduğu belirlenmiştir (p = 0.075). Bu bulgular, lateral menisküs yırtığı bulunan hastalarda MPTS-LPTS farkının azaldığını ve bunun önemli bir risk faktörü olabileceğini göstermektedir. Özellikle ÖÇB rüptürü ile birlikte lateral menisküs yırtığı bulunan hastalarda farkın belirgin şekilde düşük olması, tibial eğim asimetrisinin lateral menisküs yaralanmalarının oluşum mekanizmasında kritik bir rol oynayabileceğini göstermektedir.Objective: Nowadays, the incidence of knee joint injuries is increasing and certain anatomical factors are among the predisposing risk factors for meniscal tears and anterior cruciate ligament (ACL) ruptures. The posterior tibial slope (PTS) plays an important role in the occurrence of these injuries. In this study, patients who underwent arthroscopic surgery for meniscal tears or ACL ruptures were divided into seven different groups and the effect of posterior tibial slope angle (PTS) on meniscal tears and ACL ruptures was investigated by comparing the PTS with the control group.
Method: The study was performed by retrospectively evaluating the preoperative radiologic images of 344 patients who underwent surgery for anterior cruciate ligament (ACL) rupture or meniscal tears at Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Orthopedics and Traumatology Clinic between 2015 and 2024. In addition, 54 patients who presented with knee complaints and whose intra-articular structures and ligaments were found to be normal on magnetic resonance imaging (MRI) were selected as the control group and their radiological images were analyzed retrospectively. The inclusion criteria were medial meniscal tear, lateral meniscal tear, lateral and medial meniscal tear, anterior cruciate ligament rupture (ACLR), ACLR and medial meniscal tear, ACLR and lateral meniscal tear, or ACLR and both meniscal tears, medical records and radiologic images, being between 18-40 years of age, and having no additional ligament or ligament injuries other than meniscal tear and ACL rupture. Exclusion criteria were the presence of discoid meniscus, root tear in the medial or lateral meniscus, bone fractures accompanying meniscal tear, leg length inequality, lower extremity malalignment (varus, valgus deformity), patellofemoral instability, Patellar tendon injury history, major trauma or previous lower extremity fracture, previous lower extremity surgery, age below 18 years or above 40 years, patients undergoing revision ACL reconstruction, and individuals in the control group who had undergone previous surgery on the same knee. Patients with missing records or images in the hospital imaging system (PACS) were also excluded. Tibial posterior slope measurements were performed using a method that allows the definition of the tibial longitudinal axis on MRI slices and the evaluation of the posterior slopes of the medial and lateral tibial plateaus separately with reference to this axis, and statistical differences between the groups were analyzed according to the data obtained.
Results: Of the 398 patients included in the study, 272 (68.3%) were male and 126 (31.7%) were female. Of the patients, 173 (43.5%) were right knee and 225 (56.5%) were left knee. The mean age was 29.2 ± 6.9 years, 28.7 ± 6.5 years for males and 30.2 ± 7.4 years for females. When the groups with ACL rupture (groups 4, 5, 6 and 7) were compared with the control group, a significant difference was found for medial posterior tibial slope (MPTS) and lateral posterior tibial slope (LPTS) for both parameters (p = 0.000). This finding supports the association of ACL injuries with tibial slope. In terms of meniscal tears, compared to the control group (8.40 ± 4.28), MPTS was significantly higher in the medial meniscal tear (MMT) (9.97 ± 3.57), lateral meniscal tear (LMT) (10.39 ± 3.22) and the group including both meniscal tears (MMT + LMT) (10.98 ± 3.75). Especially in the MMT + LMT group, this difference was statistically significant (p = 0.002). In addition, the MMT group (p = 0.046) and the LMT group (p = 0.009) also showed a significant difference compared to the control group. The mean value of the control group in terms of LPTS was 5.99 ± 3.46. In the MMT group, this value was 6.93 ± 3.61 and there was no statistically significant difference with the control group (p > 0.05). However, the LPTS value in the LMDI group was 9.38 ± 4.01 and was found to be significantly higher compared to the control group (p = 0.000). In the MMT + LMT group, the LPTS value was 7.42 ± 3.91 and a significant difference was found compared to the control group (p < 0.05). When the MPTS-LPTS difference was evaluated, the mean value of the control group was 2.41 ± 3.38. In contrast, this difference was 0.66 ± 3.02 in the group with ACL rupture and lateral meniscal tear (ACLR + LMT) and 0.63 ± 2.59 in the group with ACL rupture and medial and lateral meniscal tear (ACLR + LMT + MMT). There was no significant difference in MPTS-LPTS in the other groups compared to the control group. It was observed to be significantly lower between the control group and the 6th and 7th groups. The decrease in this difference indicates that the slopes of the tibial plateaus are getting closer to each other, and the fact that this difference is significantly lower in the presence of lateral meniscal tears with ACL rupture is the most important finding of our study.
Conclusion: In our study, a significant difference was found in the MPTS-LPTS difference between the groups, especially in the groups with ACL rupture and lateral meniscal tears (groups 6 and 7) compared to the control group (p = 0.007 and p = 0.004). Furthermore, the difference between the lateral meniscal tear (group 2) and the control group was close to significance (p = 0.075). These findings show that the MPTS-LPTS difference is reduced in patients with lateral meniscal tears and this may be an important risk factor. The fact that the difference was significantly lower especially in patients with lateral meniscal tears associated with ACL rupture suggests that tibial slope asymmetry may play a critical role in the mechanism of lateral meniscal injuries
The effect of chronotype on eating behavior, compliance with the mediterranean diet and adipose tissue dysfunction in overweight and obese women
No full textYüksek Lisans TeziObezite, alınan enerji miktarının harcanan enerji miktarından daha fazla olması durumunda, vücutta anormal veya aşırı miktarda yağ birikimine neden olan bir rahatsızlık olarak açıklanmaktadır. Obezite; genetik, patolojik, diyet ve yaşam tarzı faktörlerini içeren multifaktöriyel bir sağlık sorunudur. Ülkemiz dahil dünyanın pek çok ülkesinde obezite sıklığı ciddi bir yükseliş göstermektedir. Sirkadiyen sistem metabolizmayı, fizyolojiyi ve davranışı günlük sirkadiyen ritim döngüsünde düzenlemektedir. Sirkadiyen saat sistemi ile metabolizma arasında karşılıklı ve karmaşık bir ilişki bulunmaktadır. Bu ilişki sistemlerin birinde meydana gelen bozulmanın diğer sistemi de etkilemesine neden olmaktadır. Uyku-uyanıklık, aydınlık-karanlık ve açlık-beslenme döngüleri arasında ortaya çıkan uyumsuzluk, daha sonra glikoz, lipit metabolizması ve kan basıncı gibi fizyolojik süreçlerin doğal salınımlarını bozar ve sonunda artan obezite, tip 2 diyabet ve kardiovasküler hastalık riski olarak kendini göstermektedir. Kişinin sirkadiyen ritmine bağlı olarak tercih ettiği uyku ve aktivite zamanlaması açısından görülen farklılık kronotip kavramıyla ifade edilmektedir. Sabah, akşam ve ara tipler olmak üzere üç genel kronotip kategorisi bulunmaktadır. Sabahçıl kronotipe sahip kişiler erken yatıp erken uyanmaktadır, zihinsel ve fiziksel performanslarının zirvesine günün erken saatlerinde ulaşmaktadır. Akşamcıl kronotipe sahip kişiler ise daha geç yatıp daha geç kalkmaktadır ve en iyi zihinsel ve fiziksel performanslarına günün ikinci yarısında ulaşmaktadır. Ara kronotipin sabah veya akşam arasında belirgin bir tercihi yoktur. Bu çalışmada 18-64 yaş arasındaki hafif şişman ve obez kadınların kronotiplerine göre Akdeniz diyetine uyum, yeme davranışı ve adipoz doku disfonksiyonu arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmaktadır. Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniğine başvuran hafif şişman ve obez 181 kadının katılımıyla yüz yüze anket yöntemiyle yürütülmüş, kesitsel tanımlayıcı bir çalışmadır. Katılımcılara uygulanan anket formunda sosyodemografik özellikler, antropometrik ölçümler ve rutinde bakılan biyokimyasal bulgular, kronotipi belirlemek amacıyla Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği (MEQ), Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve Yeme Davranışı Ölçeği (DEBQ) yer almaktadır. Adipoz doku disfonksiyonunun bir indikatörü olarak kabul edilen Viseral Adipozite İndeksi bu çalışmada kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada p değerleri 0,05'in altında olan değerler anlamlı kabul edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalamasının 40,72±11,68 yıldır. Araştırmaya katılan bireylerin %59,1'inin ara tip, %22,7'sinin sabahçıl tip, %18,2'sinin akşamcıl tip olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların kronotiplerine göre medeni durumu, eğitim düzeyi, yaşı, ana öğün atlama durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmiştir (p0,05). Kronotiplere göre viseral adipozite indeksi ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Bu çalışmadan elde edilen sonuçların ilerleyen zamanlarda yapılacak olan çalışmalara faydalı olacağı düşünülmektedir.Obesity is explained as a disorder that causes abnormal or excessive accumulation of fat in the body when the amount of energy taken is greater than the amount of energy spent. Obesity; It is a multifactorial health problem that includes genetic, pathological, dietary and lifestyle factors. The prevalence of obesity is on a serious rise in many countries of the world, including our country. The circadian system regulates metabolism, physiology and behavior in a daily circadian rhythm cycle. There is a reciprocal and complex relationship between the circadian clock system and metabolism. This relationship causes a disruption in one of the systems to affect the other system. The resulting mismatch between sleep-wake, light-dark, and hunger-feeding cycles then disrupts the natural oscillations of physiological processes such as glucose, lipid metabolism, and blood pressure, ultimately manifesting as increased risk of obesity, type 2 diabetes, and CVD. The difference in the sleep and activity timing preferred by the person depending on the circadian rhythm is expressed by the concept of chronotype. There are three general categories of chronotypes: morning, evening and intermediate types. People with a morning person chronotype go to bed early and wake up early, reaching the peak of their mental and physical performance early in the day. People with an evening chronotype, on the other hand, go to bed later and wake up later and reach their best mental and physical performance in the second half of the day. The intermediate chronotype has no clear preference between morning or evening. This study aims to examine the relationship between compliance with the Mediterranean diet, eating behavior and adipose tissue dysfunction according to the chronotypes of overweight and obese women aged 18-64. It is a cross-sectional descriptive study conducted by face-to-face survey method with the participation of 181 slightly overweight and obese women who attended the Nutrition and Diet Polyclinic of Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Hospital. The survey form applied to the participants included sociodemographic characteristics, anthropometric measurements and routine biochemical findings, Morningness-Eveningness Scale (MEQ), Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS) and Eating Behavior Questionnaire (DEBQ) to determine the chronotype. Visceral Adiposity Index, which is considered an indicator of adipose tissue dysfunction, was used in this study. The data obtained in the research were analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 25.0 program. In the study, p values below 0.05 were considered significant. The average age of the participants is 40.72±11.68 years. It was determined that 59.1% of the individuals participating in the research were intermediate type, 22.7% were morning type, and 18.2% were evening type. A statistically significant relationship was observed between the participants' marital status, education level, age, and skipping main meals according to their chronotypes (p0,05). No statistically significant difference was found between visceral adiposity index averages according to chronotypes (p>0,05). It is thought that the results obtained from this study will be useful for future studies.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 24YL30001 numaralı proje ile desteklenmiştir
The effect of multiple post-discharge nursing interventions on the number of hospital admissions, dyspnea level and quality of life in COPD patients receiving home oxygen therapy: A randomized controlled study
No full textDoktora TeziBu araştırma evde oksijen tedavisi alan KOAH hastalarında taburculuk sonrası çoklu hemşirelik girişimlerinin hastane başvuru sayısı, dispne düzeyi ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla ön test-son test randomize kontrollü yapılmıştır. Çalışma grubu, KOAH tanısı almış evde oksijen konsantratörü kullanan ve akıllı telefon kullanabilen hastalardan oluşmuştur. Araştırmada %90 güç ile hesaplanan 35 müdahale 34 kontrol grubunda olmak üzere 69 KOAH hastası bireyle randomizasyon yapılmıştır. Veriler ön test, müdahale sonrası üç ay sonra ara test, altı ay sonra son test hastane başvuru sayısı anketi, mMRC Dispne Anketi, St George Solunum Anketi (Yaşam Kalitesi Ölçeği) kullanılarak toplanmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen KOAH hasta eğitim kitapçığı yoluyla eğitim, mobil uygulama (WhatsApp) kullanımı, telefon ile görüntülü konuşma, tele danışmanlık gibi çoklu hemşirelik müdahaleleri uygulanmıştır. Kontrol grubuna altı ay süresince hastane tarafından taburculuk esnasında verilen standart bakım uygulamalarına tabi olmuş ve herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Ön testler göğüs hastalıkları servisinde çalışan bir anketör hemşire tarafından toplanmıştır. Ara ve son test ölçümleri araştırmada yer almayan bağımsız bir araştırmacı tarafından toplanmıştır. Veri toplayıcı, istatistikçi ve raporlama yönünden kör teknik kullanılmıştır. Verilerin istatistik analizinde Gruplara göre kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Fisher's Exact Testi, Yates Düzeltmesi, Fisher Freeman Halton Testi uygulanmıştır. Araştırma öncesi etik kurul, kurum, ölçek kullanım izni ve katılımcıların yazılı onamı alınmıştır. Bulgular sonucunda evde oksijen tedavisi alan KOAH hastalarına uygulanan çoklu hemşirelik girişimlerinin müdahale grubundaki hastaların 3. aydan itibaren hastane başvuru sayılarını azalttığı görülmüştür. Müdahale grubuna uygulanan çoklu hemşirelik girişiminin gruplara göre mMRC dispne skalasının ön test ve ara testler arasında anlamlı bir fark olduğu ve müdahale grubundaki katılımcıların mMRC dispne skalasında istatistiksel olarak bir azalma olduğu bulunmuştur (p<0.05). Evde oksijen tedavisi alan KOAH hastalarının gruplara göre yaşam kalitesi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Müdahale grubunun yaşam kalitesi düzeyi ara ve son testte artma gösterir iken kontrol grubunun yaşam kalitesi puan olarak azalmış ancak istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Özellikle tersiyer koruma düzeyinde birinci basamak sağlık hizmetlerinde KOAH hastalarının yaşam kalitesini artırmaya yönelik farkındalığın artırılması, KOAH hastalarının izlem ve takiplerinde çoklu hemşirelik girişimlerinin farklı biçimlerde uygulanması ve bu yönde farkındalık eğitimlerinin planlanması önerilebilir.This study was conducted as a pre-test-post-test randomized controlled study to determine the effects of multiple nursing interventions on the number of hospital admissions, dyspnea levels, and quality of life of COPD patients receiving home oxygen therapy after discharge. If you have any questions, please feel free to use any username; the test will be randomly generated. Patients diagnosed with COPD, using an oxygen concentrator at home, and able to use a smartphone were included in the study group The study group consisted of patients diagnosed with COPD who used an oxygen concentrator at home and were able to use a smartphone. The study was randomized with 69 COPD patients, 35 in the experimental group and 34 in the control group, with a power of 90%. Data were collected using the pretest, the interim test three months after the intervention, and the final test six months later using the Socio-Demographic Information Form, Patient Information Form, mMRC Dyspnea Questionnaire, St George Respiratory Questionnaire (Quality of Life Scale). Multiple nursing interventions were implemented, such as education through the COPD patient education booklet developed by the researcher, use of mobile application (WhatsApp), video chat over the phone, and teleconsulting. The control group was subjected to the standard care practices given by the hospital at the time of discharge for six months and no intervention was applied. Pre-tests were collected by a nurse interviewer working in the chest diseases department. Interim and post-test measurements were collected by an independent researcher who was not involved in the study. Blinding was performed for data collectors, statisticians and reporters. In the statistical analysis of the data, Fisher's Exact Test, Yates Correction, and Fisher Freeman Halton Test were used to compare categorical variables according to groups. Before the research, ethics committee, institution, scale use permission and written consent of the participants were obtained. As a result of the findings, it was observed that multiple nursing interventions applied to COPD patients receiving oxygen therapy at home reduced the number of hospital admissions of the patients in the experimental group starting from the 3rd month. It was found that there was a significant difference between the pre-test and interim tests of the mMRC dyspnea scale according to the groups in the multiple nursing interventions applied to the experimental group and that there was a statistical decrease in the mMRC dyspnea scale of the participants in the experimental group (p<0.05). A statistically significant difference was found between the quality of life scores of COPD patients receiving oxygen therapy at home according to the groups. While the quality of life level of the experimental group increased in the interim and post-tests, the quality of life score of the control group decreased but was statistically insignificant. It can be recommended to increase awareness of increasing the quality of life of COPD patients in primary health care services, especially at the primary prevention level, to apply multiple nursing interventions in different ways in the monitoring and follow-up of COPD patients and to plan awareness training in this direction.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 23DR9003 numaralı proje ile desteklenmiştir
Prognostic value of routine EEG results in intensive care unit patients
No full textAmaç: Prognozu öngörmek, etkin bir tedavi planı yapabilmek, hasta ve hasta yakını ile daha doğru bir iletişim kurabilmek için önemlidir. EEG incelemesi de çeşitli faktörler ile birlikte değerlendirildiğinde prognoz hakkında değerli bilgiler sunmaktadır. Çalışmamızın birincil amacı yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) takipli hastalara ait rutin EEG’lerde elde edilen bulgulardan prognoz üzerinde bağımsız risk faktörü olanların belirlenmesidir. İkincil amaç ise prognoz açısından bağımsız risk faktörü olan EEG bulguları ile klinik, laboratuvar ve görüntüleme yöntemlerinin ilişkisini değerlendirmektir.
Metod: Çalışmamızda hastanemiz EEG laboratuvarında çekilmiş olan yoğun bakım hastalarına ait EEG traseleri ve bu hastaların klinik, radyolojik ve laboratuvar bulguları retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya 18 yaş üstünde, herhangi bir nedenle yoğun bakım takibi ve tedavisi gereken ve herhangi bir ön tanı nedeniyle rutin EEG çekilen tüm hastalar dahil edilmiştir. Elde edilen EEG bulgularından prognoz açısından bağımsız risk faktörü olanlar belirlenerek istatistiksel olarak incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya YBÜ’lerde takip edilen ve rutin EEG’leri çekilen 203 hastaya ait veriler dahil edilmiştir. Hastaların 91’i (%44,8) kadın, 112’si (%55,2) erkek olup yaş ortalaması 61,62±18,712 olarak bulunmuştur. Anormal EEG varlığı, trifazik dalga paterni, diffüz serebral disfonksiyon (DSD) ve elektrofizyolojik sessizlik ile mortalite arasında anlamlı ilişki olduğu gösterilmiştir. Lateralize periyodik deşarjların (LPDs) sağkalım üzerinde anlamlı koruyucu etkiye sahip olduğu görülmüştür. Kalsiyum, hemoglobin ve kan şekeri mortalite için anlamlı risk faktörleri olarak elde edilmiştir. Nötrofil/lenfosit oranı (NLO), sistemik immün inflamatuvar indeks (SII) mortalite riskini arttıran bağımsız bir risk faktörü olarak bulunmuştur. YBÜ’de nöbet geçirmiş olmanın mortaliteyi arttırdığı tespit edilmiştir. Tüm değişkenlerin ortak etkisini değerlendiren Enter metodunda mortalite için anlamlı olan invaziv solunum desteğinin bu etkisinin anlamsız etkenlerin elenerek en anlamlı modelin oluşturulduğu Wald metodunda anlamını yitirdiği görülmüştür. Cox regresyon analizinde tüm değişkenler tek tek incelendiğinde Glaskow Koma Skalası (GKS) skorunun mortalite üzerinde anlamlı etkisi saptanmamıştır.
Sonuç: Çalışmamızda literatür ile benzer şekilde anormal EEG varlığı, trifazik dalga paterni, DSD ve elektrofizyolojik sessizlik ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ancak literatürün aksine LPDs’nin sağkalım üzerinde anlamlı koruyucu bir etkisi olduğu bulunmuştur. Bu bulgu, LPDs’e sahip bir beyinde epileptogenezis olsa dahi reaktivitenin hala devam ettiği, yaygın beyin hasarına yol açmadığı için yaşam süresi üzerinde koruyucu etkiye sahip olduğu yönünde yorumlanmıştır. Laboratuvar parametrelerinin ve tedavilerin etkisi incelendiğinde ise belirli eşik değerleri ve/veya diğer faktörler ile birlikte değerlendirilmeleri gerektiği tespit edilmiştir. Elde edilen bu bulgular, EEG paternlerinin ve beraberindeki klinik/laboratuvar parametrelerinin, özellikle YBÜ’de takip edilen kritik hastalarda erken dönem prognoz ve mortalitenin tahmin edilmesinde değerli biyobelirteçler olabileceğini göstermektedir.Background: It is important to predict the prognosis, to make an effective treatment plan and to establish a more accurate communication with the patient and the patient's relatives. EEG examination provides valuable information about prognosis when evaluated together with various factors. The primary aim of our study was to determine the findings obtained from routine EEGs of patients followed up in intensive care units (ICU), which have independent risk factors on prognosis. The secondary aim was to evaluate the relationship between EEG findings, which are independent risk factors for prognosis, and clinical, laboratory and imaging methods.
Method: In our study, EEG tracings of intensive care unit patients and their clinical, radiological and laboratory findings were retrospectively evaluated. All patients over the age of 18 years, who required intensive care follow-up and treatment for any reason and who underwent routine EEG for any prediagnosis were included in the study. Among the EEG findings, those with independent risk factors for prognosis were determined and analysed statistically.
Results: Data of 203 patients who were followed up in ICUs and had routine EEGs were included in the study. Of the patients, 91 (44.8%) were female and 112 (55.2%) were male with a mean age of 61.62±18.712 years. The presence of abnormal EEG, triphasic wave pattern, diffuse cerebral dysfunction (DSD) and electrophysiological silence have been shown to be significantly associated with mortality. Lateralised periodic discharges (LPDs) were found to have a significant protective effect on survival. Calcium, haemoglobin and blood glucose were found to be significant risk factors for mortality. Neutrophil/lymphocyte ratio (NLR), systemic immune inflammatory index (SII) was found to be an independent risk factor increasing the risk of mortality. Having a seizure in the ICU was found to increase mortality. It was observed that this effect of invasive respiratory support, which was significant for mortality in the Enter method, which evaluated the joint effect of all variables,lost its significance in the Wald method, in which the most significant model was created by eliminating meaningless factors. When all variables were analysed individually in Cox regression analysis, no significant effect of Glasgow Coma Scale (GCS) score on mortality was found.
Conclusion: In our study, similar to the literature, there was a significant relationship between the presence of abnormal EEG, triphasic wave pattern, DSD and electrophysiological silence and mortality. However, contrary to the literature, LPDs were found to have a significant protective effect on survival. This finding was interpreted that even if epileptogenesis occurs in a brain with LPDs, reactivity still persists and does not lead to widespread brain damage and thus has a protective effect on survival. When the effects of laboratory parameters and treatments were analysed, it was determined that they should be evaluated with certain threshold values and/or other factors. These findings suggest that EEG patterns and accompanying clinical/laboratory parameters may be valuable biomarkers in predicting early prognosis and mortality, especially in critically ill patients followed up in the ICU
Teachers' opinions on the violin course programme in amateur music education institutions
No full textYüksek Lisans TeziÖzengen müzik eğitimi veren kurumlar içerisinde özel müzik kursları önemli bir yer tutar. Her yaştan birey bu kurslar aracılığı ile müzik eğitimi alabilir. Bu kurslarda verilen müzik eğitiminin bir program dâhilinde yürütülmesi ve kullanılan programın işlevsel ve güncel bir öğretim programı olması eğitim yararlılığı açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı özengen müzik eğitimi kurumlarındaki keman kursu programına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesidir. Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik (olgubilim) deseninde tasarlanmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ve Konya illerindeki Milli Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı özel müzik kurslarında keman eğitimi veren Ankara ilinden 11 Konya ilinden ise 13 olmak üzere toplam 24 keman öğretmeni oluşturmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre özengen müzik eğitimi veren kurumlarda MEB’in keman kursu programını çok az öğretmenin kullandığı, programın birçok öğretmen tarafından bilinmediği, bilenlerin ise bazı eksikliklerden dolayı programı kullanmadıkları, programın içerik olarak yeterli olmadığı ve her öğrencinin yaş, seviye, çalışma ve gelişim durumlarına göre programın düzenlenmesi gerektiği katılımcı görüşleri ile ifade edilmiştir. Programın Türkçe kaynaklar, öğrencilerin ilgi, istek ve beklentilerine uygun çalışmalar, kültürümüze uygun eserler ve eğitimde kullanılacak araç gereçler bakımından geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin keman eğitimine yönelik çalgılarını doğru bir şekilde kullanma, şarkı çalma, sosyalleşme, okul törenlerinde ve orkestrada çalma, sertifika alma, mesleki hayata hazırlık gibi birçok beklentilerinin olduğu ve öğretmenlerin bu beklentileri karşılamaya yönelik çalışmalar yaptırdıkları tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular sonucunda öğretmenlerin eğitim planlarını öğrencilerin yaş, algı düzeyi, yetenek gibi birçok bireysel farklılıklarını dikkate alarak planladıkları, verdikleri eğitimlerde bilgi ve birikimlerini bir program gibi kullanmayı tercih ettikleri görülmüştür. Öğretmenlerin çoğunun MEB’in keman kursu programını kullanmaması veya bazı öğretmenlerin teknik çalışmalar için programı kısmen kullanıyor olması geliştirilmiş bir keman kursu programına ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Bu çalışma sonuçlarının özengen müzik eğitimine, özengen keman eğitimine, keman-çalgı öğretim programlarının gelişimine, MEB’e bağlı özel müzik kurslarında keman eğitimi verenve programı ilk defa kullanacak olan öğretmenlere katkı sağlayacağı düşünülmektedir. İlgili kurum ve kuruluşlar tarafından işbirlikçi bir ortamda özengen keman eğitimindeki ihtiyaçlar araştırılarak, ihtiyaca uygun güncel programların hazırlanması ve MEB’in keman kursu programından her eğitimcinin haberdar olması için kurumlarda yöneticiler tarafından bilgilendirme toplantıları düzenlenmesi önerilebilir.Amateur music courses have an important place among the institutions that provide amateur music education. Individuals of all ages can receive music education through these courses. It is important that the music education given in these courses is carried out within a programme and that the programme used is a functional and up-to-date curriculum in terms of educational usefulness. The aim of this study is to examine teachers' opinions about the violin course programme in amateur music education institutions. This study was designed in phenomenological design, one of the qualitative research methods. The data were collected with a semi-structured interview form. The study group of the research consisted of a total of 24 violin teachers, 11 from Ankara and 13 from Konya, who provide violin education in private music courses affiliated to the Ministry of National Education (MEB) in Ankara and Konya provinces. According to the findings obtained from the study, it was stated that very few teachers use the violin course programme of the Ministry of National Education in institutions providing amateur music education, that the programme is not known by many teachers, and those who know it do not use it due to some deficiencies, that the programme is not sufficient in terms of content and that the programme should be arranged according to the age, level, study and developmental status of each student. It was concluded that the programme should be improved in terms of Turkish resources, studies suitable for students' interests, wishes and expectations, works suitable for our culture and tools to be used in education. It has been determined that students have many expectations for violin education such as using their instruments correctly, playing songs, socialising, playing in school ceremonies and orchestra, getting a certificate, preparing for professional life, and teachers have studies to meet these expectations. As a result of the findings obtained from the study, it was seen that teachers plan their education plans by taking into account many individual differences of students such as age, perception level and ability, and that they prefer to use their knowledge and experience as a programme in the trainings they give. The fact that most of the teachers do not use MEB’s violin course programme or that some teachers use the programme partially for technical studies shows that there is a need for an improved violin course programme. It is thought that the results of this research will contribute to private music education, amateur violin education, the development of violin-instrument teaching programmes, and the teachers who teach violin in amateur music courses affiliated to the Ministry of National Education and who will use the programme for the first time. It can be suggested that the relevant institutions and organisations should research the needs in the amateur violin education in a collaborative environment, prepare up-to-date programmes in accordance with the needs, and organise informative meetings by the administrators in the institutions so that every educator is aware of the violin course programme of the Ministry of National Education
Investigation of the effect of Klotho gene protein activity (with fibroblast growth factor 23, calcium and phosphate levels) on miRNA 22 in vitamin D3 treatment persons
No full textDoktora TeziKlotho geni proteini, miRNA 22, FGF23, kalsiyum ve fosfat; hücresel sinyalizasyon, mineral metabolizması ve kemik sağlığı üzerinde etkili önemli biyolojik parametrelerdir. Bu çalışmada, D vitamini tedavisinin klotho geni protein aktivitesi ile miRNA 22, fibroblast büyüme faktörü 23 (FGF-23), Ca ve PO₄ düzeyleri üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya D vitamini eksikliği tanısı konulan 10 hasta (tedavi öncesi ve tedavi sonrası dönemleri) ve 20 sağlıklı kontrol birey dahil edilmiştir. Tedavi grubundaki hastalardan, tedavi öncesinde ve tedavinin 3. ayında kan örnekleri alınarak analiz edilmiştir. Klotho geni protein aktivitesi ve miRNA 22 seviyeleri qRT-PCR yöntemiyle ölçülmüştür. Serum Ca ve PO₄ düzeyleri fotometrik yöntemle, D vitamini elektrokemilüminesans yöntemiyle, fibroblast büyüme faktörü 23 (FGF-23) ise enzim bağlantılı immünosorbent testi (ELISA) yöntemiyle analiz edilmiştir. D vitamini eksikliği tanısı konulan hastalara, damla formunda D₃ vitamini preparatı verilmiştir. İlk 8 hafta boyunca haftada 50.000 IU yükleme dozu uygulanmış, ardından 6 hafta boyunca günde 1.500 IU idame dozuna geçilmiştir. Çalışmada kontrol grubuna ait klotho geni protein aktivitesi (1,04±0,31) ile tedavi öncesi grup (0,80±0,21) karşılaştırıldığında, kontrol grubunda anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,021). Tedavi sonrası dönemde ise klotho geni protein aktivitesi (1,09±0,19), tedavi öncesi döneme kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artmıştır (p<0,05). Benzer şekilde, tedavi sonrası grup kontrol grubuyla (1,73±1,67) karşılaştırıldığında da anlamlı bir artış gözlenmiştir (p<0,05). H-FGF-23 serum düzeyleri, tedavi sonrası grupta (104,35±80,34) tedavi öncesi gruba (144,55±77,85) göre anlamlı şekilde azalmıştır (p<0,001). Kontrol grubu (343,18±476,9) ile karşılaştırıldığında da tedavi sonrası grubun H-FGF-23 düzeyinde anlamlı azalma gözlenmiştir (p<0,05). Serum PO₄ düzeyi de kontrol grubunda (3,62±0,32) tedavi öncesi gruba (3,19±0,56) göre anlamlı olarak yüksek bulunmuş (p<0,05), ayrıca tedavi sonrası dönemde PO₄ düzeyi (3,57±0,59) tedavi öncesi döneme göre anlamlı olarak yükselmiştir (p<0,001). Sonuç olarak, D vitamininin klotho geni protein aktivitesini, miRNA 22 ekspresyonunu, serum Ca ve PO₄ düzeylerini artırdığı, FGF-23 seviyelerini ise azalttığı belirlenmiştir. Bu parametrelerin D vitamini tedavisiyle normal değerlere ulaşma mekanizmalarının ve aralarındaki etkileşimlerin daha iyi anlaşılması için ileri düzey çalışmalara ihtiyaç vardır. Elde edilen bulgular, bu parametrelerin D vitamini ile birlikte hastaların klinik değerlendirmesinde biyobelirteç olarak kullanılabilmesi için bir öneri niteliği taşımaktadır.Klotho gene protein, miRNA 22, FGF-23, calcium, and phosphate are important biological parameters that significantly influence cellular signaling, mineral metabolism, and bone health. This study aimed to investigate the effects of vitamin D treatment on klotho gene protein activity, miRNA 22, fibroblast growth factor 23 (FGF 23), calcium, and phosphate levels. The study included 10 patients diagnosed with vitamin D deficiency (pre-treatment and post-treatment periods) and 20 healthy control individuals. Blood samples were collected from the treatment group before treatment and at the 3rd month of treatment for analysis. Klotho gene protein activity and miRNA 22 levels were measured using the qRT-PCR method. Serum calcium and phosphate levels were analyzed using photometric methods, vitamin D levels were measured by electrochemiluminescence, and fibroblast growth factor 23 (FGF 23) was analyzed using the enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) method. Patients diagnosed with vitamin D deficiency were administered vitamin D₃ preparation in drop form. A loading dose of 50,000 IU was applied weekly for the first 8 weeks, followed by a maintenance dose of 1,500 IU per day for 6 weeks. In the study, the klotho gene protein activity in the control group (1.04 ± 0.31) was found to be significantly higher compared to the pre-treatment group (0.80 ± 0.21) (p = 0.021). In the post-treatment period, klotho gene protein activity (1.09 ± 0.19) significantly increased compared to the pre-treatment period (p<0.001). When examining miRNA 22 expression levels, a significant increase was detected in the post-treatment group (3.07 ± 1.49) compared to the pre-treatment group (1.15 ± 0.72) (p<0.05). Similarly, a significant increase was observed in the post-treatment group compared to the control group (1.73 ± 1.67) (p<0.05). Serum levels of H FGF-23 significantly decreased in the post-treatment group (104.35 ± 80.34) compared to the pre-treatment group (144.55 ± 77.85) (p<0.001). When compared to the control group (343.18 ± 476.9), a significant decrease in H FGF-23 levels was also observed in the post-treatment group (p <0.05). Serum calcium levels significantly increased in the post-treatment period (9.79 ± 0.31) compared to the pre-treatment period (9.44 ± 0.33) (p <0.05). Serum phosphate levels were also found to be significantly higher in the control group (3.62 ± 0.32) compared to the pre-treatment group (3.19 ± 0.56) (p <0.05), and phosphate levels in the post-treatment period (3.57 ± 0.59) significantly increased compared to the pre-treatment period (p <0.001). In conclusion, it was determined that vitamin D increases klotho gene protein activity, miRNA 22 expression, serum calcium, and phosphate levels, while decreasing FGF-23 levels. Further studies are needed to better understand the mechanisms of normalization of these parameters and the interactions among them with vitamin D treatment. The findings suggest that these parameters could serve as biomarkers in the clinical evaluation of patients alongside vitamin D.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 23DR18004 numaralı proje ile desteklenmiştir
Determination of antioxidant activities of potato peel, sunflower seed meal and spent coffee ground extracts with improved solubility via molecular modification methods
Full text linkDoktora TeziBu çalışmada, kahve posası (KP), ayçekirdeği küspesi (AÇ) ve patates kabuğu (PK) gibi klorojenik asit açısından zengin üç farklı atıktan elde edilen fenolik ekstraktların, üç farklı modifikasyon yöntemi (moleküler hibridizasyon, metilasyon ve dekarboksilasyon) ile yapısal olarak değiştirilmesi ve bu ekstraktların çeşitli model lipit ortamlarında (linoleik asit, keten tohumu yağı, tereyağ ve emülsiye aspir yağı) antioksidan etkinliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan modifikasyon işlemleriyle ekstraktların çözünürlükleri artırılmış ve lipit ortamlarında kullanım potansiyelleri değerlendirilmiştir. Çalışmada, modifiye ekstraktların toplam fenolik madde (TFM) içerikleri, UHPLC ile fenolik bileşik profili, lipofilisite derecesi ve DPPH radikal giderici etkisi analiz edilmiştir. Ek olarak, ekstraktların dört farklı lipit modelinde oksidasyonu geciktirici etkileri peroksit değeri, K232 ve K270 özgül absorbans katsayıları, linoleik asit/β-karoten ağartma yöntemi ve Rancimat cihazı ile ölçülen indüksiyon süresi gibi parametrelerle detaylı olarak incelenmiştir. Sonuçlar, moleküler modifikasyon işlemlerinin ekstraktların lipofilisitesini artırarak yağ sistemlerine uyumunu ve antioksidan aktivitesini anlamlı düzeyde geliştirdiğini ortaya koymuştur. Özellikle moleküler hibridizasyon yöntemi ile modifiye edilen ekstraktların, hem emülsiyon hem de doymamış yağ asitleri içeren sistemlerde en yüksek oksidasyon geciktirme performansını gösterdiği belirlenmiştir. Tüm ekstraktlar arasında, PK kaynaklı ekstraktların modifikasyona en iyi yanıtı verdiği ve linoleik asit ortamında en uzun indüksiyon süresi ile oksidatif stabilite sağladığı gözlenmiştir. Metilasyon işlemiyle elde edilen ekstraktların özellikle keten tohumu yağı ve tereyağ gibi sistemlerde daha iyi çözünebildiği ve bu ortamlarda daha dengeli bir antioksidan etkinlik sergilediği tespit edilmiştir. Dekarboksilasyon ise, fenolik bileşiklerin yapısında karboksil gruplarının iv uzaklaştırılmasıyla lipofilikliği artırmış; ancak bazı sistemlerde antioksidan etkide moleküler hibridizasyona kıyasla daha sınırlı başarı göstermiştir. Öte yandan, β-karoten ağartma analizlerinde, özellikle emülsiyon sistemlerinde hibridizasyonla modifiye edilen ekstraktlar en düşük renk kaybını göstererek serbest radikal gideriminde daha etkili olmuştur. Bu bulgular, fenolik bileşiklerin yalnızca içeriğiyle değil, kimyasal yapıları ve içinde bulundukları ortamla etkileşimleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Çalışma sonucunda, modifiye edilmiş ekstraktların doğal antioksidan olarak kullanımı açısından özellikle yağ içeren gıda ürünlerinde, işlevsel katkı maddesi olarak güçlü bir potansiyele sahip olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca, tarımsal atıkların katma değerli ürünlere dönüştürülmesi yoluyla hem ekonomik hem de çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlanmıştır. Bu yönüyle çalışma, doğal antioksidan üretiminde yeni bir yol haritası sunmakta ve modifiye fenolik bileşiklerin fonksiyonel gıdalardaki kullanımına bilimsel dayanak oluşturmaktadır.This research aimed to evaluate the antioxidant potential of phenolic extracts derived from three chlorogenic acid-rich agri-food by-products spent coffee grounds (KP), sunflower meal (AÇ), and potato peel (PK) after undergoing structural improvement through three different molecular modification techniques: molecular hybridization, methylation and decarboxylation. The modified extracts were tested across four different lipid model systems (linoleic acid, flaxseed oil, butter and emulsified safflower oil) to determine their antioxidant performance in lipid-rich environments. Analytical assessments included total phenolic content (TPC), phenolic composition via UHPLC, lipophilicity measurements, and DPPH radical scavenging activity. The antioxidant effectiveness was further evaluated through peroxide value, specific UV absorbance (K232 and K270), β-carotene bleaching assay, and induction period (Rancimat) analyses. The findings revealed that structural modifications significantly enhanced the lipophilicity and lipid compatibility of the extracts, leading to improved antioxidant function in different lipid matrices. Among all the tested extracts, those modified via molecular hybridization demonstrated the highest antioxidant activity, particularly in emulsified and polyunsaturated lipid systems, indicating strong interfacial activity and enhanced radical inhibition. Potato peel (PK) extracts responded most positively to modification, showing the longest induction times and highest oxidative stability in linoleic acid environments. Extracts modified via methylation showed moderate-to-high antioxidant activity and exhibited better solubility in flaxseed oil and butterfat systems, contributing to consistent antioxidative behavior. Decarboxylated extracts, though improved in lipophilicity, showed slightly lower radical scavenging capacity in certain vi systems compared to hybridized forms. In β-carotene bleaching assays, hybridized extracts again outperformed others, particularly in emulsified oil systems, by exhibiting the least discoloration and strongest inhibition of lipid peroxidation. These results underscore the importance of considering not only the phenolic content of an extract but also its structural configuration and interaction with lipid environments. Overall, this study demonstrates that chemically modified phenolic extracts especially those processed through molecular hybridization hold significant potential as natural antioxidants in fat based food systems. The work also contributes to the valorization of agricultural by products, offering a sustainable, cost-effective approach for clean-label functional ingredient development. By linking molecular structure to functional behavior, the study provides new insight into the design of bioactive compounds suitable for food, cosmetic, and pharmaceutical applications.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 23DR19003 numaralı proje ile desteklenmiştir
Evaluation of the professional satisfaction of physiotherapists: Konya province example
No full textYüksek Lisans TeziÇalışmamızda, Konya'da farklı ortamlarda çalışan fizyoterapistlerin mesleki doyumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza farklı alanlarda Konya'da çalışan 204 fizyoterapist katılmıştır. Çalışmamızın yönteminde çalışmaya katılan Fizyoterapistlerden Sosyodemografik ve Mesleki Beklentilere Yönelik Anket Formu ile Mesleki Doyum Ölçeğini doldurmaları istenmiştir. Mesleki doyum ölçeğindeki ortalama puan 67,22 ± 12,48 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %61,3'ü (n = 125) 20-30 yaş aralığındadır Mesleki yetki ve görevlerde katılımcıların %71,1'i (n = 145) kanunda belirtilen mesleki yetki ve görevlerin yetersiz olduğunu düşünmektedir. Katılımcıların %60,8'i (n = 124) gelir düzeyini yetersiz bulmaktadır. Medeni durum grupları arasında anlamlı farklılık göstermektedir (t = -3,760, p = 0,000). Mesleki doyum ölçeği puanları çalışılan kurumlar arasında anlamlı farklılık göstermektedir (F = 3,689, p = 0,003). Mesleki tatmini olanların puan ortalaması 48,60 ± 6,99, tatmini olmayanların puan ortalaması 38,83 ± 7,95 olup, tatmini olanların puanları anlamlı şekilde daha yüksektir (t = 8,406, p = 0,000). Meslek otonomisinin eksikliğinin mesleki performansı etkilediğini belirten gruplar arasında mesleki doyum puanlarında anlamlı fark vardır (F = 3,835, p = 0,011). Gelir grupları arasında mesleki doyum puanlarında anlamlı fark vardır (F = 2,753, p = 0,044). Mesleği bırakmayı düşünmeyenlerin puan ortalaması 73,14 ± 10,49, düşünenlerin puan ortalaması 59,86 ± 10,76 olup, düşünmeyenlerin puanları anlamlı şekilde daha yüksektir (t = -8,891, p = 0,000) (p<0.05). Mesleğin sağlığı etkilediğini düşünenlerin mesleki doyum puan ortalaması 66,14 ± 12,22, etkilemediğini düşünenlerin puan ortalaması 74,92 ± 11,83 olup, etkilemediğini düşünenlerin puanları anlamlı şekilde daha yüksektir (t = -3,378, p = 0,001) (p<0.05). Çalışmamıza katılan fizyoterapistlerde meslek doyumu orta seviyede bulunmuştur. Konya' da çalışan fizyoterapistlerin meslek doyumunu en fazla etkileyen faktörler ücret ve meslek otonomisi eksikliği olduğu bulunmuştur. Devlet kurumlarında ve özel rehabilitasyon merkezlerinde çalışan fizyoterapistlerin meslek doyumu düşük bulunmuştur. Evli olmak, mesleğini sevmek, fizyoterapistlik mesleğinden başka farklı bir eğitim almak ve fizyoterapistlik mesleğinin sağlığına olan etkileri meslek doyumuyla ilişkili bulunmuştur. Mesleki doyumlarının artması için öncelikle yetersiz olan mesleki yetki ve görev tanımlarının yeniden şekillendirilip, mesleki otonomiyi kazandıracak düzenlemelerin gerekli kurumlar tarafından yapılması ve alınan ücretin tatmin edici şekilde olması gerektiğini düşünüyoruz.In our study, it was aimed to evaluate the professional satisfaction of physiotherapists working in different settings in Konya. In our study, 204 physiotherapists working in different fields in Konya participated. In the method of our study, the physiotherapists participating in the study were asked to fill in the Questionnaire Form for Sociodemographic and Occupational Expectations and the Occupational Satisfaction Scale. The mean score in the occupational satisfaction scale was found to be 67.22 ± 12.48. 61.3% of the participants (n = 125) were between the ages of 20-30. Regarding professional powers and duties, 71.1% (n = 145) of the participants think that the professional powers and duties specified in the law are insufficient. 60.8% (n = 124) of the participants found their income level insufficient. There is a significant difference between marital status groups (t = -3,760, p = 0,000). Occupational satisfaction scale scores show a significant difference between the institutions (F = 3,689, p = 0,003). The mean score of those with occupational satisfaction was 48.60 ± 6.99, the mean score of those without satisfaction was 38.83 ± 7.95, and the scores of those with satisfaction were significantly higher (t = 8.406, p = 0.000). There is a significant difference in professional satisfaction scores between the groups stating that lack of professional autonomy affects professional performance (F = 3,835, p = 0,011). There is a significant difference in professional satisfaction scores between income groups (F = 2,753, p = 0,044). The mean score of those who did not think of leaving the profession was 73.14 ± 10.49, the mean score of those who thought of leaving the profession was 59.86 ± 10.76, and the scores of those who did not think of leaving the profession were significantly higher (t = -8.891, p = 0.000) (p<0.05). The mean professional satisfaction score of those who think that the profession affects health is 66,14 ± 12,22, the mean score of those who think that it does not affect health is 74,92 ± 11,83, and the scores of those who think that it does not affect health are significantly higher (t = -3,378, p = 0,001) (p<0.05). Occupational satisfaction of physiotherapists who participated in our study was found to be at a moderate level. The factors affecting the occupational satisfaction of physiotherapists working in Konya were found to be wage and lack of occupational autonomy. Occupational satisfaction of physiotherapists working in state institutions and private rehabilitation centres was found to be low. Being married, loving the profession, receiving a different education other than physiotherapist profession and the effects of physiotherapist profession on health were found to be related to professional satisfaction. We think that in order to increase professional satisfaction, first of all, inadequate professional authority and job descriptions should be reshaped, regulations that will provide professional autonomy should be made by the necessary institutions and the wage received should be satisfactory
The effect of hotel employees' work overload, professional self-esteem, calling and workplace spirituality on quality of life
No full textDoktora TeziYoğun bir tempo içinde çalışan otel personelinin işleri sürekli güler yüzle yapmaları beklenirken, işleriyle ilgili bir dizi faktör doğrudan yaşam kalitelerini olumsuz etkilemektedir. Bu araştırma otel çalışanlarının aşırı iş yükü, mesleki benlik saygısı, meslek aşkı ve iş yeri maneviyatlarının yaşam kalitelerine etkisi incelenmek üzere tanımlayıcı ve kesitsel tipte tasarlanmıştır. Araştırmanın verileri Haziran 2022-Eylül 2023 tarihleri arasında Antalya Belek Bölgesinde bulunan 5 yıldızlı otellerde çalışan toplam 420 kişiden toplanmıştır. Verilerin toplanmasında "Katılımcı Bilgi Formu", "Meslek Aşkı Ölçeği", "İş Yeri Maneviyatı Ölçeği", "Mesleki Benlik Saygısı Ölçeği", "Aşırı İş Yükü Ölçeği" ve "DSÖ Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılmıştır. Otel çalışanlarının bedensel alan yaşam kalitesi üzerinde aşırı iş yükü ve meslek aşkı arayışlarının negatif etkisi bulunurken, mesleki benlik saygısının pozitif yönlü bir yordayıcı etkisinin olduğu belirlenmiştir (F=111.584; p<0.001; R2=0.44). Ruhsal alan yaşam kalitesi üzerinde aşırı iş yükü, meslek aşkı arayışı ve anlamlı işin negatif etkisi saptanırken mesleki benlik saygısı ve topluluk bilincinin pozitif yönlü bir yordayıcı etkisinin olduğu saptanmıştır (F=78.122; p<0.001; R2=0.48). Sosyal alan yaşam kalitesi üzerinde aşırı iş yükünün negatif, mesleki benlik saygısı, meslek aşkı arayışı, topluluk bilinci ve değerler algısının pozitif yönlü yordayıcı etkisi saptanmıştır (F= 32.153; p<0.001; R2= 0.27). Çevresel alan yaşam kalitesi üzerinde ise aşırı iş yükü ve meslek aşkı arayışının negatif, mesleki benlik saygısı ve topluluk bilincinin pozitif yönlü etkisi saptanmıştır (F=87.877; p<0.001; R2=0.45). Bu bulgular, otel çalışanlarının yaşam kalitesini artırmada mesleki benlik saygısı ve iş yerindeki topluluk bilincinin önemli olumlu faktörler olduğunu göstermektedir. Öte yandan, aşırı iş yükü ve meslek aşkı arayışı belirli alanlarda olumsuz etkilere neden olabilmektedir. Özellikle aşırı iş yükünün tüm yaşam kalitesi alanlarında olumsuz bir etkisinin olması, otel sektöründeki yoğun ve stresli çalışma koşullarının çalışan refahını olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık, mesleki benlik saygısı ve topluluk bilinci, çalışanların hem bireysel hem de sosyal yaşam kalitelerini olumlu yönde etkileyerek, iş ortamında aidiyet duygusunun ve mesleki tatminin önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, otel yöneticileri ve sektör paydaşları, çalışanların aşırı iş yükünü azaltmaya yönelik stratejiler geliştirmeli ve iş yerinde topluluk bilincini güçlendirecek uygulamalara öncelik vermelidir.While hotel staff working in a high-paced environment are expected to perform their duties with a constant smile, a series of factors related to their work directly negatively impact their quality of life. This research was designed as a descriptive and cross-sectional study to examine the effect of hotel employees' excessive workload, professional self-esteem, professional passion, and workplace spirituality on their quality of life. The data for the research was collected from a total of 420 employees working in 5-star hotels in the Belek region of Antalya between June 2022 and September 2023.Data collection utilized the "Participant Information Form", "Calling and Vocation Questionnaire", "Workplace Spirituality Scale", "Occupational Self-Esteem Scale", "Excessive Workload Scale", and "The WHO quality of life scale short form Turkish version (WHOQOL-BREF-TR)". It was found that excessive workload and sense of calling had a negative effect on the physical domain of employees' quality of life, while occupational self-esteem had a positive predictive effect. Concerning the psychological domain, excessive workload, sense of calling, and meaningful work were found to have negative effects, whereas occupational self-esteem and community consciousness had positive predictive effects. Regarding social domain, excessive workload had a negative effect, while occupational self-esteem, sense of calling, community consciousness, and values alignment had positive predictive effects. Lastly, concerning environmental domain, excessive workload and sense of calling had negative effects, while occupational self-esteem and community consciousness had positive effects. These findings suggest that occupational self-esteem and workplace community awareness are important positive factors in improving the quality of life of hotel employees. On the other hand, excessive workload and the pursuit of professional love may cause negative effects in certain areas. In particular, the fact that excessive workload has a negative effect on all quality of life domains reveals that intense and stressful working conditions in the hotel sector negatively affect employee well-being. On the other hand, professional self-esteem and community awareness positively affect both individual and social quality of life of employees, emphasising the importance of sense of belonging and professional satisfaction in the work environment. As a result, hotel managers and industry stakeholders should develop strategies to reduce the excessive workload of employees and prioritise practices that will strengthen the sense of community in the workplace