Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
FinTech and digitalization in conventional and participation banking: Comparative SWOT analysis
No full textYüksek Lisans TeziBu çalışma, geleneksel ve katılım (İslami) bankalarının karşılaştırmalı analizine odaklanarak FinTech inovasyonlarının ve dijitalleşmenin Türk bankacılık sektöründeki yakınsamasını araştırmaktadır. Yarı yapılandırılmış uzman görüşmeleri ve sistematik bir SWOT çerçevesine dayanan nitel bir metodoloji benimseyen araştırma, her iki bankacılık modelindeki dijital dönüşüm çabalarını şekillendiren kritik güçlü yönleri, zayıf yönleri, fırsatları ve tehditleri tanımlamaktadır. Geleneksel bankalar genellikle güçlü finansal kaynaklardan, kapsamlı teknolojik altyapılardan ve daha geniş bir ürün yelpazesinden yararlanırken, genellikle eski sistemlere ve organizasyonel karmaşıklığa bağlı operasyonel ataletle karşı karşıya kalmaktadır. Buna karşılık, katılım bankaları Şeriata uygun teklif ve modeller yoluyla müşteri güveninden yararlanmakta, ancak inovasyonel süreci etik ve dini kurallarla uyumlu hale getirme konusunda zorluklarla karşılaşmaktadır. Çalışmanın bulguları, bankaların dijital ürün gruplarını genişletmelerine, müşteri erişimini iyileştirmelerine ve nihayetinde daha kapsayıcı bir finansal ortamı teşvik etmelerine olanak tanıyan FinTech girişimleriyle iş birlikleri yoluyla sinerji potansiyelini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, siber güvenlik endişeleri ve düzenleyici belirsizlikler her iki banka türü için de önemli tehditler olmaya devam etmekte ve birleşik protokollere ve daha net uyum mekanizmalarına duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. Çalışma ayrıca, etik konumlandırmanın, en son FinTech çözümleriyle uyumlu hale getirildiği takdirde katılım bankaları için bir rekabet avantajı olarak hizmet edebileceğini ve böylece yerel pazarların ötesinde daha geniş bir müşteri kitlesini çekebileceğini ortaya koymaktadır. Akademik literatürü yönetimsel içgörülerle sentezleyen bu nitel araştırma, sürdürülebilir dijitalleşmenin sağlanmasında belirleyici faktörler olarak sermaye kapasitesi, etik zorunluluklar ve teknolojik çevikliğin karşılıklı etkileşimini vurgulamaktadır. Çalışma, sektörün dayanıklılığını ve küresel rekabet gücünü artırmak için Şeriata uygun FinTech yenilikleri için yapılandırılmış destekten kapsayıcı dijital okuryazarlık girişimlerine kadar iş birliğine dayalı yaklaşımları vurgulayan stratejik ve politika önerileriyle sonuçlanmaktadır.This study explores the convergence of FinTech innovations and digitalization in the Turkish banking sector, focusing on the comparative analysis of conventional and participation (Islamic) banks. Adopting a qualitative methodology based on semi-structured expert interviews and a systematic SWOT framework, the research identifies critical strengths, weaknesses, opportunities, and threats shaping digital transformation efforts in both banking models. While traditional banks generally benefit from strong financial resources, extensive technological infrastructures and a wider range of products, they often face operational inertia due to legacy systems and organizational complexity. In contrast, participation banks benefit from customer trust through Shariah-compliant offerings and models, but face challenges in aligning the innovation process with ethical and religious guidelines. The study's findings reveal the potential for synergies through collaborations with FinTech startups that allow banks to expand their digital product lines, improve customer access and ultimately foster a more inclusive financial environment. However, cybersecurity concerns and regulatory uncertainties remain significant threats for both types of banks, highlighting the need for unified protocols and clearer compliance mechanisms. The study also reveals that ethical positioning can serve as a competitive advantage for participation banks if aligned with the latest FinTech solutions, thereby attracting a wider customer base beyond local markets. Synthesizing academic literature with managerial insights, this qualitative research highlights the interplay of capital capacity, ethical imperatives and technological agility as determining factors in achieving sustainable digitalization. The study concludes with strategic and policy recommendations that emphasize collaborative approaches-from structured support for Shariah-compliant FinTech innovations to inclusive digital literacy initiatives-to enhance the sector's resilience and global competitiveness
Investigation of the relationship of Alzheimer's disease withasprosin, a new adipokine
No full textDoktora TeziAlzheimer hastalığı (AH), bellek, öğrenme ve bilişsel işlevlerde bozulmalara yol açan ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Asprosin ise enerji metabolizmasını düzenleyen, beyaz yağ dokusundan salınan bir hormondur ve metabolik süreçlerdeki rolü son yıllarda giderek daha fazla dikkat çekmektedir. Bu çalışma, Alzheimer hastalığı ile yeni bir adipokin olan asprosin arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, hem deneysel hayvan modelleri hem de insan denekler üzerinde asprosinin AH ile olan bağlantısı değerlendirilmiştir. Hayvan modellemesinde, streptozotosin (STZ) kullanılarak Alzheimer hastalığı modeli oluşturulan sıçanlarda öğrenme ve bellek performansı Morris Su Labirenti testi ile değerlendirilmiştir Hipokampüs ve frontal korteks dokularında mRNA düzeyinde asprosin seviyesi qPZR ile değerlendirilmiştir. Serum ve hipokampüs ve frontal korteks dokularındaki asprosin seviyeleri ölçülmüştür. İnsan deneklerde ise AH tanısı konmuş hastalar ve sağlıklı kontrol grubu arasında serum asprosin seviyeleri ile metabolik parametreler karşılaştırılmıştır. Doku ve serum asprosin seviyeleri ELISA yöntemiyle ölçülmüş ve istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, Alzheimer modeli sıçanlarda serum asprosin seviyeleri kontrol grubuna göre düşük bulunmuş, ancak fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Hipokampüs ve frontal korteks dokularında asprosin mRNA ekspresyonunun kontrol grubuna kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. İnsan deneklerde, Alzheimer hastalarında serum asprosin seviyelerinin kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu ve bu grupta insülin direnci ile vücut kitle indeksinin de daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, asprosinin metabolik süreçlerde önemli bir role sahip olabileceğini ve insülin metabolizmasıyla ilişkili olabileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, asprosinin Alzheimer hastalığındaki metabolik süreçlerle ilişkisine dair önemli veriler sağlamaktadır. Çalışma, asprosinin Alzheimer hastalığı için potansiyel bir biyobelirteç olabileceğini öne sürmekte ve ileri çalışmalar için bir temel sunmaktadır. Daha geniş örneklem büyüklükleri ve uzun süreli araştırmalar, asprosinin Alzheimer hastalığındaki kesin rolünü daha ayrıntılı şekilde ortaya koyacaktır.Alzheimer's disease (AD) is a progressive neurodegenerative disorder that leads to impairments in memory, learning, and cognitive functions. Asprosin, a hormone secreted from white adipose tissue, plays a role in regulating energy metabolism and has recently gained attention in metabolic research. This study aimed to investigate the relationship between Alzheimer's disease and asprosin, a novel adipokine. The study evaluated the association of asprosin with AD using both experimental animal models and human participants. In the animal modeling study, learning and memory performance in rats with Alzheimer’s disease model induced by streptozotocin (STZ) was evaluated using the Morris Water Maze test. The asprosin level in the hippocampus and frontal cortex tissues at the mRNA level was assessed by qPCR. Asprosin levels in serum, hippocampus, and frontal cortex tissues were measured. In human subjects, serum asprosin levels and metabolic parameters were compared between patients diagnosed with Alzheimer’s disease and a healthy control group. Tissue and serum asprosin levels were measured using the ELISA method, and statistical analyses were performed. The findings showed that serum asprosin levels in Alzheimer model rats were lower than those in the control group, although the difference was not statistically significant. Asprosin mRNA expression in the hippocampus and frontal cortex tissues was higher in the Alzheimer model group compared to the control group. Among human participants, serum asprosin levels were significantly higher in Alzheimer patients compared to the control group. Additionally, the AD group exhibited higher insulin resistance and body mass index. These results suggest that asprosin may play an important role in metabolic processes and could be linked to insulin metabolism. In conclusion, this study provides important insights into the association of asprosin with metabolic processes in Alzheimer's disease. The findings suggest that asprosin may serve as a potential biomarker for AD and offer a foundation for further research. Larger sample sizes and long-term studies are needed to better elucidate the exact role of asprosin in Alzheimer’s disease.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 211418003 numaralı proje ile desteklenmiştir
A biographical analysis of theses in the field of primary education during the COVID-19 pandemic in Türkiye
No full textYüksek Lisans TeziBu çalışmanın amacı, Türkiye'de COVID-19 pandemisi sürecinde (2021-2023) sınıf eğitimi alanında yazılmış lisansüstü tezleri bibliyografik olarak incelemektir. Çalışma, sistematik derleme yöntemine dayanmaktadır. Araştırma kapsamında Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Tez Merkezi'nde erişime açık olan tezler incelenmiştir. Elde edilen veriler, yayın yılı, üniversite, araştırma deseni, veri toplama araçları ve sonuçlar açısından analiz edilmiştir. Bulgular, pandeminin eğitim sürecine etkilerini anlamaya yönelik değerli bilgiler sunmaktadır.The aim of this study is to bibliographically examine postgraduate theses written in the field of prımary education in Türkiye during the COVID-19 pandemic (2021–2023). The study is based on the systematic review method. Within the scope of the research, theses accessible through the Council of Higher Education (YÖK) Thesis Center were reviewed. The findings were analyzed in terms of publication year, university, research design, data collection tools, and results. These findings provide valuable insights into the effects of the pandemic on the educational process
The effect of diastolic global longitudinal strain ratio on stroke in patients with acute iscemic stroke
No full textAmaç: Akut iskemik inme ile kardiyovasküler sistem arasında çift yönlü bir etkileşim bulunmaktadır. Beyin ve kalp arasındaki bu karmaşık ilişkinin anlaşılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, miyokard fonksiyonunu değerlendirmek için kullanılan yeni bir ölçüm olan kardiyak diyastolik global longitudinal strain oranının, akut iskemik inme ile ilişkisini araştırmaktır.
Yöntem: Çalışmamız, prospektif bir vaka-kontrol çalışmasıdır. Akut iskemik inme tanısı almış 80 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Acil servise akut iskemik inme ile başvuran hastaların demografik özellikleri, başvuru anındaki klinik durumları ve biyokimyasal verileri kaydedilmiştir. İnme sonrası ilk 72 saat içinde hastalara ayrıntılı ekokardiyografi yapılmış ve global longitudinal strain (GLS) ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, hastaların başvuru anındaki ve inme sonrası birinci ay Modifiye Rankin Skorları (mRS) kaydedilmiştir. Kontrol grubu, inme hastalarıyla benzer vasküler risk faktörlerine sahip; kardiyoloji polikliniğine başvuran 45 bireyden oluşturulmuştur. Kontrol grubunun demografik özellikleri, biyokimyasal verileri ile strain ölçümleri kaydedilmiştir. Veri analizinde, literatürdeki GLS normal değeri ile çalışmamızdaki değerlerin karşılaştırılması için Tek Örneklem t-testi, vaka-kontrol grupları arasındaki farkları incelemek amacıyla parametrik dağılımlar için Student t-testi, nonparametrik dağılımlar için Mann-Whitney U testi ve inmenin GLS değeri üzerine bağımsız bir prediktör olup olmadığını değerlendirmek için Linear Regresyon Analizi, GLS’nin klinik seyir üzerine etkisini araştırmak için ise Tekrarlayan Ölçümlerle Karışık ANOVA Testi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen vakaların yaş ortalaması 69,15 ± 15,74 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması ise 67,38 ± 11,54 yıl olarak tespit edilmiştir. Tek Örneklem t-testinde, GLS değerleri hem vaka grubu (%15,41 ± 3,60) hem de kontrol grubunda (%10,70 ± 2,55) literatürde normal kabul edilen GLS değerinden (GLS değeri alt sınırı=%18) anlamlı derecede düşük saptanmıştır. Vaka ve kontrol grubu GLS değerleri karşılaştırıldığında, vaka grubunda GLS değeri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Vaka ve kontrol grubu arasında ejeksiyon fraksiyonu (EF) açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Akut inmenin GLS artışında bağımsız öngördürücü olduğu ve yüksek GLS değerinin de mRS’ye olumlu yönde etki eden bağımsız bir öngördürücü olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda hem vaka hem de kontrol gruplarında, literatürde belirtilen normal değerlerin altında bir GLS değeri bulunmuştur. Bu durum, vasküler risk faktörlerinin GLS’de anlamlı bir düşüşe yol açtığını göstermektedir ancak vaka grubunda GLS değerinin kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olması, inmenin GLS değerini azaltan değil artıran bir bağımsız değişken olduğunu göstermektedir. EF’nin her iki grupta aynı olması GLS’nin inme patofizyolojisinde EF’den daha hassas bir ölçüm olduğunu ve GLS artışının penumbrayı korumayı amaçlayan kompansasyon mekanizmalarına katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir.Objective: There is a bidirectional interaction between acute ischemic stroke and the cardiovascular system. Understanding this complex relationship between the brain and the heart is of great importance. The aim of this study was to investigate the association of cardiac diastolic global longitudinal strain ratio, a new measure used to assess myocardial function, with acute ischemic stroke. Method: Our study is a prospective case-control study. Eighty patients with acute ischemic stroke were included in the study. Demographic characteristics, clinical status at admission and biochemical data of patients admitted to the emergency department with acute ischemic stroke were recorded. Detailed echocardiography and global longitudinal strain (GLS) measurements were performed within the first 72 hours after stroke. In addition, Modified Rankin Scores (mRS) at admission and one month post-stroke were recorded. The control group consisted of 45 individuals admitted to the cardiology outpatient clinic with similar vascular risk factors as the stroke patients. Demographic characteristics, biochemical data and strain measurements of the control group were recorded. In data analysis, one-sample t-test was used to compare the normal value of GLS in the literature with the values in our study, Student t-test for parametric distributions, Mann-Whitney U test for nonparametric distributions, linear regression analysis to evaluate whether stroke was an independent predictor of GLS value, and repeated measures mixed ANOVA test to investigate the effect of GLS on clinical course. Results: The mean age of the cases included in the study was 69,15 ± 15,74 years and the mean age of the control group was 67,38 ± 11,54 years. In the One Sample t-test, GLS values in both the case group (15,41 ± 3,60%) and the control group (10,70% ± 2,55%) were significantly lower than the GLS value accepted as normal in the literature (lower limit of GLS value = 18%). When the GLS values of the case and control groups were compared, the GLS value was found to be significantly higher in the case group than in the control group (p<0,001). There was no significant difference between the case and control groups in terms of ejection fraction (EF). Acute stroke was found to be an independent predictor of increased GLS and high GLS value was found to be an independent predictor that positively affected mRS.
Conclusion: In our study, a GLS value below the normal values reported in the literature was found in both case and control groups. This suggests that vascular risk factors lead to a significant decrease in GLS, but the fact that the GLS value was significantly higher in the case group compared to the control group suggests that stroke is an independent variable that increases the GLS value, not decreases it. The fact that EF was the same in both groups suggests that GLS is a more sensitive measure than EF in stroke pathophysiology and that an increase in GLS may contribute to compensatory mechanisms aiming to protect the penumbra
Female members of the Seljuk Dynasty
No full textYüksek Lisans TeziTarih boyunca kadınlar, bulundukları toplumların siyasi, sosyal ve kültürel yapılarında çeşitli roller üstlenmiştir. Selçuklu döneminde ise hanedan kadınları, yalnızca aile bağlarıyla değil, sosyal, siyasi ve kültürel alanlardaki katkılarıyla tarihsel süreçte önemli bir yer edinmişlerdir. Bu tez, Selçuklu sarayında kadınların yeri, devlet yönetimindeki etkileri, sosyal hayattaki rolleri ve kültürel katkıları üzerinden çok boyutlu bir değerlendirme sunmaktadır. İslam dünyasının en önemli siyasi yapılarından biri olan Selçuklu Devleti’nin hanedan kadınlarını tarihsel, sosyal ve siyasal boyutlarıyla ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada başta Terken Hatun, Mahperi Hatun ve Altuncan Hatun olmak üzere dönemin önde gelen hanedan kadınlarının biyografileri incelenmiş; bu kadınların vakıf faaliyetleri, diplomatik girişimleri, mimari yapılar üzerindeki etkileri analiz edilmiş; aynı zamanda toplumsal statülerini belirleyen sosyo-kültürel dinamikler ve saray protokolü bağlamında konumlandırılmaları değerlendirilmiştir. Selçuklu kadınları sadece sultan eşleri ya da anneleri değil; siyasi strateji üreten, sosyal hayata yön veren ve kültürel yapıyı şekillendiren aktörler olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamdaki çalışmamız Selçuklu hanedanı kadınlarının rol ve etkilerini inceleyerek onların önemini vurgulamayı ve dönemin kadın figürlerinin daha kapsamlı şekilde anlaşılmasına katkı sağlamayı hedeflemiştir.Throughout history, women have assumed various roles within the political, social, and cultural structures of the societies to which they belonged. During the Seljuk period, dynastic women occupied a significant place in the historical proces not only through their familial ties but also through their contributions to social, political, and culturalspheres. This thesis offers a multidimensional assessment of the role of women in the Seljuk palace, their influence on state governance, their roles in social life, and their cultural contributions. It aims to examine the women of the Seljuk dynasty—one of the most significant political entities in the Islamic world—within historical, social, and political contexts. The study focuses on the biographies of prominent dynastic women such as Terken Hatun, Mahperi Hatun, and Altuncan Hatun. It analyzes their charitable foundations (waqf) activities, diplomatic engagements, and their influence on architectural works. Furthermore, their societal status is evaluated within the framework of socio-cultural dynamics and palace protocol. Seljuk women are not only considered as the wives or mothers of sultans but are interpreted as influential actors who shaped political strategies, guided social life, and contributed to the formation of cultural structures. Within this framework, the present study seeks to analyze the roles and influences of the women of the Seljuk dynasty, underscore their historical significance, and contribute to a more comprehensive understanding of female figüresin the period
Formal features of Mevlevi rites
Full text linkDoktora TeziTürk mûsikîsi sanatında Mevlevî âyini, yapı îtibâri ile diğer beste biçimleri içinde husûsi bir yere sahiptir. Mevlevî semâına refâkat eden bir mûsikî formu olarak Mevlevî Âyini, semâ ile birlikte icrâ edildiğinde mukâbele olarak tanımlanır. Mevlid ve Mîrâciye gibi defaten bestelenmiş formlar dışında Türk mûsikîsinin en büyük formudur. Gerek güfte, gerek melodik yapı îtibarı ile kendi içerisinde ciddi bir algoritması olan Mevlevî âyini, usûl-arûz-nağme yapıları ile diğer formların ortaya koyduğu biçim özelliklerinin birçoğunu içerisinde barındıran nev’i şahsına münhasır bir yapı ortaya koyar. Güftelerinin çoğunlukla Hz. Mevlânâ’ya ait olduğu, zaman zaman mevlevî veya muhibbi şâirlerin de güftelerine yer verilen Mevlevî âyinlerinin Türk mûsikîsinin diğer tür ve biçimlerinde olduğu üzere beste teknikleri açısından sabit bir yapısı olmamış, bu konuyu irdeleyen bir çalışma da yapılmamıştır. Günümüzde Türk mûsikîsi âsârı, türler ve biçimler genel başlıkları altında tasnif edilmekte, biçim kavramı form ile eş anlamda kullanılmaktadır. Mevlevî âyinlerinin bestelerinin biçim yapılarının incelendiği bu çalışma içerisinde de biçim ve form kavramları aynı anlamda kullanılmıştır. İncelemelerimiz sonucunda Mevlevî âyinlerinin içinde, kâr, murabbâ besteye benzer yapılar ve biçim îtibarı ile şarkı formlarına benzer yapıların olduğu görülmüştür. Çalışma neticesinde Mevlevî âyinlerinde biçim îtibarı ile kâr formu ve birebir şarkı formunun (Müsennâ, murabba, muhammes, müseddes, müsemmen ve muaşşer olmak üzere) tamamının bulunduğu, yapı îtibâri ile büyük oranda murabba beste yapısına benzeyen beste formlarının bulunduğu tesbit edilmiştir. Mevlevî âyinlerinin elimizdeki kısıtlı kaynaklar ve kayıtlı icrâları bulunmaması sebebi ile tam olarak beste biçimine eser üzerinden vâkıf olamadığımız ancak kaynaklarda verilen târifler ışığında Nevbet-i Müretteb formu ile benzerlik gösterebileceği sonucuna varılmıştır.In the art of Turkish music, the Mevlevî âyin has a special place among other forms of composition in terms of its structure. As a musical form that accompanies the Mevlevî semâ, the Mevlevî âyin is defined as mukâbele when performed together with the semâ. It is the largest form of Turkish music, except for forms such as Mawlid and Mîrâciye, which are composed once. The Mevlevî âyin, which has a serious algorithm in itself in terms of both lyrics and melodic structure, reveals a unique structure that incorporates many of the formal characteristics of other forms with its usûl-arûz-nağme structures. Mevlevî âyins, whose lyrics are mostly by Hz. Mevlânâ and occasionally include lyrics by Mevlevî or Mevlevî poets, have not had a fixed structure in terms of composition techniques as in other genres and forms of Turkish music, and no study has been conducted to examine this issue. Today, the works of Turkish music are classified under the general headings of genres and forms, and the concept of form is used synonymously with form. In this study, in which the formal structures of the compositions of Mevlevî âyins are analyzed, the concepts of form and form are used in the same sense. As a result of our analysis, it has been seen that there are structures similar to kar, murabbâ and song forms in terms of form in Mevlevî âyins. As a result of the study, it has been determined that Mevlevî âyins include all of the profit form and one-to-one song forms (musenna, murabba, muhammes, museddes, musemmen and muashşer) in terms of form, and that there are composition forms that largely resemble the murabba composition structure in terms of structure. Due to the limited resources we have and the lack of recorded performances of Mevlevî âyins, we cannot know the exact composition form through the work, but in the light of the descriptions given in the sources, it has been concluded that it may be similar to the Nevbet-i Müretteb form
Evaluation of body mass index and food service within scope of neurogastronomy
Full text linkDoktora TeziYeme tutumu bireylerde toplumsal, kültürel ve psikolojik nedenlere bağlı olarak değişmekte ve etkilenmekte olan bir olgudur. Beden ile ilgili algısal davranış yeme tutumunu olumlu veya olumsuz yönde etkiletebilmekte olup yeme bozukluklarına sebep olabilmektedir. Bireylerin beden kitle endekslerinde oluşan farklılıklar yeme bozukluklarının bir sonucu olarak meydana gelmekte ve günümüzde hızla artan obeziteyi beraberinde getirmektedir. Çalışmada beden kitle endeksindeki farklılıkların bireylerin yeme davranışı üzerinde fark oluşturup/olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Deney tasarımı tekniği ile yapılan çalışmada beden kitle endekslerine göre obez/kilolu, normal, zayıf bireyler kendi içinde homojen olacak şekilde belirlenmiştir. Her grupta 10 birey olacak şekilde toplam 30 birey ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılacak bireyleri belirlemek amacıyla çalışma grubu belirleme anketi bireylere uygulanmış ve ankete göre deneye katılacak bireyler belirlenmiştir. Çalışmaya katılan bireylere uygulama aşamasından önce yeme tutumu ve beden imajı ölçekleri uygulanmıştır. Bireyler, uygulama aşamasında tadım öncesi ve tadım esnası olacak şekilde farklı formlarda sunulan kurabiye örneklerine (n=16) duyusal analiz yapılmıştır. Duyusal analizler esnasında deri iletkenliği analizi uygulanmış olup elde edilen bulgular istatistiksel olarak incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre beden kitle endeksinin tabak sunumu, farklı renklerdeki kurabiyeleri tercihleri, tabak rengi ve genel beğeni üzerinde etkili olduğu gözlemlenmiştir. Fakat kurabiye renklerinin sunum yapılan tabaklar üzerinde etkisi incelendiğinde, obez bireylerde anlamlı farklılık oluşmadığı görülmüştür. Bu durumda ürün rengi ve sunulduğu tabak renginin obezite tedavisinde kullanımı için geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.Eating attitude is a phenomenon that varies and is influenced by social, cultural, and psychological factors. Perceptual behavior related to the body can affect eating attitudes either positively or negatively and may lead to the development of eating disorders. Differences in individuals’ body mass ındex often emerge as a consequence of such disorders and are increasingly associated with the rising prevalence of obesity today. This study aimed to determine whether differences in body mass ındex create a significant distinction in individuals’ eating behaviors. Using an experimental design approach, participants were selected to ensure homogeneity within each body mass ındex category: obese/overweight, normal weight, and underweight individuals. The study was conducted with a total of 30 participants, with 10 individuals in each group. To identify eligible participants, a pre-selection questionnaire was administered, and individuals were selected based on their responses. Prior to the experimental phase, participants completed the Eating Attitudes Scale and the Body Image Scale. During the experimental phase, participants conducted sensory evaluations on cookie samples (n=16) presented in different forms both before and during tasting. During the sensory evaluations, galvanic skin response analysis was applied, and the data obtained were statistically analyzed. According to the results, body mass ındex was found to have an effect on plate presentation, color preferences of cookies, plate color, and overall liking. However, when examining the effect of cookie color in relation to the serving plates, no significant difference was observed among obese individuals. This suggests that product color and the color of the serving plate should be further developed for potential use in obesity treatment strategies
Preparation of carboxymethyl cellulose (CMC) films and investigation of their usability in functional food production
Full text linkDoktora TeziBu tez kapsamında, karboksimetil selüloz (CMC) ve mısır nişastası ile sentezlenmiş hibrit filmlere probiyotik ve hem probiyotik hem prebiyotik ilavesinin fonksiyonel gıda kaplaması olarak kullanılabilirlikleri araştırılmıştır. Bu amaçla, iki farklı probiyotik bakteri (1010 kob/mL Lactobacillus plantarum subsp. plantarum ve 109 kob/mL Bifidobacterium animalis) ve farklı prebiyotikler (inülin ve fruktooligosakkarit) % 2 mg/mL konsantrasyonunda % 4 (g/mL) CMC-nişasta (1:3 a:a) içerikli filmlere eklenmiştir. Sentezlenen filmlerin (Kontrol, Lp, LpIN, Bf, BfFOS) karakterizasyon işlemleri DSC, TGA, XRD, FTIR ve Fe-SEM gibi farklı cihazlar yardımı ile gerçekleştirilmiştir. Film kalınlığı, renk, opaklık, su tutma kapasitesi, nem miktarı, probiyotik tutma kapasitesi, antibakteriyel aktivite değerleri her film için hesaplanmıştır. 25 °C'de kurutma sonrasında filmlerin depolanması (4 °C) süresince probiyotik bakteri sayıları aralıklı olarak tayin edilmiştir. Filmler simule edilmiş mide ve bağırsak sıvıları ile muamele edilip yüzde probiyotik canlı sayıları tespit edilmiştir. Ayrıca, sentezlenen filmlerle kaplı taze yaban mersini örneklerindeki mevcut probiyotik, küf-maya ve psikrofilik bakteri sayıları depolamanın 1., 3. ve 5. günlerinde analiz edilmiştir. Gıda örneklerindeki pH, renk değişimi, ağırlık kaybı, enzim aktivitesi ve toplam fenolik içeriğin ölçülmesi gibi analizler gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, kaplama uygulamasının gıda yüzeyinde probiyotik canlılığı LAB bakterisi için yaklaşık 3 logaritmik birim, Bifidobakteri için yaklaşık 5 logaritmik birim azalma ile muhafaza ettiği sonucuna varılmıştır. Çalışmamız ile birlikte, Lp ve Bf filmleri yaban mersini örneklerinde olası küf-maya ve psikrofil bakteri gelişimini kaplanmamış örneğe kıyasla önemli ölçüde (p<0.05) azaltabilen iki probiyotik film olduğu ortaya koyulmuştur. Ayrıca, hem probiyotik hem prebiyotik ikamelerin olduğu filmlerin (LpIN ve BfFOS) mikrobiyal yükü indirgeme konusunda probiyotik içeren filmlerle (Lp ve Bf) benzer sonuçlar verdiği görülmüştür. Buna ilaveten, kaplama uygulamasının genel olarak gıdada bozulma etmeni polifenoloksidaz (PPO) ve peroksidaz (POD) gibi enzim gruplarının aktivitelerini azalttığı beraberinde antioksidan özellik ve fenolik içeriklerini koruduğu sonucuna varılmıştır. Probiyotik eklenmiş CMC-Nişasta bazlı filmlerin üretimi gıdanın mikrobiyal açıdan korunmasını sağlamakla kalmayıp yüksek probiyotik içerikli fonksiyonel yaban mersini üretimi açısından umut vadeden bir yöntem olmuştur.The scope of this thesis is to investigate the usability of probiotic and both probiotic and prebiotic additions to hybrid films synthesized with carboxymethyl cellulose (CMC) and corn starch as functional food coatings. For this purpose, films containing 4 % (g/mL) CMC-starch (1:3 w:w) at 2 % mg/mL concentration were suplemented with two different probiotic bacteria (1010 cfu/mL Lactobacillus plantarum subsp. plantarum and 109 cfu/mL Bifidobacterium animalis) and different prebiotics (inulin and fructooligosaccharide). The characterization of the synthesized films (Control, Lp, LpIN, Bf, BfFOS) were carried out with the help of different devices such as DSC, TGA, XRD, FTIR and Fe-SEM. Film thickness, color, opacity, water retention capacity, moisture content, probiotic retention capacity, antibacterial activity values were calculated for each film. After drying at 25 °C, probiotic bacteria counts were determined intermittently during the storage of the films (4 °C). The films were treated with simulated gastric and intestinal fluids and the percentage of probiotic viable counts were detected. In addition, the numbers of probiotic, mold-yeast and psychrophilic bacteria present in fresh blueberry samples coated with the synthesized films were analyzed on the 1st, 3rd and 5th days of storage. Analyses such as measuring pH, color change, weight loss, enzyme activity and total phenolic content in food samples were performed. Consequently, it was concluded that the coating application preserved probiotic viability on the food surface with a decrease of approximately 3 logarithmic units for LAB bacteria and approximately 5 logarithmic units for Bifidobacteria. Our study revealed that Lp and Bf films are two probiotic films that can significantly (p<0.05) reduce the possible mold-yeast and psychrophilic bacteria growth in blueberry samples compared to the uncoated sample. Furthermore, it was observed that films containing both probiotic and prebiotic substitutes (LpIN and BfFOS) showed similar results with the films containing probiotics (Lp and Bf) in terms of reducing microbial count. Additionally, it was concluded that the coating application generally decreased the activities of enzyme groups such as polyphenoloxidase (PPO) and peroxidase (POD), which are responsible for food spoilage, and preserved their antioxidant properties and phenolic contents. Fabrication of probiotic-added CMC-Starch-based films not only provided microbial protection of food but also became a promising method for the production of functional blueberries with high probiotic content.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 221415001 numaralı proje ile desteklenmiştir
Fingerprint analysis and diagnosis with image processing technology
Full text linkYüksek Lisans TeziBiyometrik kimlik doğrulama sistemleri, günümüzde hem güvenlik hem de kişisel veri koruma açısından kritik öneme sahip uygulamalar arasında yer almaktadır. Bu sistemler içerisinde parmak izi tanıma teknolojisi, yüksek doğruluk oranı, bireye özgü yapısı ve yaşam boyu değişmeyen özellikleri sayesinde en yaygın kullanılan yöntemlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Ancak, mevcut sistemler düşük kaliteli, bozulmuş veya eksik verilerle karşılaşıldığında önemli performans kayıpları yaşayabilmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen bu tez çalışması, parmak izi tanıma süreçlerini daha doğru, hızlı ve güvenilir hâle getirmek amacıyla görüntü işleme teknikleri temelinde geliştirilmiş bir yöntemi ele almaktadır. Geleneksel parmak izi tanıma sistemleri, genellikle minutiae tabanlı özellik çıkarımı yöntemleriyle çalışmakta ve bu sistemler, düşük kaliteli, bozulmuş ya da eksik parmak izi verileri karşısında performans kaybı yaşamaktadır. Bu eksiklikleri gidermek üzere geliştirilen modelde histogram eşitleme, gürültü giderme, morfolojik işlemler ve Fourier dönüşümü gibi temel görüntü işleme teknikleriyle parmak izi görüntüleri iyileştirilmiş, ardından minutiae noktaları ile iz yönü (ridge orientation) bilgisi de kullanılarak özellik çıkarımı gerçekleştirilmiştir. Ön işleme sonrası iyileştirilen görüntülerin kalitesi Tepe Sinyal Gürültü Oranı ve Yapısal Benzerlik İndeksi gibi nesnel görüntü kalite metrikleri ile değerlendirilmiş, böylece yalnızca görsel olarak değil, sayısal olarak da iyileştirmenin etkisi ortaya konulmuştur. Çalışmada, FVC2002 ve FVC2004 gibi uluslararası standartlara sahip, çeşitli kalitelerde ve sensör tiplerinde elde edilmiş parmak izi görüntülerini içeren veri setleri kullanılmıştır. Bu veri setleri, yüksek çeşitlilikte kullanıcı profili ve bozulma seviyeleri içermesi nedeniyle, geliştirilen modelin farklı senaryolarda test edilmesi ve genellenebilirliğinin değerlendirilmesi açısından önemli bir avantaj sunmaktadır. Bu yöntemle geliştirilen modelin genel başarımı hem geleneksel eşleştirme yöntemleri hem de Ölçekten Bağımsız Özellik Dönüşümü, Yön bilgisi kazandırılmış Hızlandırılmış Parça Testinden Elde Edilen Özellikler ile Döndürülmüş İkili Sağlam Bağımsız Temel Özellikler ve Evrişimli Sinir Ağı gibi literatürde yaygın olarak kullanılan yaklaşımlar ile karşılaştırılmıştır. Geliştirilen sistem, FVC2002’de %96,8 ve FVC2004’de %95,3 doğruluk oranları, düşük hatalı kabul ve hatalı reddetme oranlarıyla öne çıkarken, işlem süresi bakımından da ticari sistemlere göre daha hızlı çalıştığı gözlemlenmiştir. Ayrıca sistemin kullanıcı dostu bir grafik arayüzü geliştirilmiş ve gerçek zamanlı senaryolarda uygulanabilirliği test edilmiştir. Sonuçlar, bu modelin hem akademik hem de pratik alanda biyometrik güvenlik sistemlerine önemli katkılar sunabileceğini, özellikle adli bilişim uygulamaları için güvenilir bir çözüm olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.Biometric Decryption systems are among the applications that are of critical importance both in terms of security and personal data protection today. Among these systems, fingerprint recognition technology stands out as one of the most widely used methods due to its high accuracy rate, individual-specific structure and features that do not change throughout life. However, existing systems may experience significant performance losses when encountering low-quality, corrupted or incomplete data. This thesis study carried out in this context deals with a method developed on the basis of image processing techniques in order to make fingerprint recognition processes more accurate, fast and reliable. Traditional fingerprint recognition systems usually work with minutiae based feature extraction methods, and these systems experience a loss of performance in the face of low-quality, degraded or incomplete fingerprint data. In the model developed to address these shortcomings, fingerprint images were improved using basic image processing techniques such as histogram synchronization, noise reduction, morphological operations and Fourier transform, and then feature extraction was performed using minutiae points and ridge orientation information. The quality of the improved images after pre-processing was evaluated by objective image quality metrics such as Peak Signal-to-Noise Ratio and Structural Similarity Index, thus revealing the effect of the improvement not only visually, but also numerically. In the study, data sets containing fingerprint images obtained in various qualities and sensor types with international standards such as FVC2002 and FVC2004 were used. Due to the fact that these data sets contain a high variety of user profiles and distortion levels, they offer an important advantage in terms of testing the developed model in different scenarios and evaluating its generalizability. The overall performance of the model developed with this method was compared with both traditional matching methods and Scale-Independent Feature Transformation, Features Obtained from Accelerated Track Testing with acquired Directional knowledge, Rotated Binary Robust Independent Basic Features, and approaches commonly used in the literature, such as Convolutional Neural Network. While the developed system stands out with 96.8% accuracy rates in FVC2002 and 95.3% in FVC2004, low erroneous acceptance and erroneous rejection rates, it has been observed that it works faster than commercial systems in terms of processing time. In addition, a user-friendly graphical interface of the system has been developed and its applicability has been tested in real-time scenarios. The results show that this model can offer significant contributions to biometric security systems in both academic and practical fields, and can be considered as a reliable solution, especially for forensic computing applications
Investigation of anomalies of arteriae coronaria in coronary angiography images and clinical effects
No full textYüksek Lisans TeziArteriae (a.) coronaria anomalileri, 3 ana epikardiyal arterden herhangi birinin anormal kökeni veya seyri ile karakterize bir grup konjenital durumdur. Konvansiyonel koroner anjiografinin (KAG) veya bilgisayarlı tomografik koroner anjiografinin yaygınlaşması ile daha çok tanınır hale gelmiştir. A. coronaria anomalileri toplumun %1’den azında görünmekle beraber özellikle genç sporcularda ani kardiak ölümlerin alttan yatan en önemli sebeplerindendir. A.coronaria anomalilerinin büyük kısmı asemptomatik olsada senkop, anjina, miyokardial iskemi ve miyokard enfarktüsüne neden olabilir. Çalışmamızda a. coronaria anomalilerinin sıklığını, yaş ve cinsiyet dağılımını ve klinik etkilerini belirlemeyi amaçladık. Çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadiyoloji Kliniği Koroner Anjiografi laboratuvarında Ocak 2012 – Haziran 2023 tarihleri arasında yapılan 18 yaş üstü 45 788 hastanın koroner anjiografi raporlarını retrospektif olarak inceleyerek a. coronaria anomalisinin sıkılığı ve klinik belirtileri değerlendirildi. Birden fazla KAG’si olan hastalar tek olarak değerlendirildi. A. coronariaa nomalileri Angelini ve Khatami tarafından oluşturulan sistemik anatomik sınıflandırma yöntemi ile sınıflandırıldı. A. coronaria anomalisi olan hastaların insidansı, yaş ve cinsiyet dağılım oranları belirlendi. KAG yapılan 45 788 hastada (Ortalama yaş:60,46 yıl) sistematik anatomik sınıflamaya göre 776 a. coronaria anomalisi saptandı. Hastaların %55,67’si erkek (n:432, yaş ortalaması:60,49 yıl), %44,33’si kadındı (n:344, yaş ortalaması:61,17 yıl). A. coronaria çıkış ve seyir anomalileri 337 hastada (%43,43), a. coronaria’ların kendi anatomileri ile ilgili anomaliler 390 hastada (%50,25), a. coronaria sonlanma anomalileri 48 hastada (%6,19) ve anormal kollateral damarlar 1 (%0,13) hastada görülmüştür. Çalışmamızda en sık görülen anomali tipleri sırasıyla; Miyokardial köprü (%41,62) ve a. coronaria sinistra yokluğu (%18,04) ve karşı sinus aortae’dan çıkış (%13,02) şeklindedir. A. coronaria anomalileri çoğunlukla semptom vermediğinden tesadüfi olarak keşfedilirler. Ani kardiak ölüm ve miyokard enfarktüsü gibi hayatı tehdit eden kliniklerle ortaya çıkabilirler. Bazen de açık kalp ameliyatına gidecek hastalarda potansiyel bir zorluk yaratabilirler. A. cororania anomalilerinin detaylı olarak tanınmasının özellikle kardiyoloji ve kalp ve damar cerrahisi alanındaki profesyonellere önemli katkılar sunacağı kanaatindeyiz.Anomalies of the coronary arteries (a.) are a group of congenital conditions characterized by anomalous origin or course of any of the 3 main epicardial arteries. They have become more recognized with the widespread use of conventional coronary angiography (CAG) or computed tomographic coronary angiography. Although anomalies of the coronary arteries are seen in less than 1% of the population, they are one of the most important underlying causes of sudden cardiac death, especially in young athletes. Although the majority of anomalies of the coronary arteries are asymptomatic, they can cause syncope, angina, myocardial ischemia and myocardial effarction. In our study, we aimed to determine the frequency, age and gender distribution and clinical effects of anomalies of the coronary arteries. In our study, coronary angiography reports of 45 788 patients over the age of 18, performed between January 2012 and June 2023 in the Cardiology Clinic Coronary Angiography Laboratory of the Health Sciences University Antalya Education and Research Hospital, were retrospectively examined and the density and clinical symptoms of a. coronaria anomaly were evaluated. Patients with more than one CAG were evaluated individually. A. coronaria anomalies were classified using the systematic anatomical classification method developed by Angelini and Khatami. The incidence, age and gender distribution rates of patients with a. coronaria anomaly were determined. In 45 788 patients who underwent CAG (Mean age: 60,46 years), 776 a. coronaria anomalies were detected according to the systematic anatomical classification. 55,67% of the patients were male (n: 432, mean age: 60,49 years), 44,33% were female (n: 344, mean age: 61,17 years). Anomalies of coronary artery origin and course were seen in 337 patients (43,43%), anomalies related to the anatomy of coronary arteries in 390 patients (50,25%), anomalies of coronary artery termination in 48 patients (6,19%) and anomalous collateral vessels in 1 patient (0,13%). The most common anomaly types in our study were; Myocardial bridge (41,62%), absence of coronary artery sinistra (18,04%) and origin from the opposite aorta (13,02%), respectively. Coronary artery anomalies are mostly discovered incidentally because they usually asymptomatic. They may present with life-threatening clinical conditions such as sudden cardiac death and myocardial infarction. Sometimes, they may create a potential difficulty in patients undergoing open heart surgery. We believe that detailed recognition of A. coronaria anomalies will make significant contributions to professionals, especially in the cardiology and cardiovascular surgery