Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
Evaluation of the telomere length in patients with spinal muscular atrophy
No full textAmaç: Spinal musküler atrofi (SMA) otozomal resesif geçişli, alfa motor nöronlarının dejenerasyonuna bağlı olarak gelişen, ilerleyici kas zayıflığı ve atrofi ile karakterize bir hastalıktır. Hastalık, SMN proteinini kodlayan SMN1 geninin biallelik fonksiyon kaybı sonucu oluşur. SMN proteini, telomeraz holoenziminin birleştirildiği Cajal cisimciklerinde lokalize olur ve protein etkileşimlerini değiştirerek telomeraz biyogenezinde önemli bir rol oynar. Bu nedenle çalışmamızda, SMA hastalarında telomer uzunluğu sağlıklı kontrollerle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca literatürde ilk kez gen replasman tedavisinin (onasemnogene abeparvovec) telomerler üzerindeki olası etkileri araştırılmıştır.
Yöntem: Periferik kan lenfositlerinde rölatif telomer uzunluğu, SensiFAST SYBR Master Mix-No ROX Real-Time PZR Kiti (Meridian Bioscience Inc.; Cincinnati, Ohio, ABD) kullanılarak ölçülmüştür. Çalışmaya, 58’i SMA hastası ve 58’i yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş sağlıklı bireylerden oluşan toplam 116 kişi dahil edilmiştir. SMA grubundaki 58 hastanın 19'u gen tedavisi almıştır.
Bulgular: Gen tedavisi almayan SMA hastalarında telomer uzunluğu, sağlıklı kontrollerinkinden daha kısa bulunmuştur (p=0,029). Gen tedavisi alan grupta ise hasta ve kontroller arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0,108). Ayrıca gen replasman tedavisi almış ve almamış hastaların telomerleri birbiriyle karşılaştırıldığında arada anlamlı farklılık izlenmiştir (p=0,012).
Sonuç: Spinal Musküler Atrofi, çocukluk çağının en sık görülen nöromüsküler hastalıklarından biridir. Bu çalışmada SMA hastalarında telomerlerin kısaldığı ve gen tedavisinin telomer kısalmasını önleyebildiği gözlemlenmiştir. Telomer kısalmasının SMA patogenezine nasıl katkıda bulunduğu henüz açıklığa kavuşmamış olmakla birlikte, SMN protein eksikliğinin telomeraz biyogenezini bozması, olası mekanizmalardan biridir. Telomer kısalması, SMA'da hastalığın şiddetini artıran bir faktör olabileceği gibi, aynı zamanda potansiyel bir tedavi hedefi de olabilir. Bu mekanizmanın daha ayrıntılı olarak aydınlatılması, bu klinik tabloya yönelik yeni araştırmalara ve tedavi stratejilerine zemin hazırlayabilir.Objective: Spinal muscular atrophy (SMA) is an autosomal recessive neurodegenerative disorder characterized by progressive muscle weakness and atrophy due to the degeneration of alpha motor neurons. The disease results from a biallelic loss of function in the SMN1 gene, which encodes the survival motor neuron (SMN) protein. The SMN protein is localized in Cajal bodies, where the telomerase holoenzyme assembles, and may play a critical role in telomerase biogenesis by modulating protein interactions. Therefore, in this study, telomere length in patients with SMA was evaluated in comparison to healthy controls. Furthermore, for the first time in the literature, the potential effects of gene replacement therapy (onasemnogene abeparvovec) on telomeres were investigated.
Methods: Relative telomere length in peripheral blood lymphocytes was measured using the SensiFAST SYBR Master Mix-No ROX Real-Time PCR Kit (Meridian Bioscience Inc.; Cincinnati, Ohio, USA). A total of 116 individuals were included in the study, comprising 58 patients with SMA and 58 age- and sex-matched healthy controls. Among the SMA group, 19 patients had received gene replacement therapy.
Results: Telomere length in SMA patients who did not receive gene therapy was found to be significantly shorter than that of healthy controls (p=0.029). In the group that received gene therapy, no significant difference was observed between patients and controls (p=0.108). Furthermore, when comparing the telomere lengths of treated and untreated patients with gene replacement, a significant difference was detected (p=0.012).
Conclusion: SMA is one of the most common neuromuscular disorders of childhood. In our study, telomere shortening was observed in SMA patients, and gene therapy appeared to prevent telomere attrition. Although the precise contribution of telomere shortening to SMA pathogenesis remains unclear, impaired telomerase biogenesis due to SMN protein deficiency may represent a potential underlying mechanism. Telomere shortening may not only contribute to disease severity in SMA but could also represent a potential therapeutic target. Further elucidation of this mechanism may pave the way for novel research and therapeutic strategies in this clinical context
Secondary school students' perceptions of environmental problems: Example of Konya province Çumra district
Full text linkYüksek Lisans TeziÇevre sorunları, günümüzün en önemli problemlerinden biri haline gelmiştir. Bu durum teknolojinin gelişimi ve nüfusun artmasıyla oluşan atıkların çoğalmasına bağlıdır. Giderek hızlanan küresel ısınma ve iklim değişikliği ile buna bağlı olarak ortaya çıkan orman yangınları gibi sebepler çevre sorunlarını göz ardı edilemez boyuta getirmiştir. Sorunların önlenmesi veya daha kontrollü bir hale getirilmesi için toplumun bilinçlenmesi büyük önem arz etmektedir. Bunun en etkili yolu eğitimdir. Bu konuda öncelikle öğrencilerin eğitilmesi ise en önemli adımdır. Bu araştırma, öğrencilerin çevre sorunları konusundaki mevcut bilgilerini tespit edip uzmanlar tarafından gerekli düzenlemenin yapılması için önemlidir. Yapılan bu araştırmada öğrencilerin algılarını ölçmek için fenomenoloji (olgubilim) yöntemi kullanılmıştır. Öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik algıları çizdikleri resimler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmaya Konya’nın Çumra ilçesinde bulunan bir ortaokuldan 85 öğrenci katılmıştır. Bu öğrenciler ilköğretim ikinci kademeden seçilmiştir. Toplanan resimler cinsiyete, sınıf düzeyine, sosyo-ekonomik gelir düzeyine ve öğrencinin ikamet ettiği yere göre kategorize edilmiştir. Ayrıca resimler; hava kirliliği, toprak kirliliği ve su kirliliği şeklinde temalarına ayrılmıştır. Her bir tema kendi içerisinde incelenmiş ve ayrıntılarıyla araştırmada aktarılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuca göre öğrenciler en çok çöp veya atık çizimleri yapmışlardır. En fazla çeşitlilikte çizim yaptıkları tema hava kirliliği olurken neredeyse tamamının çizim yaptığı tema toprak kirliliği olmuştur. Su kirliliği temasında ise çizim yapan öğrenci sayısının azlığı dikkat çekmiştir. Sınıf seviyesi arttıkça yapılan çizimlerin çeşidi ve sayısı da artmıştır. Buradan yola çıkarak sınıf seviyesi arttıkça öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik algılarının da genellikle arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha fazla çevre sorunu hakkında çizim yaptıkları bulunmuş ve kız öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik algısının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sosyo-ekonomik gelir düzeyi yüksek olan öğrencilerin çizimlerinin gelir düzeyi düşük olan öğrencilerin çizimlerine göre daha fazla olduğu sonucuna ulaşılarak sosyo-ekonomik gelir düzeyi arttıkça öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik algılarının da genellikle yükseldiği yorumu yapılmıştır. Erkek öğrencilerden ailesinin yanında yaşayan öğrencilerin yaptığı çizimlerin özel yatılı kursta yaşayan öğrencilere göre daha çok olduğu sonucuna bakılarak ise ailesinin yanında yaşayan öğrencilerin çevre kirliliğine yönelik algılarının daha yüksek olduğu yönünde sonuç ortaya çıkmıştır.Environmental issues have become one of the most significant problems in today's world. The development of technology and the increase in population, leading to a rise in waste production, have contributed to this situation. The accelerating rate of global warming, climate change, and related causes such as forest fires have made environmental issues impossible to ignore. To prevent these problems or manage them in a more controlled way, it is crucial for society to become more conscious. The best way to achieve this is through education. Educating students on this topic is the most important step. This research is significant for identifying students' current knowledge of environmental issues and for the necessary adjustments to be made by experts. In this research, the phenomenology method was used to measure students' perceptions. The perceptions of students regarding environmental issues were gathered through their drawings. 85 students from a middle school in the Çumra district of Konya participated in the study. These students were selected from the second stage of primary education. The collected drawings were categorized based on gender, grade level, socioeconomic status, and the student's place of residence. Additionally, the drawings were divided into themes such as air pollution, soil pollution, and water pollution. Each theme was examined in detail, and the findings were presented in the study. According to the results of the research, students mostly drew trash or waste. The theme with the most diverse drawings was air pollution, while almost all students drew about soil pollution. It was noteworthy that fewer students drew about water pollution. As the grade level increased, the variety and number of drawings also increased. Based on this, it can be concluded that as students' grade levels increase, their perceptions of environmental issues also grow. It was found that female students made more drawings related to environmental issues compared to male students, leading to the conclusion that female students have a higher perception of environmental problems. Students from higher socio-economic backgrounds were found to make more drawings than those from lower socio-economic backgrounds, suggesting that as socio-economic status increases, students' awareness of environmental issues also rises. Finally, it was concluded that students who lived with their families made more drawings than those living in private boarding schools, indicating that students living with their families had higher perceptions of environmental issue
Development of PHB/Collagen electrospun wound dressing functionalized with LL-37 antimicrobial peptide
No full textYüksek Lisans TeziYanık ve yaraların tedavisinde cilt onarımı önemlidir. Yaralanma sonrasında cilt fonksiyonunu yeniden sağlamak ve yara iyileşmesini kolaylaştırmak için doku mühendisliği kavramı ortaya çıkmaktadır. Bu, biyolojik olarak parçalanabilen ve biyouyumlu malzemelerin sıklıkla doku yenilenmesi için ana iskeleyi oluşturmak üzere kullanıldığı bir alandır. Biyopolimerler, biyoaktivite, tekrar üretilebilirlik, biyoemilebilirlik, biyouyumluluk, biyobozunurluk ve hidrofiliklik gibi mükemmel benzersiz özelliklerinden dolayı biyomalzemelerin üretimi için uygundurlar. Bu tezde, elektroeğirme yöntemiyle LL37 antimikrobiyal peptitle işlevselleştirilmiş PHB/Kolajen yara örtüsü prototipi geliştirildi. PHB/Kolajen yara örtüsü prototipi için Cereibacter sphaeroides’ten ekstrakte edilen polihidroksibütirat (PHB) biyopolimeri, ticari PHB biyopolimeri ve bir diğer doğal biyopolimer olan marin kolajen hekzafloroizopropanol (HFIP) ile çözündürülerek polimer çözeltileri elde edildi. Hazırlanan polimer çözeltileri bakteriyel PHB oranları %0 bakteriyel PHB, %25 bakteriyel PHB ve %50 bakteriyel PHB olacak şekilde farklı oranlarda hazırlandı. Bu polimer çözeltileri, 1.8 mL/saat akış hızı, 18 cm çalışma mesafesi ve 27 kV uygulanan voltaj gibi optimize edilmiş elektroeğirme parametreleri kullanılarak nanofiber formunda elektroeğrildi. Elde edilen nanofiberler Alan Emisyonlu Taramalı Elektron Mikroskobu (FESEM), Termogravimetrik Analiz Cihazı (TGA), X-Işını Difraktometresi (XRD) ve Optik Tensiyometre kullanılarak karakterize edildi. Staphylococcus aureus (ATCC 29213), Escherichia coli (ATCC 25922) üzerinde antibakteriyel aktivite değerlendirmesi, DMEM besiyerinde biyobozunurluk çalışması, L929 fibroblast hücre hattı üzerinde sitotoksisite testleri ve HS2 keratinosit hücre hattı üzerinde yara iyileştirici etkisi araştırıldı. Tasarlanan malzeme özelliklerini in vitro koşullarda değerlendirmek için nanofiber üzerindeki hücrelerin morfolojisi ters ışık mikroskopu ile incelendi. Çalışman sonucunda nanofiberlerin in vitro olarak biyouyumlu olduğu ve toksik bir etkisinin olmadığı gözlemlendi. Geliştirilen nanofiberin test edilen bakterilere karşı antibakteriyel etkinliğinin olduğu ve LL-37 ile işlevselleştirildiğinde yara iyileştirici etkisinin daha fazla olduğu tespit edildi.Skin repair is essential in the treatment of burns and wounds. After an injury, the concept of tissue engineering emerges to restore skin function and facilitate wound healing. This field often involves the use of biodegradable and biocompatible materials as a primary scaffold for tissue regeneration. Biopolymers are suitable for the production of biomaterials due to their excellent and unique properties such as bioactivity, reproducibility, bioresorbability, biocompatibility, biodegradability, and hydrophilicity. In this thesis, a PHB/Collagen wound dressing prototype functionalized with the antimicrobial peptide LL-37 was developed using the electrospinning method. For the PHB/Collagen wound dressing prototype, polymer solutions were prepared by dissolving polyhydroxybutyrate (PHB) biopolymer extracted from Cereibacter sphaeroides, commercial PHB biopolymer, and another natural biopolymer, marine collagen, in hexafluoroisopropanol (HFIP). The prepared polymer solutions were formulated with varying bacterial PHB ratios: 0% bacterial PHB, 25% bacterial PHB, and 50% bacterial PHB. These polymer solutions were electrospun into nanofiber form using optimized electrospinning parameters, including a flow rate of 1.8 mL/h, a working distance of 18 cm, and an applied voltage of 27 kV. The resulting nanofibers were characterized using Field Emission Scanning Electron Microscopy (FESEM), Thermogravimetric Analysis (TGA), X-Ray Diffractometry (XRD), and an Optical Tensiometer. Antibacterial activity assessments were conducted against Staphylococcus aureus (ATCC 29213) and Escherichia coli (ATCC 25922). Biodegradability studies were carried out in DMEM medium, cytotoxicity tests were performed on the L929 fibroblast cell line, and the wound healing effect was investigated on the HS2 keratinocyte cell line. To evaluate the properties of the designed material under in vitro conditions, the morphology of cells on the nanofiber was examined using an inverted light microscope. As a result of the study, it was observed that the nanofibers were biocompatible in vitro and had no toxic effects. The developed nanofiber showed antibacterial activity against the tested bacteria, and when functionalized with LL-37, it exhibited enhanced wound healing effects.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 24YL15002 numaralı proje ile desteklenmiştir.
Bu tez çalışması Avrupa Birliği Ufuk Avrupa REGENEU tarafından 101079123 numaralı proje ile desteklenmiştir
Effects of therapeutic plasma exchange on inflammatory and hemodynamic parameters in septic shock
Full text linkAmaç: Bu uzmanlık tezinin amacı, dirençli septik şok nedeniyle terapötik plazma değişimi (TPD) uygulanan hastalarda, TPD’nin interlökin-1 (IL-1), interlökin-6 (IL-6), interlökin-8 (IL- 8), interlökin-10 (IL-10), tümör nekroz faktörü alfa (TNF-α), transforme edici büyüme faktörü-beta (TGF-β) ve interferon gama (IFN-γ) seviyeleri ile hemodinamik, biyokimyasal ve klinik parametreler üzerindeki etkilerini değerlendirmektir.
Yöntem: Bu çalışma, Necmettin Erbakan Üniversitesi İlaç ve Tıbbi Cihaz Dışı Araştırmalar Etik Kurulu onayı alındıktan sonra, tek merkezli, prospektif ve kontrolsüz gözlemsel bir araştırma olarak gerçekleştirilmiştir. Yoğun bakım ünitesinde septik şok gelişen, standart sepsis tedavilerine yanıt vermeyen ve norepinefrin ihtiyacı ≥ 0.4 mcg/kg/dk olan erken evre (şok başlangıcı < 24 saat) 25 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalara standart bakıma ek olarak tek seferlik TPD uygulanmıştır. TPD öncesi ve sonrası klinik ve biyokimyasal veriler toplanmış, sitokin düzeyleri ELISA yöntemi ile analiz edilmiştir.
Bulgular: TPD öncesi ve sonrası tüm sitokin seviyelerinde genel olarak azalma görülmüştür. Ancak IL-6 ve TGF-β seviyelerinde anlamlı değişiklikler saptanmıştır (sırası ile p<0.01, p<0.05). TGF-β seviyelerindeki azalma, 28 günlük mortalite üzerinde olumlu etki yaratmıştır. TPD tedavisi öncesi SOFA skorları median (max-min) olarak 13 (9-18) iken TPD tedavisi sonrası 11.5 (9-16) olarak tespit edilmiştir (p<0.01). TPD sonrası hemodinamik iyileşme kaydedilmiş, OAB) / norepinefrin (NE) doz oranında TPD sonrası 6.saat ve 24.saatte anlamlı artış saptanmıştır (p<0.01). Prokalsitonin (PCT) ve C-reaktif protein (CRP) değerleri de TPD uygulaması sonrası istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşmeye başlamış ve çalışma süresince düşüş devam etmiştir. TPD ile ilişkili olarak hipokalsemi dışında herhangi bir yan etki gözlenmemiştir.
Sonuç: Terapötik plazma değişimi, dirençli septik şoklu hastalarda erken dönemde inflamatuar yanıtın baskılanması ve hemodinamik stabilitenin sağlanmasında etkili bir tedavi seçeneği olabilir. Ancak, mortalite üzerindeki etkilerinin daha net ortaya konulabilmesi için daha geniş kapsamlı randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Objective: The aim of this specialization thesis is to evaluate the effects of therapeutic plasma exchange (TPE) applied to patients with resistant septic shock on the levels of interleukin-1 (IL-1), interleukin-6 (IL-6), interleukin-8 (IL-8), interleukin-10 (IL-10), tumor necrosis factor-alpha (TNF-α), transforming growth factor-beta (TGF-β), and interferon- gamma (IFN-γ), as well as hemodynamic, biochemical, and clinical parameters.
Method: This study was conducted as a single-center, prospective, and uncontrolled observational study after obtaining approval from the Necmettin Erbakan University Non- Drug and Non-Medical Device Clinical Research Ethics Committee. Twenty-five early-stage (shock onset < 24 hours) septic shock patients admitted to the intensive care unit, who did not respond to standard sepsis treatments and required norepinephrine ≥ 0.4 mcg/kg/min, were included in the study. Patients underwent a single TPE session in addition to standard care. Clinical and biochemical data were collected before and after TPE, and cytokine levels were measured using the ELISA method.
Results: A general reduction in all cytokine levels was observed before and after TPE. However, significant decreases were detected in IL-6 and TGF-β levels (p<0.01 and p<0.05, respectively). The reduction in TGF-β levels had a positive effect on 28-day mortality. The median (min-max) SOFA scores decreased from 13 (9-18) before TPE to 11.5 (9-16) after TPE (p<0.01). Hemodynamic improvement was observed after TPE, with a statistically significant increase in the mean arterial pressure (MAP) / norepinephrine (NE) dose ratio at the 6th and 24th hours (p<0.01). Procalcitonin (PCT) and C-reactive protein (CRP) levels also showed a statistically significant decrease immediately after TPE and continued to decline throughout the study. No side effects were observed related to TPE, except for hypocalcemia.
Conclusion: Therapeutic plasma exchange may be an effective treatment option for suppressing the inflammatory response and achieving hemodynamic stability in patients with resistant septic shock during the early phase. However, larger-scale randomized controlled trials are required to better assess its impact on mortality
The reflection of Minai techniqueon illumination products from the Seljuk period to the present
Full text linkYüksek Lisans TeziMinai tekniği, 12. ve 13. yüzyıllarda özellikle İran coğrafyasında gelişmiş ve Selçuklu dönemi seramik sanatında önemli bir yer edinmiş, çok katmanlı ve zengin bir dekoratif uygulamadır. Hem sır altı hem de sır üstü boyama tekniklerinin birlikte kullanıldığı bu yöntemde, mavi, kırmızı, yeşil, sarı ve beyaz gibi canlı renkler ile altın yaldızların yüzeye uygulanması ile oluşturulmuştur. Bu teknik, yalnızca estetik bir zenginlik sunmakla kalmayıp, aynı zamanda figüratif unsurlar, mitolojik sahneler ve saray yaşamı gibi temaların işlendiği kompozisyonlarla anlatı derinliği de kazandırmaktadır. Minai tekniği, bu yönüyle İslam sanatının kültürel çeşitliliğini yansıtan özgün bir anlatım biçimi olarak değerlendirilmektedir. Bu tez kapsamında, Minai tekniği günümüz seramik sanatıyla ilişkilendirilerek, aydınlatma objeleri üzerinden yeniden yorumlanmıştır. Tarihsel süreç içerisinde kullanılan altı farklı aydınlatma formu—abajur, avize, gazyağı lambası, kandil, mumluk ve şamdan—alfabetik sıra ile incelenmiş ve bu kategorilere ait modern seramik örnekleri, Minai tekniği ile uygulanmıştır. Uygulama süreci sonucunda toplam 17 farklı seramik aydınlatma objesi, söz konusu teknik kullanılarak biçimlendirilmiştir. Bu çalışma ile tarihsel bir teknik olan Minai'nin çağdaş seramik formlarıyla buluşturulması hedeflenmiş; böylece hem işlevsel hem de simgesel anlamı korunarak geçmişle günümüz arasında sanatsal ve kültürel bir köprü kurulmuştur. Minai tekniği bu bağlamda yalnızca görsel bir süsleme yöntemi olarak değil, aynı zamanda tarihsel kimliği yansıtan bir anlatım aracı olarak yeniden değerlendirilmiştir.The Minai technique is a multilayered and richly decorative technique that developed particularly in Iran during the 12th and 13th centuries and gained a prominent place in Seljuk ceramic art. This method, which utilizes both underglaze and overglaze painting techniques, is created by applying vibrant colors such as blue, red, green, yellow, and white to the surface, along with gold gilding. This technique not only offers aesthetic richness but also adds narrative depth through compositions depicting figurative elements, mythological scenes, and themes such as palace life. In this respect, the Minai technique is considered a unique form of expression that reflects the cultural diversity of Islamic art. In this thesis, the Minai technique is reinterpreted through lighting objects, in relation to contemporary ceramic art. Six different lighting forms used throughout history—lampshade, chandelier, kerosene lamp, oil lamp, candle holder, and candelabrum—are examined in alphabetical order, and modern ceramic examples from these categories are applied using the Minai technique. As a result of the application process, a total of 17 different ceramic lighting objects were fashioned using this technique. This study aimed to integrate the historical technique of Minai with contemporary ceramic forms, thus preserving both its functional and symbolic meaning and establishing an artistic and cultural bridge between the past and the iv present. In this context, the Minai technique was re-evaluated not only as a visual decorative method but also as a narrative tool reflecting historical identity
Metaphor in graphic design
Full text linkYüksek Lisans TeziMetafor, düşüncenin görselleştirilmesini sağlayan güçlü bir anlatım aracıdır ve grafik tasarımda soyut kavramların somut imgeler yoluyla aktarılmasında önemli bir rol üstlenir. Bu yönüyle metafor, yalnızca estetik bir tercih değil; aynı zamanda hedef kitleyle anlamlı bir bağ kurmanın stratejik bir yoludur. Bu tez çalışmasında, kavramsal metafor kuramı temel alınarak grafik tasarım ürünleri üzerinde örnek analizleri yapılmış ve metaforun kullanım biçimleri değerlendirilmiştir. Araştırmada nitel bir yaklaşım benimsenmiş; incelenen grafik tasarım ürünleri, hem grafik tasarım ilkeleri açısından hem de görsel metafor bağlamında analiz edilmiştir. Bu süreçte, izleyiciyle kurulan etkileşim algısal ve kavramsal katmanlar üzerinden değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, metaforun tasarımsal anlatımı derinleştirdiğini, görsel mesajın iletiminde etkili bir rol oynadığını ve izleyiciyle duygusal ve zihinsel düzeyde güçlü bir bağ kurduğunu ortaya koymaktadır. Metafor, grafik tasarım sürecinde hem yaratıcı düşünceyi besleyen hem de iletişim gücünü artıran çok katmanlı bir yapı sunmaktadır.Metaphor is a powerful tool of expression that enables the visualization of thought, playing a significant role in conveying abstract concepts through concrete imagery in graphic design. In this context, metaphor is not merely an aesthetic choice but also a strategic means of establishing meaningful connections with the target audience. In this thesis, sample analyses of graphic design products were conducted based on the conceptual metaphor theory, and the various forms of metaphor usage were evaluated. A qualitative research approach was adopted; the selected graphic design works were analyzed both in terms of design principles and within the context of visual metaphor. During this process, the interaction with the viewer was examined through perceptual and conceptual layers. The findings reveal that metaphor enriches the narrative dimension of design, plays an effective role in the transmission of visual messages, and establishes a strong emotional and cognitive bond with the audience. Within the graphic design process, metaphor offers a multilayered structure that not only supports creative thinking but also enhances communicative power
Advanced exergy and exergo-economic analyses of a novel power system producing hydrogen driven by geothermal and biomass sources
No full textYüksek Lisans TeziBu çalışma, sürdürülebilir hidrojen üretimi sorununa çözüm olarak, ısı talebini karşılarken yeşil hidrojen üretimi sağlayan biyokütle gazlaştırması ve jeotermal enerjiyi entegre eden hibrit bir güç sistemi önermektedir. Sistemin yeniliği, iki yenilenebilir enerji kaynağının bir proton değişim membranlı (PEM) elektrolizör ile birleştirilmesi ve verimsizliklerin belirlenmesinde ileri ekserji tabanlı tekniklerin uygulanmasında yatmaktadır. Yöntem kapsamında geleneksel ve ileri ekserji ile eksergo-ekonomik analizler gerçekleştirilmiş; bunlara ek olarak, maliyet ve verimlilik iyileştirmelerini hedefleyen duyarlılık analizleri ve tek amaçlı optimizasyon çalışmaları yapılmıştır. Sonuçlara göre, en yüksek geri döndürülemezlik ve maliyete sahip bileşenler gazlaştırıcı (76.26 MW), genleşme vanası-2 (4.01 MW), ısı değiştirici-4 (3.83 MW) ve ısı değiştirici-1 (1.16 MW) olmuştur. İleri analiz sonucunda, iyileştirme açısından en kritik bileşenler gazlaştırıcı (4.60 MW), türbin-1 (0.27 MW), kompresör-1 (0.21 MW) ve kompresör-2 (0.12 MW) olarak belirlenmiştir. Optimizasyon sonucunda ekserji verimi () %8.69’dan %14.99’a yükselmiş, ortalama birim ürün maliyeti (,ç,) ise 34.28 /GJ’ye düşürülerek sırasıyla %72.38 ve %47.37 oranlarında iyileştirme sağlanmıştır. Bu bulgular, önerilen sistemin yenilenebilir enerji kaynaklarını birleştirerek düşük emisyonlu ve maliyet etkin hidrojen üretimi için etkili olduğunu doğrulamaktadır. Kullanılan yöntem ve elde edilen sonuçlar, gelecekteki sürdürülebilir enerji tasarımları için pratik bir rehber sunmaktadır.This study addresses the challenge of sustainable hydrogen production by proposing a hybrid power system that integrates biomass gasification and geothermal energy to produce green hydrogen while meeting heat demand. The novelty of the system lies in the combination of two renewable energy sources with a proton exchange membrane (PEM) electrolyzer and the application of advanced exergy-based techniques to pinpoint inefficiencies. The methodology includes conventional and advanced exergy and exergoeconomic analyses, supported by sensitivity and single-objective optimization studies targeting both cost and efficiency improvements. Results show that the components with the highest irreversibility and cost are the gasifier (76.26 MW), expansion valve-2 (4.01 MW), heat exchanger-4 (3.83 MW), and heat exchanger-1 (1.16 MW). Advanced analysis identifies the gasifier (4.60 MW), turbine-1 (0.27 MW), and compressor-1 (0.21 MW) and compressor-2 (0.12 MW) as the most critical for improvement. Through optimization, exergy efficiency () increased from 8.69% to 14.99%, and the average unit product cost (,,) decreased from 34.28 to 18.04 $/GJ representing improvements of 72.38% and 47.37%, respectively. These findings confirm the effectiveness of the proposed system in combining renewable energy sources for cost-effective and low-emission hydrogen production. The methodology and results offer practical guidance for future sustainable energy designs
Monotheistic thought in Ancient Greece
No full textYüksek Lisans TeziAntik Yunan düşüncesi, çok tanrılı bir inanç sistemiyle tanınsa da, derinliklerinde tek tanrıcı düşünceye paralel bir dünya görüşünün de izlerini taşır. Thales'ten Plotinus'a kadar uzanan filozoflar, evrenin ardındaki tek bir ilahi prensip veya düzenleyici ilke fikri üzerinde durmuşlardır. Thales’in doğadaki çeşitliliği tek bir maddeyle, yani su ile açıklama çabası, evrensel bir düzenin varlığını ilk ortaya atan düşüncelerden biridir. Herakleitos’un "logos" kavramı, evrendeki değişim ve karşıtların birliğini yöneten ilahi bir yasayı işaret eder. Platon ve Aristoteles, çok tanrılı mitolojiden sıyrılarak, evrenin ardındaki "İyi" ya da "İlk Hareket Ettirici" gibi tek bir düzenleyici ilkeye vurgu yapmışlardır. Özellikle Plotinus, "Bir" kavramıyla evrendeki tüm varlıkların kaynağı ve en yüksek ilkesini tanımlayarak, tek tanrıcı düşüncenin köklü bir felsefi temelini atmıştır. Bu düşünceler, Batı felsefesi ve teolojisinin gelişiminde kritik bir rol oynamışlardır. Sonuç olarak, Antik Yunan felsefesi, çok tanrılı inanç sisteminin ötesine geçen ve tek tanrıcı düşüncenin erken biçimlerini barındıran zengin bir düşünsel miras sunmuştur.Although Ancient Greek thought is known for its polytheistic belief system, it also carries traces of a worldview parallel to monotheistic thought. Philosophers from Thales to Plotinus have focused on the idea of a single divine principle or governing order behind the universe. Thales’ attempt to explain the diversity of nature through a single substance—water—is one of the earliest ideas to suggest the existence of a universal order. Heraclitus' concept of "logos" points to a divine law governing change and the unity of opposites in the universe. Plato and Aristotle, moving beyond polytheistic mythology, emphasized a single governing principle behind the universe, such as the "Good" or the "Prime Mover." Particularly, Plotinus laid a profound philosophical foundation for monotheistic thought by defining the "One" as the source and highest principle of all existence. These ideas played a crucial role in the development of Western philosophy and theology. In conclusion, Ancient Greek philosophy offers a rich intellectual legacy that transcends polytheism and contains early forms of monotheistic thought
A model proposal for spatial quality and efficiency analysis on university campuses
Full text linkDoktora TeziBu çalışmanın amacı, üniversite kampüsleri ve fakülte binalarında mekânsal kalite ve verimlilik analizlerine yönelik kapsamlı bir model geliştirmektir. Üniversite kampüsleri, çeşitli kullanıcı gruplarına, farklı işlevsel ihtiyaçlar ve dinamik kullanım yoğunluklarıyla karmaşık fonksiyonlu yapılı çevrelerdir. Bu nedenle, mekânsal kalitenin sağlanması ve verimliliğin artırılması, sürdürülebilir ve kullanıcı odaklı kampüs tasarımları için kritik öneme sahiptir. Araştırmada, mekânsal kalite kavramı ve bina performans ölçütleri detaylı incelenerek mekânsal verimliliğin analiz edilmesinde yardımcı olacak parametreler belirlenmiştir. Eğitim alanları; kullanıcı konforu, erişilebilirlik düzeyi, işlevsellik, estetik ve sosyal etkileşim boyutlarıyla ele alınarak değerlendirilmiştir. Literatür taraması ve mevcut kampüs örneklerinin analizi sonucunda, çeşitli veri toplama yöntemleri (gözlem, anket, ölçüm ve sayısal modelleme) kullanılarak çok boyutlu bir analiz modeli önerilmiştir. Geliştirilen model, mekânsal verimlilik unsurlarını bütüncül bir şekilde analiz ederek; kampüs planlamasında tasarım kararlarının iyileştirilmesine ve kaynakların etkin kullanılmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir. Mekânsal verimliliğin analiz edilmesinde, endüstri mühendisliği alanında yapılan verimlilik, performans, etkinlik değerlendirmeleri incelenerek, araştırmada Gri ilişkisel analiz (GIA), TOPSIS, SAW ve duyarlılık analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde kampüslerde ve kampüs eğitim mekânları olan fakülte binalarında mekânsal verimliliğin sağlanmasında etkili olan tasarım parametreleri tespit edilmiştir. İncelenen alanlarda seçilen analiz parametrelerinin verimlilik üzerindeki etki dereceleri, verimliliğin sağlanmasında plan tipolojileri üzerinden ana ve alt kriterlerin hangi ölçütler dâhilinde verimlilik skorunu olumlu veya olumsuz nasıl etkilediği bulunmuştur. Tezin uygulama aşamasında, seçilen üniversite kampüsü ve fakülte binalarında modelin geçerliliği test edilerek elde edilen bulgular, sürdürülebilir ve kullanıcı odaklı mekânsal çözümlere ışık tutacaktır. Bu çalışma, mekânsal kalite ve verimlilik kavramlarının akademik ve pratik düzeyde entegrasyonuna yönelik literatüre katkı sağlarken, yükseköğretim kurumlarında daha sağlıklı ve etkili mekân kullanımına yönelik stratejik bir araç sunmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda mimarlık alanında mekânsal verimlilik tanımı yapılarak literatüre katılmıştır.This study aims to develop a comprehensive model for analysing the spatial quality and efficiency of university campuses and faculty buildings. Campuses are complex, functional built environments with diverse user groups and different functional needs, as well as varying levels of use. Therefore, ensuring spatial quality and increasing efficiency are critical for sustainable, user-oriented designs. This study examines the concepts of spatial quality and building performance criteria in detail, determining parameters to help analyse spatial efficiency. Educational spaces were evaluated in terms of user comfort, accessibility, functionality, aesthetics, and social interaction. Following a review of the literature and an analysis of existing campus examples, a multidimensional analysis model was proposed, incorporating various data collection methods (observation, survey, measurement and numerical modelling). This model aims to improve design decisions and the efficient use of resources in campus planning by providing a holistic analysis of spatial efficiency factors. In analysing spatial efficiency, the research examined efficiency, performance and effectiveness evaluations in the field of industrial engineering, using Gri relational analysis (GIA), TOPSIS, SAW and sensitivity analysis methods. The analyses revealed the design parameters that effectively ensure spatial efficiency in campus and faculty buildings, which are educational spaces within campuses. The degree to which the selected analysis parameters impact efficiency, and how the main and sub-criteria affect the efficiency score positively or negatively within the criteria, was found in the analysed areas. During the thesis's application phase, the model's validity will be tested on the selected university campus and faculty buildings, and the resulting findings will highlight sustainable, user-oriented spatial solutions. This study aims to contribute to literature on integrating the concepts of spatial quality and efficiency at academic and practical levels, while providing higher education institutions with a strategic tool for healthier and more effective space utilisation. At the same time, it has contributed to the literature by defining spatial efficiency in the field of architecture
Evaluation of green synthesis, characterization, and antimicrobial-cytotoxic activities of silver nanoparticles (AgNP) from Sideritis brevidens L., an endemic species of Lamiaceae family
Full text linkYüksek Lisans TeziÜzerinde birçok bilimsel çalışmanın yapıldığı, özellikle antimikrobiyal özellikleri ile öne çıkan gümüş nanopartiküller, son yıllarda nanoteknoloji alanında önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. Nanopartiküllerin sentez yöntemleri, çevre dostu ve sürdürülebilir üretim açısından kritik bir öneme sahiptir. Yeşil sentez yöntemi, bitkisel ekstraktların düşük maliyet, çevreci yaklaşım ve basit işlem akışları gibi avantajlarıyla tercih edilmektedir. Bu çalışmada, Sideritis brevidens bitkisinden yeşil sentez yöntemiyle üretilen gümüş nanopartiküllerin antimikrobiyal ve antikanser aktiviteleri değerlendirilmiştir. Nanopartiküllerin fizikokimyasal özellikleri, SEM, UV-Vis, FTIR, DLS, Zeta potansiyel ve XRD gibi karakterizasyon yöntemleriyle incelendi. Gümüş nanopartiküllerin antimikrobiyal aktiviteleri, çeşitli bakteri ve mantar türlerine karşı test edilmiştir. Ayrıca, hücre kültürlerinde yapılan antikanser çalışmalarında, gümüş nanopartiküllerin kanser hücreleri üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Sonuçlar, Sideritis brevidens bitkisinden sentezlenen gümüş nanopartiküllerin hem antimikrobiyal hem de antikanser özellikleri açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Bu yüksek lisans tezi, çevre dostu bir yöntemle üretilen gümüş nanopartiküllerin karakterizasyonunu, fitokimyasal içeriğini ve biyolojik aktiviteleri incelendi. HPLC analizine göre, Sideritis brevidens bitki ekstraktı, antioksidan, antimikrobiyal ve antiinflamatuar özelliklere sahip birçok biyoaktif bileşik içermektedir. UV analizinde grafikte, 24 saatlik süre zarfında absorbans pikinde belirgin bir artış gösterdiğini ve yaklaşık 420-430 nm civarında yüksek absorbans değeri elde edildiğini ortaya koymaktadır. FTIR analizi, Sideritis brevidens L. -AgNPs'nin organik ve inorganik bileşiklerden oluşan karmaşık bir yapıya sahip olduğunu ve gümüş nanopartiküllerinin biyolojik ve kimyasal özelliklerini etkileyebilecek organik moleküllerle etkileşimde olduğunu göstermektedir. SEM görüntüleri, nanopartikül boyutlarında farklılıklar ve yoğun birikim bölgelerini göstermektedir. Boyut dağılımı dar olup, ortalama çap 66 nm olarak belirlenmiştir. Zeta potansiyeli -33.66 mV olan Sideritis brevidens L-AgNPs, çözelti içinde yüksek stabiliteye sahiptir. EDS analizi, gümüş nanopartiküllerinin varlığını doğrulamaktadır. Sitotoksik aktivite testlerinde, Sideritis brevidens L AgNP'lerin IC50 değerleri HT-29 ve HeLa hücrelerinde sırasıyla 472.3 µg/mL ve 384.3 µg/mL olarak belirlenmiştir. Mikrodilüsyon yöntemiyle yapılan testlerde, Sideritis brevidens L AgNP'lerin Gram-negatif bakterilere karşı düşük MİK değerleri (0.09 mg/ml) ile güçlü bir antimikrobiyal etki gösterdiği, diğer bakterilere karşı ise 0.19 mg/ml MİK değeri ile etkili olduğu gözlemlenmiştir. Disk difüzyon yöntemiyle yapılan testlerde, E. coli'de Sideritis brevidens L. AgNP'lerin inhibisyon zonu çapı 26.55 mm ile 36.19 mm arasında değişmiş, S. aureus'ta ise 23.73 mm ile 29.74 mm arasında değişen inhibisyon zonları ile daha yüksek etkinlik göstermiştir. Bu sonuçlar, Sideritis brevidens L. AgNP'lerin hem Gram negatif hem de Gram pozitif bakterilere karşı güçlü antimikrobiyal etkinliğe sahip olduğunu doğrulamaktadır.Silver nanoparticles, which have been the subject of numerous scientific studies, are particularly known for their antimicrobial properties and have become an important research topic in nanotechnology in recent years. The synthesis methods of nanoparticles are critically important for environmentally friendly and sustainable production. The green synthesis method is preferred due to its advantages such as low cost, eco-friendly approach, and simple process flow. In this study, silver nanoparticles produced by the green synthesis method from the Sideritis brevidens plant were evaluated for their antimicrobial and anticancer activities. The physicochemical properties of the nanoparticles were examined using characterization techniques such as SEM, UV-Vis, FTIR, DLS, Zeta potential, and XRD. The antimicrobial activities of the silver nanoparticles were tested against various bacterial and fungal species. Additionally, anticancer studies conducted on cell cultures analyzed the effects of the silver nanoparticles on cancer cells. The results show that the silver nanoparticles synthesized from Sideritis brevidens have significant potential in both antimicrobial and anticancer properties. This master's thesis investigates the characterization, phytochemical content, and biological activities of silver nanoparticles produced through an eco-friendly method. According to HPLC analysis, Sideritis brevidens plant extract contains various bioactive compounds with antioxidant, antimicrobial, and anti-inflammatory properties. UV analysis showed a significant increase in absorbance in the 24-hour period, with a high absorbance value around 420-430 nm. FTIR analysis revealed that Sideritis brevidens L.-AgNPs have a complex structure composed of organic and inorganic compounds, and the silver nanoparticles may interact with organic molecules that could influence their biological and chemical properties. SEM images showed differences in nanoparticle sizes and regions with intense silver nanoparticle accumulation. The size distribution was narrow, and the average diameter was determined to be 66 nm. The Zeta potential value of -33.66 mV indicates high stability of Sideritis brevidens L.-AgNPs in solution. EDS analysis confirmed the presence of silver nanoparticles. In cytotoxic activity tests, the IC50 values of Sideritis brevidens L. AgNPs were determined to be 472.3 µg/mL for HT-29 cells and 384.3 µg/mL for HeLa cells. In the microdilution tests, Sideritis brevidens L. AgNPs showed strong antimicrobial activity against Gram-negative bacteria with low MIC values (0.09 mg/ml) and were also effective against other bacteria with an MIC value of 0.19 mg/ml. In disk diffusion tests, Sideritis brevidens L. AgNPs showed an inhibition zone diameter ranging from 26.55 mm to 36.19 mm against E. coli, and from 23.73 mm to 29.74 mm against S. aureus, indicating higher antimicrobial activity compared to the extract. These results confirm that Sideritis brevidens L. AgNPs possess strong antimicrobial activity against both Gram-negative and Gram-positive bacteria