Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
Trade and currency wars between the USA and China: The period of 2008-2022
No full textYüksek Lisans TeziGünümüzde ABD ve Çin arasındaki ticari ilişki, her iki ülkenin birbirine bağımlılığı nedeniyle hem pratikte hem teoride önemli bir mesele haline gelmiştir. Çin, Dünya Ticaret Örgütü'ne üye olduktan sonra ekonomisini serbestleştirme yolunda önemli bir ivme kazanmıştır. Çin, sahip olduğu avantajları kendi lehine kullanarak dış ticaret potansiyelini, özellikle de ABD ile olan ticaret hacmini önemli ölçüde artırmayı başarmıştır. Bu süreç sonunda Çin, rezerv fazlası veren bir ülke, ABD ise Çin ile olan ticaretinde açık veren bir ülke konumuna gelmiştir. ABD, bu dengesizliğin Çin'in uyguladığı döviz kuru politikasından kaynaklandığını ileri sürerek, Çin’i kur manipülatörü olarak suçlamıştır. İki ülke arasındaki döviz kuru anlaşmazlıkları, zamanla bir kur savaşına dönüşmüş, bu süreçte artan misillemeler ise küresel bir ticaret savaşını tetiklemiştir. Bu çalışmada, 2008-2022 yılları arasında Çin’in bilinçli olarak uyguladığı döviz kuru politikası ile her iki ülkenin birbirlerine uyguladıkları ticaret kısıtlamalarının, ihracatlarına ve ithalatlarına etkisi, Kesirli Frekanslı Fourier Augmeted Dickey-Fuller Birim Kök Testi ve Fourier Toda-Yamamoto nedensellik analizi ile incelenmiştir. Uygulanan analizler, iki ülke arasında kur ve ticaret savaşının varlığını ortaya koymuştur. Analiz sonuçları ABD’nin bariz bir şekilde Çin’e karşı bir ticaret savaşı başlattığını ortaya koyarken, Çin’in bu süreçte daha çok etkilenen taraf olduğunu da kanıtlamıştır.In contemporary times, the trade relationship between the United States and China has become a significant issue both in practice and in theory due to the mutual dependency of the two countries. After becoming a member of the World Trade Organization, China has gained significant momentum in liberalizing its economy. By leveraging its advantages in its favor, China has succeeded in significantly increasing its foreign trade potential, particularly its trade volume with the United States. As a result of this process, China has become a country with a reserve surplus, while the United States has become a country with a trade deficit in its relations with China. The United States has accused China of being a currency manipulator, claiming that this imbalance is caused by China's currency policy. The exchange rate disputes between the two countries turned into a currency war over time, and the increasing retaliations in this process triggered a global trade war. In this study, the effects of China's deliberately implemented exchange rate policy and the trade restrictions imposed by both countries on each other between 2008-2022 on exports and imports were examined using the Fractional Frequency Fourier Augmented Dickey-Fuller Unit Root Test and Fourier Toda-Yamamoto causality analysis. The applied analyzes revealed the existence of an exchange rate and trade war between the two countries. The analysis results revealed that the US had clearly started a trade war against China, and also proved that China was the more affected party in this process
Voice behavior in cargo businesses: An application in the context of personality and company-customer identification
No full textYüksek Lisans TeziGünümüzde müşteri beklentilerinin giderek çeşitlenmesi ve rekabetin yoğunlaşması, hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin müşteri geri bildirimlerine daha fazla önem vermesini zorunlu kılmıştır. Özellikle kargo sektöründe yaşanan yoğun rekabet ortamı, müşterilerin deneyimlerini işletmeyle paylaşma davranışını daha da değerli hâle getirmiştir. Bu bağlamda, seslilik davranışı; müşterilerin memnuniyetsizliklerini, önerilerini ya da beklentilerini işletmeye doğrudan iletmeleri olarak tanımlanabilir. Müşterilerin yaşadıkları deneyimlere ilişkin düşüncelerini doğrudan işletmeyle paylaşmaları olarak tanımlanan müşteri sesliliği, hizmet kalitesinin artırılması, sorunların erken tespiti ve müşteri bağlılığının güçlendirilmesi açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, Türkiye'deki kargo işletmeleri özelinde hizmet kalitesinin müşteri sesliliği üzerindeki etkisi ve bu etkide müşteri-işletme özdeşleşmesinin aracılık rolünü kişilik bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Veri analizi çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış olan 351 geçerli katılımcının verisi üzerinden, SmartPLS v3 aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Kümeleme analizi yardımıyla kişilik tiplerine göre “Rasyonel geri bildirimciler” ve “Duygusal tepkiciler” olarak adlandırılan iki farklı gruba ayrılan örneklem özelinde önerilen araştırma modeli Yapısal Eşitlik Modellemesi kapsamında test edilmiştir. iv Elde edilen bulgular, hizmet kalitesinin hem müşteri sesliliği davranışı hem de müşteri-işletme özdeşleşmesi üzerinde pozitif ve anlamlı etkileri olduğunu göstermektedir. Ayrıca, müşteri-işletme özdeşleşmesinin müşteri sesliliği üzerinde olumlu ve anlamlı bir etkisi bulunmuş, bu değişkenin aynı zamanda hizmet kalitesi ile müşteri sesliliği arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir. Farklı kişiliklere sahip katılımcı grupları olarak hem rasyonel geri bildirimciler hem de duygusal tepkiciler için hizmet kalitesi ile müşteri sesliliği arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Hizmet kalitesi algısının müşteri sesliliği üzerindeki toplam etkisi duygusal tepkiciler grubunda rasyonel geri bildirimciler grubuna kıyasla daha güçlüdür. Benzer şekilde, müşteri-işletme özdeşleşmesi de her iki grupta müşteri sesliliğini anlamlı ve olumlu yönde etkilemektedir. Ancak, hizmet kalitesinin müşteri sesliliği üzerindeki etkisi gruplar arasında farklılık gösterirken; müşteri-işletme özdeşleşmesinin etkisi gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Duygusal tepkiciler grubunda, hizmet kalitesi algısındaki artış seslilik davranışını daha güçlü şekilde tetiklemekte; rasyonel geri bildirimciler grubunda ise özdeşleşme düzeyi arttıkça sesliliğin de anlamlı biçimde yükseldiği görülmektedir. Elde edilen bulgu ve çıkarımların kargo işletmelerine içgörü sağlaması beklenmektedir.In today’s business environment, the increasing diversification of customer expectations and the intensification of competition have made it imperative for service-oriented companies to place greater emphasis on customer feedback. In particular, the highly competitive nature of the cargo sector has further enhanced the value of customers' willingness to share their experiences with service providers. In this context, customer voice behavior can be defined as customers directly communicating their dissatisfaction, suggestions, or expectations to the business. Customer voice, which refers to the act of customers sharing their opinions regarding their experiences directly with the company, plays a critical role in improving service quality, enabling early detection of problems, and strengthening customer loyalty. This study aims to examine the effect of service quality on customer voice behavior within the context of cargo businesses operating in Turkey, and to investigate the mediating role of customer–company identification in this relationship, considering the influence of personality traits. Data analysis was conducted using SmartPLS v3 based on the responses of 351 valid participants collected through an online survey method. vi The proposed research model was tested within the scope of Structural Equation Modeling (SEM), specifically for the sample that was divided into two distinct groups “Rational Feedback Givers” and “Emotional Responders” based on personality types using cluster analysis. The findings indicate that service quality has a positive and significant effect on both customer voice behavior and customer–company identification. Moreover, customer–company identification was found to have a positive and significant effect on customer voice behavior and was also identified as a mediating variable in the relationship between service quality and customer voice behavior. For both participant groups with different personality traits namely, Rational Feedback Givers and Emotional Responders a positive and significant relationship was found between service quality and customer voice behavior. The total effect of perceived service quality on customer voice behavior was stronger among the Emotional Responders group compared to the Rational Feedback Givers. Similarly, customer–company identification had a significant and positive impact on customer voice behavior in both groups. However, while the effect of service quality on customer voice behavior varied significantly between the groups, the effect of customer–company identification did not show a statistically significant difference across groups. In the Emotional Responders group, an increase in perceived service quality triggered customer voice behavior more strongly, whereas in the Rational Feedback Givers group, a higher level of identification with the company was associated with a greater tendency to engage in voice behavior. The findings and insights obtained from this study are expected to provide valuable guidance for cargo businesses
Dâwûd al-Gaysarī's use of hadith in the framework of Fusûs al-hikam commentary
No full textYüksek Lisans TeziBu çalışma, Osmanlı dönemi düşünce geleneğinde mühim bir yere sahip olan mutasavvıf ve müfessir Dâvûd-i Kayserî’nin Fusûsu’l-Hikem Şerhi bağlamında hadis kullanımını incelemeyi amaçlamaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmakta ayrıca Dâvûd-i Kayserî’nin hayatı, ilmî kimliği, yaşadığı dönemin entelektüel ortamı ve telif ettiği eserler çerçevesinde Osmanlı ilim dünyasındaki konumu değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra, dönemin yapısal şartlarına da temas edilerek hem Kayserî öncesi hem de sonrası ilmî mirasa olan etkilerine dair genel bilgiler sunulmaktadır. Birinci bölümde, şerhin mukaddime kısmında yer alan rivayetler tek tek tespit edilerek tahriç edilmiştir. Bu rivayetler, sened ve metin açısından hadis ilmi kriterleri doğrultusunda değerlendirilmiş; râvîlerin cerh ve tadîl durumlarına dair kaynaklardaki görüşler analiz edilmiştir. Ayrıca Dâvûd-i Kayserî’nin rivayetlere ilişkin yorumlarına yer verilmiş ve bölüm sonunda genel bir değerlendirme yapılmıştır. İkinci bölümde ise ana metinde yer alan rivayetler benzer yöntemle ele alınmış son olarak Kayserî’nin hadis anlayışı, rivayet tercihindeki yaklaşımı, muhaddislerin değerlendirmelerine yer veriş biçimi ve hadis ilmine dair görüşleri incelenmiştir.This study aims to comprehensively examine the use of hadiths in Sharh Fusûs al-Hikam by Dâwûd al-Qaysarī, a prominent Sufi scholar and exegete who holds a significant position within the intellectual tradition of the Ottoman period. In the introduction, the objectives, scope, and methodology of the research are outlined. Furthermore, information is provided about Dâwûd al Qaysarī’s life, scholarly profile, the intellectual climate of his era, and his authored works, within the broader context of his role in the Ottoman scholarly tradition. Additionally, the structural conditions of the period are addressed, and brief insights are offered regarding his intellectual influence both before and after his time. In the first chapter, the hadiths included in the preface (muqaddima) of the commentary are identified and subjected to tahrīj (source verification). These narrations are analyzed in terms of both their isnâd (chain of transmission) and matn (text) according to the principles of classical hadith methodology. The jarh and taʿdīl (narrator criticism) evaluations found in biographical sources are discussed. Dâwûd al-Qaysarī’s own interpretations of these narrations are also presented, followed by a general assessment at the end of the chapter. In the second chapter, the hadiths within the main body of the commentary are analyzed using the same method. And finally Qaysarī’s hadith understanding, his approach to selecting narrations, his engagement with hadith scholars’ evaluations and his overall perspective on hadith scholarship are examined in detail
Investigation of lipid, fatty acid, fat soluble vitamins and element composition of nuts grown in Turkey
No full textYüksek Lisans TeziZengin bir besin öğe içeriğine sahip olan sert kabuklu meyveler, sağlık üzerinde çeşitli etkileri var olmaktadır. Sert kabuklu meyvelerin besin öğe içerikleri, çeşitli parametrelerden etkilendiği için tam olarak belirlenememektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de yetiştirilen bazı sert kabuklu meyvelerin; nem, yağ, yağ asitleri, yağda çözünebilen vitaminler, kül ve mineral (makro element, mikro element ve ağır metal) içeriği ayrıntılı olarak araştırılırmıştır. Ayrıca sert kabuklu meyve yağlarının; FTIR spektrumu, refraktif indeksi ve brix değerleri de araştırılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda, sert kabuklu meyvelerin beslenmeye olan katkısı da incelenmiştir. Çalışmada materyal olarak; ceviz, pikan cevizi, fındık, badem, çam fıstığı, Antep fıstığı ve kayısı çekirdeği kullanılmıştır. Nem ve kül analizi sonucunda, çam fıstığında diğer numunelere kıyasla daha yüksek nem ve kül oranı tespit edilmiştir. Toplam yağ içeriği, en yüksek pikan cevizinde (%52,68±1,15) saptanmıştır. Doymuş yağ, TDYA ve ÇDYA içerikleri; sırasıyla en yüksek çam fıstığı, fındık ve cevizde saptanmıştır. Oleik asit içeriği fındıkta (%83,97±0,02) yüksek oranda saptanırken, linoleik ve linolenik asit içeriği en yüksek cevizde (%63,65±0,26 ve %12,90±0,99) tespit edilmiştir. Çiğ sert kabuklu meyvelerde, yağda çözünebilen vitaminler tespit edilmemiştir. Ancak sert kabuklu meyve yağlarında, yağda çözünebilen vitaminler tespit edilmiştir. Kolekalsiferol, ergosterol ve menadion içeriği en yüksek badem yağında saptanırken, ergokalsiferol ve α tokoferol içeriği ise en yüksek kayısı çekirdeği yağında saptanmıştır. Çam fıstığının diğer numunelere kıyasla; magnezyum (582,80±0,95 mg/100 g), potasyum (1111,70±0,78 mg/100 g), demir (12,86±0,49 mg/100 g), bakır (4,28±0,17 mg/100 g), çinko (12,30±0,48 mg/100 g) ve selenyum (0,04±0,01 mg/100 g) miktarı daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kalsiyum miktarı en yüksek bademde (83,21±0,61 mg/100 g) tespit edilirken, krom ve mangan miktarı en yüksek cevizde (0,05±0,05 mg/100 g ve 21,13±0,48 mg/100 g) tespit edilmiştir. Sert kabuklu meyve numunelerinde, ağır metal miktarı düşük tespit edilmiştir. FTIR spektrumları, sert kabuklu meyve türleri arasında benzer olarak tespit edilmiştir. Ceviz yağının, refraktif indeks ve brix değeri en yüksek sert kabuklu meyve olarak tespit edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda; günlük 1 porsiyon sert kabuklu meyve (30 g) tüketimi ile alınan yağ miktarı, yetişkinlerde günlük yağ gereksiniminin %4,53-35,90’ına kadar karşılayabilmektedir. Ayrıca, 1 porsiyon sert kabuklu meyve tüketimi ile de yetişkinlerin günlük TDYA, ÇDYA ve mineral gereksinimleri de belirli oranda karşılanabilmektedir.Nuts, which have a rich nutritional content, have various effects on health. The nutritional content of nuts cannot be determined exactly because they are affected by various parameters. In this study, the moisture, fat, fatty acids, fat-soluble vitamins, ash and mineral (macro element, micro element and heavy metal) contents of some nuts grown in Turkey were investigated in detail. In addition, the FTIR spectrum, refractive index and brix values of nuts oils were investigated. In line with the obtained data, the contribution of nuts to nutrition was also examined. Walnuts, pecans, hazelnuts, almonds, pine nuts, pistachios and apricot kernels were used as materials in the study. As a result of moisture and ash analysis, higher moisture and ash ratio was detected in pine nuts compared to other samples. Total fat content was determined as the highest in pecan nuts (%52.68±1.15). Saturated fat, MUFA and PUFA contents were determined as the highest in pine nuts, hazelnuts and walnuts, respectively. While oleic acid content was detected at a high rate in hazelnut (%83.97±0.02), the highest linoleic and linolenic acid contents were detected in walnut (%63.65±0.26 and %12.90±0.99). Fat-soluble vitamins were not detected in raw nutshells. However, fat-soluble vitamins were detected in nutshell oils. While the highest cholecalciferol, ergosterol and menadione contents were detected in almond oil, the highest ergocalciferol and α tocopherol contents were detected in apricot kernel oil. Compared to other samples, pine nuts had higher amounts of magnesium (582.80±0.95 mg/100 g), potassium (1111.70±0.78 mg/100 g), iron (12.86±0.49 mg/100 g), copper (4.28±0.17 mg/100 g), zinc (12.30±0.48 mg/100 g) and selenium (0.04±0.01 mg/100 g).While the highest amount of calcium was detected in almond (83.21±0.61 mg/100 g), the highest amounts of chromium and manganese were detected in walnut (0.05±0.05 mg/100 g and 21.13±0.48 mg/100 g). The amount of heavy metals was detected low in hard-shell fruit samples. FTIR spectra were determined to be similar among hard shell fruit types. Walnut oil has been found to have the highest refractive index and brix values among nuts. According to the data obtained; The amount of fat taken with the daily consumption of 1 serving of hard-shelled fruit (30 g) can afford to 4.53-35.90% of the daily fat requirement in adults.In addition, consuming 1 serving of nuts can afford the daily MUFA, PUFA and mineral requirements of adults to a certain extent.Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 23YL30006 numaralı proje ile desteklenmiştir
Muhkam and Mutashabih in Sünnî and Shiite Tafsir Introductions (The example of Âlûsî and Tûsî)
No full textYüksek Lisans TeziMukaddimeler Kur’ân ilimleri ve tefsir usûlü açısından önemli kaynaklardır. İlk dönemden günümüze genellikle tefsirlerin başlangıç kısımlarında yer verilen mukaddimeler araştırmacılara müfessirin izlediği tefsir yöntemine dairbirçok ipucu sunmaktadır. İlk dönem tefsir mukaddimelerinde daha çok Kur’ân tarihi, Kur’ân ilimleri ve Kur’ân’ı öğrenmenin fazilet ve adabı gibi meselelere ağırlık verilse de sonraki dönem tefsir mukaddimelerinde yönteme dair önemli mülahazalara yer verilmiştir. Mukaddimeler bu özelliklerinden dolayı tefsir metedolojisi açısından incelenmeyi hak etmektedir. Sünnî ve Şiî müelliflere ait mukaddimelerdeki muhkem-müteşâbih konusunun Âlûsî ve Tûsî Tefsir Mukaddimeleri özelinde incelenmesini amaçladığımız bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde müfessirlerin hayatları ve eserleri, ilgili tefsirlerin yazıldığı dönemdeki siyasi ve ilmî hayat, müelliflerin mezhep içerisindeki konumlarına yer verilmiştir. İkinci bölümünde mukaddime kavramının tarihi ve tefsir literatüründeki yeri, ulûmu’l-Kur’ân’ın kısa tarihi ve mukaddimelerde yer alan Kur’ân ilimlerine dair konuların ulûmu’l-Kur’ân’a kaynaklığı konusu ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde incelememizin asıl konusunu oluşturan Sünnî müfessir Şihâbüddȋn Mahmûd el-Âlûsî’nin (ö. 1270/1854) Rûhu’l-meânî isimli tefsir mukaddimesi ile Şiî müfessir Ebû Ca‘fer et-Tûsî’nin (ö. 460/1067) et-Tibyân fi Tefsiri’l-Kur’ân isimli tefsir mukaddimesinde ele aldığı konulara genel hatlarıyla yer verilmiştir. Tezimizin ana bölümünü oluşturan üçüncü bölümde, konunun daha iyi anlaşılabilmesi için öncelikli olarak “Muhkem ve müteşâbih nedir?”, “Sünnî ve Şiî gelenekte muhkem ve müteşâbih nasıl ele alınmış?” gibi sorulara cevap aranmıştır. Müteşâbihat mevzusunda önemli bir âyet olan Âl-i İmran Sûresi 7. âyet ve içerdiği âyet, te’vil, zeyğ, râsih gibi kavramlara değinilmiş ve âyetteki vakf ibtidanın yeri konusuna yer verilmiştir. Bu bölümde Âlûsî ve Tûsî’ye ait mukaddimelerde muhkem ve müteşâbih konusu ele alınırken, âlimlerin mukaddimelerinde yer verdikleri te’vil, zâhir anlam, bâtın anlam, Âlûsî özelinde işârî anlam gibi ilintili konular dikkate alınmış, âlimlerce ortaya konulan muhkem müteşâbih algısı bu kavramlarla birlikte değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde iki mukaddimenin karşılaştırmalı tahlili yapılarak bir değerlendirme sunulmuştur.In terms of Qur'anic sciences and exegesis methodology, muqaddimah are important sources. From the early period to the present day, these muqaddimahs, generally found at the beginning of exegeses, have provided researchers with valuable insights into the methodologies employed by exegetes. While early introductions focused on topics such as the history of the Qur'an, Qur'anic sciences and the virtues and etiquette of learning the Qur'an, later introductions included important methodological considerations. Due to these characteristics, introductions deserve to be examined in terms of exegesis methodology. This study aims to examine the muhkem-müteşâbih issue in the introductions of Sunni and Shiite authors, focusing specifically on the Alusi and Tusi Exegesis Introductions. The study is divided into three sections. The first section covers the lives and works of the exegetes, the political and intellectual context in which the exegeses were written and the authors' positions within their schools of thought. The second section deals with the historical concept of the introduction and its place in exegetical literature, providing a brief history of Qur'anic sciences and examining their sources in the introductions. Additionally, it examines the Sunni exegete Shihab al-Din Mahmud al-Alusi (d. 1270/1854) in his work Rûhu'l-Ma'ani and the Shiite exegete Abu Ja'far al-Tusi (d. 460/1067) in his introduction to the exegesis al-Tibyan fi Tefsir al-Qur'an. The third section forms the main part of our thesis and seeks to answer questions such as 'What are muhkem and mutashabih?' and 'How are muhkem and mutashabih treated in Sunni and Shiite traditions?' in order to improve our understanding of the subject. The seventh verse of Surah Al-i Imran is an important verse on the subject of mutashabihat. The concepts of ta'wil, zeyg and rasih contained within it are discussed, as is the wakf ibtidai within the verse. While the topic of muhkem and müteşâbih is discussed in the introductions of Alusi and Tusi, this section also takes into consideration related topics such as ta'wil, apparent meaning, hidden meaning, and specifically in Alusi, isari meaning. These concepts are evaluated alongside the perception of muhkem müteşâbih presented by the scholars. In the concluding section, a comparative analysis of the two introductions is presented alongside an evaluation
T applications of artificial intelligence techniques in agricultural irrigation
Full text linkYüksek Lisans TeziTarım sektörü, iklim değişikliği, su kaynaklarının azalması ve artan gıda ihtiyacı gibi küresel zorluklar karşısında daha verimli ve sürdürülebilir teknolojik çözümlere ihtiyaç duymaktadır. Bu bağlamda sulama sistemlerinin akıllı, enerji verimli ve otonom hale getirilmesi, tarımsal üretimin sürekliliği açısından büyük önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında, çevresel koşullara duyarlı, dağıtık karar verebilen ve hem çevrimdışı hem de çevrimiçi çalışabilen bir akıllı sulama sistemi geliştirilmiştir. Sistem, yapay zeka destekli karar mekanizması, kablosuz sensör ağları (WSN), zaman bölmeli haberleşme protokolü (TDMA) ve bulut-tabanlı veri yönetimiyle bütünleşik bir yapıda tasarlanmış ve hem simülasyon hem de fiziksel ortamda uygulanmıştır. Önerilen mimaride, toprak nemi ve ortam sıcaklığı gibi temel çevresel parametreler yerel düğümler aracılığıyla izlenmekte ve bu veriler düğümler arasında doğrudan paylaşılmaktadır. Dağıtık karar verme süreci, NBIA (Network-Based Intelligent Algorithm) algoritmasıyla desteklenmiş, böylece düğümler, merkezi bir birime ihtiyaç duymaksızın, en uygun sulama zamanını ve gerekliliğini ortaklaşa değerlendirebilir hale getirilmiştir. TDMA protokolü ile yapılandırılan haberleşme altyapısı sayesinde zaman çakışmaları önlenmiş, veri bütünlüğü artırılmış ve enerji tüketimi minimize edilmiştir. Geliştirilen sistem, çevrimdışı senaryolarda da sorunsuz şekilde çalışabilmekte; düğümler arası iletişim ve sulama kontrolü internet bağlantısı olmaksızın sürdürülebilmektedir. Bununla birlikte, herhangi bir düğüm internet erişimi kazandığında, sistemdeki tüm veriler senkronize biçimde bulut ortamına (Firebase Realtime Database) aktarılmakta ve bu verilere mobil uygulama aracılığıyla kullanıcı erişimi sağlanmaktadır. Bu yapı, hem çevrimdışı sahalarda güvenilirlik sağlamakta hem de uzaktan izleme ve müdahale olanağı sunmaktadır. Sistem tasarımı, MATLAB ortamında simülasyonlar yoluyla analiz edilmiş ve ardından fiziksel prototip üzerinde uygulanmıştır. Simülasyon sonuçları; ağ gecikmesinin azaldığını, çakışma oranının minimize edildiğini, paket kayıplarının düşürüldüğünü ve ağ güvenilirliğinin önemli ölçüde artırıldığını göstermektedir. Fiziksel uygulama ise, sistemin saha koşullarında çalışabilirliğini ve gerçek zamanlı karar alma yeteneğini başarıyla ortaya koymuştur. Ayrıca, sistemin enerji tasarrufu sağlaması ve su tüketiminde %30 ila %50 oranında azalma elde etmesi, uygulamanın tarımsal verimliliğe doğrudan katkı sunduğunu göstermektedir. Bu çalışma, yapay zeka tabanlı, esnek haberleşme altyapısına sahip, düşük maliyetli ve dağıtık bir sulama kontrol sistemi geliştirerek, özellikle internet altyapısının yetersiz olduğu kırsal bölgelerde uygulanabilir akıllı tarım teknolojileri için önemli bir örnek sunmaktadır.This thesis presents the design, implementation, and evaluation of an intelligent and autonomous irrigation management system that addresses the increasing demand for sustainable agricultural practices amid global water scarcity and climate variability. The proposed system integrates artificial intelligence techniques with wireless sensor networks (WSNs), utilizing a TDMA-based communication protocol and a dynamic optimization algorithm—NBIA (Network-Based Intelligent Algorithm)—to achieve decentralized, efficient control over irrigation operations. Environmental parameters such as soil moisture and ambient temperature are monitored via distributed sensor nodes. These nodes exchange data directly with one another and collaboratively determine irrigation actions without requiring a central controller. The TDMA protocol ensures time-slotted communication to minimize collision, while the NBIA algorithm dynamically optimizes node-to-node communication paths based on network topology and real-time events. The system is designed to operate both offline and online. In the absence of internet connectivity, sensor nodes continue to coordinate and control irrigation locally. When any node regains internet access, all collected data are synchronized with a Firebase Realtime Database, allowing users to remotely monitor and manage the system through a mobile application developed using Flutter. The proposed architecture was validated through both MATLAB-based simulations and a real-world prototype built using low-power embedded hardware. Results show significant improvements in communication reliability, latency reduction, packet delivery success, and network scalability. Moreover, field testing demonstrated energy-efficient operation and potential water savings of up to 30–50%, confirming the system's suitability for deployment in rural areas with limited infrastructure
The effects of cancellations and returns in e-commerce on custemer life value and purchose process
Full text linkYüksek Lisans TeziBu çalışma, günümüz ticaret anlayışında hızla büyüyen ve dönüşen e-ticaret sektöründe, taraflar arasındaki hukuki ilişkilerin daha etkin ve adil bir biçimde yürütülmesine, ticari boyutlarının taraflara olan etkenleri geliştirme amacıyla hazırlanmıştır. E-ticaret kapsamında gerçekleşen işlemlerin hukuki boyutları, tarafların hak ve yükümlülükleri ile karşılaştıkları sorunları kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Bu süreçler içerisinde finansal, müşteri değerleri ve satın alma süreçleri açısından değerlendirilme yapılmıştır. Çalışmanın odak noktası, e-ticaret işlemlerinde en sık karşılaşan uyuşmazlık alanlarından biri olan sipariş iptali ve ürün iadesi süreçleridir. İlgili süreçlerde ortaya çıkan hukuki ve ticari problemler analiz edilerek, bu durumların taraflar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Özellikle, iptal ve iade mekanizmalarının suistimale açık yönleri ve taraflar arasında ortaya çıkabilecek dengesizlikler tespit edilmiş; bu çerçevede tarafların korunmasına yönelik hukuki düzenlemeler ile sözleşmesel önlemlerde değerlendirilmeye alınmıştır. Ticaretin tamamlanmasının ardından başlayan süreçler, işletmeler ve tüketiciler açısından ayrı başlıklar altında analiz edilmiştir. Mevcut sözleşme hükümleri doğrultusunda tarafların maruz kaldığı olumsuzluklar incelenmiş. Olumsuzlukların iptal ve iade süreçlerinin işletmeler üzerindeki finansal etkileri, müşteri yaşam boyu değeri ve satın alma süreçlerindeki yansımaları da detaylı biçimde değerlendirilerek günümüzün ticaret anlayışında büyük rol alan B2C e-ticaret alanında tarafların yaşadığı sorunlar ele alınmıştır.This study aims to improve the legal and commercial dynamics between parties in the rapidly evolving e-commerce sector. It examines the legal aspects of e-commerce transactions, including the rights and obligations of parties and the challenges they face. Financial impacts, customer value, and purchasing processes are also considered. The primary focus is on order cancellations and product returns—key areas of dispute in B2C e-commerce. The study analyzes legal and commercial problems in these processes, highlighting potential abuses and imbalances. Relevant legal regulations and contractual measures for protecting both parties are discussed. Post-transaction issues are examined separately for businesses and consumers. The study evaluates how current contract terms affect parties negatively, especially in terms of financial impact, customer lifetime value, and purchasing behavior. Overall, it addresses the common challenges faced in today’s B2C e-commerce landscape
An investigation on the use of extracurricular activities in secondary school Turkish lessons
No full textDoktora TeziTürkçe dersi, temel dil becerilerinin edinimi üzerine kurulu bir ders olması sebebiyle sadece okulda, bir sınıf içinde yapılan çalışmalarla sınırlandırılamaz. Türkçe dersinde; öğrenciler dil becerilerini geliştirmeye yönelik ne kadar çok amaçlı ve planlı çalışma içinde olursa bu beceri alanlarında istenen ilerleme de o oranda sağlanacaktır. Bu durum, ders dışı etkinliklerin Türkçe derslerinde uygulanma gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu gereklilikten yola çıkılarak araştırmanın temel amacı, ortaokullarda Türkçe dersinde ders dışı etkinliklerin belirli bir plan çerçevesinde uygulanabilme durumunu ortaya koyarak ders dışı etkinliklerin Türkçe dersinde kullanımına yönelik bir öneri geliştirmek, şeklinde belirlenmiştir. Bu amaçla yapılan araştırmanın yöntemi olarak eylem araştırması seçilmiştir. Araştırmada, eylem araştırması deseniyle elde edilen veriler, 2022-2023 eğitim öğretim yılında, Konya’nın Selçuklu ilçesine bağlı bir ortaokulun 7/D sınıfında bulunan 29 öğrenciden toplanmıştır. Uygulama öncesinde uygulama sınıfının ve uygulama okulunun mevcut durumunu belirlemek için görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca, velilerden gereken izinler alınmış, ardından öğrenciler “Kişisel Bilgi Formu”nu doldurmuştur. Uygulama için 7. sınıf Türkçe ders kitabının temalarına yönelik dört eylem planı oluşturulmuştur. Buna göre, birinci eylem planında üç, ikinci eylem planında dört, üçüncü eylem planında üç, dördüncü eylem planında ise dört olmak üzere toplam 14 ders dışı etkinlik uygulanmıştır. Her eylem planı bitiminde öğrencilerle ve velilerle görüşülmüş, uygulanan etkinlikler değerlendirilmiş, yeni eylem planının uygulamasında gereken düzeltmeler yapılmıştır. Ayrıca, uygulanan her ders dışı etkinlikten sonra araştırmacı, gözlemci öğretmen, öğrenciler ve veliler yansıtıcı günlüklerine uygulanan ders dışı etkinliğe yönelik görüşlerini belirtmiştir ancak velilerden katıldıkları etkinliklerde yansıtıcı günlüklerini doldurmaları istenmiştir. Bunun yanında öğrenciler, her etkinlikten sonra öz değerlendirme formunu doldurmuştur. Ayrıca, uygulama öncesinde ve sonrasında öğrencilerin Türkçe dersi etkinliklerine karşı tutumları ve Türkçe dersine yönelik motivasyonları ölçülmüştür. Araştırmada öncelikle, uygulama sınıfının ve uygulama okulunun mevcut durumu ile ilgili bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Buna göre, araştırmada, Türkçe dersinde çoğunlukla birbirinin benzeri olan etkinliklerin uygulandığı ve bu etkinliklerin dersi sıkıcı hâle getirdiği; öğrencilerin boş zamanlarını doğru değerlendirme konusunda bilinçli olmadığı; velilerin yoğun çalışma gerekçesiyle çocuklarının derslerini takip edemedikleri; okulda çocukların boş zamanını doğru değerlendirmesi için yapılan yönlendirmelerin yetersiz olduğu; bu yönüyle, okulda ders dışı etkinlik denildiğinde akla genellikle gezilerin geldiği; okulda ders dışı etkinliklerin uygulanmasında öğretmenler arasında birlik olmadığı; öğrencilerin Türkçe dersi etkinliklerine karşı tutumunun ve Türkçe dersine yönelik motivasyonlarının istenen seviyede olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada eylem planlarının uygulanması sonucunda, ders dışı etkinliklerin etkisine yönelik çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır. Buna göre, araştırmada Türkçe dersinde uygulanan ders dışı etkinliklerin öğrencilerin sosyal becerilerinin ve akademik başarılarının artmasını; öz yeterlilik algılarının yükselmesini; dil ve araştırma becerilerinin gelişmesini; boş zamanlarını verimli kullanmalarını; yaratıcılıklarını ortaya koymalarını; millî kültür konusunda bilgi sahibi olmalarını; eğlenerek öğrenmelerini sağladığı; ayrıca etkinliklerden yeterli verimin alınabilmesi için ders dışı etkinliklerin iyi planlanması, çocuğun ilgi ve yeteneğine uygun olması, maddî ve müfredatla ilgili sorunların çözülmüş olması, etkinlikler arasında öğrencilere dinlenebilecekleri zamanın verilmesi gerektiği; velilerin çalışma koşullarının çocuklarının ders dışı etkinliklere katılımlarını etkilediği; ders dışı etkinliklere katılımın öğrencilerin teknolojiyi amaca uygun kullanmalarını etkilediği; okul saatlerindeki ders dışı etkinliklerin kontrolünün daha kolay olduğu; ders dışı etkinliklere katılımın öğrencilerin Türkçe dersi etkinliklerine karşı tutumlarını ve Türkçe dersine yönelik motivasyonlarını artırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır.Since the Turkish course is a course based on the acquisition of basic language skills, it cannot be limited to the activities in a classroom at school. The more purposeful and planned activities students do in Turkish courses to develop their language skills, the more the desired progress in these skill areas will be achieved. This reveals the need to integrate extracurricular activities into Turkish courses. Based on this need, this study aims to develop suggestions for the use of extracurricular activities in Turkish courses by showing the applicability of extracurricular activities in secondary schools within the framework of a specific plan. Therefore, action research was employed. In the study, the data obtained through action research design were collected from 29 students in the 7/D class of a secondary school in the Selçuklu district of Konya in the 2022-2023 academic year. Before the implementation, interviews were conducted to determine the current situation of the implementation class and the school. In addition, before students filled in the "Personal Information Form", necessary permissions were obtained from the parents. For the implementation, four action plans were created for the themes of the 7th -grade Turkish textbook. Therefore, 14 extracurricular activities, three in the first action plan, four in the second action plan, three in the third action plan, and four in the fourth action plan, were implemented. At the end of each action plan, students and parents were interviewed, the activities implemented were evaluated, and necessary improvements were made in the implementation of the new action plan. moreover, after each extracurricular activity, the researcher, observer teacher, students, and parents expressed their opinions about the extracurricular activity in their reflective diaries, but parents were asked to fill in their reflective diaries only the activities they participated in. In addition to having students fill out a self-evaluation form after each activity, their attitudes towards the activities and their motivation for the Turkish course were measured before and after the implementation. First of all, some conclusions were drawn about the current situation of the implementation class and the school. Thus, it was found in the study that the activities in the Turkish course are mostly similar, and these activities make the class boring; students are not aware of the proper use of their free time; parents cannot follow their children's lessons due to their busy schedule; there is no sufficient guidance on the proper use of children's free time at school. So, when it comes to extracurricular activities, field trips are the first thing that comes to their mind. It was also found that there is no unity among teachers in the implementation of extracurricular activities at school and that students' attitudes towards Turkish course activities and their motivation for Turkish course are not at the desired level. As a result of the research, the extracurricular activities in the Turkish classes were found to increase students' social skills, academic achievement, and self-efficacy perceptions; develop their language and research skills; improve their ability to use their free time efficiently; reveal their creativity; familiarize them with the national culture; and make learning fun. Moreover, to reap the benefits of the activities, extracurricular activities should be well-planned, match the child's interests and abilities, solve financial and curricular problems, and give students time to rest between activities. It was also found that parents' working conditions affect their children's participation in extracurricular activities, that participation in extracurricular activities affects students' appropriate use of technology, that extracurricular activities are easier to control during school hours, and that participation in extracurricular activities increases students' attitudes towards Turkish course and their motivation for Turkish classes
Investigation of chemistry subject area activities in science textbooks and Educational Information Network (EBA) in terms of laboratory safety
No full textYüksek Lisans TeziFen bilimleri, doğası gereği bireylerin hayatında soludukları havadan içtikleri suya kadar, yaşadıkları dünyadan kullandıkları en küçük teknolojik aletlere kadar çok geniş bir alanı kaplamaktadır. Bu nedenle fen öğretimi toplumların gelişimi açısından oldukça önemlidir. Fen öğretimi sürecinde, fen konularının etkili ve anlamlı öğreniminin gerçekleştirilmesinde birçok yöntem ve teknik kullanılmaktadır. Bu yöntem ve teknikler arasında öğrencilerin somut deneyimler yaşayarak soyut kavramları anlamalarına olanak sağlayan “Laboratuvar Yöntemi” önemli bir yere sahiptir. Etkili bir laboratuvar yöntemi, fen bilimleri dersinin öğretiminde öğrencilerin öğrenme süreçlerini güçlendirmektedir. Fen bilimleri dersinde laboratuvar etkinliklerinin öneminin yanında öğretmen ve öğrencilere yol gösteren ders kitaplarının da önemi çok büyüktür. Ders kitapları dışında öğrencilerin kolayca erişebildiği eğitim portalları da bulunmaktadır. Bu eğitim portallarından biri olan Eğitim Bilişim Ağı (EBA) Millî Eğitim Bakanlığı tarafından e-içerik sunmak amacı ile hazırlanan bir sosyal eğitim platformudur. Fen eğitimi için kullanılan kitap ve EBA’da bulunan laboratuvar etkinlikleri öğrenmeyi daha kalıcı hale getirmek, tam ve anlamlı öğrenmeyi sağlamak için etkili olan yöntemlerdendir. Bu etkinlikler çeşitli tehlikeler ve riskler içerebileceğinden, etkinliklerin dikkatle planlanıp düzenlenmesinin gerekliliği “Laboratuvar Güvenliği” kavramını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada 5, 6, 7. ve 8 .sınıf fen bilimleri ders kitaplarında ve EBA’da madde ve doğası konu alanı içerisinde yer alan deney ve etkinlikler laboratuvar güvenliği açısından incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bahsi geçen kitaplar ve EBA’da yer alan deney ve etkinlikler içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırmanın veri grubunu, MEB tarafından onaylanmış 2023-2024 Eğitim öğretim yılı içerisinde okullarda okutulan 5.6.7. ve 8. Sınıf fen bilimleri ders kitapları ve EBA’da yer alan madde ve doğası konu alanı içerisindeki deney ve etkinlik içerikleri oluşturmaktadır Veri toplama aracı olarak “Deney ve Etkinlik Güvenlik Önlemleri Değerlendirme Formu” kullanılmıştır. Elde edilen veriler kategori ve kodlar oluşturularak incelenmiş ve elde edilen bulgular tablo ve grafikler kullanılarak sunulmuştur. Araştırma sonucunda ders kitaplarında bulunan deney ve etkinliklerinde güvenlik önlemlerine sembol ya da uyarı metni kullanılarak yer verildiği ama sembol ve uyarı metinlerinin yeterli sayıda ve uygun yerde kullanılmama gibi eksikliklerin olduğu belirlenmiştir. Kitaplarda yer alan güvenlik önlemlerinin bazı deney ve etkinlikler açısından yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kitaplarda yer alan deney ve etkinliklerin büyük oranda güvenlik önlemi gerektirdiği, güvenlik önlemi gerektirmeyen deney ve etkinlik sayısının oldukça az olduğu belirlenmiştir. En fazla güvenlik önleminin sekizinci sınıf seviyesinde yer alan ders kitaplarında bulunduğu ve kitaplarda en fazla “Kırılabilir Cam Uyarısı” güvenlik önleminin alındığı belirlenmiştir. EBA platformunda yer alan deney ve etkin liklerde ise ders kitaplarına oranla daha az güvenlik önleminin alındığı görülmüştür. EBA’da yer alan deney ve etkinliklerin büyük oranda güvenlik önlemi gerektirdiği bunun yanında makul sayıda güvenlik önlemi gerektirmeyen deney ve etkinliklerinde yer aldığı belirlenmiştir. EBA’da yer alan deney etkinliklerin bazılarında ise hiçbir güvenlik önlemine rastlanılmazken, en fazla “Maske Güvenliği” önleminin alındığı sonucuna ulaşılmıştır.Science, by its very nature, covers a wide range of areas in individuals' lives, from the air they breathe and the water they drink to the world they live in and the smallest technological devices they use. Therefore, science education plays a significant role in the development of societies. During the science education process, various methods and techniques are employed to ensure effective and meaningful learning of scientific concepts. Among these, the "Laboratory Method" which allows students to understand abstract concepts through concrete experiences, holds a prominent position. Effective laboratory method strengthen students' learning processes in science classes.In addition to laboratory activities, textbooks that guide both teachers and students are of great importance in science education. Beyond textbooks, educational portals that students can easily a ccess also support the learning process. One such platform is the Education Informatics Network (EBA), a social education platform prepared by the Ministry of National Education to provide e-content. Science textbooks and the laboratory activities available on EBA are effective tools for making learning more permanent and ensuring full and meaningful comprehension. However, since these activities may involve various hazards and risks, careful planning and organization are required, which has led to the emergence of the concept of "Laboratory Safety."This study examines chemistry-based experiments and activities in 5th, 6th, 7th, and 8th-grade science textbooks and those available on EBA in terms of laboratory safety. The research employed a qualitative research method. The study group consisted of science textbooks approved by the Ministry of National Education (MEB) for the 2023 - 2024 academic year and the experimental and activity contents on EBA. The mentioned textbooks and EBA content were analyzed using the document analysis method. A "Safety Measures Evaluation Form for Experiments and Activities" was used as the data collection tool.The collected data were analyzed through categories and codes, and the findings were presented using tables and graphs. The research revealed that while safety precautions in textbooks were addressed using symbols or warning texts, there were deficiencies, such as insufficient numbers and inappropriate placement of these symbols and texts. It was concluded that the safety precautions in textbooks were inadequate for certain experiments and activities. A large proportion of the experiments and activities in textbooks required safety measures, while the number of experiments and activities not requiring safety precautions was found to be minimal. The highest number of safety measures was identified in 8th -grade science textbooks, with the most common safety measure being "Fragile Glass Warnings."In contrast, fewer safety measures were observed in the experiments and activities available on EBA compared to textbooks. Most experiments and activities on EBA required safety measures, while a reasonable number of activities did n ot. However, some activities on EBA lacked any safety precautions, with "Mask Safety" being the most common precaution observed
A decision analysis study to determine field data collection methods in businesses using ERP
No full textYüksek Lisans TeziBu tez çalışmasında, ERP kullanan işletmelerde sahadan veri toplama yöntemlerinin belirlenmesine yönelik bir karar analizi çalışması yapılmıştır. Tezin ilk bölümünde ERP sistemlerinin işleyişi hakkında ayrıntılı bilgi verilmiş ve ERP sistemlerinde veri toplamanın önemi vurgulanmıştır. Çalışma kapsamında, sahadan veri toplama süreçlerinin optimizasyonu için tablet, kiosk ve telefon gibi cihazlar kullanılarak farklı veri toplama yöntemleri değerlendirilmiştir. Uzman görüşleri alınarak değerlendirme kriterlerinin ağırlıkları belirlenmiş ve TOPSIS yöntemi ile alternatif veri toplama yöntemleri karşılaştırılmıştır. Araştırma sonuçları, dijitalleşen üretim süreçlerinde maliyet etkinliği sağlamak ve operasyonel verimliliği artırmak için öneriler sunmaktadır.In this thesis, a decision analysis study is conducted to determine the field data collection methods in enterprises using ERP. In the first part of the thesis, detailed information about the operation of ERP systems is given and the importance of data collection in ERP systems was emphasized. Within the scope of the study, different data collection methods were evaluated using devices such as tablets, kiosks and phones for the optimization of field data collection processes. The weights of the evaluation criteria are determined by taking expert opinions and the alternative data collection methods are compared by using TOPSIS method. The research results offer suggestions to ensure cost effectiveness and increase operational efficiency in digitalized production processes