Gazi University Dspace
Not a member yet
26981 research outputs found
Sort by
Fuzzy Mathematıcal Models For Inverse Multıple Crıterıa Sortıng Problem
No full textSınıflandırma problemi, nesnelerin önceden belirlenmiş kurallara bağlı olarak sınıflara atanmasına odaklanan bir çok kriterli karar verme problemi türüdür. Sınıflandırma problemleri, nesnelerin atanacağı sınıfların arasında tercih sırası olup olmadığına göre çok kriterli sınıflandırma ve sıralama problemleri olarak iki grupta incelenmektedir. Bu problem türlerinden sıralama problemlerinin bir uzantısı olarak Ters Çok Kriterli Sıralama problemi ilk kez 2015 yılında literatüre sunulmuştur. Bu problemin literatüre katkısı, karar vericilerin nesnelerin mevcut durumlarını iyileştirecek eylemler arasında seçim yaparak nesneleri daha öncelikli olarak tercih edilen sınıflara yükseltmesine imkân sağlamasıdır. Ters çok kriterli sıralama problemi, nesnelerin kriter bazında puanlarını değiştirecek eylemleri belirleyerek yeni durumdaki sınıflandırmanın karar verici tarafından istenen durumu sağlamasını hedefler. Bu tez çalışmasında, Ters Çok Kriterli Sıralama probleminin bulanık belirsiz parametrelerle ifade edildiği durum ele alınmaktadır. Çeşitli problem varsayımları, amaç fonksiyonları ve sıralama yaklaşımları dikkate alınarak bulanık parametreler içeren beş yeni bulanık matematiksel programlama modeli önerilmiştir. Enerji, eğitim, araştırma ve turizm alanlarından örnek problemler için modeller çözülerek elde edilen sonuçlar yorumlanmıştır. Sınıflandırma probleminin geniş bir uygulama alanına sahip olması nedeniyle, önerilen modellerin problem parametrelerindeki belirsizliği göz önünde bulundurarak optimum iyileştirme planı geliştirmek isteyen karar vericilerin kullanımı için faydalı bir karar destek aracı olabilecektir.Classification applications is a multiple criteria decision making application class, which focuses on the assignment of objects into classes based on predefined classification rules. Classification applications are divided into two groups as classification problems and sorting problems in views of existence of preference order between classes. Inverse Multiple Criteria Sorting problem was introduced into literature in 2015 as an extension of multiple criteria sorting problems. The contribution of this problem to the literature is that the problem allows decision makers to change the class assignments of objects to more preferred classes by selecting among actions that improve the present conditions of objects. Inverse multiple criteria sorting problem aims to ensure the desired classification of objects by the decision maker by determining the actions that change the initial score of objects in views of sorting criteria. In this thesis study, existence of fuzzy parameters in the first proposed Inverse Multiple Criteria Sorting model is considered. Five new fuzzy mathematical programming models with fuzzy parameters were proposed by taking various problem assumptions, objective functions and sorting approaches into account. The proposed models were solved for several examples of energy, education, research and tourism areas and obtained solution results were interpreted. Due to the wide application area of classification problems, the proposed models can be considered as useful decision support tools for decision makers, who wants to develop optimum improvement plans by considering parameter uncertainties
An Investıgatıon Of Problematic İnternet Usage, Perceived Social Support And Human Value Perception İn Adolescents
No full textBu araştırma ile, toplumumuzda giderek yaygınlaşan ve kullanım yaşı gün geçtikçe düşen internet kullanımının ergenlerde problem davranış oluşturma riskine dikkat çekilerek, problemli internet kullanımının algılanan sosyal destek ve insani değer algısı ile olan ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Var olan bir durum incelendiği için araştırma yöntemi betimsel modeldir. Araştırmanın çalışma grubu, 2018-2019 eğitim öğretim yılı Karaman İli Merkezinde öğrenim gören 228 kadın 247 erkek olmak üzere toplam 475 ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Örneklem grubu tesadüfi yöntem ile belirlenmiştir. Araştırmada veriler, Ceyhan, Ceyhan ve Gürcan (2007) tarafından geliştirilen sonra Ceyhan ve Ceyhan (2009) tarafından ergenlere yönelik olarak revize edilen ‘Problemli İnternet Kullanımı-Ergen’ ölçeği, Yıldırım (1997) tarafından geliştirilmiş ve yine Yıldırım (2004) tarafından revize edilmiş ‘Algılanan Sosyal Destek Ölçeği’ ve Dilmaç (2007) tarafından geliştirilen ‘İnsani Değerler Ölçeği’ ile katılımcıların demografik bilgilerini toplamak için araştırmacı tarafından hazırlanan ‘Kişisel Bilgi Formu’ kullanılarak elde edilmiştir. Ölçümlerin, normal dağılıma uygun olup olmadığını test etmek için Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk normallik dağılım testi kullanılmıştır. Araştırmada ölçek maddeleri normal dağılım göstermediği için Non-Parametrik testlerden
vi
Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis-H testleri uygulanmıştır. Ayrıca ölçekler arası ilişkiye bakmak için Bivariate korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Ergenlerin problemli internet kullanma davranışı, algılanan sosyal destek düzeyleri ve insani değer algılarının cinsiyete, anne-baba eğitim durumuna, interneti kullanma süresine ve amacına göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmektedir. Ayrıca problemli internet kullanımı ile algılanan sosyal destek ve insani değer algıları arasında istatistiksel açıdan pozitif yönlü düşük düzeyde bir ilişki bulunmuşturThe aim of this research is to examine the problematic internet usage’s relationship with perceived social support and human value perception by drawing attention to the internet’s, which is becoming more common in our society and whose age of use is decreasing day by day, risk of creating problematic behaviour in adolescents. It is a descriptive study as an existing phenomenon is studied. The participants of the study are 475 eighth grade secondary school students in total, 228 of whom are female and 247 of whom are male, who receive education in the city center of Karaman. Random sampling was employed. The data in the study were collected using the Scale of Problematic Internet Usage (Adolescents) that was developed by Ceyhan, Ceyhan and Gürcan (2007) and revised by Ceyhan and Ceyhan (2009) for the adolescents, the Scale of Perceived Social Support that was developed by Yıldırım (1997) and revised by Yıldırım (2004) again, the Scale of Human Values that was developed by Dilmaç (2007) and ‘Personal Information Form’ that was prepared by the researcher in order to collect the demographic information of the participants. In order to test whether the measurements are suitable for normal distribution, the Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk normality distribution tests were used. The non-parametric tests Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis were employed as the scale items do not show a normal distribution. Furthermore, the Spearman correlation test was made use of in order to analyze the relationship among the variables. The adolescents’ problematic internet use, the level of perceived social support and the perception of human
values are observed to vary depending on the gender, the educational back ground of the parents, the time and aim of the internet usage. Furthermore, a low level positive relationship was statistically found out between the problematic internet usage, perceived social support and perceptions of human value
Evaluation of lupus pro tests and health literacy of patients with systemic lupus erythematosus according to their disease activities
No full textAmaç: Çalışmamızda lupus hastalarının yaşam kalitesinin Lupus PRO testi kullanılarak değerlendirilmesi ve LLDAS kriterlerinin sağlanıp sağlanmamasına göre Lupus PRO testlerindeki değişimlerin incelenmesi; ayrıca lupus hastalarının sağlık okuryazarlığının Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Testi ile değerlendirilmesi ve sağlık okuryazarlık durumunun LLDAS kriterlerini karşılamak üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Hastalara romatoloji poliklinik kontrolleri ya da romatoloji servis yatışları esnasında yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi amacıyla Lupus PRO testi ve sağlık okuryazarlıklarının değerlendirilmesi amacıyla Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Testi yaptırıldı. Hastaların LLDAS kriterlerini karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesi için muayeneyi yapan hekim tarafından PGA değerlendirmesi ve hastanın tedavi için kullandığı ilaçlar kaydedildi. Alevlenme varlığı SLEDAI ile ve hasar durumunun incelenmesi de SLICC ile yapıldı. Sonuçlar: Çalışmaya 83 SLE hastası (%94 kadın) dahil edildi. Hastaların LLDAS kriterlerini karşılama durumları, Lupus PRO testlerinin ve alt birimlerinin sonuçları ile yapılan korelasyon analizi sonucunda, hastaların Lupus PRO testlerinin duygudurum alt birimi ile Lupus PRO testinin bütününün sonucunun LLDAS kriterleri ile ters korele kuvvetli olarak anlamlı ölçüde değiştiği; beden görünümü ve amaç-hedefler alt birimleri ile ise ters korele olarak değiştiği izlendi. Hastaların sağlık okuryazarlık durumu ile LLDAS olup olmaması yani hastalık aktiviteleri arasında ise anlamlı bir istatistiksel ilişki bulunamamıştır. Tartışma: Lupus PRO testinin toplam sonucu ve duygudurum, beden görünümü, amaç-hedefler alt birimlerinin sonuçları, hastanın LLDAS kriterlerine uyması ile anlamlı şekilde yükselmektedir. Hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyi ise LLDAS olup olmamayı belirleyen bir kriter olarak bulunmamıştır.Aim : We aimed to evaluate the quality of life of lupus patients using the Lupus PRO test and its relationship with LLDAS scores. We also aimed to evaluate the health literacy status of lupus patients using the European Health Literacy Test and assess its effects on meeting LLDAS scores. Method : We performed Lupus PRO test to evaluate the quality of life and the European Health Literacy Test to evaluate health literacy during routine rheumatology outpatient clinic visits or rheumatology admissions. Available clinical data on medical records were obtained, PGA assessment and the medications used by the patient were recorded by the physician. These were used to determine if the patient met the LLDAS criteria. The presence of flare was assessed with SLEDAI and the examination of the damage status was done with SLICC. Results : 83 SLE patients (94% women) were included in the study. The correlation analysis revealed that the mood subunit of the Lupus PRO test and the total score of the Lupus PRO test strongly but inversely correlated with the LLDAS score. Moreover, it also significantly inversely correlated with body appearance and goals subunits of Lupus PRO. Health literacy status of the patients did not correlate with their LLDAS status, ie their disease activities. Discussion : The total score of the Lupus PRO test and the scores of mood, body appearance, goals subunits correlated significantly with the LLDAS score. The health literacy level of the patients did not correlate with LLDAS scores
A Famıly Of Three Varıable Polynomıals And Theır Generalızatıons
No full textBu tezde Fibonacci tipli polinom ailelerini içeren yeni doğurucu fonksiyonlara yer verilmiş ve bu polinom ailelerinin rekürans bağıntıları, kısmi türevli denklemleri ve multilineer ve multilateral doğurucu fonksiyonu elde edilmiştir. Aynı zamanda Apostol tipli polinom ailesinin özellikleri üretilmiştir.In this thesis, new generating functions involving the families of Fibonacci-type polynomials are included and recurrence relations, partial differential equations and multilineer, multilateral generating functions of these families of the polynomials are obtained. Also, the properties of the families of Apostol- type polynomials have been derive
Motif And Composition in 19th Century Tombstones At The Graveyard Of Aydın Koçarlı Cihanoğlu Mosque
No full textAraştırmanın konusu “Aydın Koçarlı Cihanoğlu Camii Haziresi 19. yüzyıl mezar
taşlarında motif ve kompozisyon”dur. Çalışmada İslam öncesi ve sonrası Türk mezar
geleneklerine kısaca değinilmiş, bölgenin tarihçesine yer verilmiş, Türk tezyinatı içerisinde
yer alan ve mezar taşlarında kullanılan motif ve bezemeler hakkında bilgilere yer
verilmiştir. Araştırma yapılan hazire içerisinde mevcut kadın ve erkek mezar taşlarından
19. yüzyıla tarihlenen 14 adet mezar dönem özellikleri, başlıklar ve şahideler bakımından
incelenmiştir. Belge niteliği taşıyan mezar taşları ile ilgili yapılan yazılı kaynak taramaları
ve araştırmalar ile bölge, mezar taşları tipolojisi ve desenler hakkında elde edilen veriler
değerlendirilerek bir araya getirilmiştir. İncelenen mezar taşlarının tüm özellikleri
hazırlanan gözlem fişlerinde başlıklar altında verilmiştir. Mezar taşlarının kitabeleri
okutulmuş, taşlar fotoğraf, çizim, ölçüm yoluyla belgelenmiş, formlar, işleniş niteliği ve
süslemeler açısından özellikleri belirlenmiştir. Mezar taşlarında bordürlerle
sınırlandırılmış, birbirine paralel ya da hafif sağa eğimli satırlardan oluşan kitabeler, plaka
şeklinde şahideler, çeşitli türde başlıklar, tepelikler, ayrıca bitkisel, sembolik ve geometrik
motifler, nesneli bezemeler ile mimari tasvirli unsurlar bulunmaktadır. İncelemeler sonucu
şahideli, lahit biçimli ve çerçeveli mezar çeşitleri belirlenmiştir. Mezar taşlarının tipolojisi,
bezeme unsurları, kompozisyon düzeni, kitabe bilgileri ve biçimlendirme açısından
döneminde yeniliklerin uygulandığı niteliklere sahiptir. Süslemelerde natüralist bir üslupla
yaklaşan anlayış hakimdir. Çalışmada sonuç olarak, mezar taşları bezeme özellikleri
açısından kendi içerisinde değerlendirilip döneminde yapılan farklı bölgelerdeki diğer
mezar taşları ile karşılaştırılmıştır. Günümüze kadar geçen zaman içerisinde çeşitli
tahribatların olduğu gözlemlenen mezar taşları, yüzyıllara rağmen ayakta kalmayı
başarabilmiş Türk sanatı ve kültür tarihinin önemli belgeleri arasındadır.The topic of the study is “Motif and Composition in 19th Century Tombstones at the
Graveyard of Aydın Koçarlı Cihanoğlu Mosque”. In this study, It has been mentioned
about Turkish grave traditions in terms of before and after islam, brief historical account of
the region, Information about adornment motif and ornaments used at gravestones and
existing in Turkish Ornamentation. 14 thombs belong to 19th Century from the available
female and male gravestones have been examined with regard to caharacteristics of the
period and ornamental gravestones in the cemetery the study conducted. With the
investigation of written sources and researches related to gravestones having tha
characteristics of document, the region has been gathered through evaluating the obtained
data about figures and gravestone typology. All of the characteristics of the gravestones
examined have been presented with captions in the observations prepared. The epigraphs
of gravestones have been red, stones have been documented through photography,
drawing, measurement, the caharacteristics of the forms have been determined in terms of
the quality of processing and ornaments. There are epigraphs consist of lines which are
paralled each other or right slanting, limited with bordures, ornamental gravestones in the
shape of plate, various hills, also herbal, symbolic and geometrical motifs, ornaments
involving objects and architect-depicted elements. As a consequence of the investigation,
ornemantal, grave and framed tomb types have been indicated. Gravestones have
qualifications involving innovations in terms of these gravestones, typology, ornamental
factors, composition, epigraph information, figuration. There is a naturalistic style in
ornaments. Consequently in this study Gravestones have been evaluated with regard to
ornamental characteristics and compared with other gravestones in different regions. Until
today gravestones damaged diversely are among the important documents of Turkish art
and cultural history which have survived throughout centuries
Comparison Of The Methods Used In The Scoring Of The Multiple Response Item Type In Terms Of Test And Item Statistics
No full textBu araştırmanın amacı çoklu cevaplı madde türünün puanlanma yöntemlerini incelemektir.
Bu amaç doğrultusunda çoklu cevaplı maddelerden oluşan başarı testlerini puanlamada
kullanılan sekiz puanlama yöntemi arasında; ortalama test güçlüğü, madde güçlüğü, madde
ayırt ediciliği ve güvenirliklerine ait farklılıklar incelenmiştir. Bu sebeple araştırmanın
modeli temel araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubunu olasılığa dayalı olmayan
örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme yoluyla seçilen 2019-2020 eğitim öğretim yılı
ikinci döneminde Uşak’ta öğrenim gören ve Liselere Giriş Sınavı (LGS)’na hazırlanan
ortaokul sekizinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması
amacıyla; araştırmacı tarafından geliştirilen Türkçe ve matematik başarı testleri
kullanılmıştır. Her bir başarı testi beş seçenekli yirmi maddeden oluşmaktadır. Bu testlerden
Türkçe testi 277 ve matematik testi ise 263 sekizinci sınıf öğrencisine araştırmacı tarafından
uygulanmıştır. Test uygulamaları sonrasında 259 öğrenciye beş maddeden oluşan anket
uygulaması yapılmıştır. Toplanan verilerin analizinde betimsel istatistikler, z testi, ANOVA
ve test ile madde istatistiklerini hesaplamak için uygun istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda puanlama yöntemleri arasında güvenirlik bağlamında anlamlı bir fark
olmadığı, test ortalama güçlükleri bakımından düzeltme uygulamasının yapıldığı çoklu
puanlama yöntemleri ile İkili Puanlama (Dichotomous-İP) yönteminin, düzeltme
uygulaması yapılmayan puanlama yöntemlerine göre güçlük değerlerinin daha düşük olduğu
bulunmuştur. Madde güçlük indeksleri incelendiğinde indeks değerleri en az olan puanlama
yöntemlerinin İkili Puanlama ve Morgan Algoritması olduğu en yüksek ise Çoklu
vii
Doğru/Yanlış (Multiple True/False-ÇDY) ve Pozitif Sayım (Positive Count-PS) puanlama
yöntemleri olduğu görülmüştür. Madde ayırt edicilik indekslerine bakıldığında matematik
testi için en yüksek ayırt edicilik indeksleri Çoklu Doğru/Yanlış, Tuzaklı Çoklu Puanlama
(Polytomous Trapdoor-TÇC) ve İkili Puanlama Yöntemleri iken Türkçe testi için Çoklu
Doğru/Yanlış ve İkili Puanlama Yöntemi şeklindedir. Test uygulamalarına katılan sekizinci
sınıf öğrencilerinden gönüllü olanlara uygulanan çoklu cevaplı ve çoktan seçmeli
maddelerin karşılaştırılmasının yapıldığı anketten elde edilen sonuçlara göre öğrenciler
çoklu cevaplı maddelerin yer aldığı testte çoktan seçmeli maddelere göre daha yüksek puan
alacaklarını ve kişiler arası ayrımın daha iyi sağlanacağını düşünmektedirler. Ayrıca
bildiklerini daha iyi yansıtabileceklerini düşündükleri ve cevaplaması daha kolay olan
madde türünün çoktan seçmeli madde türü olduğunu belirtip LGS’de çoktan seçmeli
maddelerin yer almasını tercih ettikleri sonuçlarına ulaşılmıştırThe purpose of this study is to examine the scoring methods of the multiple response item
type. For this purpose, the differences between average test difficulty, item difficulty, item
discrimination and reliability among the eight scoring methods used in scoring achievement
tests consisting of multiple answers items were examined. For this reason, the model of the
research is basic research. The study group of the research is the secondary school eighth
grade students who have been studying in Uşak in the second semester of the 2019-2020
academic year and prepared for the High School Entrance Exam (LGS) and the group was
formed by purposive sampling from non-probability sampling methods. In order to collect
data in the research; Turkish and mathematics achievement tests developed by the researcher
were used. Each achievement test consists of twenty items with five options. Among these
tests, Turkish test 277 and mathematics test were applied to 263 eighth grade students by the
researcher. After the study group had the test, a questionnaire with five items was applied to
259 students. In the analysis of the collected data, descriptive statistics, z test, ANOVA and
appropriate statistical methods were used to calculate the test and item statistics. As a result
of the research, it was found that there is no significant difference between the scoring
methods in terms of reliability. In terms of test average difficulties, multiple scoring methods
with correction application and Dichotomous scoring method were found to have lower
difficulty values than scoring methods without correction. When item difficulty indexes are
analyzed, it is seen that the scoring methods with the lowest index values are Dichotomous
Scoring and Morgan Algorithm, while the Multiple True/False and Positive Count Scoring
ix
methods are the highest. Considering item discrimination indices, the highest discrimination
indices for mathematics test are Multiple True/False, Polytomous Trapdoor and
Dichotomous Scoring Methods and the highest discrimination indices for the Turkish test
are Multiple True/False and Dichotomous Scoring Method. A questionnaire was applied to
compare the multiple response and multiple-choice items from the eighth grade students who
participated in the tests to the volunteers. According to the results obtained from the
questionnaire, the students think that they will score higher than the multiple choice items
by doing the test with multiple response items. Students think that interpersonal
discrimination with multiple response items will be better provided. In addition, they stated
that the type of item that they think could reflect what they know better and which is easier
to answer is a multiple choice item type and it was concluded that they preferred multiple
choice items in LGS
Investıgatıon, Preparatıon, Characterızatıon And Selectıvıty Of Cr(Vı) Ion Imprınted Polymer
No full textBu çalışmada, yeni Cr(VI) iyon baskılı polimer (Cr(VI)-IIP) sentezlendi ve Cr(VI) iyonlarının sulu çözeltiden giderimi için seçici bir adsorban olarak kullanıldı. Bunun için fonksiyonel monomer olarak vinil imidazol (VIM) kullanıldı. Cr(VI) iyonu baskılı poli(vinil imidazol-ko-hidroksipropil metakrilat), poli(VIM-HPMA), partikülleri yığın polimerizasyonu yöntemi ile hazırlandı. Hazırlanan Cr(VI) iyon baskılı polimeri öğütülerek MIP partikülleri elde edildi ve iyon baskılanmış polimer partikülleri içerisinden şablon (baskılanan) iyonları tiyoüre içeren mineral asit kullanılarak çıkarıldı. Benzer şekilde, iyon baskılanmamış polimer (NIP) de aynı koşullar altında kromat iyonu ortamda olmadan hazırlandı. Çözelti pH'ı, başlangıç konsantrasyonu, sulu faz hacmi, sorbent dozajı, temas süresi ve liç çözelti hacimleri gibi çeşitli parametrelerin etkisi araştırıldı. IIP ve NIP materyallerinin karakterizasyonu için taramalı elektron mikroskopisi, Fourier Dönüşümlü Kızılötesi spektroskopisi kullanılmıştır. Cr(VI) iyonları için deneysel koşulların adsorpsiyon hızı ve kapasitesi üzerindeki etkisi, iyon baskılama sistemi kullanılarak incelendi. IIP-2 ve NIP-2 ile Cr(VI) iyonları için gözlemlenen maksimum bağlama kapasitesi sırası ile, 191,4 ve 121,6 mg/g polimer olarak elde edilmiştir. İzoterm çalışmaları, adsorpsiyon denge verilerinin Langmuir adsorpsiyon izoterm modeli ile iyi oturduğunu ve ikinci dereceden kinetik modellerin iyon baskılı sistemle iyi tanımlandığını göstermiştir. Seçicilik çalışmaları, sentezlenen adsorbentin, farklı metal iyonların varlığında Cr(VI) iyonları için yüksek bir tek seçicilik sorpsiyonuna sahip olduğunu göstermiştir. Termodinamik çalışmalar adsorpsiyon sürecinin spontan olduğunu ortaya koymuştur.In this study, a novel Cr(VI) ion imprinted polymer (Cr(VI)-IIP) was successfully synthesized and used as a selective adsorbent for the removal of Cr(VI) ions from aqueous solution. To this, vinyl imidazole (VIM) was used as functional monomer. The Cr(VI) ion imprinted poly(vinyl imidazole-co-hydroxpropyl methacrylate), poly(VIM-HPMA), particles were prepared by bulk polymerization. The Cr(VI) ion-imprinted polymer particles were grained from the bulk polymer, and the template ions were removed using thiourea in mineral acid. Similarly, the non-imprinted polymer (NIP) was also prepared under the same conditions without the chromate anion template. Various parameters, such as solution pH, initial concentration, aqueous phase volume, sorbent dosage, contact time and leaching solution volumes, were investigated. Scanning electron microscopy, Fourier Transform Infrared spectroscopy was used for the characterization of IIP and NIP materials. The effect of experimental conditions onto the adsorption rate and capacity for Cr(VI) ions were studied using the ion imprinting system. A maximum binding capacity was obtained 191,4 and 121,6 mg/g polymer for Cr(VI) ions using IIP-2 and NIP-2, respectively which was observed. Isotherm studies showed that the adsorption equilibrium data were fitted well with the Langmuir adsorption isotherm model and second order kinetics models were well described the ion imprinted system. The selectivity studies indicated that the synthesized sorbent had a high single selectivity sorption for the Cr(VI) ions in the presence of competing ions. Thermodynamic studies revealed that the adsorption process was spontneous
Evaluatıon Of Correlatıon Between Dısease Severıty And Mortalıty Of Bıomarkers At The Tıme Of Applıcatıon In Patıents Wıth Acute Pancreatıtıs
No full textAMAÇ: Akut pankreatit (AP), pankreasın ani başlayan enflamatuvar tablosudur. Akut pankreatit dünya genelinde gastrointestinal sistem kaynaklı acil servis başvuruları ve hastane yatışlarında ön sıralarda yer almaktadır. Bu çalışmamızda akut pankreatit tanısı ile başvuran hastalarda başvuru anında rutin olarak bakılan parametrelerin hastalık şiddeti, komplikasyon gelişimi ve mortalite ile korelasyonunu araştırılması ve çeşitli prognostik indekslerin hastalığın şiddetini predikte etme değerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Eylül 2019-Ocak 2020 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Hastanesi’ne başvuran ve iç hastalıkları servislerinde yatan akut pankreatit tanılı 95 hasta üzerinde yapılmıştır. Tek merkezli ve prospektif olarak dizayn edilen bu çalışmada akut pankreatitte şiddet ve mortaliteyi öngörmede sık kullanılan skorlama sistemleri ile tanı anında ve sonrasında bakılan parametrelerin pankreatit şiddeti ile olan ilişkisi araştırıldı. Ayrıca bu parametrelerin yoğun bakım desteği ihtiyacı ile mortaliteyi öngörebilmekteki etkinlikleri de araştırıldı.
BULGULAR: Hastaların yaş ortalaması 56 olup hastaların başvuru anında bakılan BK, nötrofil, lenfosit, AST, kalsiyum, BUN, kreatinin, ürik asit, albümin, prokalsitonin, laktat, CRP ve 48. saatte bakılan BK, nötrofil, lenfosit, kalsiyum, BUN, kreatinin, ürik asit, albümin, laktat ve CRP değerlerinin hafif, orta ve şiddetli AP grupları arasında istatistiksel anlamlı bir şekilde farklı olduğu gösterildi. Ayrıca NLR, PLR ve CRP/Albumin oranlarının tanı anındaki ve 48. saatteki değerlerinin tümünün hafif, orta ve şiddetli AP grupları arasında anlamlı olarak farklı olduğu gösterildi (<0,05).
Başvuru anında bakılan CRP, prokalsitonin, ürik asit, kan gazı laktat değerileri ile CRP/albumin oranı şiddetli AP’yi diğer AP gruplarından farklı olduğu gösterildi ve bu parametrelerin her biri için şiddetli AP’yi öngörecek cut-off değerleri; CRP: 96 mg/L, prokalsitonin: 0,80 ng/ml, kan gazı laktat:2,3 mMol/L, ürik asit: 4,45 mg/dl, NLR:11,8, PLR:235,3 ve CRP/albumin oranı: 25,2 olarak hesaplandı. Benzer şekilde 48. saatteki parametreler için şiddetli AP’yi öngörecek cut-off değerleri ise;
v
CRP: 184,5 mg/L, kan gazı laktat:1,75mMol/L, ürik asit: 6,15 mg/dl, NLR:9,79, PLR:305,4 ve CRP/albumin oranı: 68,3 olarak hesaplandı.
Şiddetli akut pankreatitli hastalar ile hafif ve orta AP hastaları arasında anlamlı fark saptanan bu parametrelerin şiddetli AP gelişimini öngörebilmesindeki değerleri regresyon analizi ile değerlendirildi. Tüm parametreler içerisinde tanı anında bakılan laktat değeri ile 48. saatte bakılan BUN değerinin şiddetli AP’yi öngörmekte istatistiksel olarak anlamı olduğu gösterildi ve tanı anındaki laktat değerinin ise en önemli parametre olduğu saptandı (p<0,05). AP hastalarında komplikasyon gelişimini öngörmede ise en değerli parametrenin başvuru anındaki laktat olduğu ayrıca hastanın yaşı, prokalsitonin değeri ve APACHE II skorunun da benzer şekilde anlamlı olduğu gösterilmiştir.
AP hastalarında YBÜ yatışı ve mortaliteyi öngörmekte ise sadece 48.saate bakılan BUN değerinin anlamlı olduğu görüldü. Bunun dışındaki diğer tüm parametrelerin YBÜ yatışı ve mortaliteyi öngörmekte yetersiz olduğu gösterildi.
SONUÇ: Akut pankreatitte pankreatitin şiddeti ve mortaliteyi predikte etmesi öngörülen parametrelerin değerlendirildiği bu çalışmada; hafif, orta ve şiddetli AP grupları arasında yaş, VKİ, bel çevresi, altta yatan DM, HT, KAH ve KBH varlığı ile istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu gösterilmiştir. Başvuru anında bakılan kan gazı laktat düzeyinin şiddetli AP’yi öngörmede en değerli parametre olduğu ve 48. saatte bakılan BUN düzeyinin de AP şiddetini öngörmede değerli bir diğer parametre olduğu istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Akut pankreatit hastalarında komplikasyon gelişimini öngörmede başvuru anında ve 48. saatte bakılan tüm parametreler değerlendirildiğinde en değerlisi başvuru anındaki laktat olmakla beraber; yaş, prokalsitonin ve APACHE II skorunun anlamlı olduğu gösterilmiştir. Hastaların başvuru anında ve 48. Saatte bakılan değerleri incelendiğinde sadece 48.saate bakılan BUN değerinin YBÜ yatışını ve mortaliteyi öngörmede anlamlı olduğu görülmüş olup diğer parametreler anlamlı bulunmamıştır.BACKGROUND: Acute pancreatitis (AP) is the sudden onset inflammatory condition of the pancreas. Acute pancreatitis is a major cause of gastrointestinal emergency department applications and hospitalizations worldwide. In this study, it was aimed to investigate the correlation between the severity of disease, development of complications and mortality, and the value of various prognostic indexes and some biomarkers to predict the severity of the disease in patients with acute pancreatitis.
METHODS: This study was performed on 95 patients diagnosed with acute pancreatitis who applied to Gazi University hospital between september 2019 and january 2020 and who were hospitalized in internal medicine services. In this single-centered and prospectively designed study, some of the biomarkers examined with the scoring systems frequently used in acute pancreatitis were investigated in predicting pancreatitis severity, intensive care needs and mortality.
RESULTS: The average age of the patients is 56, and the WBC, neutrophil, lymphocyte, AST, calcium, BUN, creatinine, uric acid, albumin, procalcitonin, lactate, CRP and 48th hour WBC, neutrophil, lymphocyte, calcium, BUN, creatinine, uric acid, albumin, lactate and CRP values were shown to be statistically different between mild, moderate and severe AP groups. In addition, NLR, PLR and CRP / Albumin ratios were shown to be significantly different between mild, moderate and severe AP groups at the time of diagnosis and at 48th hour (<0.05). Cut-off values to predict severe AP; CRP: 96 mg / L, procalcitonin: 0.80 ng / ml, blood gas lactate: 2.3 mMol / L, uric acid: 4.45 mg / dl, NLR: 11.8, PLR: 235.3 and CRP / albumin ratio: Calculated as 25.2. Similarly, the cut-off values that will predict severe AP for the parameters at the 48th hour; CRP: 184.5 mg / L, blood gas lactate: 1.75mMol / L, uric acid: 6.15 mg / dl, NLR: 9.79, PLR: 305.4 and CRP / albumin ratio: 68.3 It was
vii
calculated. With the logistic regression analysis for all parameters, the lactate value at the time of diagnosis and bun value at the 48th hour were statistically significant in predicting severe ap, and the lactate value at the time of diagnosis was found to be the most important parameter (p <0.05). In predicting the development of complications in patients with AP, the most valuable parameter was shown to be lactate at the time of application, as well as the patient's age, procalcitonin value and APACHE II score were similarly significant. If the ICU predicted hospitalization and mortality, it was seen that the BUN value was only significant at 48 hours. All other parameters were shown to be insufficient to predict ICU hospitalization and mortality.
CONCLUSIONS: In this study where some biomarkers were evaluated to predict the severity and mortality in acute pancreatitis; there were statistically significant differences between mild, moderate and severe ap groups with age, BMI, waist circumference, underlying DM, HT, CAD and CKD.
It was found that the lactate level examined at the time of application was the most valuable parameter in predicting severe AP, and that the BUN level at 48 hours was another valuable parameter in predicting the severity of AP. When all parameters are evaluated, the most valuable is lactate at the time of admission; age, procalcitonin and APACHE II score were shown to be significant. Only the 48th hour BUN value was found to be significant in predicting ICU hospitalization and mortality, and other parameters were not significant
Study On The Turkısh Educatıon Hıstory In Hıgh School Hıstory Course Books
No full textDers kitapları, öğrenciler için temel çalışma kaynağı olarak değerlendirilmektedir. Tarih ders kitapları da lise öğrencilerinin tarih dersine çalışmak için başvurduğu birincil kaynak olarak görülmektedir. Tarih ders kitaplarında işlenen en önemli konulardan biri de Türk milletinin geçmişten günümüze kadarki eğitim serüvenini ele alan Türk Eğitim Tarihi konularıdır. Çalışmamızda lise tarih ders kitaplarında Türk eğitim tarihi konularına ne kadar yer verildiğine değinilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda ilk hedef olarak Türk eğitim tarihine dair bilgiler ortaya konulmaya çalışılmış daha sonra 2007 yılından itibaren yazılmış olan tarih öğretim programları ve buna bağlı olarak yazılan tarih ders kitapları inceleme kapsamında yer almıştır. İncelemede yer alan kitapların karşılaştırılmasında tarih öğretim programları esas alınmıştır. Çalışma nitel araştırma modelinin durum çalışması kullanılarak yapılmıştır. Öncelikle doküman taraması yapılarak veriler elde edildi daha sonra elde edilen veriler lise sınıflarına göre sınıflandırıldı ve durum çalışmasının değerlendirme özelliğine göre yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda ise hazırlanmış olan tarih öğretim programlarında Türk eğitim tarihi konularının kazanımlarına yeteri kadar yer verilmediği görülmektedir. Programda yeteri kadar yer verilmeyen Türk eğitim tarihi konusu programa göre yazılan tarih ders kitaplarında da yeteri kadar yer alamamıştır. Dolayısıyla lise tarih ders kitaplarında Türk eğitim tarihine fazla yer verilmediği görülmüştür. Fakat lise de okutulan tarih derslerinden olan Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi kitabında ‘Türkler’de Eğitim’ ünitesi verilmiş ve burada hunlardan Türkiye Cumhuriyeti’nin 1938 tarihine kadar olan eğitim tarihine yer verilmiştir. Türk eğitim tarihi hakkında en geniş kapsamlı bilgileri Türk Kültür ve Medeniyet tarihi kitabı ile sağlanmıştır. Okutulmakta olan Türk Kültür ve Medeniyet tarihi dersinin tüm okullarda zorunlu olarak okutulmadığı göz önüne alındığında çoğu öğrenci Türklerin eğitim gelişiminden mahrum kalmaktadır. Bu nedenle Türk Eğitim Tarihi konusunun müfredatta
vi
zorunlu olarak okutulan ders kitaplarında ilgili bölümlerde yer alması ya da Türk Kültür ve Medeniyet tarihi dersinin müfredatta zorunlu olarak okutulması gerektiği düşünülmektedirThe course books are considered as the main study source for students. History course books are also seen as the primary source for high school students to use for studying history. One of the most important topics covered in history course books is the Turkish Education History which deals with the educational adventure of the Turkish nation from the past to the present.In this research, it was referred how much Turkish education history subjects are included in high school history course books. The initial goal was to provide information about the history of Turkish education, and then the history education programs offered since 2007 and related history course books were included within the scope of the research. The comparison of the books in the study is based on history teaching programs.The study was conducted by using the case study method of the qualitative research. Firstly, the data were obtained by literature review and then the data were classified according to high school grades and were evaluated according to the case study evaluation method.As a result of the research, it is seen that the Turkish education history subjects are not included enough in the history education programs designed. The Turkish education history subject, which is not adequately included in the program, has not been included in the history course books written according to the program. Therefore, it was observed that Turkish education history is not given much attention in high school history course books. However, there is a part called “Education History of the Turks” which is about Turkish education history from the time of Huns until the Republic of Turkey of 1938, in the book named the History of Turkish Culture and Civilization, one of the history course books used in high school. The most comprehensive information about the history of Turkish education is provided with the book History of Turkish Culture and Civilization. Considering that the history of Turkish Culture and Civilization course is not compulsory in all schools, most students are deprived of knowledge of Turkish educational development. Consequently, it is thought that the subject
viii
of Turkish Education History should be included in the relevant parts of the course books, or that the history of Turkish Culture and Civilization course must be taught as compulsory subject in the curriculum
Design And Analysis Of Metaheuristic Optimization-Based Hybrid Model For Photovoltaic Power Estimation
No full textSince solar radiation intensity and photovoltaic power generation data are indispensable inputs for photovoltaic energy systems, high accuracy and consistent solar radiation and photovoltaic power prediction are essential requirements in practice. In this thesis study, solar parameters have been modeled by experimental methods and metaheuristic optimization algorithms with high ability to find global optimum have been hybridized to artificial neural networks. In the process of creating hybrid estimation models, the grey wolf, the ant lion and the whale optimization algorithms were integrated into the multilayer perceptron algorithm. Air temperature, relative humidity and diffuse horizontal solar radiation parameters were used in the structure with 3 inputs and 2 inputs to estimate the daily total horizontal solar radiation. In order to estimate the daily photovoltaic power generation, air temperature, relative humidity, total horizontal solar radiation and diffuse horizontal solar radiation parameters were used in the structure with 4 inputs, 3 inputs and 2 inputs. In addition, the performances of the developed hybrid estimation models were tested in terms of the hyperbolic tangent, sinus and sigmoid activation functions used in the multilayer perceptron algorithm. The comparison of mean absolute error, mean absolute percentage error and root mean squared error performances of the developed estimation models shows that the grey wolf optimization algorithm-based multilayer perceptron model provides the best results for estimating the daily total solar radiation and the daily photovoltaic power generation. In addition, it is considered that the developed hybrid estimation models can successfully be applied on the datasets containing different time intervals to be used in the future