Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
Diaspora prawosławna jako problem kanoniczny i próby jego uregulowania
Get PDFThis article presents the evolution of the concept of “diaspora” in the Old Testament and New Testament. However, the main emphasis is placed on the emergence and formation of the diaspora as one of the contemporary problems in the Orthodox Church. The issue of the Orthodox diaspora appeared together with the mass emigration of populations from traditionally Orthodox countries to Western Europe, North America and Australia. The establishment of Orthodox communities in those countries caused a multitude of jurisdictions and a large number of bishops originating from various Orthodox Churches active in the same area. This functioning is contradictory to the canonical tradition which indicates that there should be only one bishop in a given city. (I,8). This problem became a point of discussion in the preparation process for the Holy and Great Council of the Orthodox Church. Differences in perceiving a solution to this problem have arisen between the Ecumenical Patriarchate supported by churches of the Greek tradition and the remaining local Orthodox local churches. The Council in Crete in 2016 adopted a decision in which the question of the diaspora was temporarily resolved in the form of a compromise: Assemblies of Bishops were called to serve as a platform for cooperation between particular autocephalous Churches in the diaspora. However, this solution is not canonically justified. A definitive solution to this problem remains an open question.W artykule została ukazana ewolucja pojmowania wrażenia „diaspora” zawarta w Piśmie Starego Testamentu i Nowego Testamentu. Główny akcent został położony jednak na pojawienie się i kształtowanie diaspory jako jednego ze współczesnych problemów Kościoła prawosławnego. Zagadnienie diaspory prawosławnej pojawia się wraz z masową emigracją ludności z krajów o tradycji prawosławnej na zachód Europy, do Ameryki i Australii. Powstawanie wspólnot prawosławnych w tych krajach spowodowało mnogość jurysdykcji i dużą liczbę biskupów pochodzących z różnych Kościołów prawosławnych działających na tym samym terytorium. Takie funkcjonowanie pozostaje sprzeczne z tradycją kanoniczną wskazującą by w jednym mieście był jeden biskup (I,8) . Problem stał się zagadnieniem, które było obiektem dyskusji w procesie przygotowawczym do Soboru Kościoła Prawosławnego. Rozbieżności w postrzeganiu rozwiązania tego problemu powstają pomiędzy Patriarchatem ekumenicznym wspieranym przez Kościoły o tradycji greckiej i pozostałymi lokalnymi Kościołami prawosławnymi. Sobór na Krecie w 2016 r. przyjął dokument w którym kwestia diaspory została rozwiązana tymczasowo w sposób kompromisowy: zostały powołane Zgromadzenia Biskupów, które są platformą współpracy poszczególnych Kościołów autokefalicznych w diasporze. Takie rozwiązanie nie znajduje jednak właściwego uzasadnienia kanonicznego. Definitywne rozwiązanie problemu pozostaje sprawą otwartą.  
Dr hab. Adam Bieniek (1969-2015) – życie i dzieło. Związki krakowskiego arabisty z Opolszczyzną
Get PDFAdam Bieniek, born in Nysa, grew up in Goświnowice. He attended the Secondary School in Nysa. He connected his scientific career with Kraków. There, at the Institute of Oriental Philology, he obtained his master's degree (1994), doctorate (1998), and then habilitation (2006). He died in Krakow in 2015. He left behind many interesting works. He turned out to be a true enthusiast of the Middle East, an Arabist, polyglot and erudite. His basic field of research concerned the 13th-century encyclopedist Al-Qazwīnī, the history of Damascus, especially during the Crusades, and the relationship between Christians and the Islamic world. The work is based primarily on the source material from the Archives of the Jagiellonian University. In this article, I describe the life and scientific and didactic activities of the scientist from Kraków. Studying the world of Arab and Islamic culture, the process of assimilation of ancient thought by the world of Islam, Bieniek also dealt with Sharia law. I also want to point to his connections with the Opole region.Adam Bieniek urodzony w Nysie wychował się w Goświnowicach. Uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego w Nysie. Swoją karierę naukową związał z Krakowem. Tam w Instytucie Filologii Orientalnej uzyskał magisterium (1994), doktorat (1998), a następnie habilitację (2006). Zmarł w Krakowie w 2015 r. Pozostawił po sobie wiele ciekawych dzieł. Okazał się prawdziwym pasjonatem Bliskiego Wschodu, arabistą, poliglotą i erudytą. Jego podstawowe pole badawcze dotyczyło XIII – wiecznego encyklopedysty Al-Qazwīnīego, historii Damaszku zwłaszcza w okresie wypraw krzyżowych, relacji chrześcijan z światem islamskim. Praca bazuje przede wszystkim na materiale źródłowym znajdującym się w Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego. W niniejszym artykule opisuję życie i dzieło naukowe jak i dydaktyczne krakowskiego uczonego. Badając świat kultury arabskiej i islamskiej, proces przyswajania myśli antycznej przez świat islamu, Bieniek zajmował się także prawem szariatu. Chcę wskazać także na jego związki z Opolszczyzną
Kościół i sport w nauczaniu papieża Franciszka
Get PDFThe aim of the article is to show the teaching of Pope Francis on sport and the need for the active presence of the Church in its area. The inspiration to take up the issue was the papal document entitled Giving the best of yourself. A Document on the Christian perspective on sport and the human person, but also other statements and positions of Francis on the Church’s responsibility for sport. The work is of a theoretical and review character, in which emphasis is placed on reflection and extraction of the essence of the Pope’s teaching on sport by using existing data. The analyzes carried out show that the Church wants to be responsible for sport, which is a global phenomenon with numerous values that can be used for the full and harmonious development of its participants in terms of fitness and health, socio-cultural and ethical and spiritual. Well-organized sport can be a way to realize the highest humanistic and personalistic values, but also to achieve holiness. The Church, through its pastors and its institutions, participates in all its dimensions and at all stages of development, both in building a theoretical background, justifying its meaning from a philosophical and theological perspective, and in social practice. Pope Francis vision of sport, firmly based on the teachings of his predecessor John Paul II, can constitute an important platform for authentic, ecumenical dialogue with other, non-Catholic denominations.Celem artykułu jest ukazanie nauczenia papieża Franciszka na temat sportu i potrzeby aktywnej obecności Kościoła na jego gruncie. Inspiracją do podjęcia problematyki był papieski dokument zatytułowany „Giving the best of yourself. A Document on the Christian perspective on sport and the human person”, ale także inne wypowiedzi i stanowiska Franciszka na temat odpowiedzialności Kościoła za sport. Praca ma charakter przeglądowo-teoretyczny, w której położony jest nacisk na refleksję i wydobycie istoty nauczania papieża na temat sportu przez wykorzystanie danych zastanych. Z przeprowadzonych analiz wynika, że Kościół chce ponosić odpowiedzialność za sport, który jest fenomenem globalnym, mającym liczne walory, mogące być wykorzystane do pełnego i harmonijnego rozwoju jego uczestników w wymiarze sprawnościowo-zdrowotnym, społeczno-kulturowym oraz etyczno-duchowym. Dobrze zorganizowany sport może być drogą realizacji najwyższych wartości humanistycznych i personalistycznych, ale także osiągnięcia świętości. Kościół przez swoich duszpasterzy i swoje instytucje uczestniczy we wszystkich jego wymiarach i na wszystkich etapach rozwoju, zarówno w budowaniu zaplecza teoretycznego, uzasadnienia jego sensu z filozoficznej i teologicznej perspektywy, jak i w praktyce społecznej.
The aim of the article is to show the teaching of Pope Francis on sport and the need for the active presence of the Church in its area. The inspiration to take up the issue was the papal document entitled „Giving the best of yourself. A Document on the Christian perspective on sport and the human person”, but also other statements and positions of Francis on the Church's responsibility for sport. The work is of a theoretical and review character, in which emphasis is placed on reflection and extraction of the essence of the Pope's teaching on sport by using existing data. The analyzes carried out show that the Church wants to be responsible for sport, which is a global phenomenon with numerous values that can be used for the full and harmonious development of its participants in terms of fitness and health, socio-cultural and ethical and spiritual. Well-organized sport can be a way to realize the highest humanistic and personalistic values, but also to achieve holiness. The Church, through its pastors and its institutions, participates in all its dimensions and at all stages of development, both in building a theoretical background, justifying its meaning from a philosophical and theological perspective, and in social practice.
Czynniki determinujące przemiany Kościoła rzymskokatolickiego w dzisiejszej Polsce w kierunku wspólnoty wiary – „koinonia”: Perspektywa teologiczno-socjologiczna
Get PDFThe article is an attempt to indicate the factors determining the processes which may become the beginning of desirable changes in the Roman Catholic Church in Poland today, directed towards a real and authentic community of faith “koinonia”, both in the visible and spiritual reality. This is a theological-sociological study, the methodology of which is based on an analysis aimed at a social – creative diagnosis. In this analysis, scientific publications (theological, sociological) and press articles were used. Opinions and statements of people (mainly people of the Church, scientists, publicists, and journalists), presented in different mass media – in the Roman Catholic Church in Poland today – were also taken into consideration.Artykuł jest próbą wskazania czynników determinujących procesy, które mogą stać się zaczątkiem pożądanych zmian w Kościele rzymskokatolickim dzisiejszej Polski, ukierunkowanych na prawdziwą i autentyczną wspólnotę wiary – „koinonię”, zarówno w rzeczywistości widzialnej, jak i duchowej. Jest to studium teologiczno-socjologiczne, którego metodologia oparta jest na analizie ukierunkowanej na diagnozę społeczną – kreatywną. W analizie wykorzystano publikacje naukowe (teologiczne, socjologiczne) i artykuły prasowe. Uwzględniono też opinie i wypowiedzi osób (głównie ludzi Kościoła, nauki oraz publicystów i dziennikarzy), prezentowane w różnych środkach masowego przekazu na temat Kościoła rzymskokatolickiego w dzisiejszej Polsce
Droga Heinricha Förstera do sakry biskupiej we Wrocławiu (1799–1853)
Get PDFHeinrich Förster was born on 24 November 1799 in Głogów. He attended the local grammar school, where he passed his matriculation examination in 1821, after which he entered the Wroclaw seminary and began his theological studies at the Faculty of Theology of the University of Wroclaw. After completing his formation and studies, he was ordaineda priest on 17 July 1825. He worked as a vicar at the parish of Saints Apostles Peter and Paul in Legnica. In 1828 he was appointed parish priest at the parish of Saints ApostlesPeter and Paul in Kamienna Góra, where he served until 1837. That same year he came to Wrocław, where on 11 October he became canon of the Wrocław chapter and cathedral priest in Wrocław. Förster emphasised the fundamental importance of the principles of faith in the preaching of the Word of God. His preaching ministry coincides with the dispute over mixed marriages, in which he took an upright position. From 1845 to 1853, i.e. during the reign of Cardinal Melchior von Diepenbrock, Rev. Canon Förster was his closest and trusted collaborator. On 20 September 1845, he received an honorary doctorate from the Wrocław Theological Faculty. After the death of Cardinal Melchior von Diepenbrock, the cathedral chapter elected Förster as chapter vicar on 20 January 1853, and as Ordinary of the Diocese of Wrocław on 19 April. As bishop, he continued the work of moral and religious renewalbegun by his predecessor.Heinrich Förster urodził się 24 listopada 1799 r. w Głogowie. Uczęszczał do miejscowego gimnazjum, gdzie w 1821 r. zdał egzamin dojrzałości, po którym wstąpił do wrocławskiego seminarium duchownego i rozpoczął studia teologiczne na WydzialeTeologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Po ukończeniu formacji i studiów, 17 lipca 1825 r. przyjął święcenia kapłańskie. Pracował jako wikariusz w parafii świętych Apostołów Piotra i Pawła w Legnicy. W 1828 r. został mianowany proboszczem parafii świętychApostołów Piotra i Pawła w Kamiennej Górze, gdzie pełnił posługę do 1837 r. W tym samym roku przyjechał do Wrocławia, gdzie 11 października został kanonikiem kapituły wrocławskiej i kaznodzieją katedralnym we Wrocławiu. Förster podkreślał fundamentalneznaczenie zasad wiary w głoszeniu Słowa Bożego. Jego posługa kaznodziejska przypada na spór o małżeństwa mieszane, w którym zajmował prawowierne stanowisko. W latach 1845–1853, tj. w czasie rządów kard. Melchiora von Diepenbrocka, ks. kanonik Förster byłjego najbliższym i zaufanym współpracownikiem. 20 września 1845 r. otrzymał tytuł doktora honoris causa od Wrocławskiego Wydziału Teologicznego. Po śmierci kard. Melchiora von Diepenbrocka, 20 stycznia 1853 r. kapituła katedralna wybrała Förstera na wikariuszakapitulnego, a 19 kwietnia – na ordynariusza diecezji wrocławskiej. Jako biskup kontynuował dzieło odnowy moralnej i religijnej, rozpoczęte przez swojego poprzednika
Environmental Principles. From Political Slogans to Legal Rules (2020) – recenzja monografii Nicolasa de Sadeleer
Get PDFThe subject of this article is a review of the second edition of the monograph by N. de Sadeleer entitled Environmental Principles. From Political Slogans to Legal Rules, devoted to the principles of environmental protection, in which the Author explains the place and role of the three principles of his choice - the "polluter pays" principle, the precautionary principle and the precautionary principle - in environmental law at all levels (i.e. international, EU and national), taking into account the ongoing evolution of functions and legal status of these principles in the transition between modern and postmodern legal models, taking into account the changing models of thinking about the environment. The aforementioned monograph has the value of a comprehensive and extremely interesting study of the issues of three principles crucial to environmental law, in theoretical and practical dimensions.Przedmiotem niniejszego artykułu jest recenzja drugiego wydania monografii N. de Sadeleer pt. Environmental Principles. From Political Slogans to Legal Rules, poświęconej zasadom ochrony środowiska, w której Autor wyjaśnia miejsce i rolę trzech wybranych przez siebie pryncypiów – zasady „zanieczyszczający płaci”, zasady prewencji i zasady przezorności – w prawie ochrony środowiska na wszystkich szczeblach (to jest na poziomie prawa międzynarodowego, unijnego i krajowego), biorąc pod uwagę zachodzącą ewolucję funkcji i statusu prawnego tych zasad w przejściu między nowoczesnym a ponowoczesnym modelu prawa, z uwzględnieniem zmieniających się modeli myślenia o środowisku. Wspomniana monografia ma walor kompleksowego i arcyciekawego opracowania problematyki trzech kluczowych dla prawa ochrony środowiska zasad na płaszczyźnie teoretycznej i praktycznej
Legal Standing in Environmental Litigation before Regional International Courts in Africa and Latin America
Get PDFThis article compares the rules governing legal standing before selected regional international judicial and quasi-judicial bodies in Africa and Latin America from a perspective of environmental litigation. The focus is on active legal standing of private entities in contentious proceedings against states. The article sytematizes the rules governing legal standing into two broad categories: rights based and public interest litigation. Subsequently, the approach of each court will be analyzed on the basis of its procedural rules and jurisprudence. Several trends can be identified, including a tendency of human rights courts to move towards public interest litigation, a trend to grant non-governmental organizations a privileged position to initiate environmental litigation, and the development of Community rights based approached by courts for regional economic integration that could become relevant in the future.Artykuł porównuje regulacje sytuacji prawnej w sprawach przed wybranymi regionalnymi międzynarodowymi organami sądowymi lub quasi-sądowymi działającymiw Afryce i Ameryce Łacińskiej, z perspektywy sporów środowiskowych. Autorka skupia się na aktywnej sytuacji prawnej prywatnych jednostek w spornych sprawach wnoszonych przeciwko państwu. Artykuł systematyzuje reguły rządzące stanem prawnym w dwóch szerokichkategoriach: sporu subiektywnego (opartego na prawach) oraz obiektywnego konfliktu interesów. Następnie, podejście każdego z sądów zostaje przeanalizowane na podstawie jego reguł proceduralnych i orzecznictwa. Można wyróżnić kilka trendów, włącznie ze skłanianiemsię sądów praw człowieka w stronę traktowania takich spraw jako obiektywnego konfliktu interesów, trendem udzielania organizacjom pozarządowym uprzywilejowanej pozycji wszczynania sporów środowiskowych, oraz wzmacnianiem podejścia opartego na prawach społeczności przez sądy w celu regionalnej integracji ekonomicznej, które mogą stać się istotne w przyszłości
The Application of the Principle of Prevention to land-based sources of marine pollution: an International Law approach
Get PDFDespite being a major environmental issue, marine pollution of onshore origin has not been addressed through a clear and coherent international legal framework. The aim of this article is, therefore, to reconduct such fragmented framework to a single international rule, with the potential of effectively facing the issue. This led the investigation to focus on the Principle of Prevention, which, despite being a cornerstone of international environmental law, has remained quite evanescent as to its normative content. With this in mind, the article attempts to reconstruct the actual content of the rule with specific regard to the issue at stake. In order to do so, it has been essential to identify the standard of “diligence” States are held to in such regard and to verify how such “due diligence” interacts with the primary rule and contributes to fill it with normative content. The result is a single legal rule with a renewed potential, especially in terms of enforcement opportunities.Pomimo faktu, że sprawa zanieczyszczenia mórz, którego źródłem jest aktywność człowieka na lądzie, stanowi jeden z głównych problemów środowiskowych, do tej pory nie doczekała się jasnego i spójnego międzynarodowego ujęcia prawnego. Dlatego też celem niniejszego artykułu jest sprowadzenie wielu fragmentarycznych ujęć do jednejregulacji o statusie międzynarodowym, która byłaby w stanie skutecznie rozwiązywać ten palący problemu. Taka intencja prowadziła autora do skupienia się na zasadzie prewencji, która – chociaż jest fundamentem międzynarodowego prawa – wciąż pozostaje niedookreślona, jeśli idzie o treści normatywne. Mając powyższe na względzie, autor podej muje próbęzrekonstruowania rzeczywistej treści tej zasady, ze szczególnym uwzględnieniem tematykipodjętej w pracy. W tym celu podstawą działania było zidentyfikowanie standardu starannościpaństw w tej kwestii oraz zweryfikowanie, w jaki sposób taka „należyta staranność” współgra z podstawowymi zasadami i przyczynia się do wypełnienia treści normatywnych. W rezultacie wypracowano jedną prawną regulację z odnowionym potencjałem, szczególniejeśli idzie o możliwości egzekucyjne
Człowiek i jego powołanie w ujęciu Księgi Proroka Jeremiasza
Get PDFThe context of the study was the experience that in the modern world there is less and less recognition of the need to fulfill life’s vocation, to which God calls. Man at the turn of the 20th and 21st centuries often tries to drown out the voice he hears inside his heart in favor of the shallow and imitative happiness of this world’s goods. Attempts are made to live from day to day, without deeper reflection on the use of all gifts and talents according to God’s plan. This is often due to fear of the future and the suffering that can be encountered on the path the Creator has chosen for man.The aim became to study how people in ancient times responded to being called by God. It was limited to the Book of Jeremiah. The study used selected texts from this Book. The prophet from Anatot is among the great prophets. He was chosen already in his mother’s womb. God called and “consecrated” him to a very difficult mission to save Israel. The prophet had the courage to proclaim God’s Word, disregarding the danger that threatened him. He sought to eradicate every form of idolatry, oppression and harlotry that took place in his native land. Inherent in his vocation were hardships and suffering. Jeremiah’s life was a sign to his people so that God’s saving plan could be revealed in their existence. For this reason, the prophet did not enter into any marital relationship. His daily life was subordinated to the proclamation of the prophecies given to him by the Creator. Jeremiah was able to trust God in any difficult situation only because of his conversation with God, which was sincere and deep and flowed from love for the Creator. In this regard, Jeremiah can be a model of one who trusted God unreservedly despite the constant threats and dangers. He thus became a man who perfectly fulfilled his vocation, relying only on the grace of God.So research questions should be asked: How can one trust God unreservedly in this day and age? How to deal with the obstacles inherent in the path of vocation? What can be done to fully carry out what God has planned for man? The subject of the study will be an attempt to find answers to the above questions.The research used the method of theological exegesis, advocated by Pope Benedict XVI, with elements of philological analysis, as well as the historical-critical method based on literary and historical analysis of the text.Kontekstem przeprowadzonych badań było doświadczenie, że we współczesnym świecie coraz mniej dostrzega się potrzebę spełniania życiowego powołania, do którego wzywa Bóg. Człowiek przełomu XX i XXI w. często próbuje zagłuszyć głos, który słyszy we wnętrzu swojego serca, na rzecz płytkich i imitujących szczęście dóbr tego świata. Podejmowane są próby życia z dnia na dzień, bez głębszej refleksji nad wykorzystaniem wszystkich darów i talentów według planu Boga. Często spowodowane jest to strachem przed przyszłością oraz cierpieniem, które można spotkać na drodze, jaką wybrał dla człowieka Stwórca.Celem stało się zbadanie, jak w starożytności ludzie odpowiadali na powołanie przez Boga. Ograniczono się do Księgi Jeremiasza. W badaniu wykorzystano wybrane teksty z tej Księgi. Prorok z Anatot należy do proroków wielkich. Został wybrany już w łonie swojej matki. Bóg powołał go i „konsekrował” do bardzo trudnej misji, która miała na celu zbawienie Izraela. Prorok miał odwagę głosić Boże Słowo, nie zważając na grożące mu niebezpieczeństwo. Starał się wykorzenić każdą formę bałwochwalstwa, ucisku i nierządu, które miały miejsce w jego ojczystym kraju. Nieodłącznymi elementami jego powołania były trudności i cierpienia. Życie Jeremiasza było znakiem dla jego narodu, by w jego egzystencji mógł objawić się zbawczy plan Boga. Dlatego też prorok nie wszedł w żaden związek małżeński. Jego codzienność była podporządkowana głoszeniu proroctw danych mu przez Stwórcę. Jeremiasz potrafił zawierzyć Bogu w każdej trudnej sytuacji tylko dzięki rozmowie z Bogiem, która była szczera i głęboka oraz wypływała z miłości do Stwórcy. W tym zakresie Jeremiasz może być wzorem tego, który bezgranicznie zaufał Bogu mimo nieustannie pojawiających się zagrożeń i niebezpieczeństw. Stał się w ten sposób człowiekiem, który doskonale wypełnił swoje powołanie, zdając się jedynie na łaskę Boga.Zatem należy postawić pytania badawcze: Jak w dzisiejszych czasach można bezgranicznie zaufać Bogu? Jak poradzić sobie z przeszkodami, które są nieodłącznym elementem na drodze powołania? Co zrobić, aby w pełni wykonać to, co zaplanował dla człowieka Bóg? Przedmiotem badań będzie próba znalezienia odpowiedzi na powyższe pytania.W badaniach została wykorzystana metoda egzegezy teologicznej, postulowana poprzez Benedykta XVI, z elementami analizy filologicznej, a także metoda historyczno-krytyczna oparta na analizie literackiej i historycznej tekstu