Open Repository of the University of Zagreb Faculty of Humanities and Social Sciences
Not a member yet
8460 research outputs found
Sort by
Cenzura u prijevodima romana 1984 autora Georgea Orwella na španjolski jezik
No full textEn este trabajo se investiga la influencia y actuación de la censura en la traducción de la novela 1984 al español del autor británico George Orwell durante la dictadura de Francisco Franco. En la primera parte hemos presentado la teoría de la censura en general, su papel en el pasado y los tipos diferentes de censura. Luego se estudia el papel del traductor, su visibilidad y la censura en la traducción en términos generales. Se analiza detalladamente la censura franquista y el contexto sociopolítico en el que surgió. Se examina la influencia de la censura en la literatura y el cine, así como en la prensa y la traducción. Basándonos en la información disponible, también se analiza el papel que desempeñaron la Iglesia y el Estado en la selección y aprobación de ciertas obras y sus traducciones. En la última parte del trabajo, se analizan ejemplos concretos de la novela y se comparan dos traducciones: la primera, realizada por el traductor Rafael Vázquez Zamora, publicada por primera vez en 1952 durante la dictadura franquista, y la segunda, realizada por Miguel Temprano García, publicada en 2013.U ovom se radu istražuje utjecaj i djelovanje cenzure na prijevod romana 1984 britanskog autora Georgea Orwella u vrijeme diktature Francisca Franca. U prvom dijelu predstavili smo teoriju cenzure općenito, njezinu ulogu u prošlosti te različite vrste cenzure. Zatim smo istražili ulogu prevoditelja, njegovu vidljivost i cenzuru u prevođenju općenito. Posebnu smo pažnju posvetili frankističkoj cenzuri i društvenopolitičkom kontekstu u kojem je nastala. Proučili smo utjecaj cenzure na književnost i film te na izdavaštvo i prevođenje. Na temelju dostupnih informacija predstavili smo i ulogu koju su crkva i država odigrale u izboru i odobravanju određenih dijela i njihovih prijevoda. U zadnjem smo dijelu rada analizirali konkretne primjere iz romana i usporedili dva španjolska prijevoda, prvi Rafaela Vázqueza Zamore, prvi puta objavljen 1952. godine za vrijeme Francove diktature i drugi, Miguela Temprana Garcíje iz 2013 godine
Public Spaces, Private Spaces and Leisure in Elizabeth Gaskell's Mary Barton and Charles Dickens's Hard Times
No full textThis thesis aims to explore how private and public spaces in Gaskell’s Mary Barton and Dickens’s Hard Times shape leisure. Both novels, written as a response to the “Condition of England” debate, illustrate the ways in which industrialization altered the social reality. By analysing leisure activities such as walking, tea drinking, singing, reading, and visits to pubs, libraries and the countryside, the study explores how these practices functioned both as sources of relief as well as ways to support or question social expectations in industrial society. Whereas Gaskell endeavours to depict leisure as a necessary stress-relief practice, Dickens, with his satirical and critical tone, often presents leisure as a site of tension where social pressures of utilitarianism become apparent. The thesis is divided into chapters. The first two chapters deal with the analysis of public and private spaces in Mary Barton. The second pair of chapters is concerned with the analysis of similar spaces in Hard Times and focuses on how Dickens uses them to criticize the restrictive nature of Coketown. Lastly, the final chapter engages with the comparison of the two novels, showing how the authors’ differing tones shape their portrayals of leisure and space in industrial society
Analysis of two translations of J. D. Salinger's novel “The Catcher in the Rye” into Russian
No full textДанная дипломная работа посвящена сравнительному анализу двух переводов идиолекта главного героя романа Дж. Д. Сэлинджера «Над пропастью во ржи» на русский язык. Сравнительный анализ советского перевода Р. Р. Ковалёвой (1960) и постсоветского перевода М. Немцова (2008) показал, что культурно-политический контекст и различные переводческие стратегии привели к созданию двух существенно различающихся текстов. Если для советской школы перевода, к которой принадлежала Р. Р. Ковалёва, было характерно одомашнивание, то есть исключение вульгаризмов и сленга, то для постсоветского перевода характерна прямо противоположная тенденция — форенизация. М. Немцов в своём переводе, в отличие от Р. Р. Ковалёвой, усиливает разговорную речь, вводя вульгаризмы, грубый сленг и бранные выражения.Ovaj diplomski rad posvećen je komparativnoj analizi dvaju prijevoda idiolekta glavnog junaka
romana Lovac u žitu (The Catcher in the Rye) J. D. Salingera na ruski jezik. Komparativna
analiza sovjetskoga prijevoda R. R. Kovalëve (1960) i postsovjetskoga prijevoda M. Nemcova
(2008) pokazala je da su kulturno-politički kontekst i različite prevoditeljske strategije
rezultirali nastankom dvaju međusobno bitno različitih tekstova. Dok je za sovjetsku školu
prijevoda, kakvoj je pripadala R. R. Kovalëva, bilo karakteristično udomaćivanje, tj. brisanje
raznoglasja, ukidanje vulgarizama i slenga, za postsovjetski prijevod karakteristična je upravo
obrnuta tendencija: forenizacija. M. Nemcov u svojem prijevodu, za razliku od R. R. Kovalëve,
pooštrava razgovorni jezik uvodeći vulgarizme, grubi sleng i psovke
Women’s anger from feminist approaches to the sociology of emotions
No full textOvaj diplomski rad iznosi pregled teorijsko-istraživačkih znanja feminističke sociologije emocija o ženskoj ljutnji. Okretanje proučavanju emocija u društvenim znanostima, afektivni obrat, omogućava nastanak sociologije emocija sredinom 1970-ih. Arlie Hochschild novoj disciplini pridonosi opisujući koncepte emocionalnog rada i emocionalnog menadžmenta te pravila osjećaja koji označavaju sve veću komercijalizaciju i komodifikaciju ljudskih emocija, a disproporcionalno pogađaju žene u javnom i privatnom životu. Povijesno, ženska je ljutnja predstavljala prijetnju patrijarhalnom društvu te je sustavno bila omalovažavana i kažnjavana, o čemu nam govore povijest histerije i vještica. Potisnuta ljutnja kod žena predstavlja javnozdravstveni problem jer je povezana s kroničnim bolestima, a žene čine oko 80% svih kroničnih bolesnika. Feministički pristup dovodi ljutnju - jednu od primarnih emocija prema gotovo svim relevantnim klasifikacijama - u fokus feminističke borbe i predstavlja ga kao ključnog pokretača pozitivne promjene.This master thesis provides an overview of the theoretical-research knowledge of feminist sociology of emotions on women's anger. Turning to the study of emotion in the social sciences, the affective turn, allows the emergence of the sociology of emotion in the mid-1970s. Arlie Hochschild contributes to the new discipline by describing the concepts of emotional labor and emotional management and the feeling rules that mark the increasing commercialization and commodification of human emotions, a phenomenon which disproportionately affects women in public and private life. Historically, women's anger has been a threat to patriarchal society and is systematically dismissed and punished, as the history of hysteria and witchcraft tells us. Repressed anger in women is a public health problem because it's linked to chronic disease, and women make up about 80 percent of all chronic disease patients. The feminist approach brings anger - one of the primary emotions by almost all relevant classifications - into the focus of the feminist struggle and presents it as a key driver of positive change
Prijevod vjerskih tekstova namijenjenih djeci i mladima sa španjolskog jezika na hrvatski jezik: Islamski časopis “Mali anđeli”
No full textEste trabajo de fin de máster aborda la problemática de la traducción de textos religiosos destinados a niños y jóvenes del español al croata, con énfasis a la revista islámica Angelitos. En la parte teórica del trabajo se analiza el desarrollo y las características de la literatura infantil, así como su posición en un contexto literario más amplio, y las peculiaridades de este tipo de traducción. Se hace hincapié en los métodos de traducción de domesticación y extranjerización, así como en la traducción de elementos culturales (culturemas), especialmente aquellos relacionados con el islam. El marco metodológico del trabajo se basa en los planteamientos teóricos de Venuti, Naudé, Wirnitzer y Newmark, presentando las clasificaciones fundamentales y analizando las técnicas de traducción de los culturemas y las formas de adaptar el contenido religioso a un público más joven. La segunda parte del trabajo está dedicada a la traducción de un fragmento de la revista Angelitos y al análisis traductológico de los culturemas elegidos, empleando el método de domesticación para acercar el texto lo máximo posible al lector. Se parte del hecho de que el joven lector debe ser capaz de comprender e interpretar el texto para poder llegar a una comprensión más profunda de la fe. Asimismo, el trabajo pretende demostrar que la literatura infantil juvenil posee la misma complejidad y valor que la literatura destinada a los adultos.Ovaj diplomski rad bavi se problematikom prevođenja vjerskih tekstova namijenjenih djeci i mladima sa španjolskog jezika na hrvatski jezik, s posebnim naglaskom na islamski časopis Mali anđeli. U teorijskom dijelu rada razmatra se razvoj i obilježja dječje književnosti te njezin položaj u širem književnom kontekstu, kao i specifičnosti prevođenja takvih tekstova. Poseban naglasak stavljen je na prijevodne metode podomaćivanja i postranjivanja te prijevod kulturnih elemenata (kulturema), osobito onih koji su povezani s islamom. Metodološki okvir rada temelji se na teorijskim postavkama Venutija, Naudéa, Wirnitzer i Newmarka, pri čemu se predstavljaju temeljne klasifikacije te analiziraju tehnike prevođenja kulturema i načini prilagodbe religijskog sadržaja mlađoj čitateljskoj publici. Drugi dio rada posvećen je prijevodu odabranoga fragmenta časopisa Mali anđeli te traduktološka analiza odabranih kulturema u kojoj se koristi metoda podomaćivanja kako bi se tekst što više približio čitatelju. Polazi se od činjenice da mladi čitatelj mora moći razumjeti i interpretirati tekst kako bi doista mogao dublje razumjeti vjeru. Također, rad nastoji pokazati da je dječja književnost jednako složena i vrijedna kao i književnost za odrasle
“The Pathologization of Parenthood“ : A Cultural Anthropological Analysis in Digital Environment and Everyday Communication
No full textU radu se kulturnoantropološkim pristupom i temeljem samostalno provedenog etnografskog istraživanja istražuje, analizira i tumači „patologizacija roditeljstva“ u suvremenosti. Analizom medijskog diskursa, polustrukturiranih intervjua i raznorodne građe dolazi se do odgovora na polazišna pitanja: „Kako se priča o tome?“, „Kako se pomoću jezika oblikuje društvena stvarnost?“, „Koji su patologizirajući narativi prisutni u diskursu o suvremenom roditeljstvu?“, „Koja (nova) značenja se pripisuju psihološkom žargonu?“. Definiranjem pojmova vezanih za psihološko iz kazivanja kao „patologizirajući rječnik o roditeljstvu“ i obuhvaćanjem šireg konteksta njihove uporabe, ističu se razni utjecaji društvene patologizacije. Neki od utjecaja na patologizaciju roditeljstva prisutni su u kazivanjima: popularna kultura, terapeuti, algoritmi. Drugi utjecaji, koji obuhvaćaju širu društvenu patologizaciju tiču se konceptualnih promjena u značenju pojmova vezanih za psihološko, širenjem dijagnostičkih pragova i top-down i bottom-up procesa psihijatrizacije. Rezultati istraživanja upućuju na promatranje „patologizacije“ roditeljstva u okviru podprocesa psihijatrizacije – a koji su definirani svakodnevnom uporabom psihijatrijskih koncepata/jezika i ekspanzijom dijagnostičkih kategorija.This thesis, through a cultural anthropological approach and independent ethnographic research, examines the “pathologization of parenthood” in contemporary society. Using media discourse analysis, semi-structured interviews, and diverse materials, it addresses questions such as: „How is it discussed in everyday life?“, „How is social reality shaped through language?“, „Which pathologizing narratives emerge in discourses on parenthood?“, „What (new) meanings are attributed to psychological jargon?“ By defining psychological terms used in accounts as a “pathologizing vocabulary of parenthood” and situating them within a broader context, the study highlights multiple influences of social pathologization. These include popular culture, therapists, and algorithms, as well as wider societal trends involving conceptual shifts in psychological terminology, expanded diagnostic thresholds, and both top-down and bottom-up processes of psychiatrization. Findings indicate that the “pathologization” of parenthood can be understood within the subprocesses of psychiatrization, shaped by everyday use of psychiatric language or concepts and the expansion of diagnostic categories
Brasileiros na Croácia – causas da migrações, criação da comunidade emigrante e preservação e promoção da identidade
No full textU Hrvatskoj svoj novi dom pronalaze migranti s drugih kontinenata pa tako i Brazilci. Potaknuta time, u ovom diplomskom radu cilj je istražiti postoji li zajednica Brazilaca u Hrvatskoj. Glavni ciljevi rada bili su provesti istraživanje o uzrocima dobrovoljnih migracija Brazilaca u Hrvatsku te stvaraju li iseljeničku zajednicu i na koje načine se povezuju. Nadalje, cilj je bio istražiti kako karneval i ples samba utječu na koheziju iseljeničke zajednice te izgradnju, očuvanje i promicanje njihova nacionalnog, kulturnog i jezičnog identiteta. Istraživanje sam provodila metodom polustrukturiranog intervjua, koje sam obavila s Brazilcima. Ovo istraživanje pokazalo je da se Brazilci u Hrvatskoj primarno povezuju putem internetskih društvenih mreža, a onda odlučuju produbiti privatni odnos s nekolicinom Brazilaca. Karneval i samba u Hrvatskoj ne utječu na koheziju iseljeničke zajednice i na očuvanje nacionalnog i kulturnog identiteta, a glavni razlog tome je što ga Brazilci u Hrvatskoj uopće ne slave, jer ih u Hrvatskoj i dalje ne živi dovoljno velik broj.In Croatia, migrants from other continents, including Brazilians, are finding their new home. Prompted by this, the goal of this graduate thesis is to investigate whether a community of Brazilians exists in Croatia. The main objectives of the thesis were to conduct research on the causes of voluntary migration of Brazilians to Croatia, whether they form an emigrant community, and how they connect. Furthermore, the goal was to research how Carnival and samba dance affect the cohesion of the emigrant community, as well as the building, preservation, and promotion of their national, cultural, and linguistic identity. I conducted the research using the semi-structured interview method, which I carried out with Brazilians. This research demonstrated that Brazilians in Croatia primarily connect through online social networks, and then decide to deepen personal relationships with a few fellow Brazilians. Carnival and samba in Croatia do not affect the cohesion of the emigrant community or the preservation of national and cultural identity. The primary reason for this is that Brazilians in Croatia do not celebrate Carnival at all, as there still isn't a sufficiently large number of them living in Croatia.Na Croácia, imigrantes de outros continentes, incluindo brasileiros, encontram a sua nova casa. Motivada por isto, o objetivo deste trabalho de fim de curso foi investigar se existe uma comunidade de brasileiros na Croácia. Os principais objetivos do trabalho foram realizar uma pesquisa sobre as causas da migração voluntária de brasileiros para a Croácia, sobre a criação de uma comunidade de expatriados e sobre as formas de conexão. Além disso, o objetivo foi investigar de que forma o Carnaval e a dança samba influenciam à coesão da comunidade de expatriados e à construção, preservação e promoção da sua identidade nacional, cultural e linguística. Realizei a pesquisa utilizando o método de entrevistas semiestruturadas, que tive com brasileiros. Esta pesquisa demonstrou que os brasileiros na Croácia se conectam principalmente através das redes sociais online, decidindo depois aprofundar a relação privada com alguns brasileiros. O Carnaval e o samba na Croácia não influenciam à coesão da comunidade de expatriados nem à preservação da identidade nacional e cultural, sendo a principal razão para tal o facto que os brasileiros na Croácia não celebram o Carnaval, porque ainda não reside lá um número suficientemente grande de brasileiros
Etiological relationship of personality and subjective wellbeing: a family study
No full textSubjektivna dobrobit (SWB) multidimenzionalni je konstrukt koji uključuje reflektivne prosudbe o životu (kognitivni aspekt) i emocionalne reakcije na događaje (afektivni aspekt). Cilj ovog istraživanja bio je ispitati familijarnost, tj. gornju granicu heritabilnosti subjektivne dobrobiti te njezinu povezanost s HEXACO domenama ličnosti na fenotipskoj razini te na razini dijeljene etiologije. Istraživanje je provedeno metodom obiteljske studije. Uzorak se sastojao od ukupno 97 potpunih trijada koje uključuju oca, majku i potomka, 117 parova majka-potomak te 28 parova otac-potomak. Kao mjere su se koristile Skala zadovoljstva životom (SWLS), Skala pozitivnog i negativnog afekta (PANAS) te HEXACO-PI-R za ispitivanje domena ličnosti. Nalazi ukazuju na to da je indeks familijarnosti subjektivne dobrobiti oko 30%, što je u skladu s prethodnim nalazima. Na fenotipskoj razini, najviša povezanost subjektivne dobrobiti bila je s ekstraverzijom. Unakrsne korelacije i regresijske analize između subjektivne dobrobiti i ličnosti ukazuju na korelaciju aditivnih genetskih i dijeljenih okolinskih faktora među tim konstruktima, odnosno dijeljenu etiologiju. Pri tome je povezanost s ekstraverzijom i na ovoj razini analize bila najsnažnija. Takvi rezultati upućuju na to da su aditivni genetski i dijeljeno okolinski faktori u pozadini subjektivne dobrobiti vjerojatno isti kao i u pozadini ekstraverzije. Ističe se važnost primjerene interpretacije rezultata s obzirom na to da genetska utemeljenost ne ukazuje na determinizam subjektivne dobrobiti.Subjective wellbeing (SWB) is a multidimensional construct that encompasses reflective evaluations of life (cognitive aspect) and emotional reactions to events (affective aspect). The aim of this study is to examine the familiarity index (upper limit of heritability) of SWB and the relationship it has with HEXACO personality domains on phenotypic and etiological levels. The study was conducted as a family study. The sample consisted of 97 full triads (mother-father-offspring), 117 mother-offspring pairs, and 28 father-offspring pair. The measures used were the Satisfaction with Life Scale (SWLS), Positive and Negative Affect Schedule (PANAS), and HEXACO-PI-R. The findings suggest that the familiarity index of SWB is around 30% which is in line with previous research. On the phenotypic level, the highest correlation among personality domains was between SWB and extraversion. Cross-correlations and regression analysis conducted on SWB and personality domains reflect a genetic correlation (shared etiology) among them. The genetic correlation was, once again, highest between SWB and extraversion. Those findings suggest that the same aditive genetic and shared enviormental effects are responsible both for SWB and extraversion. The careful interpretation of results is highlighted, since genetic etiology does not in any way suggest determinism of SWB
Vitalism in the poetry of Kazimierz Wierzyński and Julian Tuwim
No full textRad analizira vitalizam u poeziji Kazimierza Wierzyńskog i Juliana Tuwima, pripadnika književne grupe Skamander. Vitalizam se kod Skamandrita pojavljuje kao odgovor na ondašnju političku situaciju u Poljskoj te predstavlja jednu od ključnih značajki rane poezije dvaju pisaca. Središnji dio rada fokusiran je na analizu odabranih pjesama iz zbirki Proljeće i vino (Wiosna i wino, 1919.) i Vrapci na krovu (Wróble na dachu, 1921.) Kazimierza Wierzyńskog te Vrebanje na Boga (Czyhanie na Boga, 1918.) i Sokrat pleše (Sokrates tańczący, 1920.) Juliana Tuwima. Vitalizam se kod Wierzyńskog očituje u prikazu mladog, veselog lirskog subjekta koji slavi život te njegovu svrhu vidi u samom postojanju. Vitalističkim obilježjima u pjesmama pridonose česti motivi zelenila i proljeća koji simboliziraju mladost i poletnost. Tuwimov vitalizam izražava se kroz oduševljenost lirskog subjekta smještenog u urbanu svakodnevicu. Lirski subjekt je običan stanovnik grada zaokupljen sadašnjim trenutkom, hedonističkim užicima i veseljem običnim, jednostavnim stvarima. Obojica pisaca žele važnost života i sadašnjeg trenutka te uživanje u običnim stvarima prenijeti na druge.The paper analyzes vitalism in the poetry of Kazimierz Wierzyński and Julian Tuwim, members of the Skamander literary group. Vitalism appears in Skamander’s poetry as a response to the political situation in Poland at the time and it represents one of the key features of the early poetry of the two writers. The central part of the paper focuses on the analysis of selected poems from the collections Spring and Wine (Wiosna i wino, 1919) and Sparrows on the Roof (Wróble na dachu, 1921) by Kazimierz Wierzyński and Lying in wait for God (Czyhanie na Boga, 1918) and The Dancing Socrates (Sokrates tańczący, 1920) by Julian Tuwim. Vitalism in Wierzyński’s poems is manifested in the depiction of a young, cheerful lyrical subject who celebrates life and sees its purpose in existence itself. The vitalistic features in the poems are contributed by frequent motifs of greenery and spring, symbolizing youth and enthusiasm. Tuwim's vitalism is expressed through the enthusiasm of the lyrical subject situated in urban everyday life. The lyrical subject is an ordinary city dweller focused on the present moment, hedonistic pleasures and finding joy in ordinary, simple things. Both writers want to convey to others the importance of life and the present moment as well as the enjoyment of ordinary things
Olympic Games - from the ecumen of peace to the tool for flaring up of ethnic conflicts
No full textOvaj rad istražuje kompleksan odnos između Olimpijskih igara, sporta i politike s posebnim naglaskom na način na koji se nacionalni identiteti oblikuju, promoviraju i ponekad koriste za političke svrhe unutar olimpijskog konteksta. Kroz teorijski okvir i povijesnu analizu, rad prikazuje kako su Olimpijske igre, iako zamišljene kao platforma mira i prijateljstva, često bile mjesto političkih tenzija, bojkota i propagande.
Poseban osvrt daje se na hrvatski primjer sudjelovanja na Olimpijskim igrama tijekom 1990-ih, te na ulogu medijske reprezentacije u jačanju nacionalnog ponosa, ali i međuetničkih sukoba. Nadalje, rad analizira sport kao alat meke moći i kulturne hegemonije, ali i kao potencijalnu platformu za mir i pomirenje, ilustrirano primjerima suvremenih olimpijskih događaja poput Zimskih igara u Pjongčangu 2018.
Zaključno, rad ističe suvremene izazove s kojima se olimpizam suočava u vremenu sve veće politizacije sporta, ali i mogućnosti koje sport nudi za izgradnju mostova među narodima. Naglašava se potreba za promišljenim pristupom koji će očuvati temeljne vrijednosti olimpizma, istovremeno prepoznajući i adresirajući složene političke i društvene realnosti.This thesis explores the complex relationship between the Olympic Games, sport, and politics, with a particular focus on how national identities are shaped, promoted, and sometimes utilized for political purposes within the Olympic context. Through a theoretical framework and historical analysis, the study demonstrates how the Olympic Games, despite being envisioned as a platform for peace and friendship, have often been arenas of political tensions, boycotts, and propaganda.
Special attention is given to the Croatian example of participation in the Olympics during the 1990s, as well as the role of media representation in strengthening national pride but also interethnic conflicts. Furthermore, the research analyzes sport as a tool of soft power and cultural hegemony, as well as a potential platform for peace and reconciliation, illustrated by contemporary Olympic events such as the 2018 Pyeongchang Winter Games.
In conclusion, the study highlights the contemporary challenges faced by Olympism in an era of increasing politicization of sport, as well as the opportunities sport offers for building bridges among nations. It emphasizes the need for a thoughtful approach that preserves the fundamental values of Olympism while recognizing and addressing complex political and social realities