Mardin Artuklu University Institutional Repository
Not a member yet
5052 research outputs found
Sort by
ECONOMIC ANALYSIS OF PUBLIC DEPT IN TURKEY AFTER 2000
Get PDFDevletin ekonomideki rolü ile ilgili tartışmalar geçmişten günümüze süregelmektedir. Özellikle 1929 krizi ile müdahaleci devlet yaklaşımının benimsenmesi ile devletin ekonomideki rolü artmıştır. Kamusal finansman kaynakları arasında gösterilen borçlanma ile ilgili düşünceler önceki dönemlerde olumsuz kabul edilirken, 1929 krizi sonrasında çeşitli gerekçelerle başvurulabilecek kaynaklar arasında kabul edilmiştir. Bir maliye politikası aracı olarak kabul edilen kamu borçlanması aracılığıyla devletin birçok ekonomik fonksiyonun gerçekleştirilmesi beklenmektedir. Bu çalışmada kamu borçlanmasının teorik çerçevesi çizilerek, borçlanma ile ilgili kavramlar açıklanmakta borçlanma türleri ve ekonomik etkileri anlatılmaktadır. Ardından 1980 sonrası dönemde Türkiye’de kamu borçlanmasının gelişimi ilgili kurumların verileri kullanılarak analiz edilmektedir. Çalışmada literatür taraması yapılacak olup veri analizi yöntemi benimsenmektedir. Çalışma ile borçlanma konusunun ekonomik analizinin yapılarak politika yapıcılara yol gösterici öneriler sunulması ve alanda çalışma yapmayı düşünen araştırmacılar açısından literatür oluşturulması amaçlanmaktadır. Çalışma sonucunda; Türkiye’de borçlanma yaklaşımlarının dönemler bazında değişiklik gösterdiği, ekonomik açından olumsuz gelişmeler yaşanan dönemlerde borçlanma göstergelerinin olumsuz seyrettiği, özellikle 2000 sonrası dönemde mali disiplin sürecine geçişle birlikte borçlanma açısından olumlu gelişmelerin yaşandığı ve kamu borçlanması açısından OECD ortalamasının altında olunduğu bulgularına ulaşılmıştıDiscussions about the role of the state in the economy have continued from the past to the present. Especially with the adoption of the interventionist state approach with the 1929 crisis, the role of the state in the economy increased. While the dept, which was shown among the public finance resources in the pre-1929 period, was negatively approached, it was accepted among the resources that could be applied for various reasons after the 1929 crisis. It is expected that many economic functions of the state will be realized through public dept, which is accepted as a fiscal policy tool. In this study, the theoretical framework of public dept will be drawn, concepts related to dept will be explained, types of dept and its economic effects will be explained. Then, the development of public debt in Turkey in the post-1980 period will be analyzed using the data of the relevant institutions. In the study, literature review will be done and data analysis method will be adopted. With the study, it is aimed to provide guiding suggestions to policy makers by making an economic analysis of the debt issue and to create a literature for researchers who are considering working in the field. In the results of working; It has been found that dept approaches in Turkey change over periods, the dept indicators are negative in periods when there are negative economic developments, positive developments are experienced in terms of dept, especially in the post-2000 period, with the transition to the fiscal discipline process, and it is below the OECD average in terms of public dept
Evaluation of patients diagnosed with phenylketonuria and biotinidase deficiency by the newborn screening program: a ten-year retrospective study
Get PDFBackground. Phenylketonuria (PKU) and biotinidase deficiency (BD) are autosomal recessive diseases. If they
are not identified and treated early, severe intellectual disability and developmental delay occur. This study
was conducted to calculate the ten-year incidence of PKU and BD in the Diyarbakır province of Turkey.
Methods. This cross-sectional study included patients born between 2011-2020 and diagnosed with PKU and
BD. Patients with a clear diagnosis had their records evaluated retrospectively.
Results. Between 2011 and 2020, blood was taken from 417,525 newborns’ heels in Diyarbakir province. As a
result of further diagnostic testing, 53 PKU (Incidence: 1:7878) and 177 BD (Incidence: 1:2359) were detected. Of
the patients with BD, 56% had profound BD and 44% had partial BD. The records of a total of 269 patients (PKU:
25; BD: 123; Hyperphenylalaninemia: 121) were examined. Parents of 65% (n=15) of the patients diagnosed with
PKU and 46.6% (n=55) of the patients diagnosed with BD were consanguineous.
Conclusions. The incidence of both PKU and BD was found to be high in our region. The high number of
consanguineous marriages was regarded as the most important explanation for the high frequency of these
illnesses
Contributions from Yunus Emre's Divan to the Tarama Dictionary
Get PDFBu çalışmada Yunus Emre Divanı’nda yer alan fiillerin Tarama Sözlüğü’ndeki durumu incelenmiştir. Yunus
Emre Divanı’ndaki fiiller, tarama yöntemiyle elde edilmiş ve bağlamdan (context) yola çıkılarak
anlamlandırılmıştır. Elde edilen fiiller ve anlamları, XIII. Yüzyıldan Beri Türkiye Türkçesiyle Yazılmış
Kitaplardan Toplanan Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü ile mukayese edildiğinde birtakım farklı sonuçlar ortaya
çıkmıştır. Araştırmada fiillerin Tarama Sözlüğü’ndeki durumuna göre beş başlık elde edilmiştir: Birincisi Yunus
Emre Divanı’nda yer alıp Tarama Sözlüğü’nde yer almayan fiiller, ikincisi Divan’da ve sözlükte yer alıp
anlamlarının sayısı farklı olan fiiller, üçüncüsü her iki eserde de yer alıp anlamlandırma olarak örtüşmeyen,
dördüncüsü her iki eserde yer alıp birtakım ses değişikliği gösterenler ve beşincisi iki eserde birtakım morfolojik
değişikliklerle yer alan fiillerşeklindedir. Bununla birlikte çalışmada Tarama Sözlüğü’nün çevrimiçi kullanımına
ilişkin bazı öneriler yer almaktadır. Bu tür çalışmalar, Türkçenin tarihî söz varlığı, sözcük bilimi ve anlam bilimi
alanlarına katkı sağlaması açısından önem taşımaktadır.In this study, the verbs in the Yunus Emre’s Divan and the verbs in the Tarama Dictionary were examined. The
verbs in Yunus Emre's Divan have been obtained by scanning method and have been interpreted based on the
context. Obtained verbs and their meanings when it is compared with the Tarama Dictionary some different
results have emerged. According to the situation of the verbs in the Tarama Dictionary, five titles were obtained.
The first of these is the verbs that are in the Yunus Emre’s Divan but not in the Tarama Dictionary, the second is
the ones that take place in the Divan and the dictionary but have different meanings, the third is in the form of
those that take place in both works but do not overlap in terms of meaning, and the fourth is in the form of those
that take place in both works and show some phoneticchanges, the fifth is about morphologicalchanges. However,
there are some suggestions regarding the online use of the Tarama Dictionary in the study. Such studies are
important in terms of to contributing historical vocabulary, lexicology and semantics of Turkish
Mekân Dizimi ile Geleneksel Antakya Evlerinin Analizi ve Toplu Konut İdaresi'nin Sosyal Konutları ile Karşılaştırılması
Get PDFSpace syntax analysis method is used to define the regions, cities, built environments, building groups, spatial models, and indoor organizations at different scales and to examine their interaction with social structure. This study aimed to analyse the spatial organization of traditional atria by using the space syntax method and to reveal the socio-cultural effect of atria. The spatial morphology and behavioural models regarding the traditional Antakya houses and social houses built by the Housing Development Administration of the Republic of Turkey, the institution that has the largest share in the construction of high-rise buildings in Turkey, were compared and analysed through the space syntax method As a result of the study, it has been determined that the privacy of family and women directly affects the design in traditional Antakya houses. On the other hand in TOKI buildings has been observed that individual privacy was given more importance and it has been determined that this was not created by building design decisions, but by the entrance doors of the rooms.Farklı ölçeklerdeki bölgelerin, kentlerin, yapılı çevrelerin, bina gruplarının, mekânsal modellerin ve iç mekan organizasyonlarının tanımlanması ve bunların sosyal yapı ile etkileşiminin incelenmesi için space syntax analiz yöntemi kullanılmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, space syntax kullanarak geleneksel avluların mekânsal organizasyonunu analiz etmek ve böylece avluların sosyokültürel etkisini ortaya çıkarmaktır. Çalışmada, Geleneksel Antakya evleri ile Türkiye’de yüksek katlı konutların üretiminde en büyük paya sahip olan Toplu Konut İdaresinin sosyal konutları mekansal morfolojisi ve davranış modelleri space syntax yöntemi ile karşılaştırılmış ve analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda geleneksel Antakya evlerinde aile ve kadın mahremiyetinin tasarımı doğrudan etkilediği tespit edilmiştir. Öte yandan TOKİ yapılarında bireysel mahremiyete daha fazla önem verildiği gözlemlenmiştir ve bunun bina tasarım kararlarıyla değil, odaların giriş kapılarıyla oluşturulduğu tespit edilmiştir
Kaynak Tüketim Muhasebesinin TMS-2 Stoklar Standardı Çerçevesinde İncelenmesi: Bir Üretim İşletmesinde Uygulama
Get PDFTAS-2 inventories standard is based on normal cost method, instead of full costing method. The aim of this study is to examine the Resource Consumption Accounting (RCA) method, which has emerged as an important management accounting technique in calculating the idle capacity in recent years, within the framework of TAS- 2 inventories standard. For this purpose, both the normal cost management method based on the TAS-2 inventories standard and the RCA method are applied to a production facility. The findings suggest that the RCA method estimates the idle capacity costs accurately, reliably and realistically as proposed by the standard. Therefore, for businesses that have to apply the standards, the RCA method can be easily integrated within their own systems.TMS-2 Stoklar standardı maliyet yönteminde tam maliyet yerine normal maliyet yöntemini esas almaktadır. Bu
çalışmanın amacı; atıl kapasiteyi hesaplamada son yıllarda önemli bir yönetim muhasebesi tekniği olarak ortaya
çıkan Kaynak Tüketim Muhasebesi (KTM) yöntemini TMS-2 Stoklar standardı çerçevesinde incelemektir. Bu
amaçla, bir üretim işletmesinde hem TMS-2 Stoklar standardının esas aldığı normal maliyet yöntemi hem de KTM
yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sonucuna göre, KTM yönteminin standardın öngördüğü şekilde atıl kapasite
maliyetlerini doğru, güvenilir ve gerçeğe uygun olarak hesapladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, standartları
uygulamak zorunda olan işletmeler için KTM yöntemi, kendi sistemleriyle kolay bir şekilde entegre edilebilir
12. ve 13. yüzyıllarda Fırat Adasının alimlerinin dış tehditlere karşı rolleri
No full textMedeniyet gelişimin deve toplumların ilerlemesindeki en önemli faktölerin arasına alimler ve fakihler gelir. Peygamberlerin varisi ve islamın sancağını taşıyanlar oldukları için alimler, Allah katında ve müslüman toplumda büyük bir yere sahiptir. Şayet onların fetvaları ile toplum aydınlanabilir. Müslümanların maruz kaldığı fitne ve musibetlere karşı müslümanların güvenlik çemberi ve müdafaa hattı olmuşlar. Müslümanların maruz kalıp yaşadığı en büyük sınavlardan iki vakası 490h./ 1096 m. yılında gerçekleşmiş olan Haçlı seferleri ve 616h./ 1219 m. yılında İslam diyarını savuran Moğol istilaları idi. Toplumun en önemli kesimlerinden biri olan seçkin âlimlerin tutumlarını incelemek, Fırat bölgesinin işgaline karşı tutumlarını ve zaferlerin elde edilmesi konusunda ne kadar bir katkıda bulunduğunu inceleyip netleştirmek için bu önemli konunun incelenmesini önemi yukarıdaki belirttiği malimlerin öneminden kaynaklanmaktadır. Bu konubirgiriş, altı bölüm ve en önemli bulguları içeren bir sonuçtan oluşan bu araştırma aracılığıyla incelenmiştir. Birinci bölüm, Fırat bölgesinin ve en önemli şehirlerinin tarihi özetini ve Hicrialtıncı ve yedinci yüzyıllar ile Miladi on ikinci ve on üçüncü yüzyılların önemini ele aldı. İkinci bölümde ise, Haçlı Seferleri öncesi İslâmî Doğu'nun genel durumu, Haçlı tehlikesinin Fırat bölgesindeki etkisi ve Eyyubi devletinin temellerini atan Fakih İsa el-Hakari gibi önde gelen âlimleri ve onların Haçlılara karşı cihadda kirollerini anlatmıştır. Üçüncü bölüm de araştırmacı ,Selahaddin Eyyubi'nin çağdaşı ve ilmî hareketin ilerlemesine katkıları bulunan Bahaaeddin İbn Şeddadel-Mevsilive ilk Moğol saldırıların atanık olan ve Cengiz Han'ın hükümdarlığı ve İslam ülkelerindeki Moğol ordularının hareketlerini izleyip inceleyebilen İbnü'l-Esirel Cezeri gibi Fırat Adası'ndaki alimlerin Haçlı istilasına karşı siyasi ve entelektüel konumlarını ve cihatçı rollerini açıkladı. Dördüncü bölümde, Tasavvufun ve Şiiliğin yayıldığı ve İslam dünyasının büyük bir kayıp ve dağılma içinde olduğu Moğol saldırısı öncesi İslami Doğu'nun durumu ve Fırat adasına yapılan Moğol saldırıları ele alınmıştır. Beşinci bölümde, Moğol istilaları sırasında Müslüman âlimlerin cihattaki rolü ele alınmış. Özellikle İbnü's-Salah'ın toplumdaki sapkınlıklardan ve bidatlerden kaynaklanan yozlaşmayla mücadeledeki rolü ve Şeyhel-İslam İbn Teymiyye'nin Moğollara karşı cihade etkisi açıklanmıştır. Çalışmanın son bölümü olan altıncı bölümde ise gerek fıkıh ve hadis gibi dini ilimlere olan ilgileri gerekse de medreselerin kurulmasıyla önemli bir rol oynayan Rabia Hatun ve Zümrüd Hatun gibi âlim, fakih ve muhaddis kadınlardan oluşan toplumun birkesimi incelenmiştir. Bu çalışma sayesinde, âlimlerin toplumu, toplumda yaygın olan fitne ve yozlaşma kaynaklarından arındırmaya ne kadar hevesli oldukları anlaşılmıştır. Bu çalışma sayesinde, müslüman topluluğun Moğollara karşı durabilmelerini uman alimlerin toplumu, toplumda yaygın olan fitne kaynaklarından arındırmaya ve onları manevi açıdan hazırladıkları ve bukonuda ne kadar hevesli oldukları anlaşılmıştır. Bu araştırmada milleti yönlendirip rehber etmek ve cihada katılıp katılmaya teşvik etmek ve İslam'ı yaymak gibi her alan da alimlerin harikulade duruşları ortaya çıkmıştır.Islamic scholars are considered the main factor in the development and advancement of civilization. They are the true innovators and pioneers in the renaissancehave a high status with Allah, and they are highly regarded by the Islamic community.They are the heirs of the prophets and the bearers of the banner of Islam,With their fatwas, the society is informed, where they are the safety valve in front of the waves of sedition and ordeal to which the Muslim community is subjected, Among the greatest adversity to which Muslims have been subjected in their history are the Crusades of 490 Ha/1096, and the devastating Mongolian invasion of the Muslim world in 616H/1219. Hence the importance of studying this important topic to reveal the positions of the elite elites of society, namely, the elite scientists and their positions on this invasion of Jazeera, and the extent to which these positions contribute to the achievement of victories in the battles. This Study divided to introduction with six chapters and a conclusion, Chapter One reviewed the historical overview of the territory of Jazeera, its most important cities during of the 12th and 13th centuries, Chapter Two, discussed the general conditions in the Islamic statue just before the Crusades, the impact of the Crusader threat on the territory of Jazeera, and its Scholars have highlighted and demonstrated their role in the jihad against the crusaders such as Fakih Issa Al-Hakkari who has established the foundations of the AyubanState.In chapter three, explained the political and intellectual attitudes of scholarson Jazeera from the Crusader invasion and their jihadist role, asBhad al-Din Ibn Shadad al-Mossali, who contemplated Salah al-Din al-Ayobi and his contributions to the presentation of the scientific movement, also like Ibn Al-Ather Al-Jazri, who contemplated the first Mongol attacks under Genghis Khan and monitored the movements of Mongolian armies in Islamic countries, the Chapter four, addressed the conditions of the Islamic countries before the Mongol attack, where mysticism and Shiite spread, and the Islamic world was in a great state of loss and fragmentation, in addition to the Mongol raids on Jazeera,In chapter five, addressed the role of Muslim scholars in the jihad after conquest of the Mughal and the statement of the role of Ibn al-Salah in the fight against corruption in society from fads and innovators, and the influence of the sheikh of Islam Ibn Temia in the jihad against the Mughals, in chapter six, included a special category of women scholars, jurists and modernists, who played a significant role both through attention to religious sciences such as jurisprudence and talk and through the establishment of schools, as Rabia Khatun and Zmurad Khatun. The study demonstrated scholars' desire to cleanse society of corruption that had been widespread in society to ensure that society was morally prepared to address the Mongols. The research showed remarkable attitudes for scientists in all fields, such as participation in jihad, the direction of the nation and the dissemination of Islam
Fıkhi meselelerde ihtilaftan çıkış ilkesi Hanafi mezhebi ibadet bölümü örneği
No full textAraştırma, fıkıh meselelerde ihtilaftan çıkış ilkesinin öneminden, gerçekleşmesinin şartlarından, denetimlerinden ve dayanaklarından bahsederek ihtilaftan çıkış kuralı konusunu ele almaktadır. Fıkıhçıların arasında bu ilkeyi benimsemelerinde farklılık olmuştur ve Maliki mezhebi en çok bu kuralı benimsemiş ve doktrinlerinde dayandıkları ilkelerden biri haline gelmiş ve bununla ün kazanmıştır. Bu araştırma, fıkıhçıların ihtilaftan çıkma konusunda koydukları kuralları belirtmiş olup kendi görüşlerinden çıkıp diğer mezheplerin görüşüne tabii olmanın şartlarını ve usullerini ele almıştır. Araştırmada ayrıca bu kuralın fıkhî meselelere etkisine, özellikle Hanefi mezhebinin ibadet bölümünde, fıkıh mezhebinin fakihlerinin görüş ve sözlerine dayanarak, onların tartıştıkları hususlara değinilerek yer verilmiştir. İhtilafı fıkıh kitaplarının tasnifine göre tasnif edilmiştir. Ardından araştırmanın en önemli bulgularından ve bu konunun daha geniş ve kapsamlı bir şekilde incelenmesine katkı sağlayabilecek önerilerden bahsederek araştırmayı sonlandırdım.This research deals with the rule of stopping controversy by talking about the importance of this rule in the doctrinal applications, the conditions for its verification, its principles and its pillars. The jurists vary in their adoption of this principle between expanded and narrow, and the Maliki school of thought took this rule the most, but it became one of the assets that they relied on in their doctrine and they became famous and relied on it in the reasoning of the rulings and the graduation of the branches, and hardly a book on the branches or the origins is devoid of mentioning this rule. This research came to address this principle and to indicate the foundations on which the jurists relied and the rules through which they controlled the adoption of this principle in reversing the statement of their doctrine to the doctrine of their opponents. The research also included the impact of this rule on jurisprudential issues, especially in the section of worship in the Hanafi school of thought, based on extrapolating the opinions and sayings of the jurists of the school of thought, and mentioning the issues in which they argued to leave the dispute classified according to the classification of jurisprudence books. Then I ended the research by mentioning the most important findings of the research and the proposals that may contribute to the study of this subject in an expanded and more comprehensive manner
Analysis and inquiry of 'Avnu'l-Bârî fî Halli Ba'di Müşkilati'l-Lârî by Mullah Sadullah el-Fetlevî
No full textKadim kültür ve medeniyetleri içinde barındıran ve bölgenin en önemli kentlerinden olan Diyarbakır, öteden beri ilim ve irfana beşiklik eden önemli bir ilim merkezi olmuştur. Havzasında yer alan ilim müesseselerinde eskide olduğu gibi günümüzde de büyük âlimler yetişmiştir. Yaşadığımız dönemde bu kadim şehirde yetişen değerli âlim ve şahsiyetlerden biri, Molla Sadullah el-Fetlevî'dir. Nahiv, sarf, lügat, fıkıh, tefsir ve hadis gibi ilim dallarında ihtisas sahibi olan el-Fetlevî, nahiv ve sarf başta olmak üzere pek çok ilim dalında eser telif etmiş ve çok sayıda makale yazmıştır. Onun en önemli eserlerinden biri, Abdülgafûr el-Lârî'nin (ö. 912/1506) Hâşiye 'alâ şerhi'l-Câmî li'l Kâfiye adlı eseri üzerine kaleme almış olduğu'Avnu'l-Bârî fî Halli Ba'di Müşkilâti'l-Lârî adlı kitabıdır. Çalışmamızın konusu olan 'Avnu'l-Bârî fî Halli Ba'di Müşkilâti'l-Lârî adlı eser, 98 varaktan oluşmaktadır. Eserin mukaddimesinde pek çok edebi sanata yer veren yazar, garip ifadeler kullanmış ise de metin kısmını anlaşılır ve yalın bir dille yazmıştır. Müellif, söz konusu eserde Abdülgafûr'un ismin özelliklerinden izafet konusuna kadar olan kısmı ele alıp şerh etmiştir. Bu tez çalışmasında Molla Sadullah el-Fetlevî'nin hayatı ve ilmi şahsiyeti ile İbnü'l-Hâcib, Molla Câmî ve Abdülgafûr el-Lârî'nin hayatı ele alınmıştır. Haşiyetu 'Abdilgafûr 'ala şerhi'l-Câmî ve el-Fetlevî'nin'Avnu'l-Bârî fî Halli Ba'di Müşkilâti'l-Lârî'nin genel özellikleri hakkında bilgiler verilmiştir. Bunun ardından el-Fetlevî'nin 'Avnu'l-Bârî fî Halli Ba'di Müşkilâti'l-Lârî adlı eserin tahlil ve tahkiki yapılmıştır.Diyarbakır, which is one of the most important cities of the region and contains ancient cultures and civilizations, has been an important scientific center that has been the cradle of science and wisdom for a long time. As in the past, great scholars have been trained in the scientific institutions located in its basin. One of the valuable scholars and personalities who grew up in this ancient city during the period we live in is Molla Sadullah al-Fetlawi. Al-Fetlawi, who is a scholar and scholar in branches of science such as nahiv, lexicography, fiqh, tafsir and hadith, has written works in many branches of science, especially nahw and sarcasm, and has written many articles. One of his most important works, Abdulgafur al-Lari 'Avnu'l-Bârî fî Halli Ba'di Müşkilati'l-Lârî, which was written on the work of Hâşiyetu 'Abdilgafûr 'ala'l-Câmî. The work called 'Avnu'l-Bârî fî Halli Ba'di Müşkilati'l-Lârî', which is the subject of our study, consists of 98 pages. The author, who included many literary arts in the introduction of the work, used strange expressions, but wrote the annotation part in an understandable and plain language. In the work in question, the author has discussed and annotated the part of Abdulgafur's name from the characteristics of the name to the subject of relativity. In this thesis, the life and scientific personality of Molla Sadullah al-Fetlawi and the life of Abdulgafur al-Lari are discussed. Information has been given about the general characteristics of Hashiyetu 'Abdilgafûr 'ala'l-Câmî and al-Fetlevî's 'Avnu'l-Bârî fî Halli Ba'di Müşkilati'l-Lârî. After that, the analysis and verification of al-Fetlevî's work called 'Avnu'l-Bârî fî Halli Ba'di Müşkilati'l-Lârî was made
الاستعارة بين التراث العربي والدراسات الغربية الحديثة
No full textThis research compares Arabic traditional study; which defines metaphor as stylistic and
avant-garde art whose main goal is beauty and attraction; and it is subject to principles
and requirements of claim when interpreted, according to Abd al-Qaher al-Jarjani, and
modern Western cognitive study; which is devoted to studying metaphor to proclaim
mechanisms of interpreting it. This can be found in the pragmatic study which is
adjudicated as a theory for reading and interpreting with the case of Sirl. This also can be
discernible in the epistemological study that defines metaphor as a mental process based
on the interaction between language and thought, as is the case of Richards. So, in the
modern western study, metaphor involves useful, pragmatic, and cognitive values, with
attention to some Arabic traditional perspectives that include pragmatic and cognitive
connotations. We seek to focus on metaphor functions and manifestations as well as
methods of rooting and interpreting them
THREE FUTUWWATNĀMES WRITTEN IN PERSIAN ON THE BUTCHER'S CRAFTSMAN
Get PDFSafeviler dönemiyle başlayan ve Farsça cevanmerd olarak nitelenen fütüvvet ehlinin tarihine, pirlerine, edep ve erkanına yer veren Farsça fütüvvetnameler arasında, kasaplara ait risaleler de mevcuttur. Bu eserlerin yazımı Selçuklular döneminde Büyük Horasan havzasında başlamıştır. Bu eserler 13. yüzyıl Anadolu Ahiliğinin temel kaynakları sayılmıştır. Farsça fütüvvetnamelerde bu meslek Hz. İbrahim’e dayandırılmıştır. Mesleğin piri Hz. Ömer ve Hz.Ali sayılmış, mesleğin kahramanı olarak ise soyu yedi kuşakta Hz. Ali’ye dayanan ve Muhammed Hanefiyye’nin (ö.81) yakın adamlarından sayılan Reyli Cevanmerd-i Gassab kabul edilmiştir.
Farsça olarak kaleme alınan fütüvvetnameden ilki ‘’Fütüvvetname-i Gassab’’ adıyla İran Meclis Kütüphanesi 8898 numaralı el yazma mecmuada bulunmaktadır. Molla Muhammed Bagir Meclisi’ye (ö.1699) ait olduğu ve Safeviler döneminde yazıldığı ifade edilmiştir. Diğer risale Ravzatü’ş Şüheda adlı meşhur eserin sahibi olan Molla Hüseyin Vaiz Kaşifi Sebzevari’ye (ö.1504) ait olup ‘’Fütüvvetname-i Sultani’’ adlı eserdeki‘’ Fasl der Beyan-i Gabze-i Kard, Satur, Kardmal ve Tir ‘’başlıklı bölümde yer alır. Üçüncü ve son risale ise ‘’Risaley-i Gassaban ve Sallahan’’ adıyla İran Sipahsalar Medresesi Kütüphanesi el yazmaları arasında yer almaktadır. Müellifi meçhuldür. Kitabet kaydı ise1879 yılıdır.
Bu üç eserde kasaplıkla ilgili benzer konular ele alınmış, mesleğin temel prensipleri belirlenmiştir. Kasapların pirleri hakkında detaylı bilgi verilmiştir. Hz.İbrahim’in oğlu İsmail’i kurban ediş sırrı üzerinde durulmuş, mesleğin pirleri tanıtılmış, mesleğe ait ayet ve hadisler zikredilmiştir. Kasap esnafının edep ve erkanı sıralanmış, kasaplığın ve kasapların ahlaki kuralları soru-cevap şeklinde dikte edilmiştir. Bu makale kasaplık mesleğine dair Farsça Fütüvvetnamelerin tanıtım ve tercümesiyle iki dildeki fütüvvetnamelerin benzerliklerine dikkat çeker. Bu eserlerin birbirinin devamı olduğuna, birlikte okunması ve bilinmesi gerektiğine vurgu yapar.Among the Persian futuwwatnāmes, which started with the Ṣafavid period and are described as Persian Cevânmerd,there are also epistles belonging to butchers. The writing of these works began in the Great Khorasan basin duringthe Seljuk period. These works are considered as the main sources of the 13th century Anatolian Akhism. In Persianfutuwwatnāmes, this profession is attributed to Prophet Ibrahim. The master of the profession Hazrat (Excellency) Aliwere counted, and as the hero of the profession, Reyli Cevânmerd-i Kassâb, based on Hazrat Ali and considered oneof the close men of Muhammed Hanafiyya (d.81), was accepted. The first of the Futuwwatnāme written in Persianbelongs to Molla Hüseyin Vaizi Kâşifi Sabzevari (d.1504), who is the owner of the famous work called Ravzatü'şŞüheda.and in the section titled " Fasl der Beyân-i Gabze-i Kârd, Sâtur, Kârdmâl ve Tir ". The other treatise, namedFutuwwatnāme-i Kassâb, is in the manuscript magazine numbered 8898 in the Iranian Parliament Library. It is statedthat it belongs to Molla Muhammed Bagir Majlis (d.1699) and was written during the Ṣafavid period. The third andlast treatise is among the manuscripts of the Iranian Sipahsalar Madrasa Library, with the name of Der Beyan-i Kar-iKassâban ve Sellahân. Its author is unknown. The inscription record is 1879. In these three works, similar issuesrelated to butchery were discussed and the basic principles of the profession were determined. Detailed information isgiven about the butchers' chefs. The secret of the sacrifice of Prophet Ibrahim's son Ismail has been emphasized, themasters of the profession have been introduced, and the verses and hadiths of the profession have been mentioned. Thedecency and manners of the butcher shopkeepers were listed, and the moral rules of butchers were dictated in the formof questions and answers. This article draws attention to the similarities between the introduction and translation of thePersian Futuwwatnāmes on the butchery profession and the futuwwatnāmes in two languages. He emphasizes thatthese works are the continuation of each other and that they should be read and known together.Keywords: Persian Futuwwatnāmes, Butcher Craftsman, History of Akhi Order, Muhammed Baghir,Molla Huseyin Kashifî, Safavids