Mardin Artuklu University Institutional Repository
Not a member yet
5052 research outputs found
Sort by
Stripe rust resistance gene Yr15 in Turkish and Kazakhstan wheat germplasms and the potential of Turkish wild emmer for stripe rust breeding
No full textPuccinia striiformis f. sp. tritici (Pst) is a devastating obligate fungal biotroph that causes stripe rust disease in wheat in temperate and cooler regions, especially in Kazakhstan and Turkey. Chemical control of Pst is not a sustainable or economic strategy in these countries. Therefore, a suitable alternative to these pesticides, such as the development of resistant wheat cultivars, is needed. During the present investigation, a large set of wheat germplasms was characterized to determine the presence of the broad-spectrum resistance Yr15 gene using Y15K1_F2/uhw30_1R primers. This collection contained 360 accessions including 233 durum and bread wheat collected from KASIB cultivars and advanced lines that were developed by eight breeding programs within the Kazakhstan-Siberia Wheat Improvement Network and Turkey, and 127 wild emmer collected from Turkey only. The positive control was wild emmer IDs WEW 83-1, WEW 84-1, and WEW-85, which previously showed positive amplification of the Yr15 gene with these primers. Yr15, a broad-spectrum R-gene derived from wild emmer wheat encoding a putative kinase-pseudokinase protein designated as wheat tandem kinase 1, comprises a unique R-gene structure in wheat against the yellow (stripe) rust. None of the tested cultivated wheat germplasms from 174 durum wheat of the KASIB Network or 59 of bread wheat from Turkey showed positive amplification, but 89 of 127 (70.07%) wild Triticum dicoccoides showed positive amplification. The collection from the Karacadağ regions showed the maximum number of genotypes (46) with positive amplification for Yr15, followed by Eruh (10), Şırnak (5), Malazgir-Tunceli (4), Tunceli (4), Şırnak-Uludere yol (3), Tunceli-Pülümür (3), and Karacadağ/Kerteş Köyü –Siverek (3). We conclude that wild wheat cultivars are a good source of the Yr15 gene and that introgression of this gene into the cultivated wheat germplasm of both countries should be performed to manage the Pst pathogen in the futur
Aydınlanma Karşıtlığı: 18. Yüzyılda Mimarlık ve Pitoresk
No full text18. yüzyıl Aydınlanma dönemini inşa eden paradigmalar, birçok alanda eş zamanlı olarak gerçekle- şir. Bu paradigmalar kavramların sınırlı içermelerle tartışıldığı, bilgi alanlarının disiplin rejimlerini üretmesine imkân vererek oldukça tanımlı bir çerçeve içinde ortaya konmalarına aracılık eder. Mi- marlıkta epistemolojik söylemin inşası da benzer bir kavrayışla gerçekleşir. 18. yüzyılda arkeolojik alanların kazılmaya başlanması ve deniz aşırı seyahatlerin yapılması “başka” mimarlıkların farkına varılmasını sağlar. Ancak bu türden karşılaşmalar Antikite üzerine inşa edilen mimarlık bilgi alanı- nın temellerini sarsar. Bu mimarlıkların belgelenmesi, durmadan çoğalan bilgi üretimini ve daha önce tartışılmamış pek çok konuyu kurumsal/kuramsal alanlarda da gündeme taşır. Verimli sayıla- bilecek hararetli tartışmalar yapılsa da bu karşılaşmalar kaçınılmaz olarak mimarlıkta paradokslar üreterek mevcut alışkanlıkları ve geleneksel söylemleri krize uğratır. Bu çalışma mimarlık içinde za- man-mekân paradoksu üretmiş ve bu nedenle anti-Aydınlanma olarak ifade edilebilecek durumlara neden olan örnekler etrafında şekillenir. Bu metinde yer alacak örnekler Alexander Pope, manzara bahçeleri ve folly özelinde bir tartışma yürütür. Sözkonusu örnekler Aydınlanma ideolojisi ile tutarlı bir alan olarak inşa edilmeye çalışılan mimarlığı, bütünüyle sterilize etmek için mimarlık tarihyazı- mında çok kısıtlı bir çerçevede konuşulmasına neden olur. Sözgelimi bu çalışmanın kuramsal altlı- ğını oluşturan ve 18. yüzyıl mimarlık tarihyazımı içinde önemli bir yere sahip Pitoresk meselesi üze- rine sayısız metin üretilmiş olsa da içindeki paradoksal durumlarla ilgili anlamlı tartışmalara pek rastlanmaz. Bu durum tesadüfi olmayacak biçimde mimarlığı belirli kurallar bütününün oluştur- duğu bir alanda sınırlı bir bakışla görmeye neden olur. Oysa bu durumların da epistemolojisini an- lamaya çalışmak, mimarlığı başka türlü konuşabilmenin yollarını aramak için oldukça önemlidir
Bazı Yerli ve Yabancı Zeytinyağlarının Uçucu Bileşik Profilleri
No full textIn recent years, the popularity of olive oil has increased because of to its health benefits and consumer perception. In this respect, it has been a preferred oil in many culinary cultures apart from the Mediterranean diet. In the evaluation of the qualities of olive oils, the sensory analysis is also used as well as the some chemical analysis. Volatile compounds (VC) have a decisive effect on the odor properties olive oils as one of the main parameters for their sensory qualities. In this study, the volatile compound profiles of five different olive oils, two of which are domestic (Domat, Uslu) and three of which are foreign (Arbequina, Taggiasca and Koroneiki), were determined and also principle component analysis (PCA) was applied to the data of these profiles. A total of 44 volatile compounds were identified in the samples. The amounts of most of these compounds in the samples were different from each other (P<0.05). The total contents of C6 and C5 carbon aldehydes and alcohols, which are formed by the lipoxygenase (LOX) enzyme during the processing of olives into oil and also responsible for the characteristic olive oil aroma, were found in higher amounts in Koroneiki olive oil. In particular, (E)-2-hexenal with a typical olive oil flavor was found to be significantly higher in coroneiki oil. In other samples, there was no significant difference between the total contents of the compounds derived LOX pathway. As one of the indicators of processing defect, acetic acid was found only in Taggiasca olive oil. TBA results show that the oils from Domat variety is the most different olive oil in terms of volatile compound profile. This difference was due to the high contents of 3-hexenal, (E)-2-pentenal, 1-pentanol and 2,4-hexanediene in this oil as well as terpene (floral aromas) compounds associated with positive properties. In addition, TBA showed that Arbequina and Taggiasca olive oils had UB compositions that were closer to each other than the other samples. Uslu olive oil was generally separated from other samples due to the lowest contents in terms of most VC. These results revealed that volatile compound contents should also be used in the characterization of olive oils
Hemşirelerin Şefkatli İletişim Düzeyleri ile İş Doyumları Arasındaki İlişki
No full textÖZET
Amaç: Bu araştırma, hemşirelerin şefkatli iletişim düzeylerini, şefkatli iletişim ile iş doyumu arasındaki ilişkiyi, hemşirelerin iş doyumu düzeylerini ve iş doyumunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma 2023 yılında Mardin ilinde yapıldı. Mardin il merkezindeki çeşitli hastanelerde görev yapan 179 hemşirenin tamamına ait veriler, şefkatli iletişim, Minnesota iş doyum ölçeği anketleri kullanılarak Google anket kullanılarak yüz yüze görüşmeler ile toplanmıştır. Veri toplamaya başlamadan önce, kurum izni ve etik kurul izinleri alınmıştır. Veri toplama araçları olarak: hemşire tanıtıcı özellikler formu, iş doyumu ölçeği ve şefkatli iletişim düzeyi ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin %75.4’ü kadın, %54.2’si evlidir. Yaş gruplarında en fazla kişi 18-26 yaş grubunda bulunmaktadır (%33). Mesleki deneyim, kurumda çalışma yılı ve birimde çalışma yılı olarak en çok katılımcının 1-5 yıl arasında olduğu tespit edilmiştir (sırasıyla %48, %62 ve %76). Medeni durumun, eğitim durumunun, çalışılan birimin, kurumda çalışma yılının, birimde çalışma yılının ve çocuk sahibi olma değişkenlerinin, iş doyum puanlarında anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Cinsiyet, yaş grubu, mesleki deneyim ve çalışma şeklinin ise iş doyum puanlarında anlamlı bir farklılık oluşturduğu tespit edilmiştir. Kadınların (56.25) erkeklere (51.02) göre daha fazla iş doyumu puanına sahip olduğu (p=.028) yaş gruplarında 40 yaş ve üzerindekilerde iş doyum puanı (62.50) ile 31-35 yaş arasındakilerin iş doyum puanları (51.40) arasında anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur (p=.030). 16 yıl ve üzeri mesleki deneyime sahip olanlarda iş doyumu yüksek iken (61.04), 11-15 yıl arası mesleki deneyime sahip olanlarda ise bu puan daha düşüktür (50.34) (p=.018). Katılımcılarda şefkatli iletişim puanına baktığımızda mevcut değişkenlerden yalnızca cinsiyet (p=0,001) şefkatli iletişim puanında farklılık gösterirken, diğer değişkenlerin anlamlı bir farklılık yaratmadığı görülmüştür. Kadınların şefkatli iletişim puanı (77.37) erkeklerinkinden (68.90) daha yüksektir (p<.001). Minnesota iş doyumu ölçeği ile şefkatli iletişim ölçeği puanları arasında pozitif yönlü ancak zayıf bir ilişki vardır (r: .361 p=.001).
Sonuç: Araştırma grubundaki hemşirelerin iş doyum puanlarında anlamlı farklılıklar tespit edildi. Hemşirelerin, cinsiyet, yaş grubu, mesleki deneyim ve çalışma şekillerinin iş doyum puanlarında anlamlı bir farklılık oluşturduğu tespit edildi. Şefkatli iletişim düzeylerinde ise sadece cinsiyet faktöründe anlamlı bir değişiklik tespit edildi. Kadınlarda şefkatli iletişim puanı erkeklere göre daha yüksek tespit edildi. Kadın cinsiyet, mesleki deneyimin artması, ileri yaş ve mesai usulü çalışma şekli ile iş doyumu arasında pozitif yönde ilişki saptandı.
ABSTRACT
Aim: This study was conducted to determine nurses' compassionate communication levels, the relationship between compassionate communication and job satisfaction, nurses' job satisfaction levels and the factors affecting job satisfaction.
Materials and Methods: This study was carried out in the city center of Mardin in 2023. The data were collected from 179 nurses working in various hospitals in the city center of Mardin through face-to-face interviews using the Google survey. Data collection tools were the form of socio-demographic characteristics of the participants, job satisfaction scale and compassionate communication level scale. Before starting data collection, institutional permission and ethics committee permissions were obtained.
Results: Of the women participating in the study, 75.4% were women and 54.2% were married. Most participants were 18-26 years old (33%). Professional experience, years of work in the institution and years of work in the unit were found to be between 1-5 years of the most participants (48%, 62% and 76%, respectively). It was determined that the variables of marital status, education status, unit of work, working year in the institution, working year in the unit and having children did not have a significant difference in job satisfaction scores. It was determined that gender, age group, professional experience and working style created a significant difference in job satisfaction scores. It was found that women (56.25) had a higher job satisfaction score than men (51.02) (p=.028) and there was a significant difference between the job satisfaction scores of those aged 40 and over (62.50) and the job satisfaction scores of those aged 31-35 (51.40) (p=.030). While job satisfaction was high in those with 16 years or more of professional experience (61.04), this score is lower in those with 11-15 years of professional experience (50.34) (p=.018). When examining the compassionate communication score of the participants, it was seen that only gender (p=0.001) differed in the compassionate communication score, while other variables did not make a significant difference. The compassionate communication score of women (77.37) was higher than that of men (68.90) (p<.001). There is a positive but weak relationship between Minnesota job satisfaction scale and compassionate communication scale scores (r: .361 p=.001).
Conclusion: Significant differences were found in the job satisfaction scores of the nurses in the research group. It was determined that gender, age group, professional experience and working style created a significant difference in job satisfaction scores. A significant change was found in the level of compassionate communication only in the gender factor. The compassionate communication score was found higher in females than males. A positive correlation was found between female gender, increase in professional experience, advanced age and overtime working style and job satisfaction
Detection of Cataract and Diabetic Retinopathy from Fundus Images Using Deep Learning
No full textDiyabetik retinopati ve katarakt ciddi körlüğe ve görme kaybına neden olabilen bazı retina hastalıklarıdır. Gözde meydana gelen bu geri dönüşü olmayan hasarı önlemek için retina hastalıklarının erken teşhisi hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmanın problem cümlesi, bu retina hastalıklarının tespiti için derin öğrenme tabanlı sonuçların sunulması olarak verilebilir. Bu amaçla ilk önce ham bir veri seti üzerinde histogram eşitleme yöntemi kullanılarak yeni bir seti oluşturulmuştur. Ardından beş geleneksel derin öğrenme modeline hiperparametre ayarı yapılarak veri setleri üzerinde eğitimler gerçekleştirilmiştir. En son olarak veri setleri üzerinde en yüksek başarıya sahip MobileNet tabanlı bir hibrit model geliştirilmiştir. Önerilen hibrit model, ön işlenmiş veri seti üzerinde %99 doğruluk oranı elde etmiştir. Hibrit modelin sınıflandırma başarısının literatürdeki derin öğrenme modellerinin başarısından daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu çalışma diyabetik retinopati ve katarakt hastalarının teşhis sürecine katkı sağlayacaktır.Diabetic retinopathy and cataract are some retinal diseases that can cause severe blindness and vision loss. Early diagnosis of retinal diseases is vital to prevent this irreversible damage to the eye. The problem statement of this study can be given as the presentation of deep learning-based results for the detection of these retinal diseases. For this purpose, firstly, a new set was created using the histogram equalization method on a raw data set. Then, hyperparameter adjustments were made to five traditional deep learning models and training was carried out on the data sets. Finally, a MobileNet-based hybrid model with the highest success on datasets has been developed. The proposed hybrid model achieved 99% accuracy on the preprocessed dataset. It has been observed that the classification success of the hybrid model is higher than the success of the deep learning models in the literature. This study will contribute to the diagnosis process of diabetic retinopathy and cataract patients
İnternet Güvenliği Ve Öğrencilerin Güvenli İnternet Kullanımı
No full textTam Metin/ Full Textİçinde bulunduğumuz, bilgi çağı olarak adlandırılan bu çağın en önemli araçları; bilişim teknolojileridir. İnsanların hayatlarının her anında her türlü kaynak ve bilgiye ulaştığı araçlar olmuştur. Bu teknolojik araçlar sayesinde bireyler hızlı bir şekilde bilgiye kolay ulaşma, bilgi üretme, bu bilgileri paylaşma ve depolama imkânına kavuşmuştur. Bütün bu olgular, günlük yaşantımızı da değiştirerek bir bilişim kültürünü oluşturmuştur. İnternet, 20. yüzyıl dünyasının bilgi çağında meydana gelen en önemli gelişmelerin başında olup, insanların hayatlarında vazgeçilmezlerinden bir unsur haline gelmiştir. Bu bakımdan internetin gelişimi, yaşadığımız bilgi çağına damgasını vuran en önemli sistemdir
Hâfız-i Şirâzî’nin Gazellerinde Aşk Mefhumunun Değerlendirilmesi
No full textAşk, muhabbetin en üst noktası ve mükemmelliğidir. Tüm büyüleyiciliği, tutku ve coşkusuyla, sevginin nihai ve doruk noktasıdır. Aşk, dizginsiz ve kontrol edilemez bazen kaynayan ve isyankâr bazen de sel gibi ya da ateş püskürtendir sevmek, ama yine de sevmektir. Sevgiliyi, ilahı, âşığı tanımadan sevmek ve âşık olmak mümkün müdür? Mutasavvıflar, aşka kalp yoluyla ulaşılması gerektiğine, aşka götüren bilginin de kalp yoluyla elde edildiğine ve sevgiliyi kalp gözüyle müşâhede etmekle elde edildiğine inanırlar. Geçmişten günümüze bilge, arif ve şairlerin yaygın olarak kullandıkları aşka yani sihirli sözcüğe yüklenen mana ve hissiyatın etkisini gözlemlemek mümkündür. Fars edebiyatında aşkın geçmişi ilk Farsça şiir söyleyenlerin ortaya çıktığı döneme kadar dayanmaktadır. İnsanî ve zeminî aşk türü ilk dönem şairlerin şiirinde revaç bulmuştur. Hâfız-i Şirâzî’nin şiirlerinde özellikle de gazellerindeki sözü çeşitli şekillerde iki manalı bir özelliğe sahiptir. Şair, duygu ve düşüncelerini farklı konularla harmanlayarak açıklamıştır. Hâfız, aşkı sadece varlık sorusuna cevap olarak değil ayrıca her yerde bulunan varlığın ruhu olarak bilir ve Âdem ile peri, yıldızlar, gezegenler hepsi aşk varlığının birer tufeylidir. Bu çalışmamızda Hâfız’ın gazellerinde aşk mefhumuna yüklemiş olduğu manayı değerlendirmekteyiz. Şaire göre bütün kâinat ve varlık, aşk varlığının birer evladıdır ve ondan türemiştir, aşık dünyayı maşukun yüz güzelliğini tamamıyla yansıtan bir ayna olarak görmektedir. Yalnızca kendisi değil, güneş, ay, gezegenler ve evrendeki her zerre onun cemalinin aynasıdır ve onun aşkını ve sevgisini kendi özünde, mayasında bilir. Hâfız, aşkı insanın aslî hüneri olarak açıklar. O, yaratılış amacını ve insanın kemale ermesini aşk ve aşıklıkta bilir
The effect of coronary slow flow on ventricular repolarization parameters
No full textIntroduction: Ischemia due to microvascular dysfunction may be responsible for the heterogeneity of ventricular repolarization in coronary slow flow. To our knowledge, there is no study in which QT interval, Tp-Te interval, index of cardiac-electrophysiological balance (iCEB), and frontal QRS-T angle were evaluated together in patients with CSF. In this study, we examined for the first time the relationship between all these myocardial repolarization parameters and CSF.
Materials and methods: The study group included 178 patients (99 female, mean age: 50.6 ± 8.6 years) with isolated CSF without stenotic lesions and with angiographically proven normal coronary arteries. The control group included 120 patients (71 female, mean age: 49.3 ± 9.4 years) with normal coronary angiography. QRS duration, QT interval, QTc interval, Tp-Te interval, Tp-Te/QT, Tp- Te/QTc, iCEB score, and frontal QRS-T angle were calculated from 12‑lead ECGs.
Results: There was no significant difference in demographic parameters between the two groups. Compared with the control group, patients with CSF had significantly longer QTmax duration, QT dispersion, Tp-Te interval, and higher iCEB score, wider frontal QRS-T angle.
Conclusion: In our study, we found that many of the ventricular repolarization parameters were adversely affected in patients with CSF. Impaired parameters may be associated with the risk of malignant ventricular arrhythmias
An Analysis of the Relationship between Public Sector Borrowing Requirement (PSBR), Money Supply and Inflation Rate in Türkiye
Get PDFThe objective of this study is to examine the correlation between the public sector borrowing requirement, inflation rate, and money supply in Türkiye, utilizing yearly data spanning the period from 1975 to 2020. In this study, the authors employ the unit root tests with multiple structural breaks proposed by Zivot and Andrews, Lumsdaine and Papell, as well as the Maki cointegration tests with multiple structural breaks, to analyze the data. Subsequently, the application of the fully modified ordinary least squares (FMOLS) approach was utilized to ascertain the presence of a long-term association between the variables. The results indicate a positive correlation between inflation rates in Türkiye and both the public sector borrowing need and money supply over an extended period of time. Furthermore, a bootstrap causality analysis was undertaken by Hacker and Hatemi in order to investigate the causative relationship between the variables. Based on the findings pertaining to causation, it has been observed that there exists a unidirectional causal relationship from the money supply to inflation, as well as from the public sector borrowing demand to the money suppl
DIŞ TİCARET FİRMALARINDA MÜLTECİ İSTİHDAMININ BELİRLEYİCİLERİ: GAZİANTEP İLİ ÖRNEĞİ
No full textBu çalışma; 2022 yılında Mardin Artuklu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü,
İktisat Anabilim Dalında “Dış Ticaret Firmalarında Mülteci İstihdamının
Belirleyicileri: Gaziantep İli Örneği” ismi ile kabul edilen yüksek lisans tezinin
güncellenmiş halinden oluşmaktadır