Mardin Artuklu University Institutional Repository
Not a member yet
5052 research outputs found
Sort by
Overtourism
No full textA compilation of current academic studies on the tourism sector of Turkey, the 23 chapters of this book have been written by tourism academicians who are experts in their respective fields. The chapters contain qualitative or quantitative research data and current statistical data, making this book useful for academic research. I thank all the contributors and dedicate this book to my family. © Peter Lang GmbH Internationaler Verlag der Wissenschaften Berlin 2020. All rights reserved
Investigation of Antibiotic Residues in Muscle and Kidney Tissues of Cattle
Get PDFBu çalışmada sığır kas ve böbrek dokularında antibiyotik varlığının araştırılması amaçlandı. Çalışmada, Ankara’daki mezbahalarda kesimi yapılan 100 adet sığırın kas ve böbrek dokusu ile parekende satış yerlerinden alınan 100 adet sığır kas dokusu olmak üzere toplam 300 örnek test materyali olarak kullanıldı. Örnekler antibiyotik kalıntılarının tesbiti için 107 kob/ml Bacillus subtilis BGA spor solusyonunun ilave edildiği Üç Plak Test yöntemi kullanılarak test edildi. İncelenen 300 örneğin 5’i kas ve 2’si böbrek dokusu olmak üzere 7 (%2.3)’sinde antibiyotik kalıntısı bulunduğu, pozitif bulunan 4 kas örneğinin birden fazla pH değerinde inhibisyon zonu oluşturduğu saptandı. Böbrek örneklerinden 4 (%1.3)’ü şüpheli olarak değerlendirilirken, 289 (%96.4) örnekte antibiyotik varlığı tespit edilmedi. Tüketime sunulan hayvansal dokularda antibiyotik kalıntıları bulunması önemli sağlık problemlerine neden olabileceği için hayvan yetiştiricilerinin bilinç düzeyinin artırılmasına yönelik çalışmaların etkin ve devamlı yapılmasının faydalı olacağı kanaatına varıldı.This study aimed to investigate the presence of antibiotics in cattle muscle and kidney tissues. In the study, a total of 300 samples were used as test materials, including the muscle and kidney tissues of 100 cattle slaughtered in slaughterhouses and 100 cattle muscle tissues taken from retail stores in Ankara. Samples were tested using the Three Plate Test method in which 107 cfu / ml Bacillus subtilis BGA spore solution was added to detect antibiotic residues. It was determined that 7 (2.3%) of the 300 samples examined, 5 of which were muscle tissue and 2 of which were kidney tissue, had antibiotic residues, and 4 positive muscle samples formed an inhibition zone at more than one pH value. While 4 (1.3%) of the kidney samples were considered suspicious, the presence of antibiotics was not detected in 289 (96.4%) samples. Since the presence of antibiotic residues in animal tissues offered for consumption may cause important health problems, it is thought that it will be beneficial to carry out training aimed at increasing awareness of animal breeders effectively and continuously
Pre-Pottery Neolithic Period Architecture of Eastern Area of Boncuklu Tarla and Village-Space Organization
Get PDFYukarı Dicle Havzası Neolitik Dönem üzerine olan bilgilerimiz son yıllarda gerçekleştirilen arkeolojik kazılar sayesinde giderek artmaktadır. Mardin İli Dargeçit İlçesi’ne bağlı olan Ilısu Barajı’na ismini veren Ilısu Köyü sınırları içerisinde bulunan Boncuklu Tarla yerleşimi Yukarı Dicle Havzası ÇanakÇömleksiz Neolitik Dönem mimarisi üzerine önemli bilgiler vermektedir. Boncuklu Tarla Doğu Alanı’nda tespit edilen "Kamu Binası" ve etrafında bulunan binalar hem konut ve kamu mimarisi hem de dönemin köy-mekan organizasyonları hakkında önemli bilgiler vermektedir. Özellikle 4b tabakasına ait Kamu Binası ve binanın etrafından bulunan konutlar dönemin köy-mekan organizasyonlarının incelemesi için ayrı bir önem taşımaktadır. Bu binalarda ortaya çıkarılan buluntular, mezarlar ve farklı tipteki duvar teknikleri bahsi geçen dönemin hem Yukarı Dicle hem de Güneydoğu Anadolu Bölgesi açısından zenginliği ön plana çıkarmaktadır. Bu bölgede aynı döneme ait kazıları yapılan yerleşimlerle hem farklılıkları hem de benzerlikleri olan Boncuklu Tarla'daki Doğu Alan yapıları, Boncuklu Tarla içinde de farklı bir öneme sahiptir. 3 Kamu Binası ile birlikte bölgedeki diğer anıtsal yapılara oranla farklı bir öneme sahiptir. Her ne kadar Boncuklu Tarla Doğu Alanı kazıları 2017 ve 2019 yılı olmak üzere iki kazı sezonu olsa da verdiği bilgiler sayesinde Çanak-Çömleksiz Neolitik Çağ’da çok önemli verilere ulaşılmasına olanak sağlamıştır. Mardin ili ve bölgenin tarihi için önemli bilgiler veren Boncuklu Tarla kazıları hem Mardin tarihini günümüzden 12.000 yıl öncesine kadar geri götürmüş hem de o dönemde bölgede yaşayan halklar için de önemli veriler vermiştir. Ayrıca yerleşim yerinin yaklaşık olarak 2000 yıl boyunca kullanılması bize yerleşim yerinin bölge tarihi için ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Bu nedenlerden dolayı Boncuklu Tarla Doğu Alanı mimarisi ve verileri Boncuklu Tarla yerleşiminin Yukarı Dicle Havzası ve Mardin bölgesinin tarihi için ne kadar önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir.Our knowledge of the Upper Tigris Basin on the Neolithic Period has been increasing gradually by means of the archaeological excavations carried out in recent years. Boncuklu Tarla settlement, which is in Mardin Province's Dargeçit District, located in the borders of the Ilısu Village which gives its name to Ilısu Dam, presents substantial information about the Pre-Pottery Neolithic Period architecture of the Upper Tigris Basin. The Public Building identified in the East Area of the Boncuklu Tarla and the buildings around it provide important information about both the residential and public architecture and the village-space organizations of the period. Especially the public building belonging to level 4b and the structures around the building bear special importance for the examination of village-space organizations of the period. The finds, graves and different types of wall techniques unearthed in the these buildings highlight the wealth of the period in terms of both the Upper Tigris valley and the Southeastern Anatolia Region. The Eastern Area structures in the Boncuklu Tarla, which have both differences and similarities with the excavated settlements in the same period in this region, have a different importance in the Boncuklu Tarla, too. The three Public Buildings, along with other monumental structures and the unique Public Building with four stele and niche, have a different importance compared to other monumental structures in the region. Although the Boncuklu Tarla East Area excavations have two excavation seasons in 2017 and 2019, it has enabled us to reach very important data for the Pre-Pottery Neolithic Period. The Boncuklu Tarla excavations provide important information for the province of Mardin and the region's history and take the history of Mardin back to 12,000 years ago and give important data for the people living in the region at that time. In addition, the use of the settlement for approximately 2000 years shows us how the this settlement is important for the history of the region. For these reasons, the Boncuklu Tarla Eastern Area architecture and data show how the Boncuklu Tarla has importance for the history of the Upper Tigris Basin and the Mardin region
Seseli L. Türlerinin (Apiaceae) Antioksidan Potansiyellerinin Değerlendirilmesi
No full textObjectives: In the present study, the antioxidant potency of ethyl acetate (AcOEt) and methanol (MeOH) extracts from the aerial parts of Seseli L. species was investigated for the first time. Materials and Methods: Seseli species L. such as Seseli andronakii Woronow ex Schischk., S. campestre Besser, S. corymbosum Boiss. & Heldr., S. gummiferum subsp. gummiferum Pall. ex Sm., S. hartvigii Parolly & Nordt, S. libanotis (L.) W.Koch, S. petraeum M.Bieb., S. peucedanoides (M.Bieb.) Koso-Pol., S. resinosum Freyn & Sint., and S. tortuosum L. growing in Turkey were collected and evaluated for their antioxidant capacity by using 1.1-diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPH) radical scavenging and lipid peroxidation (LPO) inhibition methods. Results: The highest activities as a scavenger of DPPH radicals were found in the AcOEt extracts of S. peucedanoides (M.Bieb.) Koso-Pol (IC50=0.49 mg/mL), and S. libanotis (IC50=0.75 mg/mL); α-tocopherol was used as a positive control. On the other hand, in the LPO assay, the highest activities were determined in AcOEt and MeOH extracts (at 5 mg/mL) of S. tortuosum and S. libanotis (84-94%). Conclusion: This report gives important information about the antioxidant capacity of Seseli L. species. This research on antioxidant capacity proves that the use of some species used in Eastern Anatolia (in salads) is correct. With this screening study performed in Seseli L. species growing in Turkey, in the future, it is planned to isolate antioxidant compounds from the most active strains of Seseli L.Amaç: Bu çalışmada, ilk kez Seseli L. türlerinin toprak üstü kısımlarından elde edilen, etil asetat (AcOEt) ve metanol (MeOH) ekstrelerinin antioksidan potansiyelleri araştırılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Türkiye’de yetişen bazı Seseli L. türlerinin, Seseli andronakii Woronow ex Schischk., S. campestre Besser, S. corymbosum Boiss. & Heldr., S. gummiferum subsp. gummiferum Pall. ex Sm., S. hartvigii Parolly & Nordt, S. libanotis (L.) W.Koch, S. petraeum M.Bieb., S. peucedanoides (M.Bieb.) Koso-Pol., S. resinosum Freyn & Sint., S. tortuosum L., antioksidan kapasiteleri 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH) radikali süpürme kapasitesi ve lipit peroksidasyonu (LPO) inhibisyon yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: En yüksek radikal süpürücü etkinin S. peucedanoides (M.Bieb.) Koso-Pol. (IC50=0,49 mg/mL) ve S. libanotis (IC50=0,75 mg/mL) EtOAc ekstrelerinde olduğu bulunmuştur; α-tokoferol pozitif kontrol olarak kullanılmıştır. Diğer yandan, LPO deneyinde, en yüksek aktivite S. tortuosum ve S. libanotis (%84-94)’in EtOAc ve MeOH (5 mg/mL dozda) ekstrelerinde tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışmada, Seseli L. türlerinin antioksidan kapasitesi hakkında önemli bilgiler elde edilmiştir. Antioksidan kapasiteleri üzerine yapılan bu araştırma ile, bazı türlerin Doğu Anadolu’da gıda olarak (salatalarda) kullanımının doğruluğu bir kez daha gösterilmiştir. Türkiyede yetişen Seseli L. türlerinde yapılan bu tarama çalışması ile, gelecekte, antioksidan etki gösteren bileşiklerin en aktif Seseli L. türlerinden izole edilmesi planlanmaktadır
Examining the hand hygiene beliefs and practices of nursing students and the effectiveness of their handwashing behaviour
Get PDFAims and objectives: To examine the hand hygiene beliefs and practices of Turkish nursing students and the effectiveness of their handwashing. Background: Handwashing is the most important part of preventing cross-infection, but there is a considerable amount of evidence that shows that the handwashing technique of nurses and nursing students is not always very effective. Design/Methods: This research was carried out in two stages and is type of descriptive, analytical and observational. The study comprised 563 students from a Faculty of Nursing. Besides evaluating the nursing students' sociodemographic data, we assessed their beliefs and hand hygiene practices using a Hand Hygiene Beliefs Scale (HHBS) and Hand Hygiene Practices Inventory (HHPI) and also used with “Derma LiteCheck” device to assess how effectively they washed their hands. The STROBE checklist was used. Results: The handwashing frequency of the female students was significantly higher. The scores on both the HHBS and the HHPI were significantly higher among the female students compared to the males. The dirtiest areas of the hand were determined as nails (nail beds, beneath the nails), skin between the fingers and fingertips. Conclusions: The results of our study indicate that although student nurses have positive perceptions about hand hygiene and appear to have developed good habits, the effectiveness of their handwashing is poor. Relevance to clinical practice: It is of great importance that UV light and florescent gel are made readily available both at nursing schools and in hospitals and other health institutions since these elements are useful in providing immediate visual feedback for a full assessment of handwashing behaviour.This research was supported by Ege University Scientific Research Projects Fund (Project acceptance number: 2018‐HEF‐003)
Biosorption Studies of Mushrooms for Two Typical Dyes
No full textThis study investigated the adsorption behaviour of two cationic dyes, methylene blue (MB) and malachite green (MG) onto Pleurotus ostreatus, Armillaria tabescens, and Morchella conica mushrooms. The effects of contact time, initial dye concentration, and solution pH (3-11) were also determined. The adsorption on all mushrooms attained equilibrium within 120 min for both MB and MG. To evaluate the experimental kinetics data, the pseudo-first-order, pseudo-second-order, and intraparticle diffusion kinetics equations were utilised. The pseudo-first-order kinetic model demonstrated a good fit with all adsorption kinetics. The Langmuir and Freundlich isotherm models were used to analyse the mechanism of the adsorption isotherm. The adsorption equilibrium isotherm was in a good agreement with the Freundlich model. Thermodynamic parameters such as ΔH enthalpy variation, ΔS entropy variation, and ΔG free Gibbs energy variation were calculated at 303-323 K. The results suggested that the Pleurotus ostreatus mushroom was the most suitable adsorbent for both cationic dyes’ removal
TEHLÎLÊ KITABANÊ DERSAN YÊ KIRMANCKÎ (ZAZAKÎ) YÊ SINIFA PANCINE HETÊ PEDAGOJÎ, ZAYENDÎYÊ KOMELKÎ Û ZIWANÎ RA
Get PDFNeteweyê kurdan, mîyanê sînoranê Tirkîyaye de hetê fermîyetî ra sey netewe
nêameyo qebulkerdene. Tirkîyaye de heqê perwerdeyê bi ziwanê dayîke nêameyo
dayîĢ, heta verê çend serran zî wendegehan de dersê bi ziwanê kurdkî çin bî.
Qeçekî perwerdeyî bi ziwanê xo yê dayîkê nêvînê problemê pedagojîkî
vejîyenê meydan û wendekarî dersan de ser nêkewnê. Coka ma gore problemê
perwerdeyê bi ziwanê dayîke, hetê xo yê siyasî ra ata, ganî bi hawayêko pedagojîk
bêro erjnayîĢ û çareserkerdiĢ.
Nê serranê peyênan de Tirkiya de seba perwerdeyê bi ziwanê dayîke çend
gameyî ameyî eĢtiĢ labelê nê gameyî aver nêĢî û no hawe perwerde, seba perwerdeyê
bi ziwanê dayîke kemî yo. 2012î ra heta nika dersê kurdkî sey dersê weçînitî yenê
dayîĢ. Sinifa pancine de seba dersa Kirmanckî hetê Wezaretê Perwerdeyî (M. E. B.)
ra di kitabê dersan dîyayê hadirekerdene. Ma waĢt ke her di kitaban hetê pedagojî,
ziwan û zayendîyê komelkî ra bidê pê ver, tespîtanê xo binusê û seba hadirkerdena
kitabanê bînan pêĢnîyazanê xo vajê.
Kitabê dersan ê dersa Kirmanckî seba musnayîĢê ziwanê Kirmanckî
malzemeyê muhîmî yê. Wendekarî bi kitabanê dersan êyê ke goreyê serranê
wendekaran û goreyê zanayîĢê wendekaran ameyê hadirekerdene, eĢkenê hem
ziwanê xo yê dayîke aver berê û hem zî besîya fehmkerdiĢ û vatiĢî aver berê. Coka
ganî tekstê ke kitaban de ameyê ĢuxulnayîĢ zafhetî bibê.
Na xebate çar beĢan ra awan bîya. BeĢê yewinî de, mehfûmê perwerdeyî û
prosesê perwerdeyî ser o ameyo vindertene, tîya de perwerdeyê bi ziwanê dayîke zî
ameyo cigêrayîĢ. BeĢê dîyinî de, her di kitabî, hetê pedagojîye ra ameya tehlîlkerdiĢ
û muqayesekerdiĢ. Nê beĢî de cewabê nê persan ameyo dayîĢ;
a) PêĢkêĢkerdiĢê babetan,
b) Kamcîn metodê banderîye ameyê ĢuxulnayîĢ,
c) Muhtewayê babetan senîn ameyê hadirekerdiĢ,
IV
d) Babetê ke ameyê weçînayîĢ goreyê hewcedarîyanê wendekaran ê yan
ney,
e) Hetê averĢîyayîĢê ziwankî û gencîneyê çekuyan ra her di kitabî goreyê
averĢîyayîĢê hîĢkî (tr. biliĢsel) û cematkî (tr. sosyal) ê wendekaran cade yê ya ney,
f) Seba xo bi xo erjayîĢê wendekaran û seba musayîĢê Ģexsî her di kitabî
munasib ê ya ney.
g) Metnê ziwankî û dîyayîĢkî goreyê averĢîyayîĢê wendekaran ê yan ney,
BeĢê hîrêyinî de ma zayendîyê komelkî ser o vinderdî û nê beĢî de her di
kitabî hetê zayendîyê komelkî ra ameyî muqayesekerdiĢ. Wendekarê kênekî û
wendekarê lajekî her di kitaban de bi kam rolan ameyê pênasekerdiĢ, wendekarî bi
kamcîn kar û gureyan ameyê teswîrkerdiĢ, reyna nê beĢî de ameyo nuĢtiĢ.
BeĢê hîrêyinî de;
a) Zayendîyê komelkî her di kitaban de bi çi nisbetî ameyo ĢuxulnayîĢ û rolê
ke cinî û camêrdan ser o ameyê barkerdiĢ çi yê cewabê nê persan ameyo dayîĢ.
BeĢê çarinî de, her di kitabî hetê ziwanî ra ameyî tehlîlkerdiĢ û
muqayesekerdiĢ. Nê beĢî de cewabê nê persî ameyo dayîĢ;
a) Her di kitaban de ziwan senî ameyo ĢuxulnayiĢ, kam cîyatî estê û nê
cîyatîyê ziwanî, do wendekaran ser o senî tesîr bikerê?
Tewr peynî de peynîye (netîce) û pêĢnîyazî ameyê nuĢtiĢ.The Kurdish people are not recognized as an official form of a nation within
the borders of Turkey. Mother tongue education is not given in Turkey, and the
Kurdish language was not being taught in schools until a few years ago. Since 2012,
Kurdish language is offered as an elective course. Two textbooks have been prepared
by the Ministry of National Education to be taught in the 5th grade. We wanted to
compare the two textbooks being taught in the classes in terms of pedagogy,
language and gender, make inferences and offer our suggestions for new textbooks to
be prepared.
The title of our study is “Pedagogical, Gender and Linguistic Analysis of
Fifth Grade Zaza Language Textbooks”. This study consists of four chapters. In the
first chapter, the concept of education is emphasized and education in mother tongue
is studied. In the second chapter, both textbooks are pedagogically examined and
compared. The following questions have been sought in this section:
a. Is the presentation of the subjects between the two textbooks
compatible with each other?
b. What teaching methods have been used?
c. How are the themes of the subjects prepared?
d. Were the selected subjects chosen in accordance with the needs of the
students?
e. Are both textbooks suitable for students' cognitive and social
development in terms of language development and enrichment of vocabulary?
VI
f. Do both textbooks allow students to learn and evaluate on their own?
g. Are the linguistic and visual texts appropriate for the developmental
levels of the students?
In the third chapter, the concept of gender is emphasized and both textbooks
are compared in terms of gender inequality. Namely, both textbooks are examined in
detail on the roles assigned to male and female students by the society and which
roles and professions are defined for women and men. The question investigated in
this chapter is as follows:
a. How is gender covered in both textbooks and what roles are male and
female figures assigned?
In the fourth and last chapter, both textbooks are examined and compared in
terms of the usage of the language. The question investigated in this chapter is as
follows:
a. How is the language used in both textbooks and what are the
differences of the language used in both textbooks?
Finally, findings and recommendations are presented in the conclusion
section.Kürt halkı Türkiye sınırları içinde resmi bir Ģekilde millet olarak kabul
edilmemiĢtir. Türkiye'de anadilde eğitim verilmemiĢ, birkaç yıl öncesine kadar da
okullarda Kürtçe diliyle eğitim verilmemekteydi. 2012 yılından bu yana Kürtçe
seçmeli ders olarak verilmeye baĢlanmıĢtır. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 5.
sınıflarda okutulmak üzere iki ders kitabı hazırlanmıĢtır. Derslerde okutulmakta olan
iki ders kitabını pedagoji, dil ve toplumsal cinsiyet açısından karĢılaĢtırmak,
tespitlerde bulunmak ve hazırlanacak yeni kitap çalıĢmalarında önerilerimizi sunmak
istedik.
ÇalıĢmamızın adı “BeĢinci Sınıf Zazaca Ders Kitaplarının Pedagojik,
Toplumsal Cinsiyet ve Dilsel Açıdan Ġncelenmesi”dir. Bu çalıĢma dört bölümden
oluĢmaktadır. Birinci bölümde eğitim kavramı üzerinde durulmuĢ, anadilde eğitim
üzerine araĢtırma yapılmıĢtır. Ġkinci bölümde her iki ders kitabı pedagojik açıdan
incelenmiĢ ve karĢılaĢtırılmıĢtır. Bu bölümde Ģu sorulara cevap aranmıĢtır?
a) Konuların sunuĢu birbiriyle uyumlu mudur?
b) Hangi öğretim metodları kullanılmıĢtır?
c) Konuların temaları nasıl hazırlanmıĢtır?
d) Seçilen konular öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun olarak seçilmiĢ
midir?
e) Dil geliĢimi ve kelime hazinesinin zenginleĢmesi açısından her iki
kitap öğrencilerin biliĢsel ve sosyal geliĢimlerine uygun mudur?
f) Her iki kitap öğrencilerin kendi kendine öğrenmelerine ve
değerlendirmelerine fırsat tanımakta mıdır?
g) Dilsel ve görsel metinler öğrencilerin geliĢim düzeylerine uygun
mudur?
Üçüncü bölümde toplumsal cinsiyet kavramı üzerinde durulmuĢ ve her iki
ders kitabı toplumsal cinsiyet eĢitsizliği açısından karĢılaĢtırılmıĢtır. Kız ve erkek
öğrencilerin hangi rollerle iĢlendikleri, kadın ve erkeklerin hangi görev ve
mesleklerle tanımlandıklarına dair her iki ders kitabı detaylı bir Ģekilde incelenmiĢtir.
Üçüncü bölümde Ģu sorunun cevabı araĢtırılmıĢtır;
VIII
a) Her iki ders kitabında toplumsal cinsiyet ne Ģekilde iĢlenmiĢtir, kadın ve
erkek figürlere hangi roller yüklenmiĢtir?
Dördüncü ve son bölümde her iki ders kitabı dilin kullanımı açısından
incelenmiĢ ve karĢılaĢtırılmıĢtır. Dördüncü bölümde Ģu soruya cevap aranmıĢtır;
a) Dil her iki ders kitabında ne Ģekilde kullanılmıĢtır, her iki ders kitabında
kullanılan dilin farklılıkları nelerdir?
Son olarak sonuç bölümünde tespitler ve öneriler sunulmuĢtur
DÎWANA HEYDERÎ (ŞÊX MIHEMED EMÎNÊ HEYDERÎ) -METN Û VEKOLÎN-
Get PDFŞêx Mihemed Emînê Heyderî (1927-2003) helbestvanekî edebiyata Kurdî ya klasîk e ku di serdema nûjen de jîyaye û berhemên xwe ji her alî ve bi referansên edebiyata klasîk xemilandiye. Heyderî li gundê Kelehê yê bi ser Nisêbîna Mêrdînê hatiye dinyayê. Piştî pêvajoyek dûr û dirêj ya xwendin, ilm û tesewifê bûye muderîs, alim mutesewif û edîbek girîng ê serdema xwe. Her wekî di qada dînî û tesewifî de berhem nivîsîne di qada edebî de jî dîwanek pêşkêşî edebiyata Kurdî ya klasîk kiriye. Dîwana wî hem ji alîyê ruxsarî hem jî ji alîyê naverokî ve li ser esasên edebiyata klasîk kemilîye. Di hemû helbestên xwe de kêşa erûzê bi serkeftî tetbîq kiriye û di 39 helbestan de rîtm û mûsîqîya helbestên xwe bi serwaya navekî derxistiye lûtkeyê. Bi 12 teşeyên nezmê (qesîde, xezel, mustezad, qit‘e û helbestên musemmet) û heşt cureyên edebî (tewhîd, munacat, ne‘et, medhiye, mersiye, hîcwiye, pendname, xezela tekyayê) helbest nivîsîne ku ev jî dewlemendîya alîyê derekî û naverokî ya dîwana wî nîşan didin. Ziman, şêwaz û vegotina dîwanê dewlemend û herîkbar e. Heyderîyê ku bi çar zimanan dizanîbû 82 hellbest bi Kurdî, sisê bi Erebî, didu jî bi Tirkî bi tevahî 87 helbest nivîsîne. Her weha du mulemme‘ên ku ji zimanên Erebî, Farisî, Kurdî û Tirkî pêk tên nivîsîne. Heyderî, di bin tesîra helbestvanên klasîk, Melayê Cizîrî, Ehmedê Xanî, Melayê Bateyî û Şêx Evdirehmanê Aqtepî de mabe jî di dîwana xwe de resenîtîyek bi dest xistiye. Bi rêjeyeke zêde hunerên edebî bi kar anîne ku ji alîyê estetîk û hunera edebî ve dîwaneke ku di asteke bilind de ye derxistiye holê.
Xebata me ji destpêk û sê beşên sereke pêk tê. Di destpêkê de em li ser serdema helbestvan, bûyer û rewşên dîrokî yên ku tesîr li ser jîyan û berhemên wî kirine û di beşa yekem de li ser jîyan, berhem û kesayetîya edebî ya helbestvan rawestiyan. Di beşa duyem de me ji gelek alîyan ve vekolîna dîwanê kir û di beşa sêyem de jî me metna rexneyî ya dîwanê saz kir.Modern dönemde yaşamış, klasik Kürt şairlerinden olan Şêx Mihemed Emînê Heyderî (1927-2003), klasik geleneği kendine şiar edinmiş ve eserlerinde pratiğe geçirmiş bir şairdir. Mardin’in Nusaybin ilçesine bağlı Kalecik Köyünde dünyaya gelen şair, uzunca bir eğitim, ilim ve tasavvuf sürecinden sonra müderris, âlim ve mutasavvıf kişiliğiyle kendi döneminin önemli şahsiyetlerinden biri haline gelmiştir. Dinî-tasavvufî eserleri yanında edebî alanda önemli bir yer tutan divanını da Klasik Kürt Edebiyatına sunmuştur. Divanını, içerik ve şekil bakımından her yönüyle klasik referanslarla şekillendirmiştir. Bütün şiirlerini aruz vezniyle yazmış, kafiye, redif ve diğer ahenk unsurlarıyla zenginleştirmiş, 39 şiirinde kullandığı iç kafiyeyle de ahenk ve ritimde şiirlerindeki zirveyi bulmuştur. Divanındaki 12 nâzım biçimi ve 8 nâzım türüyle divan geleneğinin bir başka önemli yansımasını ortaya koymuştur. Divanı, dil ve anlatım yönünden akıcı ve zengin bir üsluba sahiptir. Arapça, Farsça, Kürtçe ve Türkçe dillerini bilen şair, 82 Kürtçe, üç Arapça, iki tane de Türkçe, olmak üzere toplamda 87 şiir yazmıştır. Biri dört dilli diğeri üç dilli olmak üzere iki mülemması da bulunmaktadır. Edebî yönden Melayê Cizîrî, Ehmedê Xanî, Melayê Bateyî ve Şêx Evdirehmanê Aqtepî gibi klasik Kürt şairlerin etkisinde kalmışsa da, divanında özgünlüğü yakalamış ve kendi edebî yolunu çizmiştir. Edebî zevk ve estetik açısından başarılı olan divanında birçok edebî sanat kullanması, divanını edebî zenginlik açısından daha da ötelere taşımıştır.
Tez çalışmamız giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında şairin edebî kişiliğini, eserlerini ve yaşadığı dönemi etkileyen önemli tarihî olaylar üzerinde, birinci bölümde ise şairin hayatı, eserleri ve edebî kişiliği üzerinde durduk. İkinci bölümde birçok açıdan divanın incelemesini yaptıktan sonra üçüncü bölümde divanın tenkitli metnini verdik
Muhammed B. Mustafa al-Akkirmânî and his work Risaletü'l Hamdele
No full textRisaletü'l-Hamdele, Muhammed b. Mustafa el-Akkirmânî'nin (ö.1760) XVIII. yüzyılda kaleme aldığı fıkıh, ibadet ve ahlâk konularını içeren, Arapça olarak yazmış olduğu bir eserdir. Akkirmânî fıkıh, kelam, tefsir, hadis, siyer, tasavvuf ve İslam ahlâk felsefesi gibi alanlarda sayısız eser yazmış, kadılık görevlerinde bulunmuş önemli bir şahsiyettir.Bu değerli âlimin eserini tercüme etmek, Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyıldaki durumuna tanıklık etmesi açısından önem arz etmektedir.Bu çalışma Risaletü'l-Hamdele'nin içerik, kaynak, fikirler ve sorunsallarını ele alma açısından önemli bir kaynak mesabesindedir. Risaletü'l-Hamdele, İmam Ebu Hanife'nin el-Vasiye'sinin hâşiyesi ve Buhârîzâde'nin ahlâk ile ilgili risalesinin hâşiyesinden oluşmaktadır. Bu çalışma bir giriş, üç bölüm ve eklerden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Akkirmânî'nin, hayatı, ilmî şahsiyeti ve eserleri ele alındı. İkinci bölümde yazarın metodolojisi ve yararlandığı kaynaklar belirlenmeye çalışıldı; eserin genel özellikleri ile muhteviyatı hakkında bilgi verildi. Üçüncü bölümde ise eserin içeriğine yönelik değerlendirmelerde bulunuldu. Bu çalışmanın temel konusu olan Risaletü'l-Hamdele'nin Türkçe ve orijinal metni de ekler kısmına ilave edildi.Risaletü'l-Hamdele is a work that commited to paper in XVIII. Century by Muhammad b. Mustafa al-Akkirmânî in Arabic that includes fiqh, worship and moral issues. Muhammad b. Mustafa al-Akkirmânî is an important figure who has written numerous works in fields such as fiqh, kalam, hadith, interpretation, prophetic biography, sufism and Islamic Moral Philosophy and has carried out the duty as kadi. Translating the work of this dearworth savant becomes more of an issue in regards to bear witness of the situation of Ottoman Empire in XVIII. Century. This study is an important resource issue in terms of handling the content, resources, ideas and problems of Risaletü'l-Hamdele. Risaletü'l-Hamdele consists of the prophecy of İmam Ebu Hanife's el-Vasiye and the prophecy of Buhârîzâde's ethics. This study consists of an introduction, three chapters and appendices. In the first chapter, Akkirmân's life, scientific personality and works were adressed. In the second part, the methodology of the author and the sources he used were tried to be identified. A number of information was given about the general features and content of the study. In the third chapter, the content of the work was evaluated. Turkish and original text of Risaletü'l-Hamdele, which is the main subject of this study, was added to the appendix
Ömer Ebu Rişe ile Bedevi El-Cebel'in şiirlerinde yabancılaşma
Get PDFİğtirâb (yabancılaşma) olgusu, genel olarak Arap şiirinde ve özellikle çağdaş Arap şiirinde, birçok nedene bağlı olarak kişinin çevresine veya kendisine, ilaveten şairin şiirinde tezahür eden ve sanatsal bir yabancılaşmaya dönüşen olgulardan biri olarak kabul edilir. XX. yy.'ın başında birçok gelişme yaşanmış ve bu gelişmeler söz konusu dönemde Fransız sömürgesi altındaki Suriye'de yeni bir hayat tarzının şekillenmesinde rol oynamıştır. Suriye'nin bağımısızlığını kazanmasından sonra farklı hükümetlerin yönetimin başına geçmesi ve birçok değişimin yaşanması, siyasi ve toplumsal hayatında şekillenmesine yol açmıştır. Bu dönemin şairlerinden Ömer Ebû Rîşe ve Bedevi el-Cebel, XX. yy.'ın ilk çeyreğinden bu asrın son çeyreğine kadarki süreç içinde bu dönemde olup bitenlere ayrıntılarına kadar şahitlik etmişlerdir. İki şair dönemin siyasi ve sosyal hayatında önemli rol üstlenmişlerdir. Aynı şekilde bu dönemin olayları her iki şair üzerinde derin etkiler bırakmıştır ki bu etkiler her iki şairin şiirlerinde kendini açıkça göstermektedir. Bu çalışma, Ömer Ebû Rîşe ile Bedevi el-Cebel'in şiirlerinde kendisini gösteren yabancılaşmayı ele almaktadır. Çalışma, aynı zamanda Ömer Ebû Rîşe ile Bedevi el-Cebel'in şiirlerini bir araya getirmek suretiyle analitik ve tasviri tahlillere tabi tutmuştur.Çalışmada öncelikle yabancılaşmanın sözlük ve ıstılahi anlamlarına ve yabancılaşma türlerine yer verilmiş, daha sonra iki şair yani Ömer Ebû Rîşe ile Bedevi el-Cebel hakkında bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra ise her iki şairin şiirlerinde ortaya çıkan mekansal, zamansal, siyasi, toplumsal, dini, psikolojik ve duygusal yabancılaşma gibi farklı yabancılaşma türlerine değinilmiştir. Çalışmada aynı zamanda iki şair arasında, her birinin yaşamış olduğu olaylar üzerinden detaylı bir kıyaslama yapılmış, daha sonra bu olaylar sonucunda her iki şairin şiirlerinde ortaya çıkan yabancılaşmaya değinilmiş, söz konusu yabancılaşmanın her iki şairde farklı ve benzer yansımalarına değinilmiştir. Çalışmada, konuyla ilgili teorik kavramlar ele alınmış, daha sonra Ömer Ebû Rîşe ile Bedevi el-Cebel'in şiirleri üzerinde uygulamalı çalışmaya yer verilmiş, genel anlamda Suriye toplumunun hayatında yabancılaşma ile bu yabancılaşmanın şiirlerdeki yansımalarına teferruatlı bir şekilde yer verilmiş, en son bölümünde ise sonuç kısmına yer verilmiştir.The phenomenon of alienation is considered one of the prominent human pheno-menon in Arabic poetry in general and in modernist poetry in particular, this is due to the many reasons that make a person estranged from one's surroundings or oneself, as well as the alienation of poets and how it is shown in their poetry. The twentieth century had witnessed many changes that played a role in shaping the new life in Syria that was under the rule of the French colonizer, then the independence and the succession of numerous governments and the major transformations, all shaped the political and social life. The two poets, Omar Abu Risha and Badawy Al Jabal, had lived through those events from the beginning of the first quarter of the twentieth century to the last quarter of it. These two poets played a role in the social and political life, and that influenced them greatly, which was reflected in their poems. This research deals with the types of alienation in the poems of Omar Abu Risha and Badawy Al Jabal. This is a descriptive, analytical study that combined their poetry and highlighted several matters. Firstly, the concept of alienation in terms of language and idiom and types of alienation, then introducing the two poets, their lives and poetic value. Secondly, studying the types of alienation in their poems, which are spatial, temporal, political, so-cial, religious, psychological, emotional, alienation. This research deals with the phenomenon of alienation in the poems of Omar Abu Risha and Badawy Al Jabal, and the relationship between each of the poets and his poems, then between the poet and details of his life that lead to the occurrence of aliena-tion in his poems The research compares the two poets in terms of the events that happened to each of them, then compares the effect of those events on the emergence of alienation in their poetry, then it shows the similarities and differences in each type of alienation. The research presents the theoretical concepts related to it, then the applied study in the poems of Abu Risha and Badawy Al Jabal, it shows the details of alienation in Syria generally and in their poems particularly, then it comes to end with conclusions